II SA/Gd 415/22

II SA/Gd 415/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 702/23 - Wyrok NSA z 2024-05-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A w S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 1 kwietnia 2022 r., nr WI-IV.7840.3.15.2022.ESD w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 1 kwietnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska z 21 lutego 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po rozpatrzeniu wniosku P. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [...], decyzją z 21 lutego 2022 r. Prezydent Miasta Słupska zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalny wielorodzinny wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (układ komunikacji wewnętrznej z parkingami dla samochodów osobowych, miejsce gromadzenia odpadów stałych, zewnętrzna instalacja kanalizacji deszczowej ze zbiornikami retencyjnymi), na działce nr [...] obręb [...] przy ul. S. w Słupsku.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z przedłożonym do zatwierdzenia projektem zagospodarowania terenu i projektem architektoniczno-budowlanym planowane zamierzenie obejmuje budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o 4 kondygnacjach nadziemnych, niepodpiwniczonego, krytego dachem płaskim. W budynku zaprojektowano 40 lokali mieszkalnych (na parterze - 4 lokale, na 1, 2 i 3 piętrze - po 12 lokali), na piętrach przewidziano dodatkowo komórki lokatorskie. Na kondygnacji parteru zaprojektowano również 3-stanowiskowy garaż dostępny bezpośrednio z zewnątrz oraz jednoprzestrzenną halę garażową z 22 miejscami postojowymi. Na terenie objętym inwestycją zaprojektowano ciąg pieszo-jezdny, parkingi dla samochodów osobowych (23 miejsca postojowe, w tym 3 dla osób niepełnosprawnych) i miejsce gromadzenia odpadów stałych w formie wiaty śmietnikowej. Projektowany parking z 10 stanowiskami postojowymi usytuowano w odległości od 0,50 m do 1,90 m od zachodniej i południowej granicy działki nr [...]. Takie usytuowanie parkingu powoduje odstępstwo od przepisu § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), w zakresie sytuowania stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych na działce budowlanej, w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Na wniosek inwestora z 20 maja 2021 r. o udzielenie zgody na odstępstwo od ww. przepisów techniczno- budowlanych, organ I instancji, po uzyskaniu upoważnienia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii, postanowieniem z 20 września 2021 r. udzielił zgody na wnioskowane odstępstwo. Obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji zapewniona jest z drogi publicznej - ul. R. - poprzez część działki nr [...], przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "Mickiewicza-A" pod drogi wewnętrzne i parkingi (teren 8.KDW/P).
Organ I instancji uwzględnił, że przedmiotem projektu jest budynek mieszkalny wielorodzinny o 4 kondygnacjach nadziemnych, niepodpiwniczony, o wysokości 12,95 m, o poziomie górnej krawędzi stropu ostatniej kondygnacji nieprzekraczającym 13,2 m nad poziomem istniejącego terenu i usytuowany w minimalnej odległości 13,20 m od zabudowy istniejącej. Zgodnie z załączoną do projektu zagospodarowania terenu analizą nasłonecznienia i przesłaniania, lokalizacja budynku umożliwia naturalne oświetlenie i nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w projektowanym obiekcie i istniejącej zabudowie sąsiedniej - zgodnie z § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powierzchnia zabudowy projektowanego budynku wynosi 906 m2, co stanowi 32,0% w stosunku do powierzchni działki objętej przedmiotową inwestycją, przy zachowaniu powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej 893 m2 (31,5% powierzchni działki). Dla projektowanych w budynku 40 lokali mieszkalnych zaprojektowano łącznie 48 miejsc postojowych, w tym: 25 - w hali garażowej i garażu indywidualnym na kondygnacji parteru oraz 23 - na terenie działki. Zaprojektowana na terenie inwestycji wiata śmietnikowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującej na terenie miasta Słupska uchwały reklamowej - uchwała Nr XII/208/19 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 30 października 2019 r.
Organ I instancji stwierdził, że projektowane zamierzenie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Mickiewicza-A". Nadto planowane przedsięwzięcie nie ma negatywnego wpływu na środowisko i zdrowie ludzi oraz obiekty sąsiednie i nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany projektowanej inwestycji zostały uzgodnione bez zastrzeżeń z rzeczoznawcą do spraw sanitarnohigienicznych oraz rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Organ I instancji stwierdził w rezultacie, że spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Wspólnotę Mieszkaniową, decyzją z 1 kwietnia 2022 r. Wojewoda Pomorski umorzył postępowanie odwoławcze. Wojewoda wskazał, że nie znalazł przepisu prawa, na podstawie którego odwołującej można by przyznać status strony w niniejszym postępowaniu.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że legitymację do wniesienia odwołania posiada wyłącznie strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki wypływające z art. 28 k.p.a. lub też wnikające z przepisów odrębnych. Podmiot, który nie może mieć statusu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną w pierwszej instancji, nie może również wnieść skutecznie odwołania. W sprawach dotyczących decyzji zatwierdzających projekt budowlany i udzielających pozwolenia na budowę przepisem prawa materialnego definiującym pojęcie strony jest art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Wojewoda przytoczył art. 28 k.p.a., uznając przy tym, że odwołanie od decyzji może wnieść również strona, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym, i której organ pierwszej instancji nie doręczył decyzji.
Wojewoda powołał także poglądy z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, że prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane jedynie poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni bezpośredni i rzeczywisty interes. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego
Od tak rozumianego interesu prawnego Wojewoda odróżnił interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa.
Wojewoda wskazał, że Wspólnota podaje jako podstawę uznania jej za stronę postępowania prowadzonego przez organ I instancji - istniejące służebności gruntowe. Wspólnota podnosi także, że planowana inwestycja bezpośrednio oddziałuje na działkę nr [...], którą zajmuje Wspólnota, z uwagi na konieczność zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych na danym obszarze - według wnioskodawcy do budynku wielorodzinnego na działce nr [...] przynależy obecnie 6 miejsc postojowych znajdujących się na działce inwestycyjnej wymaganych przez postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Konfrontując te argumenty Wojewoda przytoczył informacje z ksiąg wieczystych prowadzonych dla działki Wspólnoty Mieszkaniowej w Słupsku nr [...] oraz dla działki inwestycyjnej nr [...]. Dla działki nr [...] jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w Słupsku księga wieczysta nr [...]. Działka ta zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi. W dziale III księgi znajdują się wpisy ograniczenia polegającego na wyłącznym prawie do korzystania z wytyczonego miejsca parkingowego numer 1, 2, 3, 4, 5 i 6 o powierzchni każdego 12,50 m2 przysługujących wskazanym lokatorom z wyłączeniem prawa pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Nie ma tam żadnego zapisu wskazującego na fakt, że te miejsca parkingowe znajdują się na działce nr [...]. W ww. księdze znajduje się natomiast zapis o nieodpłatnej i bezterminowej służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości położonej w Słupsku przy ul. W. nr [..], działki nr [..], objętej KW nr [..]; nieruchomości położonej w Słupsku przy ul. S. nr [..], działki nr [..], objętej KW nr [..]; nieruchomości położonej w Słupsku, działki nr [..] o pow. 282 m2 objętej KW [..], polegającej na tym, że każdoczesny właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, czyli z pasa drogowego, który stanowić będzie drogę osiedlową, przebiegającej od ulicy S. w kierunku wschodnio-zachodnim. Nieruchomością współobciążoną jak powyżej, jest również nieruchomość, dla której prowadzona jest KW nr [...] czyli m.in. działka nr [..], w której to księdze wieczystej widnieje identyczny zapis dotyczący służebności gruntowej. Brak jest zapisu przy tym, z którego wynikałoby obciążenie działki nr [...] na rzecz właścicieli czy użytkowników wieczystych działki nr [...].
W rezultacie Wojewoda stwierdził, że zaplanowana inwestycja nie wpłynie na możliwość zagospodarowania działki Wspólnoty.
W skardze na tak wydaną decyzję Wspólnota podniosła zarzuty:
1. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, poprzez:
- uznanie, że skarżąca nie posiada statusu strony,
- pominięcie okoliczności, że działka [...] oraz działka nr [...] są nieruchomościami współobciążonymi służebnością gruntową na rzecz działek nr [...]-[...], co bezpośrednio oddziałuje na sposób korzystania z obu nieruchomości,
- pominięcie okoliczności, że działka [...] oraz działka nr [..] są nieruchomościami współwładnącymi w zakresie służebności gruntowej obciążającej działkę nr [...], co bezpośrednio oddziałuje na sposób korzystania z obu nieruchomości,
- nieuwzględnienie okoliczności, że wobec decyzji Prezydenta Miasta Słupska z 21 października 2010 r. w sprawie GR-RSN.X1.7430-52/10 w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości (po podziale powstały działki nr [...] i [...]), dnia 14 stycznia 2022 roku został wniesiony przez skarżącą wniosek o stwierdzenie nieważności, który jest rozpoznawany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku,
- nieuwzględnienie, że na skutek wadliwych decyzji Prezydenta Miasta Słupska z 21 października 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oraz decyzji z 2 grudnia 2010 r. wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Słupska w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie skarżący został pozbawiony części nieruchomości, na której znajdować się powinny miejsca parkingowe;
2. naruszenia art. 7 k.p.a., który nakłada na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez pominięcie przez organ odwoławczy istotnych okoliczności sprawy w postaci uprawnień i obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa materialnego, uzasadniających interes prawny skarżącego do występowania w sprawie w charakterze strony;
3. naruszenia art. 77 k.p.a., nakładającego na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, poprzez pominięcie istotnych okoliczności wynikających z istniejących służebności gruntowych, wpływu naruszeń prawa własności skarżącego na prawa i obowiązki skarżącego w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, istnienia obowiązków i uprawnień skarżącego na gruncie prawa materialnego administracyjnego, jak i cywilnego, które uzasadniają interes prawny skarżącego do występowania w sprawie w charakterze strony;
4. naruszenia art 80 k.p.a., nakładającego na organ administracji obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczność stanowiąca podstawę wydania decyzji została udowodniona, poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich możliwych dowodów dostępnych organowi w tej sprawie, a przez to dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i wadliwej oceny prawnej.
Skarżąca wniosła o także o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów, a także dopuszczenie dowodu z materiałów zgromadzonych w aktach postępowania o stwierdzenie nieważności, prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że uprawnienie do występowania wspólnoty mieszkaniowej w charakterze strony w sprawach dotyczących zarządu nieruchomością wspólną nie budzi obecnie wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wspólnota Mieszkaniowa uznała zatem, że jest uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla nieruchomości sąsiedniej oraz niniejszej skargi. Podjęte działanie mieści się granicach wykonywanego zarządu nieruchomością i zmierza do zachowania wspólnego prawa.
Skarżąca wyjaśniła, że działki nr [...] i [...] powstały z podziału działki nr [...], dokonanego na wniosek użytkownika wieczystego. Obecnie zaś nieruchomość działki nr [...] stanowi współwłasność ogółu właścicieli lokali mieszkalnych tworzących Wspólnotę. Działka nr [...] stanowi natomiast własność Skarbu Państwa, prawo użytkowania wieczystego ww. nieruchomości posiadają zaś P. S. i R.S.
Skarżąca podniosła zarzut pominięcia okoliczności, że działka [..] oraz działka nr [..] są nieruchomościami współobciążonymi służebnością gruntową (która pierwotnie obciążała działkę nr [..]) na rzecz działek nr [...]-[...], co bezpośrednio oddziałuje na sposób korzystania z obu nieruchomości. Służebność gruntowa realizuje drogę dojazdową dla nieruchomości władnących. Droga ta przebiega przez działki nr [...] i [...]. Sposób wykonywania służebności sprawia, że nieruchomości oddziałują na siebie i konieczne jest współdziałanie w celu wykonywania tej służebności. Skarżąca uznała, że ma prawo zbadać czy nowa inwestycja respektuje jego prawa w zakresie wykonywania służebności, czy nie przenosi faktycznego obciążenia służebnością na nieruchomość sąsiednią, działkę nr [...]. Zdaniem skarżącej, w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę nie uwzględniono ani nie zbadano istnienia tej służebności oraz jej wpływu na zagospodarowanie terenu oraz komunikację na współobciążonych działkach.
Zdaniem skarżącej organ pominął okoliczność, że działka nr [...] oraz działka nr [...] nieruchomościami współwładnącymi w zakresie służebności gruntowej obciążającej działkę nr [...], co bezpośrednio oddziałuje na sposób korzystania z obu nieruchomości. Podział działki nr [...] spowodował, że pierwotnie ustalona dla tej działki służebność stała się użyteczna jedynie dla działki nr [...]. Będąca we władaniu skarżącego działka nr [...] w praktyce nie może korzystać ze służebności w jej pierwotnym przebiegu, gdyż działka obciążona ([...]) jest trwale oddzielona ogrodzeniem od działki uprawnionej z tytułu służebności ([...]). Podział działki nr [...] spowodował, że służebność dla działki nr [...] musi być realizowana przez teren działki nr [...], na której lokalizowana jest sporna inwestycja.
Skarżąca podniosła ponadto zarzut nieuwzględnienia, że na skutek wadliwych decyzji Prezydenta Miasta Słupska z 21 października 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oraz decyzji z 2 grudnia 2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Słupska w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, skarżąca została pozbawiona części nieruchomości, na której znajdować się powinny miejsca parkingowe. Prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] (na której urządzone miały zostać miejsca parkingowe dla skarżącego) przeszło na rzecz P. S. i R. S. W budynku na działkach nr [...] i [...] planowano tymczasem zlokalizować 33 miejsca postojowe dla członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...], co miało sanować niezgodność z prawem decyzji podziałowej. Z treści decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę uzyskanej przez P. S. wynika natomiast, że liczba planowanych miejsc postojowych została obliczona wyłącznie dla nowej inwestycji, bez uwzględnienia potrzeb skarżącego, co należy uznać za naruszenie prawa własności. W rezultacie, zdaniem skarżącej, przymiot strony w niniejszym postępowaniu wywodzić należy z faktu podejmowania przez skarżącego działań zmierzających do ochrony prawa własności, w oparciu o normę art. 140 k.c.
Interes prawny skarżącego wywodzony w oparciu o prawo do ochrony własności jest ściśle powiązany z konkretnymi normami administracyjnego prawa materialnego, na co skarżąca powołała art. 93 u.g.n. oraz § 10 pkt 1 lit 3a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego na mocy uchwały nr XXIX/421/08 Rady Miejskiej w Słupsku z 29 października 2008 r., wskazując jednocześnie, że w przypadku inwestycji przy ul. S. [...] w Słupsku projekt budowlany przewidywał 39 miejsc postojowych. Podział nieruchomości skutkował pozbawieniem skarżącego większości obszaru przeznaczonego na miejsca parkingowe.
Nadto zdaniem skarżącej, bezprawne działanie użytkownika wieczystego nieruchomości skutkować może powstaniem szkody po stronie skarżącego, spowodowanej zmianą sposobu zagospodarowania. Odpowiedzialność odszkodowawcza jest prawdopodobna w tym przypadku i skarżący ma prawo uczestniczyć w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę celem dokonania kontroli zgodności z prawem planowanej inwestycji.
Wspólnota wskazała także na art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wraz z art. 3 pkt 20 ww. ustawy, wyjaśniając, że zajmuje nieruchomość sąsiednią, tj. działkę nr [...] i znajduje się obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem postępowania. Podkreśliła, że zgodnie z treścią wyroku NSA z 8 września 2021 r., sygn. II OSK 3182/18, z prawa sąsiedzkiego można wywieść interes prawny dla właściciela nieruchomości sąsiedniej, legitymujący go w świetle art. 28 k.p.a. do udziału w postępowaniu, które dotyczy oceny, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z planem miejscowym albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z tym w sprawach, w których nie jest to wyraźnie wykluczone przez przepisy prawa, np. art. 28 ust. 2 i art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, art. 28 k.p.a. powinno się wykładać i stosować w ten sposób, aby zapewnić właścicielowi nieruchomości udział w postępowaniu, które dotyczy oceny tego, czy sąsiednia nieruchomość została zabudowa zgodnie z miejscowym planem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z perspektywy jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy skrótowo przypomnieć stan faktyczny – sekwencję zdarzeń, które doprowadziły do wniesienia skargi. Otóż, 21 lutego 2022 r. Prezydent Miasta Słupska wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla P. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej także jako inwestorka), obejmującego zamierzenie budowlane w postaci budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...], obr. [...] przy ulicy S. w Słupsku. W decyzji tej organ uznał, że ze względu na brak zachowania wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., dalej także jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) odległości projektowanych na obszarze inwestycji stanowisk postojowych od zachodniej i południowej granicy działki nr [...], tj. od strony działek nr: [...]-[...], obr. [...], stronami niniejszego postępowania, oprócz inwestora, są właściciele i użytkownicy tych ww. działek. Odwołanie od tej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa w Słupsku, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Wspólnota, reprezentująca ogół właścicieli lokali mieszkalnych wyodrębnionych w budynku mieszkalnym, znajdującym się na bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną - działką nr [...] - argumentowała, że planowana inwestycja oddziaływuje na sposób korzystania z nieruchomości nr [...]. Wskazywano przy tym na fakt, że zarówno na rzecz każdoczesnego właściciela/użytkownika wieczystego działki nr [...], jak i [...] ustanowiona została służebność gruntowa, obciążającej działkę nr [...], polegająca na udostępnieniu przejazdu i przechodu przez tą ostatnią działkę w pasie gruntu o powierzchni 200 m2 w celu zapewnienia dostępu do nieruchomości władnących. Wskazywano także na fakt zainicjowania przez Wspólnotę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Słupska w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości [...], z której powstały m. in działki nr [...] i [...], a także na okoliczność uprawnień, przysługujących niektórym właścicielom lokali mieszkalnych w budynku Wspólnoty do miejsc postojowych na działce nr [...]. Wojewoda Pomorski, decyzją z 1 kwietnia 2022 r. umorzył postępowanie odwoławcze, kwestionując interes prawny skarżącej w niniejszym postępowaniu i jej status strony postępowania. Pozostaje wobec tego zweryfikować stanowisko Wojewody w tym względzie, wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Jak wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji, z art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej jako P.b.) wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 P.b., przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Zdaniem Wojewody, w kontekście brzmienia tych przepisów, Wspólnota nie wykazała się interesem prawnym, wynikającym z oddziaływania planowanej inwestycji na jej sytuację prawną. W szczególności, przysługujące właścicielom działki nr [...] uprawnienia wynikające ze służebności gruntowej wobec działki nr [...] nie wskazują na takie oddziaływanie ze strony inwestycji realizowanej na działce nr [..]. Zdaniem Wojewody, również okoliczność powołana w odwołaniu, a dotycząca zapewnienia 6 miejsc parkingowych przynależnych do budynku skarżącej, znajdujących się na działce inwestycyjnej, nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie skarżącej statusu strony postępowania. Jak podkreślił bowiem organ odwoławczy, po analizie księgi wieczystej obu działek ([...] i [...]), uprawnienie do tych miejsc, na które powołuje się Wspólnota, nie znajduje odzwierciedlenia w treści praw ujawnionych w księgach wieczystych dla tych działek. Wojewoda wskazał w tym zakresie również na treść § 10 uchwały nr XXIX/421/08 Rady Miejskiej w Słupsku z 29 października 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Mickiewicz – A" w Słupsku dotyczącego zasad realizacji miejsc parkingowych na terenie inwestycji i postanowienia karty terenu nr 02 (symbol 4.MWU), obejmującej obszar inwestycji, która w ustępie 11 pkt 4 wskazuje na ustalenie, by zapewnić parkowanie dla mieszkańców w granicach nieruchomości inwestycyjnej.
Ze względu na fakt, że skarżąca powołuje się na oddziaływanie planowanej inwestycji na sposób wykonywania praw właścicielskich przez współwłaścicieli działki nr [...], wiążąc to ze sposobem wykonywania praw, wynikających ze służebności gruntowej i obsługą komunikacyjną nieruchomości inwestycyjnej, a także dostępem do miejsc parkingowych wskazać należy, tytułem wstępu, że: 1) obszar oddziaływania inwestycji zależy od indywidualnych cech i parametrów projektowanej inwestycji, a także granic i zagospodarowania nieruchomości w jej otoczeniu; 2) może on być ograniczony do działki, na której realizowana jest inwestycja, ale w zależności od ww. indywidualnych cech i parametrów inwestycji – może również obejmować działki położone w bezpośrednim lub dalszym sąsiedztwie; 3) ustalenie obszaru oddziaływania obiektu wymaga zidentyfikowania przepisów odrębnych, które wprowadzają potencjalne ograniczenia w zabudowie terenu, tj. wszystkie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie danego terenu, w tym w szczególności przepisy techniczno-budowlane, przepisy regulujące kwestie związane z ochroną środowiska, ochroną zbytków, ochroną przeciwpożarową, drogami publicznymi, a także przepisy regulujące sposób projektowania określonych rodzajów inwestycji budowlanych. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie wskazuje się, że obszar oddziaływania obiektu nie ogranicza się do obszaru, w którym następuje przekroczenie norm lub naruszenie zakazów wskazanych w przepisach odrębnych. W konsekwencji, podmioty wymienione w art. 28 ust. 2 P.b. powinny być stronami postępowania, jeżeli powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu inwestycji na ich nieruchomość, nawet jeżeli oddziaływanie jest dopuszczalne według przepisów odrębnych (por. D. Sypniewski [w:] R. Godlewski, M. Goss, J. Góralski, W. Ł. Gunia, D. Sypniewski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2022, art. 28). Niemniej jednak, oddziaływanie zamierzenia inwestycyjnego na inną nieruchomość, choć potencjalne – musi być rzeczywiste i wynikać wprost z przyjętych rozwiązań w projekcie, z których niezbicie wynika ich oddziaływanie na tą nieruchomość, wynikające z zabudowy terenu na nieruchomości sąsiedniej. W ocenie Sądu, powołane w skardze okoliczności nie wskazują na takiego rodzaju oddziaływanie, co słusznie ustalił i ocenił organ odwoławczy. Co więcej, wykładnia zastosowana przez organ odwoławczy uwzględnia intencje ustawodawcy, towarzyszące nadaniu art. 3 pkt 20 P.b. jego aktualnego brzmienia, wprowadzonego na podstawie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471). Z uzasadnienia projektu tej ustawy w odniesieniu do zmiany wynikającej z "nowego" brzmienia art. 3 pkt 20 P.b. (wersja dostępna na stronie: https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/druk.xsp?nr=121) wynika, że spowodowana ona jest koniecznością zawężenia tego pojęcia wobec dotychczasowego, zbyt szerokiego rozumienia zakresu oddziaływań, wynikających z zagospodarowania terenu. Z obecnego brzmienia przepisu wynika zatem, że w zakres ograniczeń zagospodarowania terenu wchodzą wyłącznie te, które wynikają z jego zabudowy. Jak wynika z uzasadnienia projektu, "Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości)".
Analizując obszar oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej, w skardze sięgnięto do okoliczności bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości, tj. działek nr [...] i [...] oraz statusu obu tych działek jako nieruchomości władnących w stosunku do działki nr [...], na której ustanowiono służebność przechodu i przejazdu do działek nr [...] i [...]. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko Wojewody, że fakt posiadania uprawnień do korzystania ze służebności gruntowej ustanowionej na działce [...] przez właścicieli/użytkowników działek [...] i [...] nie przesądza o oddziaływaniu inwestycji, zlokalizowanej na działce nr [...] na uprawnienia skarżącej do działki [...], bowiem nie stwarza jakichkolwiek ograniczeń w możliwości zagospodarowania swojej nieruchomości. Uprawnienia skarżącej wynikające z przysługiwania jej służebności gruntowej do działki [...] nie zostaną w żaden sposób uszczuplone przez fakt, że nieruchomość inwestycyjna również będzie korzystała z rozwiązań komunikacyjnych na nieruchomości, w stosunku do której również jest uprawniona z tytułu służebności przechodu i przejazdu.
Nie budzi również wątpliwości Sądu prawidłowość stanowiska Wojewody odnośnie do braku naruszenia przepisów powołanego wyżej planu miejscowego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych rozwiązaniami przewidzianymi w projekcie budowlanym. Na takie okoliczności nie wskazuje również strona skarżąca.
Nie jest przy tym zasadne stanowisko zawarte w skardze, upatrujące ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości skarżącej w prawie do wyłącznego korzystania ze stanowisk postojowych, zagwarantowanych na rzecz konkretnych właścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ulicy S [...]. Analiza treści księgi wieczystej dla działki [...] nr [...]. – działu III, podrubryki 3.4.1. dotyczącej wpisów praw, roszczeń i ograniczeń ujawnia wpis "ograniczenia w wykonywaniu prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], polegającego na wyłącznym prawie do korzystania z wytyczonego miejsca parkingowego" (dotyczy to miejsc nr 1 – 6), przysługującego z wyłączeniem prawa pozostałych współużytkowników wieczystych tej nieruchomości. Prawo to zatem dotyczy działki nr [...], a nie działki inwestycyjnej nr [...], na co wskazuje wadliwie skarżąca. Rozwiązania projektowe z kolei obejmują wyłącznie teren działki [...] i nie dotyczą w żadnym zakresie działki [...]. Wreszcie, fakt zainicjowania przez skarżącą postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej i uzyskania w tym przedmiocie decyzji z 30 maja 2022 r. stwierdzającej jej wydanie z naruszeniem prawa nie kreuje sytuacji, z której można zasadnie wywodzić interes prawny oparty na oddziaływaniu inwestycji na sferę prawną inicjatora takiego postępowania. Już w samej tej decyzji z 30 maja 2022 r. wskazuje się, że ze względu na upływ czasu i nieodwracalne skutki prawne, które decyzja podziałowa wywołała, nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa potwierdza zatem stanowisko Wspólnoty o wadliwości decyzji podziałowej, nie oznacza jednak "cofnięcia" jej skutków administracyjnoprawnych. W rezultacie z perspektywy prawa administracyjnego okoliczności, które powołuje skarżąca Wspólnota, dotyczące wadliwego podziału nieruchomości nr [...] na działki [...] i [..] i wynikające z tego roszczenia członków Wspólnoty dotyczące zapewnienia miejsc parkingowych na działce nr [..] świadczą wyłącznie o interesie faktycznym Wspólnoty, stanowiąc potencjalne źródło ewentualnych roszczeń o charakterze cywilnoprawnym pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości. Analiza treści księgi wieczystej, jak wskazano powyżej, nie potwierdza bowiem, by ujawnione prawa poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych na działce nr [...] do miejsc parkingowych w jakikolwiek sposób dotyczyły działki sąsiedniej, tj. [...]. Wskazane okoliczności tym samym świadczyć mogą wyłącznie o interesie faktycznym. Nie ulega bowiem wątpliwości, o czym mowa była powyżej, że oddziaływanie zamierzenia inwestycyjnego na inną nieruchomość, z którego można zasadnie wywodzić status strony postępowania w oparciu o art. 28 ust. 2 P.b., choć potencjalne – musi być rzeczywiste i znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego, a jednocześnie - wynikać wprost z przyjętych rozwiązań w projekcie, z których niezbicie wynika ich wpływ na nieruchomość sąsiednią. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z takimi okolicznościami z powodów opisanych powyżej.
W ocenie Sądu, w konsekwencji należało uznać, że Wojewoda w sposób prawidłowy zastosował art. 28 ust. 2 P.b., nie naruszając w związku z tym procesem przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.
Z tych wszystkich przyczyn, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), sąd skargę oddalił.