II SA/Gd 420/25

II SA/Gd 420/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6c ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Patrycja Czupyt po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Gniewino z dnia 14 luty 2025 r., nr XII/92/2025 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gniewino 1. stwierdza nieważność załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w części dotyczącej całego § 2 ust. 15 oraz § 8 ust. 2 w zakresie bioodpadów kuchennych, 2. zasądza od Rady Gminy Gniewino na rzecz skarżącego Wojewody Pomorskiego kwotę 960 (dziewięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewoda Pomorski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy Gniewino z dnia 14 lutego 2025 r. nr XII/92/2025 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Gniewino, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części, tj. w zakresie § 2 ust. 15 załącznika do tej uchwały oraz § 8 ust. 2 załącznika do tej uchwały w zakresie słowa "kuchenne" w tabeli w pozycji określającej rodzaje odpadu, ewentualnie, w przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności w całości, o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
Uchwale zarzucono istotne naruszenie:
art. 6r ust. 3 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 6r ust. 2d, art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ustalenie w § 2 ust. 15 załącznika do uchwały, że bioodpady zielone należy przekazywać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, bez możliwości odbioru tej kategorii odpadów bezpośrednio z nieruchomości, zaś bioodpady kuchenne należy wystawiać do odbioru w terminach wyznaczonych w harmonogramie wywozu odpadów komunalnych, w sytuacji, gdy zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami gmina zobowiązana jest odbierać bioodpady, w tym również bioodpady zielone, bezpośrednio z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2 ustawy;
art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez ograniczenie się w § 8 ust. 2 załącznika do uchwały wyłącznie do ustalenia częstotliwości pozbywania się w ramach bioodpadów odpadów kuchennych z pominięciem odpadów zielonych w sytuacji, gdy zgodnie ze wskazanym przepisem gmina w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda dokonując wykładni przepisów ustawy stwierdził, że gmina zawsze ma obowiązek zorganizowania odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania, natomiast nie zawsze jest zobowiązana do ich obowiązkowego przyjmowania w punkcie selektywnego zbierania odpadów. Wojewoda podkreślił, że odbiór odpadów z nieruchomości jest jednym z podstawowych obowiązków objętych zadaniem publicznym związanym z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. Skoro ustawodawca nie wprowadził możliwości zaniechania odbierania obu frakcji odpadów z nieruchomości, to wprowadzenie ograniczenia w zaskarżonej uchwale było niedopuszczalne. Wprawdzie z art. 3 ust. 2c ustawy wynika, że gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania, to jednak wykładnia tego przepisu nie oznacza alternatywnego sposobu pozbywania się przez mieszkańca bioodpadów, tzn. albo poprzez ich przyjmowanie przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, albo poprzez odbieranie takich odpadów z miejsc ich wytwarzania.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy poprzez ograniczenie się w § 8 ust. 2 załącznika do uchwały wyłącznie do ustalenia częstotliwości pozbywania się w ramach bioodpadów odpadów kuchennych z pominięciem odpadów zielonych wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy, gmina w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. częstotliwości pozbywania się odpadów komunalnych. Gmina w tabeli stanowiącej treść § 8 ust. 2 załącznika do uchwały ustaliła częstotliwość wywozu odpadów dla niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, plastiku, metali, opakowań wielomateriałowych, szkła, papieru i makulatury, bioodpadów kuchennych, popiołu i odpadów wielkogabarytowych. Nie ustaliła natomiast częstotliwości pozbywania się bioodpadów zielonych, czym dopuściła się niewypełnienia całości dyspozycji ustawowej uregulowanej w art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy. Usunięcie z § 8 ust. 2 załącznika do uchwały w treści tabeli w pozycji dotyczącej rodzaju odpadu słowa "kuchenne" następującego po słowie "bioodpady" spowodowałoby, że uregulowania dotyczące dotychczas wyłącznie bioodpadów kuchennych miałyby zastosowanie do wszystkich bioodpadów stanowiących odpady komunalne. Wojewoda zastrzegł, że gdyby jednak Sąd uznał takie rozwiązanie za zbyt daleko idącą ingerencję w uprawnienia rady gminy, to wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały w całości w związku z niewypełnieniem dyspozycji ustawowej, tj. nieokreśleniem częstotliwości pozbywania się wszystkich odpadów komunalnych stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci wymienionych w skardze uchwał podjętych przez rady innych gmin. W uzasadnieniu wyjaśniono, że motywacją dokonania podziału bioodpadów na dwie frakcje i odmiennej regulacji w zakresie umożliwienia pozbywania się ich przez właścicieli nieruchomości: poprzez odbiór lub umożliwienie oddania w PSZOK, są wyłącznie zbyt wysokie koszty zagospodarowania i odbioru bioodpadów zielonych.
Organ stwierdził, że Wojewoda Pomorski w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały nie dopatrzył się w niej naruszeń przepisów prawa i w ramach nadzoru nie stwierdził jej nieważności, lecz dopiero po ponad 2 miesiącach skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, co jest wysoce krzywdzące dla Gminy Gniewino, która na podstawie podjętej i obowiązującej uchwały ustaliła stawki za odbiór odpadów, jak również zorganizowała cały system odbioru odpadów komunalnych, w tym przeprowadziła wymagane postępowania przetargowe, bazując na stawkach ustalonych na podstawie zaskarżonej obecnie uchwały, jak również zabezpieczyła w budżecie odpowiednie środki, również ustalone w oparciu o przyjęte stawki. Co równie istotnie na terenie województwa pomorskiego, w innych gminach obowiązują uchwały przyjmujące analogiczne rozwiązania, które od wielu lat nie są kwestionowane.
Zdaniem organu z literalnego brzmienia przepisu art. 6r ustawy o utrzymaniu czystości i porządku wynika, że organ ma możliwość wyboru pomiędzy odbiorem odpadów spod posesji lub umożliwieniem ich oddania w miejscach zbierania odpadów komunalnych. Bezspornie bowiem możliwość umieszczenia bioodpadów w odpowiednich pojemnikach, czyli ogólnodostępnych miejscach selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, może stanowić inny sposób zapewnienia przyjmowania odpadów przez gminę, o którym mowa w art. 6r. ust. 2d. Art. 6r ust. 2d w zw. z art. 6c ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku wynika oraz art. 6r. ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2a pkt 2 oraz art. 3 ust. 2c ustawy, w ocenie organu stanowią podstawę do przyjęcia, że w sytuacji, w której rada gminy postanowiła o rozłącznym zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy (dalej: "odpady zielone") oraz innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne (dalej: "odpady kuchenne"), nie jest obowiązkiem Gminy odbiór "u źródła" obu tych frakcji, albowiem Gmina ma możliwość zorganizowania gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w taki sposób, że "u źródła" odbierane są w każdej ilości wyłącznie "odpady kuchenne" (frakcja ta przyjmowana jest także w każdej ilości w Punkcie Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych, dalej PSZOK), zaś "odpady ogrodowe" przyjmowane są w każdej ilości wyłącznie w PSZOK.
Stosownie do art. 6r ust. 2d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku wynika, każda gmina w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma obowiązek zapewnić właścicielom wszystkich nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych. Pod pojęciem pozbywania się odpadów komunalnych ustawodawca rozumie odbieranie odpadów z terenu nieruchomości wskazanych w art. 6c ust. 1 i 2, a także przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób. Tym samym nie można uznać za trafną argumentację Wojewody, jakoby umożliwienie mieszkańcom możliwości dostarczania na własny koszt bioodpadów do punktu selektywnej zbiórki tych odpadów nie stanowiło prawidłowego wypełnienia ustawowego obowiązku zorganizowania odbioru odpadów komunalnych.
Rada Gminy stwierdziła też, że ustawodawca traktuje "przyjmowanie" odpadów jako odmienny od "odbierania" sposób postępowania z odpadami. Z treści art. 3 ust. 2c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku wynika, że gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania. Ustawodawca nie reguluje natomiast sytuacji odwrotnej, a zatem z literalnego brzmienia tego przepisu nie można wywieść, jak to czyni skarżący, iż taka regulacja jest zakazana. Prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że możliwe jest przyjęcie alternatywnego sposobu pozbywania się przez mieszkańców bioodpadów, tzn. albo poprzez ich przyjmowanie przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, albo poprzez odbieranie takich odpadów z miejsc ich wytwarzania.
Dodatkowo w rozumieniu art. 6r ust. 2d, gmina ma zapewnić zbieranie wskazanych odpadów, przy czym ma możliwość odbierania odpadów komunalnych również w inny sposób - przy czym ustawa nie wskazuje, w jaki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Skargę w niniejszej sprawie wniesiono na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., dalej: "u.s.g.") w związku z art. § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Przepisy u.s.g. regulują nadzór nad działalnością gminną sprawowany przez organ nadzoru. W ramach tego nadzoru mogą toczyć się określone postępowania, które obejmują także postępowanie nadzorcze nad uchwałami i zarządzaniem organów gminy prowadzone z urzędu przez wojewodę. Postępowanie nadzorcze jest postępowaniem prowadzonym z udziałem organu gminy, w którym nie biorą udziału inne podmioty. W ramach tego postępowania, jeżeli organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, z uwagi na upływ terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, organ ten na podstawie art. 93 może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 18 marca 2010 r., II OSK 1524/09).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo twierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotem kontroli w tej sprawie była zaskarżona uchwała, ale jedynie w zakresie określonym przez Wojewodę we wniesionej skardze (pkt I skargi). Dokonana przez Sąd ocena prawna odnosi się zatem jedynie do przepisów uchwały (jej załącznika) wyraźnie wskazanych przez Wojewodę.
Przechodząc do meritum wskazać trzeba, że trafnie podnosi się w judykaturze i doktrynie, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów u.s.g. – w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność odwołania się do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie prawnej i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Według M. Stahl oraz Z. Kmieciaka (por. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102) za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Natomiast w judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97; z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95; wyrok WSA w Łodzi z 6 grudnia 2019 r., III SA/Łd 875/19; wyrok WSA w Krakowie z 6 lipca 2020 r., III SA/Kr 1216/19).
Zatem stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 maja 2025 r., II SA/Łd 550/23).
W rozpoznawanej sprawy zaskarżona do Sądu uchwała wydana została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 u.s.g. w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r., poz. 399, dalej: "u.c.p.g.").
Wojewoda zakwestionował § 12 ust. 15 załącznika do uchwały, zgodnie z którym "bioodpady zielone" należy przekazywać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Bioodpady kuchenne należy wystawiać do odbioru w terminach wyznaczonych w harmonogramie wywozu odpadów komunalnych. Wojewoda zaskarżył również § 8 ust. 2 załącznika do uchwały, w zakresie słowa "kuchenne" w treści tabeli w pozycji określającej rodzaj odpadu. Ten drugi przepis dotyczy harmonogramu pozbywania się odpadów komunalnych z nieruchomości, w którym to harmonogramie pominięto "bioodpady zielone".
Analizując zasadność skargi trzeba odnieść się do treści art. 6r ust. 3 u.c.p.g., zgodnie z którym rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Jednocześnie rada gminy może w regulaminie postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne (art. 4 ust. 2a pkt 2 u.p.c.g.), niemniej gmina zapewnia selektywne zbieranie odpadów komunalnych obejmujące co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady (art. 3 ust. 2 pkt 5 u.p.c.g.).
Wskazać również należy na treść art. 6c ust. 1 u.p.c.g., obligującego gminy do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Jednocześnie w zamian za pobraną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina zapewnia właścicielom nieruchomości pozbywanie się wszystkich rodzajów odpadów komunalnych, przy czym rozumie się przez to odbieranie odpadów z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2, przyjmowanie odpadów, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6, przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób (art. 6r ust. 2d u.p.c.g.). W regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, rada gminy określa między innymi częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 3 u.p.c.g.).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznaje za słuszne wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że pod pojęciem "pozbywania się" odpadów komunalnych ustawodawca rozumie odbieranie odpadów z terenu nieruchomości wskazanych w art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g., a także przyjmowanie odpadów przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych i zapewnianie przyjmowania tych odpadów przez gminę w inny sposób. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., na gminy został nałożony obowiązek tworzenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Każda gmina ma obowiązek utworzenia odrębnego punktu selektywnego zbierania odpadów, do którego mieszkańcy sami mogą przywozić pewne rodzaje odpadów, ale to nie zwalnia gminy od zorganizowania odbierania odpadów od mieszkańców gminy. Podkreślić bowiem trzeba, że odbiór odpadów z nieruchomości jest jednym z podstawowych obowiązków objętych zadaniem publicznym związanym z utrzymaniem czystości i porządku w gminach.
Wprawdzie z treści art. 3 ust. 2c u.c.p.g. wynika, że gmina może nie zapewniać przyjmowania bioodpadów przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia odbieranie tych odpadów z miejsc ich wytwarzania, to jednak wykładnia tego przepisu nie oznacza alternatywnego sposobu pozbywania się przez mieszkańca bioodpadów, tzn. albo poprzez ich przyjmowanie przez punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych, albo poprzez odbieranie takich odpadów z miejsc ich wytwarzania. Z treści normy prawnej zawartej w tym przepisie wynika, że gmina fakultatywnie w przypadku bioodpadów może nie zapewniać ich przyjmowania w punkcie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, jeżeli w zamian za opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w całości zapewnia ich odbieranie z miejsc wytwarzania. Innymi słowy, gmina zawsze ma obowiązek zorganizowania odbierania bioodpadów z miejsc ich wytwarzania, natomiast nie zawsze jest zobowiązana do ich obowiązkowego przyjmowania w punkcie selektywnego zbierania odpadów. Należy mieć również na uwadze, że jeżeli ustawodawca zamierzał posłużyć się terminem "przyjmowanie" odpadów to taką regulację zamieściłby wprost w u.c.p.g. Ustawodawca traktuje "przyjmowanie" odpadów jako odmienny od "odbierania" sposób postępowania z odpadami (np. termin "przyjmowanie" zawarty został w art. 3 ust. 2 pkt 6, art. 3 ust. 2 pkt 9 lit. d tiret drugie, art. 3 ust. 2c, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 6r ust. 2d, art. 6r ust. 3a, art. 6ra, art. 9nb ust. 1 u.c.p.g.). Tam natomiast, gdzie chodzi o "odbieranie", ustawodawca wprost posłużył się właśnie tym pojęciem (zob. np. art. 3 ust. 2 pkt 4, art. 3 ust. 2 pkt 9 lit. a, b i c, art. 3 ust. 2c, art. 3 ust. 3 pkt 3, art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 4 ust. 2a pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 4, art. 6 ust. 6, art. 6c ust. 1, 2 i 2a, art. 6d ust. 1, art. 6f, czy art. 9b u.c.p.g.). Co istotne, przypadku, gdy dochodzi do pozbywania się odpadów przez właściciela nieruchomości poprzez ich oddanie w punkcie selektywnego zbierania odpadów ustawodawca posługuje się terminem "przyjmowanie" odpadów, a nie ich "odbieranie" (tak w art. 3 ust. 2 pkt 6 czy art. 6r ust. 2d u.c.p.g.). Tym samym nie budzi wątpliwości, że termin "odbieranie" odpadów odnosi się do odbierania odpadów od właścicieli z terenu nieruchomości, a zatem u źródła. Należy podkreślić, że ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach zawiera definicję legalną pojęcia "bioodpady" (art. 3 ust. 1 pkt 1), do których zaliczane są między innymi ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych oraz definicję legalną "odpadów komunalnych" (art. 3 ust. 1 pkt 7), do których zaliczane są między innymi bioodpady, ale tylko te powstające w gospodarstwach domowych. Tym samym bioodpady pochodzące z pielęgnacji terenów zielonych nie mieszczą się w zakresie ustawowej definicji "odpadów komunalnych", jednakże z wyraźnej woli ustawodawcy uznawane są za odpady komunalne i objęte są, ciążącym na gminie obowiązkiem ich odbioru bezpośrednio z nieruchomości, zgodnie z dyspozycją art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.p.c.g. (por. wyrok NSA z 29 maja 2024 r., akt III OSK 3364/23).
Przepis art. 4 ust. 2a pkt 2 u.p.c.g. posługuje się pojęciem "zbieranie" odpadów, a nie ich "przyjmowanie". Przepis ten upoważnia radę gminy do ustalenia odrębnych np. terminów odbierania odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie w stosunku do innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne. Jednakże nie jest dopuszczalnym taka jego wykładnia, zgodnie z którą rada gminy może albo ustalić odbieranie odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy, albo całkowicie pominąć dopuszczalność ich odbierania z terenów nieruchomości i w zamian za to zobowiązać właścicieli do ich dostarczania do PSZOK i ich przyjmowania w takim punkcie (por. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r. III OSK 5423/21; wyrok NSA 12 grudnia 2024 r., III OSK 1185/23)
Skoro zatem Rada Gminy Gniewino w § 12 ust. 15 załącznika do zaskarżonej uchwały nakazała przekazywanie "bioodpadów zielonych" do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych i zaniechała obowiązkowi ich odbioru z terenu nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 u.p.c.g., to tym samym naruszyła normy z art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6, art. 4 ust. 2 pkt 3, art. 4 ust. 2a pkt 2, art. 6r ust. 2d oraz art. 6r ust. 3 i 3a u.p.c.g. albowiem powołane przepisy dopuszczały jedynie ograniczenie ilości odbieranych bioodpadów (w dodatku bez rozróżniania ich źródła), ale nie definitywne wyeliminowanie odbierania tych odpadów z posesji właściciela nieruchomości. W konsekwencji za sprzeczne z wskazanymi normami u.p.c.g. uznać należało także pominięcie w harmonogramie odbioru odpadów komunalnych – "bioodpadów zielonych". Stanowisko Wojewody zaprezentowane we wniesionej Skardze należało uznać za prawidłowe i znajdujące uzasadnienia w obowiązujących normach prawnych.
Z kolei stanowisko zaprezentowane w przez Radę Gminy Gniewino w odpowiedzi na skargę, jako przeciwne w stosunku do wyżej wskazanej oceny prawnej uznać należy za nieuzasadnione obowiązującymi normami prawa, a oceny tej nie zmienia fakt, że podobne regulacje funkcjonują w regulaminach utrzymania czystości i porządku na terenie innych gmin. To, że przywoływane regulaminy innych jednostek samorządu gminnego obowiązują w określonym kształcie, nie przesądza per se, że są one zgodne z prawem.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1. wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) uznając, że niezbędny nakład i wkład pracy radcy prawnego w niniejszym postępowaniu uzasadniał zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej (2 x 480 zł).
Przywołane orzecznictwo dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.