II SA/Gd 430/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-06-16
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteprawo własnościprzekształceniedecyzja administracyjnaTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąwznowienie postępowaniaWSAGdańsk

WSA w Gdańsku uchylił decyzje odmawiające przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z powodu niezgodności podstawy prawnej z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odmowa wynikała z faktu, że część lokali w budynku stanowiła własność Gminy, co nie spełniało wymogów ustawy. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy za niezgodny z Konstytucją, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2000 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999 r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odmowa była uzasadniona tym, że część lokali w budynku stanowiła własność Gminy, co zgodnie z art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, uniemożliwiało przekształcenie, gdyż współużytkownicy nie stali się wyłącznymi współwłaścicielami nieruchomości. Skarżący podniósł, że przepis stanowiący podstawę odmowy został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. Sąd, powołując się na przepisy przejściowe dotyczące sądów administracyjnych oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, stwierdził, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa materialnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji wydanej na podstawie tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 145a § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, zgodnie z którymi orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, jest podstawą wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Podkreślono, że nawet jeśli podstawa wznowienia nie istniała w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie TK przesądza o naruszeniu prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.u.w. art. 1 § ust. 5 pkt 2

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP (art. 32 ust. 1) wyrokiem TK z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. K 10/00. Utracił moc z dniem ogłoszenia wyroku TK.

k.p.a. art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę wznowienia postępowania.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

PPSA art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

PUSA art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PzUsa art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis stanowiący podstawę odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Godne uwagi sformułowania

art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego [...] art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy [...] utracił moc. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją [...] aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Jak się bowiem przyjmuje [...], mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją [...] przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny.

Skład orzekający

Janina Guść

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Ziółkowski

członek

Krzysztof Gruszecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli niezgodność ta ujawniła się po wydaniu decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podstawa prawna decyzji została uznana za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet tych zakończonych decyzjami.

Niezgodna z Konstytucją podstawa prawna decyzji? Sąd administracyjny uchyla wadliwe orzeczenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 430/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Gruszecki
Krzysztof Ziółkowski
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Sygn. akt II SA/Gd 430/01(s) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie : NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999 r. Nr [...].
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Gd 430/01(s)
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1,2,5 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz.781), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999r. Nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku K. A. dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka Nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że K. A. złożył w dniu 16 listopada 1998 r. wniosek o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka Nr [...], dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Nr Kw [...]. Udział wnioskodawcy w prawie użytkowania wieczystego wynosi 5/100 części i jest związany z własnością lokalu mieszkalnego Nr [...]. Cześć lokali się w budynku położonym w G. przy ul. [...], w którym znajduje się lokal wnioskodawcy stanowi własność Gminy Miasta. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu jeżeli
1) wniosek o przekształcenie złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści do dnia 31 grudnia 2000 r., w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 k.c.
2) w wyniku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności współużytkownicy wieczyści staną się wyłącznymi współwłaścicielami całej nieruchomości gruntowej.
Ponieważ w niniejszej sprawie cześć lokali nadal stanowi własność Gminy – wobec niespełnienia przesłanek art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności - wniosek nie podlegał uwzględnieniu.
K. A. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z uwagi na fakt, iż część lokali w budynku przy ul. [...] w G. stanowi własność Gminy Miasta jest bezzasadna, a przepis stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. uznany za niezgodny z Konstytucją.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżona decyzja była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją uzasadnia żądanie wznowienia postępowania.
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, stanowiący, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności może nastąpić jeżeli w wyniku przekształcenia współużytkownicy wieczyści staną się wyłącznymi współwłaścicielami całej nieruchomości gruntowej.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. K 10/00 (OTK 2000/8/298) stwierdził, że art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw z dnia 20 grudnia 2000 r. (Dz.U. nr 114, poz. 1196) art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności utracił moc.
Zgodnie z art. 145a. § 1 kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji (vide: wydany w analogicznej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. II SA 375/00 Lex Nr 76114). Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Jak się bowiem przyjmuje (np. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III S.A. 4728/97, OSP zeszyt Nr 1 z 2000 r., poz. 16), mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny.
W niniejszej sprawie zachodzi przewidziana w art. 145a. § 1 k.p.a. podstawa wznowienia postępowania.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI