II SA/GD 42/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-10-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd gminnyuchwałaregulaminwodaściekiinteres prawnylegitymacja procesowaskarżącysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółdzielni A na uchwałę Rady Miasta Pucka dotyczącą regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków z powodu braku legitymacji procesowej skarżącej.

Spółdzielnia A zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Pucka w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając naruszenie prawa w kilku paragrafach. Skarżąca podnosiła kwestie nierównego traktowania odbiorców, braku precyzji w regulaminie oraz niejasności dotyczące informowania o jakości wody i procedur awaryjnych. Sąd uznał jednak, że Spółdzielnia nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, co skutkowało brakiem legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały, i w konsekwencji oddalił skargę.

Spółdzielnia A w P. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Pucka z dnia 6 września 2002 r. nr XXXVI/2/2002, dotyczącą regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Skarżąca zarzuciła uchwale rażące naruszenie prawa, kwestionując zgodność § 73 (upusty za odprowadzanie ścieków dla posiadaczy ogródków) i § 61 (upust za wodę o obniżonej jakości) z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków. Podniesiono również zarzuty dotyczące braku precyzji w kwestii informowania o jakości wody oraz procedur związanych z awariami. Spółdzielnia argumentowała, że jako reprezentant taryfowej grupy odbiorców ma interes prawny w zgodności regulaminu z prawem. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności zbadał przesłanki z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczące możliwości zaskarżenia uchwały. Stwierdzono, że uchwała dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, a skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było jednak stwierdzenie, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia. Sąd podkreślił, że legitymacja procesowa w tym trybie nie ma charakteru actio popularis i wymaga indywidualnego związku między uchwałą a sytuacją prawną skarżącego. W ocenie Sądu, Spółdzielnia nie udowodniła, w jaki sposób kwestionowane zapisy lub ich brak wpłynęły na jej własną, indywidualną sytuację prawną, ograniczając lub pozbawiając ją konkretnych uprawnień lub nakładając obowiązki. W związku z brakiem legitymacji procesowej, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółdzielnia nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały, jeśli nie wykaże naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że legitymacja procesowa wynikająca z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis i wymaga wykazania przez skarżącego, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie, a nie tylko interes ogólny lub ekonomiczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.z.z.w.i.o.ś. art. 19 § 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

u.z.z.w.i.o.ś. art. 3 § 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.i.o.ś. art. 12 § 5

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.z.z.w.i.o.ś. art. 24 § 1

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 3 § 1 pkt b

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 13 § 3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Rozporządzenie Ministra Zdrowia art. 9 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą naruszenia jej indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące niezgodności poszczególnych paragrafów regulaminu z ustawą. Zarzuty dotyczące braku precyzji w regulaminie w zakresie informowania o jakości wody i procedur awaryjnych.

Godne uwagi sformułowania

Uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis tzn. nie przyznaje każdemu prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym. Kwestionowanie uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje jedynie temu, kto wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. Przy czym, w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 w/w ustawy, interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi już występować w momencie zaskarżenia uchwały a nie dopiero w przyszłości.

Skład orzekający

Jan Jędrkowiak

przewodniczący

Tamara Dziełakowska

sprawozdawca

Mariola Jaroszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał organów gminy przez podmioty inne niż bezpośrednio dotknięte."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżania uchwały rady gminy w przedmiocie regulaminu wodociągowego, ale zasada braku actio popularis jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawnych, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.

Kiedy możesz skarżyć uchwałę rady gminy? Kluczowa lekcja o interesie prawnym.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 42/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jan Jędrkowiak /przewodniczący/
Mariola Jaroszewska
Tamara Dziełakowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Spółdzielni A w P. na uchwałę Rady Miasta Pucka z dnia 6 września 2002 r., nr XXXVI/2/2002, w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Miasta Pucka uchwałą z dnia 6 września 2002 r., nr XXXVI/2/2002, podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ) oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ), zatwierdziła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązujący na terenie gminy miasta stanowiący załącznik do uchwały.
W dniu 31 października 2002 r. Spółdzielnia A w P. skierowała do Rady Miasta w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przez zmianę i dostosowanie treści zatwierdzonego regulaminu do wymogów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Pismem z dnia 4 grudnia 2002 r. Burmistrz Miasta wyjaśnił, iż regulamin jest zgodny z przepisami w/w ustawy.
W skardze wniesionej w dniu 6 stycznia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia A w P. wniosła o orzeczenie nieważności uchwały nr XXXVI/2/2002 Rady Miasta Pucka jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca zakwestionowała zgodność zapisów § 73 i 61 regulaminu z ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zdaniem skarżącej § 73 regulaminu, dotyczący corocznych upustów za odprowadzanie ścieków dla usługobiorców posiadających ogródki przydomowe, jest sprzeczny z w/w ustawą i powoduje nierówne traktowanie odbiorców usług. Z kolei § 61 nie precyzuje "dlaczego jedynie żądanie usługobiorcy daje mu prawo do upustu w wysokości 10 % ( czego ! ) w przypadku dostarczanej wody o obniżonej jakości w sytuacji, gdy regulamin nie precyzuje parametrów dostarczanej wody, aby istniała możliwość oceny kiedy dostarczona usługobiorcy woda ma obniżoną jakość". Skarżąca zarzuciła również, iż uchwalony regulamin nie precyzuje sposobu wykonania przepisu art. 12 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a w szczególności sposobu oraz częstotliwości informowania mieszkańców przez Zarząd Gminy o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Ponadto regulamin w zapisie § 34 pkt 3, dotyczącym odszkodowań za straty w nasadzeniach, nie precyzuje procedury związanej z wejściem na teren odbiorcy usług w przypadku awarii oraz obowiązków przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego w zakresie uporządkowania terenu po zakończeniu prac awaryjnych.
Skarżąca wskazała, iż reprezentując taryfową grupę odbiorców usług ma interes prawny w tym, aby uchwalony regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Miasta P. był zgodny z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, iż uchwalony regulamin jest zgodny z obowiązującym prawem.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi przedstawiono następujące argumenty:
1/ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ( Dz. U. Nr 26, poz. 257 ) nakazuje w § 3 pkt 1 ppkt b ochronę odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem opłat, a ponadto w § 13 ust. 3 pkt 1 nakazuje różnicowanie cen poprzez podział odbiorców na grupy taryfowe odpowiadające kosztom świadczonych usług. Sprawą bezsporną jest bezpowrotne zużycie wody przez posiadaczy ogródków przydomowych na podlewanie i pielęgnowanie upraw w okresie wegetacyjnym. Woda ta nie trafia do sieci kanalizacyjnej, świadczący usługi odprowadzania ścieków ma zmniejszone koszty, a więc w pełni uzasadnione jest stosowanie upustu dla tej grupy odbiorców.
2/ Regulamin nie może precyzować parametrów dostarczanej wody, albowiem nie należy to do kompetencji Rady Miasta. Wymagania w tym zakresie są sprecyzowane przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi ( Dz. U. Nr 203, poz. 1718 ). Odnosząc się do zapisu dotyczącego żądania usługobiorcy do upustu z tego tytułu, to podkreślić należy fakt udowodnienia złej jakości wody przez osobę, w której interesie jest uzyskanie upustu. W przypadku powszechnego - na całym terenie miasta lub pewnej grupy odbiorców - dostarczania wody o nieodpowiedniej jakości, przedsiębiorstwo dostarczające wodę jest zobowiązane do zastosowania upustu z mocy ustawy.
3/ Informowanie mieszkańców o jakości wody nie należy do kompetencji organów Gminy. Zgodnie z § 9 ust. 1 cyt. Rozporządzenia Ministra Zdrowia obowiązek ten spoczywa na Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
4/ Możliwość wejścia na teren odbiorcy usług w przypadku awarii oraz obowiązków w zakresie uporządkowania terenu po zakończeniu prac przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne również jest uregulowana przepisach powszechnie obowiązujących dotyczących ochrony własności, ochrony lokatorów, prawa budowlanego i innych. Zbędne jest zatem powtarzanie tych przepisów w regulaminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności, przed dokonaniem oceny skargi pod kątem zgodności zaskarżonej uchwały z prawem, sąd administracyjny obligowany jest do zbadania przesłanek wskazanych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. ). Przepis ten określa warunki umożliwiające zaskarżenie uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Według art. 101 ust. 1 w/w ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała jest uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej bowiem uchwała ta podjęta została na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i ma na celu zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy realizację zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Z akt sprawy wynika również, iż skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu wezwała organ gminy do usunięcia naruszenia. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie została natomiast spełniona przesłanka tzw. naruszenia interesu prawnego skarżącej.
Kwestionując zgodność z prawem poszczególnych zapisów regulaminu ( § 73 i § 61 ) oraz zgodność z prawem braku w regulaminie odpowiednich postanowień ( dot. informowania mieszkańców o jakości wody i procedury związanej z wejściem na teren odbiorcy usług w przypadku awarii ) skarżąca obligowana była wykazać naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na związku między wskazanymi unormowaniami i odpowiednio brakiem wskazanych unormowań, a własną, indywidualną sytuacją prawną. Nie można zaskarżyć do sądu uchwały tylko dlatego, iż skarżąca będąca członkiem wspólnoty samorządowej uważa, iż uchwała narusza prawo. Uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis tzn. nie przyznaje każdemu prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym ( por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, OSNP 2004/7/114 ). Kwestionowanie uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje jedynie temu, kto wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż " mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby ( por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 nie publikowany ). Przy czym, w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 w/w ustawy, interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi już występować w momencie zaskarżenia uchwały a nie dopiero w przyszłości ( por. wyrok NSA z dnia 04.09.2001 r., II SA 1410/01, Lex nr 53376; wyrok NSA z 14.03.2002 r., II SA 2503/01 Lex nr 81964 ).
W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała naruszenia uchwałą jej interesu prawnego. Sam fakt, ż skarżąca "reprezentuje taryfową grupę odbiorców usług" sam w sobie nie świadczy o naruszeniu jej interesu prawnego kwestionowaną uchwałą. Z treści tego określenia wynika jedynie, iż skarżąca należy do tzw. taryfowej grupy odbiorców usług. Zgodnie z art. 2 pkt 3 i 13 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oznacza to, iż skarżąca korzysta z usług wodociągowo - kanalizacyjnych na podstawie umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym i jest odbiorcą tych usług wyodrębnionym na podstawie charakterystyki zużycia wody lub odprowadzania ścieków, warunków zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także na podstawie sposobu rozliczeń za świadczone usługi. O ile więc kwestionowany zapis § 73, przyznający pod pewnymi warunkami upust za odprowadzane ścieki dla usługobiorców posiadających ogródki przydomowe, ma jakikolwiek wpływ na sposób rozliczenia skarżącej z przedsiębiorstwem wodociągowo kanalizacyjnym, to co najwyżej wynika z tego wyłącznie ekonomiczny interes Spółdzielni do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia regulaminu. Należy ponadto zauważyć, iż taryfy ( zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania ) opracowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne podlegają zatwierdzeniu w drodze odrębnej uchwały rady gminy stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków stosownie do art. 19 ust. 1 tej ustawy jest uchwalany przez radę gminy po dokonaniu analizy projektów tych regulaminów opracowanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne. Zgodnie z ustępem 2 tego przepisu powinien on określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym m. in. szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług. Z okoliczności, iż skarżąca jest odbiorcą usług i korzysta tym samym z usług wodociągowo - kanalizacyjnych na podstawie umowy zawieranej z tym przedsiębiorstwem, której warunki i tryb zawarcia określa kwestionowana uchwała, nie wynika jeszcze "naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia" treścią uchwały. Spółdzielnia nie wykazała w jaki sposób kwestionowane w skardze postanowienia regulaminu wpłynęły na jej własną, indywidualną sytuację prawną i czy kwestionowane zapisy doprowadziły do ograniczenia lub pozbawienia skarżącej konkretnych uprawnień albo nałożenia na nią pewnych obowiązków. Dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego skarżącej umożliwiłoby sądowi administracyjnemu ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały.
Wobec tego, iż skarżąca nie wykazała skutecznie w jaki sposób zaskarżoną uchwałą został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie należało uznać, iż nie ma ona legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały.
Z powyższych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), oddalił skargę.
Należy wskazać, iż kompetencja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozpoznania niniejszej sprawy wynika z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), zgodnie z którym sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.