II SA/GD 4275/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-04-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc pieniężnakontynuowanie naukirodzina zastępczakryterium dochodowepomoc społecznapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjinaruszenie przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki z powodu istotnych naruszeń proceduralnych przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki osobie opuszczającej rodzinę zastępczą. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania pomocy, uznając dochód rodziny za przekraczający ustalone kryteria. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak odniesienia się do wcześniejszych ustaleń i odmiennej oceny tych samych przesłanek.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dotyczyła skargi Ł. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Organ pierwszej instancji, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, pierwotnie odmówił przyznania pomocy, uznając dochód rodziny (zamieszkującej wspólnie z babcią) za przekraczający 200% kryterium dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędne ustalenie kwoty bazowej pomocy. Następnie organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję odmawiającą pomocy, a SKO utrzymało ją w mocy, powołując się na przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżący wskazywał na trudną sytuację życiową i potrzebę środków na naukę. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnienie sądu wskazało na istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności, organ pierwszej instancji powołał te same dane, które zostały już ocenione przez organ odwoławczy w uchylonej decyzji, bez odniesienia się do stanowiska organu II instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze również pominęło w swoich rozważaniach okoliczności, które były podstawą uchylenia wcześniejszej decyzji. Sąd podkreślił obowiązek organów do wyjaśniania zasadności przesłanek i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na powielanie przez organ I instancji tych samych danych i argumentacji, które zostały już ocenione przez organ odwoławczy w uchylonej decyzji, bez odniesienia się do stanowiska organu II instancji. SKO również pominęło kluczowe okoliczności z poprzedniego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.o.p.s. art. 43 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

u.o.p.s. art. 33p § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie pomocy na kontynuowanie nauki... art. 7 § ust. 1 i 2

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Pracy i Pomocy Społecznej w sprawie pomocy na kontynuowanie nauki... art. 5 § pkt 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

k.r.o.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

u.o.p.s. art. 2a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. Brak odniesienia się organu I instancji do stanowiska organu II instancji w uchylonej decyzji. Pominięcie przez SKO okoliczności, które były podstawą uchylenia wcześniejszej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organy zobowiązane są do udzielenia stronom informacji a także wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy

Skład orzekający

Jan Jędrkowiak

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Przybielski

członek

Tamara Dziełakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku wyjaśniania przesłanek, kompletności materiału dowodowego i uzasadniania decyzji, zwłaszcza w kontekście powtarzania błędów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomocy społecznej i interpretacji przepisów dotyczących kryterium dochodowego, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które prowadzą do uchylenia ich decyzji przez sąd. Jest to pouczające dla prawników procesualistów.

Błędy proceduralne w administracji: Sąd uchyla decyzję z powodu powielania tych samych błędów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 4275/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski
Jan Jędrkowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia SO Tamara Dziełakowska Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2001 r., nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej za kontynuowanie nauki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 25 września 2001 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12.07.2001r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 163 kpa w związku z art. 43 ust. 2a i 33p ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia MpiPS z dnia 14 września 2000r. w sprawie pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem osobom opuszczającym rodziny zastępcze, niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich oraz specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze (Dz. U. Nr 81, poz. 909) i art.104 kpa uchylił w całości decyzję o pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki.
W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie ustaleń warunków bytowych poprzez wywiad z dnia 4 lipca 2001r. stwierdzono, iż Ł. W. nadal zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo z babcią B. S., która zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym może być zobowiązana do dostarczania środków utrzymania. Na dochód rodziny składa się renta rodzinna – 470,66 zł netto i emerytura – 1.019,32 zł netto, w tym dodatek pielęgnacyjny, ryczałt energetyczny wynosi ogółem – 1.489,98 zł ustalony zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy i przekracza 200% kryterium dochodu rodziny określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. 1.382 zł. Tym samym dochód rodziny jest wyższy od ustalonego przez ustawodawcę w § 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł Ł. W. wnioskując o przywrócenie prawa do pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Wskazał on, że wychowuje go od 7 roku życia babcia, która jest dla niego rodziną zastępczą, a środki przyznane z pomocy społecznej wobec niskich dochodów rodziny są mu niezbędne na kontynuowanie nauki.
Decyzją z dnia 6 września 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że nie podziela stanowiska organu I instancji. Stosownie bowiem do ust. 2 pkt 10 obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 maja 2001r., w sprawie wskaźnika rewaloryzacji i kwot po rewaloryzacji oraz wartości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2001r., kwota stanowiąca podstawę udzielenia pomocy pieniężnej w sytuacji skarżącego wynosi 1.546 zł, a więc nie przekracza 200% dochodu określonego na podstawie cyt. wyżej rozporządzenia w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Powyższe obwieszczenie zostało opublikowane w Monitorze Polskim z dniem 18.05.2001r. a więc jego treść powinna być znana organowi I instancji.
W ocenie kolegium zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem treści art. 108 kpa, bowiem zaskarżonej decyzji nie mógł być nadany rygor natychmiastowej wykonalności z powodu, iż stan faktyczny i okoliczności sprawy nie mieszczą się w dyspozycji regulującej przesłanki nadania decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności.
W dalszej części uzasadnienia organ podnosi, iż uchylenie zaskarżonej decyzji oznacza, że dalej funkcjonować będzie w obrocie prawnym decyzja z dnia 20 lutego 2001r. i skutki z niej wynikające. Organ I instancji w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania powinien wszczęte w sprawie postępowanie umorzyć. Skarżący natomiast powinien otrzymać środki przeznaczone na pomoc pieniężną zgodnie z treścią decyzji z dnia 20.02.2001r. Skarżący może ubiegać się także o dalszą pomoc na następne okresy jeżeli w jego sytuacji osobistej i majątkowej nie zajdą żadne zmiany.
Decyzją z dnia 25.09.2001r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uchylił w całości decyzję o pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki.
W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie ustaleń warunków bytowych poprzez wywiad z dnia 4 lipca 2001r. stwierdzono, iż Ł. W. nadal zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo z babcią B. S., która zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym może być zobowiązana do dostarczania środków utrzymania. Na dochód rodziny składa się renta rodzinna – 470,66 zł netto i emerytura – 1.019,32 zł netto, w tym dodatek pielęgnacyjny, ryczałt energetyczny wynosi ogółem 1.489,98 zł ustalony zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy i przekracza 200% kryterium dochodu rodziny określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. 1.382 zł. Tym samym dochód rodziny jest wyższy od ustalonego przez ustawodawcę w § 5 pkt 2 cyt. rozporządzenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. W. wskazując na trudną sytuację życiową.
Decyzją z dnia 25.10.2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że po wnikliwej analizie akt sprawy kolegium nie znalazło podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 33p ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy z dnia 29.11.1990 roku o pomocy społecznej po uzyskaniu pełnoletności osoba opuszczająca rodzinę zastępczą zostaje objęta pomocą pieniężną na kontynuowanie nauki. Pomoc na kontynuowanie nauki przysługuje, gdy osoba usamodzielniana zamieszkuje z rodziną, która na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego może być zobowiązana do dostarczenia środków utrzymania i dochód tej rodziny nie przekracza 200% dochodu określonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy (par. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Pomocy Społecznej z dnia 14 września 2000 roku w sprawie udzielania pomocy na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie i integracje ze środowiskiem osobom opuszczającym rodziny zastępcze, niektóre typy placówek opiekuńczo-wychowawczych i domów pomocy społecznej, zakłady poprawcze, schroniska dla nieletnich oraz specjalne ośrodki szkolno -wychowawcze ). W przedmiotowej sprawie 200% dochodu ustalonego zgodnie z w/w art. 4 ust. 1 wynosi 1.382 złotych (tj. 406 zł – na pierwszą osobę w rodzinie oraz 285 zł – na drugą osobę w rodzinie, razem
691 zł x 200% = 1.382 zł).
Jak wynika z akt sprawy Ł. W. zamieszkuje wspólnie z babcią B. S., która na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego może być zobowiązana do dostarczenia środków utrzymania. Dochód rodziny wynosi 1.489,98 i przekracza 200% dochodu, o którym mowa w par. 5 pkt 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Pomocy Społecznej.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Ł. W. Opisuje on swoją trudną sytuację życiową. Wskazał on, że wychowuje go od 7 roku życia babcia, która jest dla niego rodziną zastępczą, a środki przyznane z pomocy społecznej wobec niskich dochodów rodziny są mu niezbędne na kontynuowanie nauki.
Podkreśla, że prowadzi z babcią wspólne gospodarstwo domowe, ponieważ ze względu na jej wiek i chorobę nie nadaje się ona do samodzielnego zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Przedmiotem kontroli jest więc ustalenie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Oceny tej dokonuje się przy uwzględnieniu stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego według daty wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga podlegała uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że organ I instancji w decyzji z dnia 25.09.2001r. powołał te same dane, które zawarł w uzasadnieniu decyzji z dnia 12.07.2001r., która to decyzja została uchylona wcześniej przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji w uzasadnieniu orzeczenia I instancji powinno znaleźć się odniesienie do stanowiska organu II instancji.
Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję z dnia 25.09.2001r. w uzasadnieniu podzielając stanowisko organu I instancji, całkowicie pominęło w swoich rozważaniach te okoliczności, które zawarło w decyzji z dnia 6.09.2001r., i które były powodem uchylenia wcześniej tak samo uzasadnionej decyzji z dnia 12.07.2001r.
Stosownie do treści art. 9 i 11 kpa orzekające w sprawie organy zobowiązane są do udzielenia stronom informacji a także wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji winien w sposób przejrzysty i czytelny dla strony zobrazować kryteria uzasadniające jego zdaniem utrzymanie w mocy odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanej pomocy, w szczególności (jak to ma miejsce w rozważanym przypadku), w sytuacji w której dokonał odmiennej oceny takich samych przesłanek jakich zawarł w uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji z 12.07.2001r. organ I instancji.
Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a ocena całokształtu materiału dowodowego stosownie do treści art. 80 kpa powinna znaleźć swój wyraz w treści uzasadnienia (art. 107 § 3 kpa).
Ponieważ w świetle przedstawionych wyżej okoliczności uznać należało, iż decyzje o których wyżej wydane zostały z istotnym naruszeniem wyżej powołanych przepisów i zasad zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI