II SA/Gd 430/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzje odmawiające przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z powodu niezgodności podstawy prawnej z Konstytucją.
Sprawa dotyczyła skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy odmowę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odmowa wynikała z faktu, że część lokali w budynku stanowiła własność Gminy, co nie spełniało wymogów ustawy. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy za niezgodny z Konstytucją, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2000 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999 r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odmowa była uzasadniona tym, że część lokali w budynku stanowiła własność Gminy, co zgodnie z art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, uniemożliwiało przekształcenie, gdyż współużytkownicy nie stali się wyłącznymi współwłaścicielami nieruchomości. Skarżący podniósł, że przepis stanowiący podstawę odmowy został uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. Sąd, powołując się na przepisy przejściowe dotyczące sądów administracyjnych oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, stwierdził, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu prawa materialnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji wydanej na podstawie tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 145a § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, zgodnie z którymi orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, jest podstawą wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Podkreślono, że nawet jeśli podstawa wznowienia nie istniała w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie TK przesądza o naruszeniu prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.u.w. art. 1 § ust. 5 pkt 2
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP (art. 32 ust. 1) wyrokiem TK z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. K 10/00. Utracił moc z dniem ogłoszenia wyroku TK.
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę wznowienia postępowania.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Decyzja podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
PPSA art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
PUSA art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PzUsa art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis stanowiący podstawę odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.
Godne uwagi sformułowania
art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego [...] art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy [...] utracił moc. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją [...] aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Jak się bowiem przyjmuje [...], mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją [...] przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny.
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Ziółkowski
członek
Krzysztof Gruszecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, nawet jeśli niezgodność ta ujawniła się po wydaniu decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podstawa prawna decyzji została uznana za niekonstytucyjną przez Trybunał Konstytucyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet tych zakończonych decyzjami.
“Niezgodna z Konstytucją podstawa prawna decyzji? Sąd administracyjny uchyla wadliwe orzeczenie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 430/01 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-06-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Gruszecki Krzysztof Ziółkowski Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Sentencja Sygn. akt II SA/Gd 430/01(s) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie : NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2000 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999 r. Nr [...]. Uzasadnienie Sygn. akt II SA/Gd 430/01(s) Uzasadnienie Decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1,2,5 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz.781), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 października 1999r. Nr [...] o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku K. A. dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka Nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że K. A. złożył w dniu 16 listopada 1998 r. wniosek o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej domem mieszkalnym położonej w G. przy ul. [...] oznaczonej jako działka Nr [...], dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Nr Kw [...]. Udział wnioskodawcy w prawie użytkowania wieczystego wynosi 5/100 części i jest związany z własnością lokalu mieszkalnego Nr [...]. Cześć lokali się w budynku położonym w G. przy ul. [...], w którym znajduje się lokal wnioskodawcy stanowi własność Gminy Miasta. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu jeżeli 1) wniosek o przekształcenie złożą wszyscy współużytkownicy wieczyści do dnia 31 grudnia 2000 r., w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 k.c. 2) w wyniku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności współużytkownicy wieczyści staną się wyłącznymi współwłaścicielami całej nieruchomości gruntowej. Ponieważ w niniejszej sprawie cześć lokali nadal stanowi własność Gminy – wobec niespełnienia przesłanek art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności - wniosek nie podlegał uwzględnieniu. K. A. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że odmowa przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z uwagi na fakt, iż część lokali w budynku przy ul. [...] w G. stanowi własność Gminy Miasta jest bezzasadna, a przepis stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. uznany za niezgodny z Konstytucją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżona decyzja była zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją uzasadnia żądanie wznowienia postępowania. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, stanowiący, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności może nastąpić jeżeli w wyniku przekształcenia współużytkownicy wieczyści staną się wyłącznymi współwłaścicielami całej nieruchomości gruntowej. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. K 10/00 (OTK 2000/8/298) stwierdził, że art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw z dnia 20 grudnia 2000 r. (Dz.U. nr 114, poz. 1196) art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności utracił moc. Zgodnie z art. 145a. § 1 kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonej decyzji (vide: wydany w analogicznej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r. sygn. II SA 375/00 Lex Nr 76114). Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Jak się bowiem przyjmuje (np. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III S.A. 4728/97, OSP zeszyt Nr 1 z 2000 r., poz. 16), mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 k.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny. W niniejszej sprawie zachodzi przewidziana w art. 145a. § 1 k.p.a. podstawa wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały zatem uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI