II SA/Gd 427/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku okresowego w wyższej kwocie niż minimalna, uznając, że organ pomocy społecznej działał w granicach swoich możliwości finansowych.
Skarga dotyczyła odmowy przyznania zasiłku okresowego w wyższej kwocie niż minimalna. Skarżący zarzucał organom, że nie przeznaczają wystarczających środków własnych na pomoc społeczną, naruszając tym samym ustawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy działały zgodnie z prawem, uwzględniając zarówno sytuację wnioskodawcy, jak i ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej.
Skarżący B. K., osoba samotnie gospodarująca, bezrobotna i niepełnosprawna, domagał się przyznania zasiłku okresowego w wyższej kwocie niż minimalna (238,50 zł). Zarzucał organom pomocy społecznej, że nie przeznaczają wystarczających środków własnych na realizację obowiązkowych zadań, ograniczając się do wypłaty zasiłków w wysokości minimalnej, zależnej od otrzymanej dotacji z budżetu państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji działały w granicach prawa. Sąd podkreślił, że wysokość zasiłku okresowego jest ustalana w granicach określonych przez ustawę, a decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Analiza finansowa organu wykazała ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej w stosunku do liczby osób potrzebujących wsparcia, co uzasadniało przyznanie zasiłku w kwocie minimalnej. Sąd wskazał, że przepisy dotyczące dotacji celowej (art. 147 ust. 7 ustawy) stanowią regulację przejściową, a podstawowe znaczenie mają zasady określone w art. 38 ustawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie narusza prawa, jeśli przyznaje zasiłek w minimalnej wysokości, uwzględniając ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej i liczbę osób potrzebujących wsparcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysokość zasiłku okresowego jest ustalana w granicach określonych przez ustawę, a decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Analiza finansowa organu wykazała, że dostępne środki były niewystarczające do zaspokojenia wszystkich potrzeb, co uzasadniało przyznanie zasiłku w kwocie minimalnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 1, pkt 4
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zadania własne gminy o charakterze obowiązkowym, w tym przyznawanie zasiłków okresowych.
u.p.s. art. 38
Ustawa o pomocy społecznej
Reguluje zasady przyznawania i ustalania wysokości zasiłku okresowego.
Pomocnicze
u.p.s. art. 7 § pkt 4, pkt 5
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 147 § ust. 7
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady dotacji celowej z budżetu państwa na zasiłki okresowe w 2008r.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutek oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczone możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej w stosunku do liczby osób potrzebujących wsparcia uzasadniają przyznanie zasiłku w kwocie minimalnej. Organ administracyjny działa w granicach uznania administracyjnego, które nie jest dowolne, ale musi mieścić się w ramach ustawowych.
Odrzucone argumenty
Organy pomocy społecznej naruszają prawo, nie przeznaczając wystarczających środków własnych na zasiłki okresowe. Gmina uchyla się od realizacji obowiązkowego zadania nałożonego przez ustawodawcę poprzez ograniczanie wypłat zasiłków do wysokości dotacji z budżetu państwa.
Godne uwagi sformułowania
sąd nie będąc uprawnionym do badania merytorycznej zasadności (celowości) takiej decyzji bada jej zgodność z przepisami postępowania Ostateczna decyzja wydana przez organ administracyjny w granicach przysługującego mu z mocy konkretnego przepisu uznania, może być uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny w razie stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Wanda Antończyk
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Jadwiszczok
członek
Katarzyna Krzysztofowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznawania zasiłków okresowych w minimalnej wysokości ze względu na ograniczone środki finansowe gmin."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej gminy w 2008 roku i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej z tego okresu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebami obywateli a możliwościami finansowymi samorządów w zakresie pomocy społecznej, co jest tematem zawsze aktualnym.
“Czy gmina może odmówić wyższego zasiłku z powodu braku pieniędzy?”
Sektor
socjalny
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 427/08 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2008-07-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-06-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dorota Jadwiszczok Katarzyna Krzysztofowicz Wanda Antończyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 64 poz 593 art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 7 pkt 4, pkt 5, art. 17 ust. 1 pkt 1, pkt 4, art. 38, art. 147 ust. 7 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia 20 lutego 2008r. Nr [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. art. 38 ust. 1 pkt1, ust. 2 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1pkt 1 oraz art. 147 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz art. 104 k.p.a., przyznał B. K. pomoc w formie zasiłku okresowego na miesiące luty i marzec 2008r w wysokości po 238,50zł. W uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na przeprowadzone postępowanie, iż B. K. kwalifikuje się do udzielenia tego świadczenia, ze względu na orzeczoną niepełnosprawność i bezrobocie, jest osobą samotnie gospodarującą, nie posiadającą źródeł dochodów. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy i wynosi 477zł. W przypadku osoby samotnie gospodarującej wysokość zasiłku stałego jest przyznawana do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby / art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy/. Organ podał, iż zgodnie z art. 147 ust. 7 ustawy w 2008r. gminy otrzymują dotację celową na obsługę zadań własnych- pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3 ustawy. Ustalając wysokość zasiłku okresowego organ wskazał, że w przypadku wnioskodawcy, który jest osobą samotnie gospodarującą zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotą 477zł, a dochodem tej osoby. Zatem wysokość zasiłku ustalono w następujący sposób: 477zł- dochód 0 = 477 x 50% = 238,50zł. Organ I instancji wskazał, że z uwagi na ograniczone możliwości Ośrodka Pomocy Społecznej w ramach środków własnych gminy nie jest możliwa wypłata zasiłku okresowego w wyższej kwocie. Wskazano, że poza zasiłkiem okresowym, w miesiącu styczniu 2008r.wnioskodawcy przyznano pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 150zł oraz pokrycie kosztów obiadów w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ I instancji podał, że wypłata zasiłku okresowego jest zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym, dotowanym z budżetu państwa i uzależniona jest od sytuacji osób- rodzin, liczby rodzin-osób zgłaszających się o udzielenie pomocy oraz możliwości finansowych ośrodka. Wskazano, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M. w 2008r. na realizację wypłat zasiłków w ramach środków własnych dysponuje / w tym dotacja z budżetu państwa 854.000zł/ kwotą 1.990.000zł, co przy szacowanej liczbie rodzin oczekujących pomocy zarówno z zasiłków celowych , jak i okresowych 2200- powoduje, że na 1 środowisko przypada miesięcznie kwota ok. 75 zł. W tej sytuacji nie jest możliwe przyznawanie wyższej wysokości zasiłku okresowego niż jego minimum określone w ustawie. Nadto wskazano, że przy opracowaniu budżetu na 2008r. na wypłaty zasiłków zadań własnych ujęto kwotę 3.564.329zł. Ośrodek otrzymał natomiast i dysponuje kwotą j.w. / 1.990.000zł/. Od powyższej decyzji B. K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wypłata zasiłków okresowych jest zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym. Tym samym władze Miasta M. winny przeznaczyć środki własne na wypłatę tych zasiłków i realizować postanowienia art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, który określa wysokość tego zasiłku na kwotę 418zł. Tymczasem władze Miasta ograniczają się do wypłaty zasiłków w wysokości minimalnej poprzez ich wypłatę stosownie do wysokości dotacji otrzymanej na ten cel z budżetu państwa. Odwołujący podniósł, że nie dokładając ani złotówki do zasiłków okresowych władze miasta uchylają się od realizacji obowiązkowego zadania nałożonego na nie przez ustawodawcę, co narusza porządek prawny RP. Odwołujący podał, że dowodem na powyższe okoliczności jest przyjęty przez Radę Miasta M. w uchwale nr [...] z dnia 1 marca 2007r. "Program działania MOPS na 2007r.", w którym zasiłki okresowe zakwalifikowano / wbrew ustawie/ do " pomocy udzielanej przez gminę ze środków rządowych- zadanie ciągle uzależnione od środków otrzymywanych z Urzędu Wojewódzkiego w G." zamiast do " obowiązkowych zadań gminy w zakresie pomocy społecznej". Odwołujący podniósł, że takie działania naruszają przepisy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy i art. 3 ust. 1 nakładające na władze samorządowe obowiązek realizowania polityki społecznej państwa umożliwiającej ludziom życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z tej pomocy. Odwołujący podał, że oczekuje wyegzekwowania od władz samorządowych M. realizacji zadań zawartych w ustawie. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 kwietnia 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podało, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez zatrudnienia, niepełnosprawną / lekki stopień niepełnosprawności/ i nie posiada również żadnego dochodu. Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że odwołujący kwalifikuje się do przyznania pomocy ze względu na brak dochodu i bezrobocie – zgodnie z art. 8 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, bezrobocie – osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego (477,00 zł). Natomiast jego wysokość ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418zł / art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy/. W 2008r. minimalna wysokość zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a jej dochodem / art. 38 ust. 3 pkt 1 w związku art. 147 ust. 7 ustawy/. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że MOPS w M. posiada ograniczone możliwości finansowe, nie wystarczające do zaspokojenia wszystkich potrzeb osób ubiegających się o świadczenia. Organ I instancji wskazał, że w tej sytuacji nie jest możliwe przyznanie kwoty zasiłku okresowego w wysokości wyższej niż jego wysokość minimalna. Rozpoznając sprawę Kolegium stwierdziło, że organ I instancji przy wydawaniu decyzji wziął pod uwagę zarówno sytuację wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika również, że odwołujący jest objęty sukcesywną pomocą społeczną poprzez udzielania mu innych świadczeń, zatem organ pomocy społecznej nie pozostawia strony bez wsparcia finansowego i w miarę możliwości przyznaje pomoc społeczną. Organ II instancji wskazał również, że pomoc społeczna nie musi w każdym przypadku być przyznana w takiej wysokości, która pozwoliłaby na zaspokojenie wszystkich lub większości potrzeb, organ musi mieć na uwadze swoje możliwości finansowe oraz możliwość zaspokojenia potrzeb wszystkich wnioskodawców. Uprawnienia wynikające przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny tj. uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osób objętych systemem świadczeń z pomocy społecznej. Przede wszystkim strona powinna czynić starania w celu polepszenia warunków bytowych, a organ musi kierować się zarówno potrzebami wszystkich osób ubiegających się o pomoc, jak też z potencjalnymi możliwościami wnioskodawców zaspokajania potrzeb we własnym zakresie. Kolegium uznało, że decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie dają podstaw do ich uwzględnienia. Od powyższej decyzji B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący ponownie wskazał, iż władze miasta M. wbrew postanowieniom ustawy o pomocy społecznej w latach 2006 - 2008 nie przeznaczają wymaganych ustawą własnych środków na pomoc społeczną w postaci wypłaty zasiłków okresowych, uznając, że jest to zadanie całkowicie dotowane z budżetu państwa. Skarżący zarzucił, że takie działanie narusza art. 115 ustawy, który stanowi, że wysokość dotacji nie może przekroczyć 50% kosztów realizacji zadania. Skarżący podał nadto, że od wielu lat pozbawiany jest prawa do zatrudnienia, a więc prawa do pracy, co winno powodować wypłatę na jego rzecz zasiłku w pełnej wysokości W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Nadto Kolegium wskazało, że nie jest organem kontroli nad Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, do kompetencji Kolegium nie należą też zarzuty podniesione w skardze dotyczące działalności władz miasta Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznawana skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest opisana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2008r., gdyż stosownie do powołanego przepisu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej. W okolicznościach sprawy przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa w odniesieniu, do której została wydana decyzja administracyjna w sprawie zasiłku okresowego, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego. Skoro w niniejszej sprawie przedmiot postępowania wyznacza decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2008r.to zaskarżenie tej decyzji do Sądu oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która w tej decyzji została rozstrzygnięta. Sprawa dotyczy wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku okresowego i w tym zakresie wniosek został rozpoznany przez organy I i II instancji. W konsekwencji również rozstrzygnięcie sądu może dotyczyć tylko tej sprawy administracyjnej. Skoro zaskarżona decyzja dotyczy wysokości zasiłku okresowego to zasadnie Kolegium wskazało, że kolegia odwoławcze nie są organami nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego i nie są uprawnione do oceny zarzutów odnoszących się do działalności władz miasta. Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy administracyjnej, której przedmiotem było rozstrzygnięcie o wniosku skarżącego w sprawie przyznania zasiłku okresowego Sąd zważył: Bezspornym w sprawie jest, że skarżący spełnia przesłanki przewidziane przepisami - art. 8 ust 1 pkt 1 w związku z art. 7 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2004r., Nr 64 poz. 593, ze zm.) do przyznania stosownych świadczeń pieniężnych przewidzianych w tej ustawie jako osoba samotnie gospodarująca, nie posiadająca żadnych dochodów, bezrobotna, bez prawa do zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy oraz o orzeczonej czasowej niepełnosprawności. Zgodnie z treścią art. 38 powołanej wyżej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. W ustępie 2 omawianego przepisu wskazano, iż zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. 3. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. 4. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. 5. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. 6. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 38 cytowanej ustawy wysokość zasiłku okresowego ustalona określona została w wysokości minimalnej i maksymalnej. Wynika to z treści ust. 2 cytowanego wyżej przepisu, w którym ustawodawca użył zwrotu "Zasiłek okresowy ustala się – w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie." Jednocześnie w ust. 3 ustalona została minimalna kwota zasiłku okresowego, na poziomie 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Organ administracyjny właściwy w sprawach pomocy społecznej nie może w sposób dowolny decydować o wysokości zasiłku okresowego, lecz musi się poruszać w granicach określonych w ustawie. Decyzja w tym zakresie, a więc co do wysokości przyznanego zasiłku ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że Sąd nie będąc uprawnionym do badania merytorycznej zasadności (celowości) takiej decyzji bada jej zgodność z przepisami postępowania. Jak to bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 25 października 1984r. w sprawie II AZW 8/83 (OSN 1985/5-6/63), ostateczna decyzja wydana przez organ administracyjny w granicach przysługującego mu z mocy konkretnego przepisu uznania, może być uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny w razie stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Od uznania organu administracyjnego zależy więc wysokość zasiłku okresowego (w granicach określonych w ustawie o pomocy społecznej), co nie oznacza, że organ administracyjny może o tym decydować w sposób dowolny. Zgodnie z art. 147 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej od 2008r. gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w cytowanym art. 38 ust. 3 ustawy. Ta minimalna kwota w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 238,50zł i taką kwotę zasiłku skarżący otrzymał. Wysokość tę kwestionował, z przyczyn wyżej przytoczonych, zarówno w odwołaniu, jak i w skardze skierowanej do Sądu. Przepis art. 147 zamieszczony został w ustawie o pomocy społecznej w Rozdziale pt. "przepisy przejściowe i końcowe". Natomiast ustawowe przesłanki przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego oraz jego wysokość reguluje cytowany wyżej przepis art. 38 ustawy. Oznacza to, że reguły wynikające z art. 38 ustawy mają zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zasiłku okresowego, natomiast przepis art. 147 stanowi regulację przejściową, gwarantującą wypłatę świadczenia w wysokości dotacji celowej przekazywanej gminom z budżetu państwa. Stosownie do powołanego przez skarżącego w skardze przepisu art. 17 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy przyznawanie zasiłków okresowych, celowych oraz przyznawanie i wypłacanie zasiłków specjalnych celowych. Odwołując się do regulacji przejściowej zawartej w przytoczonym przepisie art. 147 ust. 7 stwierdzić należy, że w 2008r. gminy otrzymują dotację z budżetu państwa w części określonej w art. 38 ust.3 ustawy, co stanowi pokrycie części wydatków na to świadczenie. Treść powołanych przepisów wskazuje, że gmina dokonuje wypłaty przyznanego świadczenia w postaci zasiłku okresowego ze środków własnych przewidzianych w cyt. art. 17 ustawy, mając zapewnioną dotację budżetową na pokrycie tych wydatków w części ustalonej przepisem art. 147 ust. 7. Z zestawienia przepisów art. 38 ust. 2 pkt 1 i art. 38 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 147 ust.7 ustawy wynika, że skarżącemu mógł być przyznany zasiłek w maksymalnej wysokości 418zł, a minimalnej w kwocie 238,50zł. . Aby przyznać osobie uprawnionej zasiłek w wysokości minimalnej organ winien dokonać analizy posiadanych środków finansowych przeznaczonych na wypłatę świadczeń z pomocy społecznej, w stosunku do liczby osób posiadających prawo do tych świadczeń. Przyczyny przyznania zasiłku w określonej wysokości winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do stanowiska organu pierwszej instancji co do posiadanych środków finansowych należy wskazać, że jest powszechnie znanym faktem, iż ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W okolicznościach sprawy organ I instancji przedstawił dane dotyczące wysokości środków pieniężnych, jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M. w 2008r. oraz informacje wskazujące liczbę rodzin oczekujących pomocy i liczbę rodzin, którą Ośrodek planował objąć pomocą poprzez wypłatę zasiłków okresowych i celowych. W świetle podanych informacji dotyczących zarówno środków finansowych, jak też liczby rodzin oczekujących pomocy bądź tą pomocą objętych, które to ustalenia zostały zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięć organów administracji, uznać należy, że ustalenia w zakresie uzależnienia wysokości przyznanego zasiłku od możliwości finansowych Ośrodka oraz ilości osób wymagających wsparcia nie są dowolne. Ustalenia te bowiem znajdują potwierdzenie w informacjach o wielkości środków przyznanych i przeznaczonych na zasiłki okresowe i celowe. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej planował na wypłaty zasiłków kwotę 3.564.329zł, z czego otrzymał kwotę w łącznej wysokości 1.990.000zł. Kwota ta obejmuje również dotację celową z budżetu państwa na realizację zadań własnych gmin w wysokości 854.000zł.- zgodnie z art. 147 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Powyższe dane, w zestawieniu z liczbą rodzin wymagających wsparcia pozwala na uznanie, że organ pomocy społecznej przy wydawaniu decyzji miał na uwadze ograniczoną ilość środków finansowych oraz ilość osób wymagających pomocy. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ administracji szacowana liczba rodzin oczekujących pomocy zarówno z zasiłków celowych, jak i okresowych wynosi 2200 / 1300 rodzin oczekujących pomocy w zakresie wypłat zasiłków celowych i 900 rodzin w zakresie zasiłków okresowych/. Powyższe dane wskazują, że środki na pomoc społeczną są tak niewystarczające, że nie pozwalają na udzielenie skarżącemu wsparcia w wyższej wysokości niż wynikająca z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy, tym bardziej, że planowane na 2008r. środki finansowe na kwotę 3.564.329zł zostały znacznie ograniczone / do kwoty 1.990.000zł/. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż w sprawie niniejszej organ nie naruszył prawa materialnego – art. 38 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 147 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W świetle powyższych ustaleń zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI