II SA/Gd 4/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2019 roku. Organ pierwszej instancji nałożył karę, opierając się na przepisach obowiązujących w 2019 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, argumentując, że organ pierwszej instancji zastosował nieobowiązujące już rozporządzenie Ministra Środowiska z 2016 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 KPA. Sąd wyjaśnił, że rozporządzenie z 2016 roku zachowało moc obowiązującą do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia, co nastąpiło po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Ponadto, sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych dotyczących kar pieniężnych (art. 189c KPA) i ocenić, czy kara została prawidłowo wymierzona, zamiast jedynie uchylać decyzję i przekazywać ją do ponownego rozpatrzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 138 § 2 KPA w kontekście decyzji kasacyjnych oraz stosowania przepisów przejściowych przy karach pieniężnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów wykonawczych i ich wpływu na wymiar kary pieniężnej w sprawach dotyczących odpadów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 KPA. Wadliwość decyzji organu pierwszej instancji, dotycząca podstawy prawnej, nie uzasadniała decyzji kasacyjnej, gdyż organ odwoławczy mógł samodzielnie zweryfikować tę kwestię i merytorycznie rozpoznać sprawę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę, a nie przekazywać jej do ponownego rozpatrzenia. Błędne zastosowanie przepisów przez organ pierwszej instancji, w tym stosowanie nieobowiązującego rozporządzenia, nie było wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej, zwłaszcza że organ odwoławczy mógł samodzielnie dokonać niezbędnych ustaleń i zastosować właściwe przepisy, w tym przepisy przejściowe.
Czy rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych, utraciło moc obowiązującą przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie to zachowało moc obowiązującą do dnia 4 września 2021 r., co oznacza, że było obowiązujące w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji (26 kwietnia 2021 r.).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepis przejściowy art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r., który pozwalał na zachowanie mocy obowiązującej dotychczasowych przepisów wykonawczych do czasu wejścia w życie nowych, nie dłużej jednak niż 24 miesiące od wejścia w życie ustawy nowelizującej. Rozporządzenie z 2016 r. utraciło moc dopiero z dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 sierpnia 2021 r.
Jakie przepisy należy stosować przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej, gdy w czasie naruszenia prawa obowiązywały inne przepisy niż w czasie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować ustawę nową, jednakże przepisy obowiązujące poprzednio, jeżeli są one względniejsze dla strony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na art. 189c KPA, który wprowadza zasadę stosowania ustawy względniejszej dla strony w przypadku zmiany przepisów materialnoprawnych dotyczących kar pieniężnych. Organ odwoławczy powinien był dokonać takiej oceny, porównując konsekwencje naruszenia prawa według przepisów poprzednio obowiązujących i nowych.
Przepisy (15)
Główne
u.c.p.g. art. 9g
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek osiągnięcia przez podmiot odbierający odpady komunalne określonych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami.
u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 i 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przepisy dotyczące nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu oraz sposobu jej obliczania.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis regulujący możliwość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 189c
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis określający zasady stosowania przepisów przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej, gdy nastąpiła zmiana prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151a § § 1 zd. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający skutki prawne stwierdzenia przez sąd wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r.
W sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych. Zastosowane przez organ I instancji, ale jego moc obowiązująca była kwestionowana.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r.
W sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska. Podstawa do obliczenia wysokości kary pieniężnej.
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r.
W sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Weszło w życie 4 września 2021 r.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 3b § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przepis ten stanowił podstawę do wydania rozporządzenia wykonawczego określającego poziomy recyklingu.
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.
Ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych ustaw art. 1 § pkt 1 lit. c
Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która weszła w życie 31.12.2020 r.
Ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw art. 24 § ust. 1
Przepis przejściowy regulujący zachowanie mocy obowiązującej dotychczasowych przepisów wykonawczych.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 64d § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący rozpoznania sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym.
Ord.pod. art. 63 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący zaokrąglania kwot.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ wadliwość decyzji organu pierwszej instancji nie wymagała przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a organ odwoławczy mógł merytorycznie rozpoznać sprawę. • Rozporządzenie Ministra Środowiska z 2016 r. zachowało moc obowiązującą w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, zgodnie z przepisami przejściowymi.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę • konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach • samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej • ustawa względniejsza dla strony działa wstecz
Skład orzekający
Magdalena Dobek-Rak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 KPA w kontekście decyzji kasacyjnych oraz stosowania przepisów przejściowych przy karach pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów wykonawczych i ich wpływu na wymiar kary pieniężnej w sprawach dotyczących odpadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – kar za nieosiągnięcie poziomu recyklingu, a także kluczowej kwestii proceduralnej dotyczącej stosowania art. 138 § 2 KPA, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy organ odwoławczy nie może uchylić decyzji? WSA w Gdańsku wyjaśnia zasady stosowania art. 138 § 2 KPA.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.