II SA/RZ 1610/24

II SA/Rz 1610/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Mikolik /przewodniczący/
Paweł Zaborniak
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 810
art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 2 pkt 10
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j).
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 października 2024 r. nr 010070/680/3510358/2023 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 października 2023 r. nr 010070/680/3510358/2023.
Uzasadnienie
B. L. (dalej także: "Skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 października 2024 r. nr 010070/680/3510358/2023 utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ("ZUS") z dnia 31 października 2023 r. nr 010070/680/3510358/2023 w przedmiocie prawa do świadczenia wychowawczego.
Z akt sprawy wynika, że w informacji z dnia 11 lipca 2023 r. ZUS poinformował Skarżącą o przyznaniu (na Jej wniosek z dnia 24 marca 2023 r.) świadczenia wychowawczego na dziecko A. N. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r.
Następnie, wskazaną wyżej decyzją z dnia 31 października 2023 r. ZUS uchylił przyznane w powyższej informacji prawo do świadczenia wychowawczego na A. N. od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle zebranej dokumentacji Skarżąca nie jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o przedmiotowe świadczenie, bowiem nie należy do osób, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.w.d." Zgodnie zaś z tym przepisem, przysługuje ono matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o przysposobienie dziecka, opiekunowi prawnemu dziecka, dyrektorowi domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej, albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego. Organ wskazał, że wypłacone Skarżącej świadczenie wychowawcze za okres od 1 czerwca do 30 września 2023 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie w rozumieniu art. 25 u.p.p.w.d., które należy zwrócić na rachunek bankowy ZUS.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:
- prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.p.w.d. w zw. z art. 72 ust. 1 zd. 1, art. 72 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską dnia 30 kwietnia 1991r.,
- prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.p.w.d. w zw. z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. poprzez niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które z jednej strony, faktycznie opiekują się dzieckiem, a z drugiej, jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego ("K.p.a.") w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i lapidarnym uzasadnieniu decyzji, bez dokładnego podania podstaw uchylenia.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 24 października 2024 r. Prezes ZUS częściowo uchylił decyzję ZUS z dnia 31 października 2023 r. i przyznał Skarżącej świadczenie wychowawcze na dziecko A. N. na okres od 1 stycznia 2024r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie i odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na A. N. na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. W podstawie prawnej Organ powołał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775) oraz ustawę o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.
Prezes ZUS podniósł, że katalog osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego został jednoznacznie określony w art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. W świetle więc tego przepisu, osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, w zastępstwie rodziców, u której jednak dziecko nie zostało umieszczone w pieczy zastępczej, nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego. ZUS nie miał więc możliwości przyznania prawa do świadczenia, z uwagi na brak podstaw prawnych. Zgodnie bowiem z zaświadczeniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 22 stycznia 2024 r. (sygn. akt [....]) Skarżąca została ustanowiona opiekunem prawnym A. N. od tego właśnie dnia. W takiej więc sytuacji uprawniona jest do przedmiotowego świadczenia od tego czasu. W okresie wcześniejszym nie należała zaś do kręgu osób legitymowanych.
B. L. w złożonej na wstępie skardze na decyzję Prezesa ZUS z dnia 24 października 2024 r. ponowiła zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji ZUS. Podała, że A. N. jest sierotą zupełną i obecnie pozostaje pod Jej opieką jako babki macierzystej. Przed Sądem Rejonowym w [...] toczyło się postępowanie (pod sygn. akt [....]) o ustanowienie Jej opiekunem prawnym małoletniej A. N. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2022 r. na czas trwania postępowania sąd udzielił zabezpieczenia poprzez ustalenie przy Niej miejsca pobytu małoletniej oraz powierzył Jej pieczę nad małoletnią. Obecnie postępowanie jest zakończone i 22 stycznia 2024 została ustanowiona opiekunem prawnym A. N. Skarżąca podała, że pomimo tego, że świadczenie powinno iść "za dzieckiem", to art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., pozbawia możliwości uzyskania wsparcia faktycznego opiekuna dziecka sprawującego nad nim bieżącą pieczę, w sytuacji gdy sprawowanie tej pieczy wynika z orzeczenia sądowego, a nie jest efektem wniosku o przysposobienie. Zwróciła uwagę, że przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w sposób nierówny i niedostateczny chronią prawa dzieci i ich rzeczywistych opiekunów, co nie powinno mieć miejsca w państwie prawa. Zdaniem Skarżącej, zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które z jednej strony, faktycznie opiekują się dzieckiem, a z drugiej, jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka uznać należy za niekonstytucyjne i naruszające prawa dzieci. Regulacja taka pomija bowiem osoby, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Zawężenie to narusza nakaz równego, jednakowego traktowania i przede wszystkim nie znajduje ono uzasadnienia i pozostaje w sprzeczności z celami ustawy i funkcjami świadczenia wychowawczego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS i przyznanie Jej prawa do świadczenia wychowawczego, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że w dniu 26 maja 2023 r. ZUS wezwał Skarżącą o doręczenie zaświadczenia z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie ("PCPR") albo od innego organizatora pieczy zastępczej, które potwierdza umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej wraz z datą umieszczenia. W dniu 1 czerwca 2023 r. Skarżąca dostarczyła zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w [....] z dnia 31 maja 2023 r., z którego wynika, że sprawuję opiekę tymczasową nad A. N. na mocy postanowienia sądowego z dnia 31 sierpnia 2022r. Na podstawie powyższych dokumentów przyznane zostało Skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023r. do 31 maja 2024 r. W wyniku jednak ponownej weryfikacji sprawy, w dniu 5 października 2023 r., ZUS zwrócił się do Skarżącej o doręczenie aktualnego zaświadczenia z PCPR albo od innego organizatora pieczy zastępczej, które potwierdza umieszczenie dziecka w pieczy lub o doręczenie zaświadczenia sądu z przyrzeczeniem o ustaleniu Skarżącej opiekunem prawnym dziecka. W odpowiedzi Skarżąca przedłożyła wskazane postanowienie z dnia 31 sierpnia 2022 r., będące już w posiadaniu ZUS oraz postanowienie z dnia 8 grudnia 2022 r., ale nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających, że jest opiekunem faktycznym dziecka, o którym mowa w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, opiekunem prawnym lub, że dziecko umieszczone zostało w pieczy zastępczej.
Prezes ZUS zwrócił uwagę, że zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...]) z 22 stycznia 2024 r. Skarżąca została ustanowiona opiekunem prawnym A. N. od tego dnia. Wobec powyższego jest uprawniona do świadczenia wychowawczego od daty złożenia przysięgi. W okresie wcześniejszym nie należała zaś do kręgu osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego, a określonego w art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Decyzja administracyjna stanowi jeden z przedmiotów kontroli sądowej, wskazany w art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Podlega ona badaniu pod kątem zgodności z prawem, do czego obliguje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Tylko uchybienia wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., prowadzą do eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji (w całości lub w części) konieczne jest więc w razie zauważenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zaistnienie przyczyn z art. 156 K.p.a. skutkuje potrzebą stwierdzenia nieważności decyzji. Brak powyższych uchybień oznacza, że sąd musi złożoną skargę oddalić w oparciu na art. 151 P.p.s.a. Przy czym, badając legalność ocenianego aktu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Przedmiot kontroli w niniejszym postępowaniu stanowiła decyzja Prezesa ZUS uchylająca decyzję ZUS (o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego) i przyznająca Skarżącej świadczenie wychowawcze na dziecko A. N. na okres od 1 stycznia do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie oraz odmawiająca przyznania przedmiotowego świadczenia na okres od 1 czerwca do 31 grudnia 2023 r.
Jak wynika z akt sprawy, z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego wystąpiła w dniu 24 marca 2023 r. Skarżąca, która dołączyła do niego postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt [...]. Orzeczenie to zapadło w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia w sprawie o wydanie zarządzeń opiekuńczych wobec małoletnich dzieci tj.: K. N. oraz A. N. W jego pkt I Sąd udzielił zabezpieczenia w ten sposób, że na czas trwania postępowania opiekuńczego ustalił miejsce pobytu wymienionych dzieci w [...] przy ich babce macierzystej, czyli przy Skarżącej, powierzając jednocześnie Skarżącej pieczę nad nimi.
Prawo do przedmiotowego świadczenia zostało Skarżącej przyznane na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r., o czym ZUS powiadomił Skarżącą w informacji z dnia 11 lipca 2023 r., jednak następnie Organ uznał, że należy je uchylić, bowiem w okresie, na który przedmiotowe świadczenie zostało przyznane Wnioskodawczyni nie zaliczała się Ona do kręgu osób uprawnionych do jego otrzymania. W związku z powyższym, decyzją z dnia 31 października 2023 r., uchylił prawo do przedmiotowego świadczenia, a Prezes ZUS uchylił to rozstrzygnięcie i wydał własne o treści wyżej podanej. Organ ten uwzględnił okoliczność, że Skarżąca ustanowiona została opiekunem prawnym A. N. 22 stycznia 2024 r., a zatem od tego właśnie dnia uprawniona jest do uzyskania świadczenia wychowawczego. Fakt ustanowienia takim opiekunem potwierdza zaświadczenie Sądu Rejonowego w [...] z tej samej daty (sygn. akt [...]).
Krąg podmiotów legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego określa art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d., w świetle którego przysługuje ono:
1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo
2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo
3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo
4) dyrektorowi domu pomocy społecznej, albo
5) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177).
Definicja powyższa związana jest z definicją dziecka, zawartą w art. 2 pkt 5 u.p.p.w.d., wedle które dziecko to dziecko własne, dziecko przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, dziecko znajdujące się pod opieką prawną, dziecko umieszczone w pieczy zastępczej lub dziecko umieszczone w domu pomocy społecznej.
W świetle literalnego brzmienia powołanego unormowania z art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d., nie może budzić wątpliwości, że Skarżąca rzeczywiście nie mieści się w żadnym z powyższych punktów. Nie jest więc ani opiekunem faktycznym ani opiekunem prawnym, jak też nie została ustanowiona dla wnuczki A. N. rodziną zastępczą. Przy czym, jeśli chodzi o opiekuna faktycznego, to jego definicję zawiera art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., który wskazuje, że jest to osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie tego dziecka. W świetle okoliczności niniejszej sprawy, Skarżąca wniosku takiego nie złożyła.
Kluczowe znaczenie w sprawie ma więc zagadnienie, czy Skarżącą można było uznać za opiekuna faktycznego w rozumieniu cytowanego art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. Orzekające w sprawie Organy udzieliły na to pytanie odpowiedzi przeczącej, dokonując literalnej wykładni powyższej normy, w powiązaniu z art. 2 pkt 10 cytowanego aktu prawnego. Z powyższym stanowiskiem Sąd się jednakże nie zgadza. Prezentując odmienny niż Organy pogląd podziela w tym przedmiocie ugruntowane orzecznictwo sądowe, w którym zwraca się uwagę na cel świadczenia wychowawczego, normy zawarte w Konstytucji RP oraz w akcie międzynarodowym, stanowiącym część krajowego porządku prawnego [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1.08.2019 r. I OSK 203/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy z 11.12.2024 r. II SA/Bd 650/24, wyrok WSA w Łodzi z 15.11.2024 r. II SA/Łd 589/24]. Sąd w składzie niniejszym zgadza się więc także z wyrokiem, który zapadł przed tut. Sądem w sprawie zainicjowanej przez Skarżącą, dotyczącej również prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad A. N. tyle, że za inny okres świadczeniowy (wyrok z 31.01.2024 r. II SA/Rz 1607/23).
I tak, wedle art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d., celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Służy ono więc zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę, a co za tym idzie skierowane jest do podmiotów, które opiekę nad dzieckiem sprawują. W świetle tego celu, prawny rodzaj tej opieki jest kwestią wtórną, a liczy się to, czy faktycznie, istotne z punktu widzenia rozwoju dziecka jego potrzeby podlegają zaspokojeniu przez określoną osobę, a nadto, że osobie tej opieka ta została powierzona przez Państwo.
Poza tym, w orzecznictwie sądowym podnosi się wyznaczony w Konstytucji RP zakres obowiązków Państwa wobec dziecka. I tak, według art. 72 tego aktu, Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Każdy ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją. Stosownie zaś do art. 72 ust. 2 ustawy zasadniczej, dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Podkreśla się więc, że w ustawie zasadniczej nie ograniczono się jedynie do zapewnienia dziecku ochrony, ale przewidziano nadto prawo żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka, które pozbawione jest opieki rodzicielskiej. W oparciu na powyższe, wyprowadza się, że osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której państwo powierzyło pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem, ma prawo skutecznego domagania się od tego państwa pomocy w sprawowaniu opieki, w tym również pomocy materialnej zmierzającej do przynajmniej częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka.
W świetle art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, jest ona najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z jej art. 8 ust. 2, przepisy w niej zawarte stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.
We wskazanym orzecznictwie sądowym podkreśla się, że rozwiązanie prawne przewidziane w art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. pozostaje w kolizji również z postanowieniami Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526). Akt ten w art. 20 ust. 1 stanowi, że dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. Należy także powołać art. 3 ust. 1 Konwencji, wedle którego, we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. Nadto, zgodnie z art. 3 ust. 2 tego aktu, Państwa-Strony działają na rzecz zapewnienia dziecku ochrony i opieki w takim stopniu, w jakim jest to niezbędne dla jego dobra, biorąc pod uwagę prawa i obowiązki jego rodziców, opiekunów prawnych lub innych osób prawnie za nie odpowiedzialnych, i w tym celu będą podejmowały wszelkie właściwe kroki ustawodawcze oraz administracyjne.
Istotne jest także brzmienie art. 27 ust. 3 Konwencji, wedle którego,
Państwa-Strony, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań.
W myśl art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.
Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione unormowania, czy to znajdujące się w Konstytucji RP, czy też w Konwencji należy uznać, że regulacja wynikająca z art. 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. w sposób niewystarczający chroni prawa rzeczywistych opiekunów dzieci tj. takich, którzy sprawują nad nimi faktyczną pieczę, dbając o zaspokojenie rożnych ich potrzeb, a tym samym niedostatecznie dba o dzieci pozostające pod taką pieczą. Literalna więc wykładnia tych przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w zakresie, w jakim wyznacza kryteria podmiotowe prawa do świadczenia wychowawczego, które nie gwarantują realizacji celów sformułowanych w przedstawionych regulacjach konstytucyjnych i konwencyjnych, nie daje zadowalających wyników. Interpretacja taka koliduje też z art. 2 oraz art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, określającymi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz, że wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Mimo, że istnieje możliwość wprowadzenia odstępstwa od zasady równości podmiotów, które charakteryzują się wspólną istotną cechą, to owo zróżnicowanie, aby było dopuszczalne, powinno opierać się o jasno sformułowane kryterium, które stanowi jego podstawę, przy czym kryterium takie musi pozostawać w bezpośrednim związku z celem i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest owa wartościująca norma. O takiej zaś sytuacji nie można mówić w okolicznościach niniejszej sprawy. Wymogu odstępstwa nie spełnia więc norma prawna wyprowadzona w drodze wykładni językowej z przepisów art. 4 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., gdyż wykluczenie z grona uprawnionych do świadczenia wychowawczego tych osób, które sprawują faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy stosownego orzeczenia sądu, pozostaje w sprzeczności z celem świadczenia wychowawczego sprowadzającym się do częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.
Wskazane przepisy pozbawiają więc możliwości uzyskania wsparcia faktycznego opiekuna dziecka sprawującego nad nim bieżącą pieczę, w sytuacji gdy sprawowanie tej pieczy wynika z orzeczenia sądowego, a jednocześnie nie jest efektem wniosku o przysposobienie. Takie zawężenie jest w świetle powyższych rozważań niedopuszczalne. Nie uwzględnia bowiem zaprezentowanych przepisów Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka, których celem jest zapewnienie w jak najwyższym stopniu interesów dziecka.
W konsekwencji należało przyjąć, że pozbawienie Skarżącej - której legalnie powierzona została bezpośrednia bieżąca piecza nad małoletnią i która ją faktycznie sprawuje, bowiem powyższe nie było w sprawie kwestionowane - dostępności do świadczenia wychowawczego w oparciu tylko na literalną wykładnię art. 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 10 u.p.p.w.d., nie uwzględnia istoty świadczenia wychowawczego oraz praw wynikających z Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka, co stanowi rażące naruszenie mających zastosowanie w sprawie przepisów u.p.p.w.d. Dlatego odmowa przyznania Skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego przez ZUS oraz przyznanie Jej prawa do tego świadczenia, jednakże dopiero od momentu ustanowienia opiekunem prawnym A. N. nie była prawidłowa.
Dodatkowo należy podnieść, że w podstawie prawnej decyzji ZUS podał ustawę o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, w sytuacji gdy winna być ona precyzyjna tj. wskazywać konkretną jednostkę redakcyjną aktu prawnego. Uchybienie to nie mogło mieć jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem w treści uzasadnienia decyzji powołano zastosowany w sprawie przepis. Podobna sytuacja wystąpiła w wypadku decyzji Prezesa ZUS. W tym ostatnim wypadku trzeba jeszcze zauważyć, że Organ ten wskazał w podstawie prawnej swojej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., który stanowi o utrzymaniu w mocy kwestionowanej odwołaniem decyzji, kiedy w istocie wydał decyzję reformatoryjną, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Podsumowując, poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. tj. nieuwzględnienie w tym procesie przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu unormowań Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dziecka, Organy dopuściły się naruszenia tych regulacji materialnoprawnych, co miało wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, czego podstawę stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a.