II SA/Gd 406/25

II SA/Gd 406/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 26 marca 2025 r. nr WOP.7722.157.2024.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Postanowieniem z 7 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Pucku (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji), na podstawie art. 48 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725) - dalej: "Prawo budowlane", wstrzymał roboty budowlane przy budowie parterowego budynku o konstrukcji drewnianej, trwale związanego z gruntem - zakotwionego za pomocą kotew stalowych w wylewce betonowej, o wymiarach 2,30 m x 2,50 m, pełniącego funkcję gospodarczą i sanitariatu (przewaga funkcji gospodarczej), wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...] położonej w obrębie K., gmina K., informując
o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego budynku oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w 2009 r. M.P. (dalej: "Inwestorka", "Skarżąca") wybudowała na terenie działki nr [...] bez wymaganego zgłoszenia parterowy budynek o konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,30 m x 2,50 m, trwale związany z gruntem - zakotwiony za pomocą kotew stalowych w wylewce betonowej, pełniący funkcję gospodarczą i sanitariatu (przewaga funkcji gospodarczej).
PINB podał, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zawiera art. 29 tej ustawy, który wylicza w sposób enumeratywny rodzaje budów i innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Unormowanie powyższe uzupełnia art. 30 określający sposób, w jaki należy zgłosić rozpoczęcie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Analizując przepisy art. 28, art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji stwierdził, że posadowienie przedmiotowego budynku wymagało dokonania skutecznego zgłoszenia budowy, zaś brak zgłoszenia obligował organ nadzoru budowlanego do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Końcowo PINB podał, że zgodnie z art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. Gdy inwestor przedłoży dokumenty legalizacyjne i wykona nałożone obowiązki, organ nadzoru budowlanego sprawdza, zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 1
i 2 Prawa budowlanego, kompletność tych dokumentów. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wydaje postanowienie o obowiązku ich usunięcia w wyznaczonym terminie, a po ich usunięciu wydaje postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 49d ust. 1 i 2 Prawa budowlanego).
W wyniku zażalenia wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie przez Inwestorkę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") postanowieniem z 26 marca 2025 r. utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu PWINB przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że w ramach postępowania odwoławczego zwrócił się do PINB
o jednoznaczne ustalenie, czy będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany posiada fundamenty oraz wyjaśnienie jego kwalifikacji - budynek czy tymczasowy obiekt budowlany. Organ odwoławczy podał, że w dniu 18 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny na działce nr [...], w trakcie których ustalił, że będący przedmiotem postępowania obiekt jest posadowiony na wylewce betonowej częściowo zagłębionej w gruncie, do której jest zakotwiony (przytwierdzony) za pomocą kotew stalowych, przez co jest trwale związany z gruntem.
Odwołując się do treści przepisów art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego PWINB ocenił, że w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji obiekt będący przedmiotem postępowania jest budynkiem, ponieważ: 1) posiada fundament - jest zakotwiony za pomocą kotew stalowych w wylewce betonowej, 2) posiada ściany drewniane, 3) posiada dach, 4) pełni funkcję gospodarczą i sanitarną (z przewagą funkcji gospodarczej).
Organ odwoławczy wskazał następnie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, iż cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu budowlanego na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. PWINB podkreślił, że nie ma znaczenia rodzaj zastosowanego fundamentu: czy wylewany, czy murowany czy bloczki betonowe. Fundament może być wykonany z różnych materiałów, technologie budowlane umożliwiają zaś stosowanie alternatywnych rozwiązań konstrukcyjnych, które pełnią równoważne funkcje. Fundamentem są więc też fundamenty punktowe pozwalające na swobodne oparcie obiektu na cegłach, kamieniach, kostkach lub bloczkach betonowych. Istotna jest trwałość, stabilność całej konstrukcji Trwałe związanie z gruntem to po prostu posadowienie obiektu stabilnie tak, że opiera się warunkom zewnętrznym.
Organ odwoławczy podniósł, że o tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje zasadniczo metoda związania go z nim, przy czym ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez możność odłączenia obiektu od gruntu bez jego uszkodzenia, ale przez techniczne właściwości danego obiektu, które zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania (niezmienność położenia). Zaakcentowano, że cecha trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem powinna być rozpatrywana w kontekście regulacji prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych wymagających, aby taki obiekt mógł być bezpiecznie użytkowany w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na niego, a nie na płaszczyźnie przyjmowanego jej znaczenia w prawie cywilnym.
PWINB zaznaczył, że powyższego pojęcia nie powinno się odnosić do rzeczy i jej części składowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.) - dalej: "k.c.", gdyż przepisy prawa budowlanego kształtujące ww. pojęcie nie odwołują się do przepisów k.c. Wskazano,
że zasadniczym celem tych ostatnich jest ustalenie statusu prawnego rzeczy, natomiast prawo budowlane, mówiąc o trwałym związaniu z gruntem, wskazuje na pewną charakterystykę faktyczną (technicznobudowlaną) obiektu budowlanego, która determinuje stosowanie lub nie w odniesieniu do tego właśnie obiektu budowlanego poszczególnych norm prawa budowlanego, w tym kształtuje sposób reglamentacji robót budowlanych prowadzących do jego powstania.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany o wymiarach 2,30 m x 2,50 m został posadowiony na działce nr [...] na wylewce betonowej częściowo zagłębionej w gruncie w 2009 r., co świadczy o jego trwałym związaniu z gruntem. Ponadto przytwierdzony jest do wylewki za pomocą stalowych kotew, co dodatkowo potwierdza jego stabilność. W ocenie PWINB posadowienie obiektu na wylewce betonowej pozwala uznać, że posiada on fundament.
Organ odwoławczy przytoczył następnie treść art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Biorąc pod uwagę treść przytoczonej regulacji PWINB ocenił, że zarówno w dacie posadowienia (2009 r.), jak i w dacie oględzin (2024 r.) budowa przedmiotowego obiektu
o funkcji gospodarczo-sanitarnej, o powierzchni zabudowy 5,75 m2, wymagała dokonania skutecznego zgłoszenia, którego Inwestorka nie dokonała.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej. Tym samym, w rozpatrywanym przypadku zasadne jest zastosowanie trybu naprawczego określonego
w art. 48 Prawa budowlanego. Brak zgłoszenia przedmiotowego budynku obligował organ nadzoru budowlanego do zastosowania przepisów art. 48 Prawa budowlanego.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego M. P., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 572) - dalej: "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji, w której:
a) organ odwoławczy nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, objętym dyspozycją art. 48 i n. Prawa budowlanego, podczas gdy PWINB nie ustalił, czy ów obiekt posiada instalacje zapewniające możliwość użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem, co jest przesłanką uznania obiektu za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego;
b) na skutek dokonania przez organ odwoławczy błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego w kontekście charakteru obiektu budowlanego będącego przedmiotem zaskarżonego postanowienia poprzez uznanie, że jest to budynek trwale związany z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, przy jednoczesnym poczynieniu ustaleń, że obiekt ten został posadowiony na wylewce betonowej, do której został przymocowany za pomocą kotew stalowych, a zatem siłą rzeczy nie może posiadać fundamentu, bowiem żadna część tego obiektu nie jest zagłębiona w gruncie i nie spełnia wszystkich przesłanek warunkujących jego kwalifikację jako budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, co skutkowało błędnym wydaniem zaskarżonego postanowienia;
2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez brak poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie tego, czy obiekt posadowiony na działce nr [...] jest obiektem tymczasowym, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, co wyklucza zakwalifikowanie go jako budynku o cesze trwałości związania z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 tej ustawy.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 48 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, w której organ nie ustalił, czy w sprawie mamy do czynienia
z obiektem budowlanym spełniającym wszystkie przesłanki przewidziane w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego;
2. art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że obiekt objęty postępowaniem stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, podczas gdy pod pojęciem obiektu budowlanego stanowiącego budowlę należy rozumieć obiekt wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania go zgodnie z przeznaczeniem, a w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie dokonał żadnych ustaleń w powyższym zakresie, co skutkowało błędnym zastosowaniem przepisów dotyczących samowoli budowlanej w niniejszej sprawie;
3. art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego a contrario poprzez:
a) jego błędne zastosowanie w sytuacji, w której ustalono, że będący przedmiotem postępowania obiekt jest posadowiony na wylewce betonowej, co nie spełnia definicji fundamentu w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego;
b) dokonanie błędnej wykładni pojęcia budynku poprzez uznanie, że istnienie fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego jako budynku, w tym jako obiektu trwale związane z gruntem, bowiem istotną cechą jest jego stabilność, oparcie się czynnikom zewnętrznym, trwałość konstrukcji, która uniemożliwia jego przesunięcie, podczas gdy cecha trwałości związania z gruntem jest cechą wtórną do ustalenia, czy dany obiekt posiada fundament, w tym jakiego jest on rodzaju, bowiem to fundament nadaje obiektowi cechę trwałości związania z gruntem.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
PWINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie,
a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 26 marca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pucku z 7 czerwca 2024 r. wstrzymujące M.P. roboty budowlane przy budowie parterowego budynku o konstrukcji drewnianej o wymiarach 2,30 m x 2,50 m, trwale związanego z gruntem - zakotwionego za pomocą kotew stalowych w wylewce betonowej, pełniącego funkcję gospodarczą i sanitariatu (przewaga funkcji gospodarczej), wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...] położonej
w obrębie K., gmina K., oraz informujące Inwestorkę o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego budynku oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie postanowień są przepisy ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r., albowiem postępowanie administracyjne zostało wszczęte po tym dniu.
Należy wskazać, że wprowadzone powyższą nowelizacją zmiany w przepisach dotyczących legalizacji samowoli budowlanych stworzyły jednolity, spójny system postępowań legalizacyjnych opierający się o wspólną procedurę (zob. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., druk sejmowy nr 121, Sejm IX kadencji). Umożliwia on usunięcie skutków samowolnych działań inwestycyjnych oraz przywrócenie stanu zgodności z wymogami Prawa budowlanego.
Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).
W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz
o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.
Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej
w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31.
Zauważyć przy tym należy, że ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania tejże samowoli, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postępowanie naprawcze prowadzone przez organy nadzoru budowlanego ma na celu doprowadzenie robót budowlanych, które są wykonywane bądź zostały już wykonane w warunkach, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (tj. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia), do stanu zgodnego z przepisami prawa. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego (zob. wyrok NSA z 23 października 2018 r. sygn. akt II OSK 629/17). Z tego powodu organy nadzoru budowlanego, ustawowo zobligowane do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego
(art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), powinny podejmować działania weryfikujące stan zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem opisanego wyżej postępowania organy uczyniły obiekt budowlany znajdujący się na działce nr [...] w K. Zdaniem organów posadowiony przez Skarżącą na tej działce w 2009 r. obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, którego posadowienie wymagało zgłoszenia.
Powyższe stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznaje za prawidłowe.
Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Budynek został zaś zdefiniowany w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego jako taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Z przytoczonej powyżej legalnej definicji budynku wynika, że zasadniczymi jego determinantami są: ściany, dach i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie. Nie ulega wątpliwości,
że najbardziej powszechnym sposobem trwałego związania obiektu budowlanego
z gruntem jest zagłębienie go w ziemi właśnie poprzez wykonanie fundamentów. Jednakże nie można wykluczyć pełnienia funkcji fundamentu przez inny sposób związania niż zagłębienie w ziemi. A zatem, musi istnieć taka konstrukcja, która będzie spełniać rolę fundamentu i dopiero jej obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania z gruntem, a co za tym idzie - pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku, przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów (zob. wyrok NSA z 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2120/22).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika, w jakiej tego dokonano.
O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję
i zapewnia bezpieczeństwo. Istnienie fundamentów nie jest aktualnie jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ dostępne są środki techniczne, które pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem
(zob. wyrok NSA z 20 marca 2025 r. sygn. akt II OSK 770/22 i przytoczone tam orzecznictwo). Co więcej, obecnie fundament nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu, któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony (zob. wyroki NSA: z 16 października 2024 r. sygn. akt
II OSK 2859/21 i z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1327/17).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko PWINB, że funkcję fundamentu dla budynku posadowionego przez Skarżącą na działce
nr [...] w K. pełni wylewka betonowa, do której - przy pomocy stalowych kotew - zostały przytwierdzone drewniane słupy stanowiące konstrukcję tego obiektu. Taki sposób związania obiektu z gruntem został opisany w protokołach oględzin przeprowadzonych 6 maja 2024 r. i 18 listopada 2024 r. i potwierdza go dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas tych czynności.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania kwalifikacji prawnej spornego obiektu, jaką przyjęły organy w rozpoznawanej sprawie. Okoliczność, że obiekt na działce nr [...] w K. nie jest posadowiony na "klasycznym" fundamencie zagłębionym w gruncie, lecz jest zamocowany za pomocą stalowych kotew w betonowej wylewce nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie tego obiektu jako budynku. Skoro jest on posadowiony na kotwach stalowych to oznacza to, że jest to fundament stanowiący element konstrukcyjny budowli przekazujący obciążenie na podłoże. Tym samym, za pomocą tych kotew w betonowej wylewce sporny obiekt jest związany z gruntem w sposób zapewniający trwałość konstrukcji i uniemożliwiający jej przesunięcie, czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Wraz z metalowymi kotwami stanowi ów "nieklasyczny" fundament utrzymując obiekt, nie pozwalając na jego swobodne przemieszczenie i jednocześnie chroniąc go przed działaniami sił natury.
Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że obiekt posadowiony na działce
nr [...] jest obiektem tymczasowym, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, co wyklucza zakwalifikowanie go jako budynku o cesze trwałości związania z gruntem
w rozumieniu art. 3 pkt 2 tej ustawy.
W powyższym zakresie należy zauważyć, że przez tymczasowy obiekt budowlany ustawodawca rozumie obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania
w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe
i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego).
Z przytoczonej wyżej regulacji wynika, że ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwszym z nich są obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Drugim rodzajem są obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, które ustawodawca przykładowo wymienił
(np. kioski uliczne, barakowozy, obiekty kontenerowe).
Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia ani
z pierwszym, ani z drugim rodzajem tymczasowego obiektu budowlanego. Skoro sporny obiekt istnieje nieprzerwanie na działce nr [...] w K. od 2009 r. to trudno w takim przypadku twierdzić, że jest on "przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki". Natomiast trwałe związanie obiektu z gruntem (opisana wyżej wylewka betonowa i stalowe kotwy) uniemożliwia zakwalifikowanie spornego obiektu do drugiego rodzaju tymczasowych obiektów budowlanych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że organy nie ustaliły, czy będący przedmiotem postępowania obiekt posiada instalacje zapewniające możliwość użytkowania zgodnie
z jego przeznaczeniem, co jest przesłanką uznania obiektu za obiekt budowlany
w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, należy wskazać, że spełnienie przesłanek określonych w art. 3 pkt 2 tej ustawy powoduje, że bez wpływu na powyższą kwalifikację obiektu pozostaje zarówno ewentualny brak instalacji, jak i kwestia spełnienia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Należy zwrócić uwagę, że wśród przesłanek wskazanych w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, umożliwiających uznanie obiektu za budynek, nie wymieniono wyposażenia obiektu w instalacje. Dla prawnej kwalifikacji nielegalnych działań inwestora brak wyposażenia obiektu w instalacje, czy też niezachowanie warunków technicznych nie ma zasadniczo znaczenia z punktu widzenia zastosowania przez organy nadzoru budowlanego art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego
i wstrzymania robót budowlanych w wyniku stwierdzonej samowoli budowlanej (zob. wyrok NSA z 21 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 2491/22).
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego nie wymaga decyzji
o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Mając na uwadze treść powyższej regulacji organy prawidłowo oceniły, że zarówno w dacie posadowienia (2009 r.), jak i w dacie oględzin (2024 r.) budowa przedmiotowego obiektu o funkcji gospodarczo-sanitarnej, o powierzchni zabudowy 5,75 m2, wymagała dokonania skutecznego zgłoszenia, którego Skarżąca nie dokonała.
Podsumowując Sąd stwierdza, że w toku niniejszego postępowania organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Przy jego ocenie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, w tym wskazanych w skardze art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]