II SA/GD 422/25

II SA/Gd 422/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1429
art. 9 ust. 1-3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 roku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 16 kwietnia 2025 roku, nr SKO.421.60.2025 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy punkt trzeci rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza Czerska z 11 marca 2025 r., nr DŚR.5231.ZZ.000659.03.2025 oraz punkt czwarty tego rozstrzygnięcia w zakresie naliczonych odsetek; 2. uchyla punkt trzeci rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza Czerska z 11 marca 2025 r., nr DŚR.5231.ZZ.000659.03.2025 oraz punkt czwarty tego rozstrzygnięcia w zakresie naliczonych odsetek.
Uzasadnienie
M. N. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako: Kolegium, SKO) z 16 kwietnia 2025 r., nr SKO.421.60.2025, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Czerska (dalej jako Burmistrz, organ I instancji) z 11 marca 2025 r., nr DŚR.5231.ZZ.000659.03.2025, w przedmiocie uznania świadczenia pielęgnacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu wraz z odsetkami, zaskarżając ją jedynie w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego odsetek.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z 7 listopada 2019 r., nr SKO.421.583.2019, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne na żonę od 1 kwietnia 2019 r. na czas nieokreślony. Decyzja ta była następnie kilkukrotnie zmieniana w zakresie wysokości przyznanego świadczenia przez organ I instancji.
Decyzją z 19 lutego 2025 r., nr DŚR.5231 .ZK.000578.02.2025, Burmistrz – na wniosek M. N. - uchylił decyzję Kolegium z 7 listopada 2019 r. ze zmianami.
Następnie, decyzją z 11 marca 2025 r. Burmistrz uznał świadczenia pielęgnacyjne wypłacone w okresie od 25 kwietnia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. w kwocie 27.788,60 zł za świadczenie nienależnie pobrane (pkt 1) i zobowiązał stronę do jego zwrotu (pkt 2) oraz do zwrotu odsetek ustawowych za opóźnienie w wysokości 1 400,25 zł naliczonych od dnia pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia wydania decyzji, tj. od 1 maja 2024 r. do 11 marca 2025 r. (pkt 3).
W decyzji wskazano, że zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. 2023 poz. 1429), dalej jako "ustawa o świadczeniu wspierającym", za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty (art. 30 ust.8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej jako "u.ś.r.").
Jak wskazał Burmistrz, w informacji o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna, doręczonej stronie 28 września 2023 r., pouczono, że "... za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Świadczenie nienależnie pobrane podlega zwrotowi wraz z odsetkami, do którego zwrotu będzie zobowiązany opiekun...".
W odwołaniu od tej decyzji M. N. zakwestionował pkt 3 decyzji zobowiązujący go do zwrotu odsetek ustawowych za opóźnienie w kwocie 1 400,25 zł.
Jak wskazał, w dniu 25 kwietnia 2024 r. jego żona złożyła wniosek o ustalenie potrzeby wsparcia, który został rozpoznany w dniu 27 grudnia 2024 r. Z chwilą uprawomocnienia się przyznanego żonie świadczenia wspierającego, w dniu 18 lutego 2025 r. strona wystąpiła o uchylenie decyzji o świadczeniu pielęgnacyjnym, zobowiązując się do zwrotu tego świadczenia za okres od 25 kwietnia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. Kwota 27 788,60 została uiszczona w dniu 11 marca 2025 r. ze środków wypłaconych żonie przez ZUS.
Zdaniem odwołującego się naliczenie dodatkowych kosztów – odsetek, jest niestosowne. Strona podkreśliła, że jest osobą bezrobotną, borykającą się ze zdrowiem, bez środków do życia, a jego żona nie otrzymała rekompensaty finansowej – odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczenia wspierającego.
Zaskarżoną decyzją z 16 kwietnia 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji uznając, że Burmistrz dokonał właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni przepisów prawa.
W uzasadnieniu podkreślono, że skarżący – na mocy decyzji organu
z 7 listopada 2019 r. i decyzji ją zmieniających – otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne, a jednocześnie od 25 kwietnia 2024 r. żona skarżącego jest uprawniona do pobierania świadczenia wspierającego. Oznacza to, że począwszy od 25 kwietnia 2024 r. w sprawie zaistniała negatywna przesłanka z art. 63 ust. 6 ustawy o świadczeniu wspierającym. Strona pobrała bowiem świadczenie pielęgnacyjne na żonę, która od 25 kwietnia 2024 r. jest uprawniona do świadczenia wspierającego. W tej sytuacji, wypłacone od 25 kwietnia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne w łącznej kwocie 27.788.60 zł należało, zgodnie z art. 63 ust. 11 ustawy, uznać za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązać odwołującego się do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Strona była też pouczona o zmianach w ustawie i o tym, że wykluczone jest pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego na osobę niepełnosprawną, której przyznano świadczenie wspierające.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. N. wniósł o uchylenie decyzji w zakresie zwrotu naliczonych odsetek w wysokości 1 400,25 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z pismem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 10 kwietnia 2025 r. w przypadku tej kategorii nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych brak jest podstawy prawnej do naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie, a ewentualne ich naliczenie jest działaniem bezprawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy
w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jeżeli - dokonując ww. kontroli - Sąd stwierdzi, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jest zobligowany do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sądowej kontroli w niniejszej sprawie poddano decyzje wydane w sprawie uznania za świadczenie nienależnie pobrane świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad E. N. Organy uznały, że ww. świadczenie jest świadczeniem nienależnym za okres od 25 kwietnia 2024 r. do 31 stycznia 2025 r. w kwocie głównej 27.788, 60 zł i zobowiązały skarżącego, jako opiekuna osoby niepełnosprawnej, do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 27.788,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w kwocie 1.400,25 zł (łącznie 29.188,85 zł). Zdaniem Sądu brak jednak było podstaw do tego, aby zobowiązywać skarżącego do zwrotu kwoty odsetek naliczonej od świadczenia pielęgnacyjnego pobranego nienależnie.
Materialnoprawnymi podstawami wydanych w sprawie decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), dalej: "u.ś.w.", oraz przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), dalej: "u.ś.r.".
Należy bowiem zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy u.ś.w., która to ustawa dokonała istotnych zmian w zasadach przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych i osobom niepełnosprawnym. Mianowicie, od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki. Świadczenie pielęgnacyjne zostało więc zastąpione w obecnym stanie prawnym (w przypadku osób pełnoletnich) świadczeniem wspierającym. Co też istotne, świadczenie pielęgnacyjne jest uprawnieniem opiekuna, nowe świadczenie wspierające przyznawane jest natomiast na rzecz osoby niepełnosprawnej.
Jak wynika z art. 9 ust. 1-3 u.ś.w., ustalenie prawa do świadczenia wspierającego oraz jego wypłata następują na wniosek osoby niepełnosprawnej w wieku od ukończenia 18. roku życia, posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, lub osoby upoważnionej do jej reprezentowania. Wniosek składa się nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna. Wniosek składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przyznanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczenia wspierającego nie wymaga wydania decyzji, natomiast ZUS wydaje taką decyzję w sprawach odmowy przyznania świadczenia wspierającego, uchylenia lub zmiany prawa do świadczenia wspierającego oraz nienależnie pobranego świadczenia wspierającego (art. 13 ust. 1 i 4 u.ś.w.). Prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek (art. 26 ust. 1), przy czym, jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (ust. 2).
Z uwagi na wpływ nowego świadczenia na dotychczasowe regulacje z zakresu m.in. świadczeń rodzinnych, w rozdziale 7 u.ś.w. zawarto przepisy przejściowe, dostosowujące i przepis końcowy. Stosownie więc do art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r. – przypis Sądu), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustęp 2. stanowi zaś, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. Świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 6 u.ś.w.). Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (u.ś.r.), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub osoba uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego (art. 63 ust. 9 u.ś.w.).
Przedstawione regulacje wyraźnie wskazują więc, że świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne wykluczają się wzajemnie. Celem u.ś.w. było bowiem zastąpienie świadczenia pielęgnacyjnego (w przypadku osób pełnoletnich) przez świadczenie wspierające. Wskazuje na to art. 63 ust. 6 u.ś.w., który stanowi, że jeśli osoba z niepełnosprawnością zaczyna pobierać świadczenie wspierające, jej opiekun traci prawo do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego za ten sam okres. Oznacza to, że przyznanie świadczenia wspierającego osobie wymagającej opieki automatycznie powoduje utratę prawa opiekuna do dotychczasowego wsparcia finansowego w formie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Lublinie z 8 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 74/25; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Dla niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma właśnie przepis art. 63 ust. 6 w związku z art. 63 ust. 11 u.ś.w. Ten ostatni reguluje bowiem kwestię zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i przyznanego świadczenia wspierającego.
W poddanej kontroli sądowej sprawie nie było sporne, że od dnia 25 kwietnia 2024 r. żonie skarżącego przyznano świadczenie wspierające, zgodnie z informacją ZUS z 6 lutego 2025 r. W następstwie tego, decyzją 19 lutego 2025 r. Burmistrz uchylił świadczenie pielęgnacyjne przysługujące skarżącemu od daty złożenia przez żonę wniosku o ustalenie potrzeby wsparcia, stosownie do art. 26 ust. 3 u.ś.w.. Doszło zatem do sytuacji, w której skarżący w pewnym okresie pobierał świadczenie pielęgnacyjne a jednocześnie jego żonie przysługiwało prawo do świadczenia wspierającego.
Ta sytuacja niewątpliwie odpowiada dyspozycji przepisu art. 63 ust. 11 u.ś.w., co uprawniało Burmistrza do stwierdzenia, że świadczenie pielęgnacyjne od dnia 25 kwietnia 2024 r., tj. od chwili przyznania żonie skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego, do dnia 31 stycznia 2025 r., tj. do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc uchylenia stronie świadczenia pielęgnacyjnego – było świadczeniem nienależnym. Organ był też uprawniony do zobowiązania skarżącego do zwrotu kwoty tego nienależnie pobranego świadczenia. Tego skarżący nie kwestionował.
Natomiast kwestia sporna jaka zaistniała na tle tej sprawy – i w takim też zakresie skarżący zaskarżył obie decyzje organów - dotyczy tego, czy od kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, pobieranego w zbiegu z prawem podopiecznego do świadczenia wspierającego i w związku z tym podlegającego zwrotowi, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, które również musi uiścić zobowiązany opiekun. Rozważając tę kwestię skład orzekający doszedł do przekonania, że nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne w rozumieniu art. 63 ust. 11 u.ś.w. podlega zwrotowi bez ustawowych odsetek za opóźnienie.
Powyższa kwestia nie jest jednak rozumiana jednolicie w orzecznictwie. W tych orzeczeniach, które przyjmują że od kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 63 ust. 11 u.ś.w. należy ustalać odsetki ustawowe za opóźnienie podnoszony jest argument, iż taki obowiązek wynika z art. 30 ust. 2b i ust. 8 u.ś.r. Przepisy te stanowią, że od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5 (m.in. świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania), naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty.
Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że istotnie, co do zasady problematyka nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego została uregulowana w przepisach u.ś.r., lecz w ocenie Sądu przepis art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest przepisem odrębnym i niezależnym od regulacji art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Jest to przepis szczególny, co do którego – w zakresie nieuregulowanym – nie ma podstaw do stosowania przepisów u.ś.r., w tym art. 30 ust. 2b i ust. 8 tej ustawy. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ta konstytucyjna zasada chroniąca obywateli przed samowolnymi działaniami władzy znalazła procesowe odzwierciedlenie w art. 6 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Tym przepisem w niniejszej sprawie był przepis art. 63 ust. 11 u.ś.w., który reguluje kompleksowo kwestię tego, jak należy rozumieć świadczenie nienależne w sytuacji zbiegu ze świadczeniem wspierającym, pozostawiając poza uregulowaniem kwestię odsetek od takiego nienależnie pobranego świadczenia. Nie zawiera on odesłania do u.ś.r. w zakresie odsetek, jak również ogólnego odesłania do przepisów u.ś.r w sprawach nieuregulowanych.
Wobec tego, skoro przepis mający zastosowanie w sprawie, i w oparciu o który organy były zobowiązane orzekać, nie reguluje kwestii odsetek od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego i nie odsyła w tym zakresie do u.ś.r., jak również nie zawiera ogólnego odesłania do przepisów u.ś.r, zaś niewątpliwie art. 63 ust. 11 u.ś.w. jest przepisem szczególnym, nakładającym na obywatela nowe obowiązki, i to obowiązki o charakterze finansowym, zatem organy nie mogły dokonywać wykładni rozszerzającej tego przepisu i orzekać w kwestiach, których on nie reguluje. Nie miały także podstaw, aby w zakresie nieuregulowanym (tj. odsetek od nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego – pielęgnacyjnego) odnosić się do przepisów innej ustawy, skoro brak takiego odesłania w przepisach u.ś.w. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do wykładni contra legem i do nakładania na obywateli obowiązków nie wynikających z przepisu prawa.
Należy też zauważyć, że również sam przepis art. 30 ust. 2b u.ś.r. - zawierający katalog okoliczności dotyczących konieczności naliczania odsetek od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, nie obejmuje sytuacji, gdy świadczenie pielęgnacyjne pobierane jest równolegle ze świadczeniem wspierającym przyznanym osobie wymagającej opieki. Odsetki należą się zaś tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub też z decyzji właściwego organu (zob. wyroki WSA w Lublinie z 10 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 159/25; WSA w Łodzi z 11 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 243/25, CBOSA).
Mając to wszystko na uwadze Sąd stwierdził, że na podstawie art. 63 ust. 11 u.ś.w. i omówionych powyżej przepisów u.ś.r. organy nie mogły naliczyć odsetek ustawowych od kwoty pobranego nienależnie świadczenia pielęgnacyjnego, brak bowiem normy prawnej, która dawałby organowi możliwość orzeczenia w drodze decyzji o obowiązku uiszczenia tych odsetek. Takie uprawnienie nie wynika wprost z treści samego art. 63 ust. 11 u.ś.w., ani z żadnego innego przepisu ww. ustawy, jak również podstawy do tego nie mógłby stanowić art. 30 ust. 2b u.ś.r.
Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się więc naruszenia art. 63 ust. 11 u.ś.w., art. 30 ust. 2b i ust. 8 u.ś.r. oraz art. 6 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Jak bowiem wskazano, organy administracji mogą nakładać na obywateli obowiązki tylko wówczas, gdy kompetencja taka wynika z normy ustawowej, tymczasem ani przepisy u.ś.w., ani u.ś.r. nie przewidują, aby od nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, pobieranego w okresie, za jaki osoba niepełnosprawna miała przyznane prawo do świadczenia wspierającego, możliwe było naliczanie odsetek ustawowych za opóźnienie i zobowiązywanie opiekuna do ich zwrotu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. w pkt 1 wyroku uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej pkt 3 decyzji Burmistrza (zobowiązanie do zwrotu odsetek ustawowych za opóźnienie w kwocie 1.400,2 zł) oraz w części utrzymującej pkt 4 rozstrzygnięcia Burmistrza (łączna kwota zwrotu) w zakresie naliczonych odsetek. Konsekwentnie w pkt 2 wyroku Sąd uchylił decyzję Burmistrza w pkt 3 i w pkt 4 w zakresie naliczonych odsetek.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożył organ administracji, a strona skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.