II SA/Gd 401/23

II SA/Gd 401/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2022 r. nr SKO Gd/3405/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej S. R. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
S. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 10 listopada 2022 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę wniesiono w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 18 maja 2022 r. Wójt Gminy Bobowo odmówił skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, I. B.
Organ przypomniał, że już wcześniej, decyzją z dnia 27 października 2021 r., odmówił wnioskodawczyni prawa do świadczenia z powodu braku zależności pomiędzy utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę w wyniku złożonego odwołania uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia decyzji był brak zgromadzenia szczegółowych danych dotyczących wykonywanej przez skarżącą opieki nad ojcem, a także ustalenia, czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad ojcem oraz czy opieka ta, z uwagi na czas i zakres wykonywania koniecznych czynności wspomagających ojca w jego codziennym funkcjonowaniu, spełnia wymogi opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. 2022r., poz. 615), zwanej dalej ustawą.
Rozpoznając sprawę ponownie, Wójt Gminy Bobowo decyzją z 18 maja 2022 r. odmówił skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, I. B. Organ ustalił, że I. B. posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Starogardzie Gdańskim z dnia 30.08.2021r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, mieszka z córką od stycznia 2021 r., wcześniej mieszkał sam. Porusza się po mieszkaniu samodzielnie, sam spożywa przygotowane posiłki, wymaga niewielkiej pomocy przy czynnościach toaletowych, jest osobą w miarę samodzielną, nie jest osobą leżącą, wymagającą stałej obecności i nadzoru. Trzy razy w tygodniu po I. B. przyjeżdża karetka w celu dowiezienia go na dializy do Kociewskiego Centrum Zdrowia w Starogardzie Gdańskim, S. R. odprowadza ojca do karetki i odbiera go.
Organ ustalił następnie, że S. R. od 2018r. nie pracuje, nie jest także zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy; mieszka w miejscowości G. z mężem M. R. i dziećmi M. R., ur. 11 kwietnia 2018r. i F. R. ur. 2 grudnia 2013r., a także ojcem I. B. Na podstawie informacji uzyskanych od S. R. ustalono, że ostatnio zatrudniona była w Urzędzie Gminy Bobowo, w okresie od 1 maja 2016r. do 30 kwietnia 2018r. Po 30 kwietnia 2018 r. skarżąca nie pracowała, od dnia 1 listopada 2019r. nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, została wyrejestrowana na własną prośbę. Organ wskazał, że skarżąca oświadczyła, że mogłaby podjąć pracę w Urzędzie Gminy, jednak od 2018r. nie podejmowała żadnych działań, aby ponownie podjąć zatrudnienie.
Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy Wójt stwierdził, że nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawczynię a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem I. B. S. R. w ocenie organu nie podejmowała pracy ze względu na opiekę nad dzieckiem urodzonym 11 kwietnia 2018r., a nie ze względu na konieczność opieki nad ojcem, który do stycznia 2021 r. mieszkał sam, a orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności legitymuje się od dnia 30 sierpnia 2021r., jest osobą w miarę samodzielną, porusza się po mieszkaniu samodzielnie, sam spożywa przygotowane posiłki, wymaga niewielkiej pomocy przy czynnościach toaletowych. W konsekwencji nie zachodzi bezpośrednia relacja pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. Znaczna część czynności opiekuńczych to czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, skarżąca nie musi więc całkowicie rezygnować z zatrudnienia czy z podjęcia zatrudnienia, gdyż nie jest to bezwzględnie potrzebne dla zaspokojenia potrzeb życiowych jej ojca.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z 10 listopada 2022 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w pełni podzielił opinię organu I instancji, że nie ma związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawczynię a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad ojcem. S. R. zdaniem organu nie podejmowała pracy ze względu na urodzenie i opiekę nad dzieckiem, a nie ze względu na konieczność opieki nad ojcem. Nie został zatem spełniony podstawowy warunek, wymieniony w art. 17 ust. 1 ustawy, od którego ustawodawca uzależnia możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze na powyższą decyzję S. R. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, podniosła zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Bobowo z dnia 18 maja 2022 r., a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci oświadczenia skarżącej dotyczącego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem oraz dokumentacji medycznej osoby niepełnosprawnej na okoliczność ustalenia stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej, wykazania związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
W ocenie skarżącej organ formułując wskazane w decyzji tezy nie wziął pod uwagę ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik socjalny nie zakwestionował faktu sprawowania opieki, jak i zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez samą skarżącą w złożonym oświadczeniu. Organ dokonał ponadto pobieżnej oceny oświadczenia wnioskodawcy odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Ponadto okoliczność, że ojciec skarżącej nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ zaliczający osobę niepełnosprawną do grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Natomiast z wywiadu środowiskowego sporządzonego w niniejszej sprawie wynika, że osoba niepełnosprawna jest przewlekle chora. W wywiadzie szczegółowo opisano codzienne czynności wykonywane w ramach stałej, całodobowej opieki sprawowanej przez skarżącą nad ojcem. Czynności te składają się na kompleksową opiekę i pomoc w zwykłych czynnościach życia codziennego dla osoby, która, jak orzekł organ, jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Obok przygotowywania i podawania leków, systematycznego mierzenia ciśnienia, organizacji wizyt lekarskich, wyjazdów na badania lekarskie, wskazano również takie najbardziej podstawowe i niezbędne czynności wykonywane przy osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji, jak przygotowanie ubrań i pomoc w ubieraniu, przygotowywanie posiłków i przygotowanie do snu, pomoc przy zabiegach higienicznych i dbałość o miejsce zamieszkania, ale również pranie, sprzątanie i prasowanie.
W ocenie skarżącej, Kolegium pochopnie wykluczyło zwykłe czynności życia codziennego z zakresu opieki i pomocy uzasadniającej prawo do świadczenia. Wszystkie te czynności są konieczne, aby zapewnić osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Kolegium nie zdołało podważyć wynikającej ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego potrzeby sprawowania przez skarżącą całodobowej i kompleksowej opieki nad ojcem niepełnosprawnym w stopniu znacznym, niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Kolegium nie przedsięwzięło bowiem jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej w celu wykazania zbędności podejmowania określonych czynności w ramach opieki i pomocy nad ojcem, uzasadniających konieczność rezygnacji z zatrudnienia (niepodejmowania zatrudnienia).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o powyższe kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Skarżąca jako córka niewątpliwie jest osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z opieką nad ojcem. Nadto w sprawie niesporne jest, że ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Starogardzie Gdańskim w dniu 30 sierpnia 2021 r. ze wskazaniem, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (wydanym do dnia 31 sierpnia 2022 r.) oraz kolejnym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 11 października 2022 r., wydanym do dnia 31 października 2025 r., z takim samym wskazaniem.
Jednakże, w ocenie Sądu, dokonana w okolicznościach niniejszej sprawy przez orzekające w sprawie organy ocena, że nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, nie może być uznana za prawidłową.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, wskazał, że z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, iż podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Przy czym rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom tę opiekę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu tego świadczenia, nie jest zatem istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 408/20).
Analizowany przepis nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być całodobowa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym. Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia (wyrok NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18).
Jednocześnie sprawowanie opieki w myśl przepisów ustawy nie musi polegać na opiekowaniu się osobą wyłącznie leżącą. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20).
Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia organy wskazały po pierwsze, że rezygnacja przez skarżącą z zatrudnienia nie miała związku z podjęciem się opieki nad ojcem, lecz z faktem urodzenia dziecka, a po drugie, że ojciec skarżącej mimo swoich schorzeń jest na tyle samodzielny, że opieka nad nim nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Stanowisko organów co do obu tych kwestii uznać należy za błędne.
Jeżeli chodzi o zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad ojcem, to wbrew stanowisku organów, jest on bardzo szeroki, co wynika z akt sprawy. W aktach tych znajdują się: wywiad środowiskowy z dnia 13 października 2021 r., dokumentacja medyczna dotycząca leczenia ojca skarżącej, harmonogram czynności sporządzony przez skarżącą w dniu 24 września 2021 r., wywiad środowiskowy z dnia 12 maja 2022 r., oświadczenia skarżącej z dnia 12 maja i 17 maja 2022 r. Z dokumentów tych wynika, że I. B. jest osobą bardzo schorowaną, cierpi na przewlekłą niewydolność nerek w stadium 5 wymagającą dializowania, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu 2, ślepotę oka lewego, miażdżycę kończyn dolnych, przeszedł udar niedokrwienny mózgu skutkujący niedowładem połowicznym prawostronnym. Wymaga pomocy drugiej osoby w większości czynności dnia codziennego, co zostało odnotowane m.in. w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 5 lipca 2021 r., jak również przez pracownika socjalnego w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 12 maja 2022 r. i co znajduje odzwierciedlenie w ustaleniach dotyczących czynności jakie skarżąca wykonuje sprawując nad ojcem opiekę. Te czynności to m.in. pomoc przy ubieraniu i czynnościach higienicznych, pomoc przy ćwiczeniach rehabilitacyjnych, przygotowywanie posiłków według specjalistycznej diety i ich podawanie, czasami pomoc w ich spożyciu (zależy od rodzaju posiłku), podawanie leków, pomoc przy czynnościach toaletowych i poruszaniu się, w tym asysta przy dojściu do toalety, mierzenie ciśnienia (konieczność dokonywania jego regularnych pomiarów wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego), mierzenie poziomu cukru we krwi, podawanie insuliny, sprzątanie, pranie i prasowanie, zaprowadzanie na wizyty lekarskie, opłacanie rachunków, zakupy wraz z realizacją recept, załatwianie spraw urzędowych, asysta na spacerach i czuwanie podczas snu. Co nie mniej istotne, podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 maja 2022 r. ustalono, że cyt. "I. B. ze względu na swoją niepełnosprawność jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, wymaga pomocy innych osób w codziennych czynnościach życiowych, całodobowej opieki. Opiekę zapewnia mu córka S. R..". Okoliczności te nie zostały przez organy wzięte pod uwagę, co czyni ocenę dowodów wybiórczą, a więc dowolną.
W ocenie Sądu stanowisko Kolegium, że opisane czynności, które skarżąca wykonuje w ramach sprawowanej opieki, to zwykłe prowadzenie gospodarstwa domowego, które nie wymuszają na niej rezygnacji z zatrudnienia, jest wynikiem zbyt pobieżnej oceny okoliczności tej sprawy. Każdy przypadek wymaga indywidualnej, wnikliwej oceny. W tej sprawie niewątpliwie ojciec skarżącej wymaga wykonywania czynności pielęgnacyjnych związanych przede wszystkim z mierzeniem poziomu cukru i podawaniem insuliny. Wymaga asysty przy wykonywaniu ćwiczeń rehabilitacyjnych, przy dotarciu do toalety oraz przy spożywaniu posiłków, jak również ścisłego pilnowania pór podawania leków. Czynności te wykonuje skarżąca a ich częstotliwość wyklucza podjęcie przez nią zatrudnienia (co wynika z przedłożonego przez skarżącą harmonogramu wykonywanych czynności). Oprócz tego skarżąca wykonuje inne czynności, które również mieszczą się w pojęciu opieki, o której mowa w art. 17 ustawy. Nietrafne jest bowiem założenie Kolegium, że dla przyjęcia, że stała opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach innych czynności niż te związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Prawdą jest, że przygotowywanie posiłków i ich podawanie, podobnie jak leków, sprzątanie domu, pranie czy też robienie zakupów są czynnościami wykonywanymi w każdym gospodarstwie domowym. Jednakże taka pomoc świadczona ojcu, który po przebyciu udaru niedokrwiennego ma problemy z poruszaniem się, a w związku z niewydolnością nerek i odbywanymi dializami jest osłabiony i który potrzebuje pomocy w codziennym funkcjonowaniu, w tym przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych - w okolicznościach tej sprawy uznana być musi za odpowiadającą podanej definicji opieki. Charakter tych czynności nie pozostawia wątpliwości, że są one dokonywane stale, całodobowo i praktycznie we wszystkich sferach życia chorego. Jak już wskazywano w orzecznictwie WSA w Gdańsku pod pojęciem "sprawowania opieki" użytym w art. 17 ustawy nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej. Pielęgnacja w sensie medycznym i higienicznym nie wyczerpuje bynajmniej treści tego pojęcia. Także wyręczanie ojca od jego normalnych, codziennych czynności życiowych, którym nie może sprostać z uwagi na swą niepełnosprawność, stanowi przejaw opieki nad nim. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca w praktyce całą dobę pozostaje do dyspozycji ojca. Działania te pozwalają ojcu zachować zdrowie, poprawiają jakość jego życia, a o ich niezbędności potwierdza orzeczenie o niepełnosprawności. Deprecjonowanie tych czynności, tylko z tego powodu że są one pomocnicze lub związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, nie znajduje oparcia w okolicznościach sprawy. W tym konkretnym stanie faktycznym Kolegium winno było ocenić, że skarżąca realizuje wobec ojca opiekę stałą, codzienną, pozostając do dyspozycji podopiecznego, udzielając pomocy i wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy, przy czym czynności opiekuńcze przekraczają czynności prowadzone w zwykłym gospodarstwie domowym, w którym nie ma osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym, o takim charakterze potrzeb co ojciec skarżącej, a co - wbrew ocenie Kolegium - wyklucza możliwość wykonywania przez skarżącą pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze - zatem zgodnie z wymogami art. 17 ust. 1 ustawy. Zakres podejmowanych przez skarżącą obowiązków i konieczny na to czas - zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - jest wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy).
Nadto, błędna jest argumentacja organów koncentrująca się na braku związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem przez skarżącą opieki nad ojcem, a marginalizującą istnienie takiego związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia (a sprawowaniem opieki), co było bardziej adekwatne do stanu faktycznego tej sprawy. Jak już bowiem była o tym mowa, na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Z tego powodu miarodajny dla oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest stan faktyczny istniejący w dacie złożenia wniosku o świadczenie a także w dacie orzekania przez organy. Nie ma zatem istotnego znaczenia, że skarżąca zrezygnowała z pracy w 2018 r. z powodu urodzenia dziecka. Istotne znaczenie ma bowiem w tej sprawie ustalenie, że aktualnie, tj. według stanu z dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia - skarżąca nie podejmuje zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem.
Organy obu instancji niewłaściwie zatem oceniły, że w sprawie nie została spełniona przesłanka przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 ustawy, jaką jest istnienie związku przyczynowego między sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia. Organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 17 ust. 1 ustawy a ponadto naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przy czym, zdaniem Sądu, wystarczające było uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji, jako że w sprawie zgromadzony został już kompletny materiał dowodowy, pozwalający na podjęcie stanowczego rozstrzygnięcia, zgodnie z dokonaną przez Sąd oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, która jest wiążącą na podstawie art. 153 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uwzględnił skargę i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).