II SA/Gd 3929/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę K. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą remont kamiennego muru oporowego na granicy działek należących do skarżącego i Urzędu Gminy. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na art. 66 Prawa budowlanego oraz art. 154 Kodeksu cywilnego, uznając mur za służący wspólnemu użytkowi sąsiadów i nakładając obowiązek remontu na obu właścicieli. Skarżący zarzucał niewłaściwe zastosowanie przepisów, twierdząc, że uszkodzenia muru wynikły z działalności zarządcy drogi (Gminy) i domagał się zobowiązania Gminy do wykonania remontu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy proceduralne (art. 7 i 77 § 1 Kpa) oraz materialnoprawne. Kluczowym błędem było zaniechanie dokładnych ustaleń co do tego, czyj jest mur oporowy (własność, zarząd) oraz czy droga, którą zabezpiecza, jest drogą publiczną. Sąd podkreślił, że obowiązek nałożony na podstawie art. 66 Prawa budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu (art. 61 Prawa budowlanego), a domniemanie wspólnego użytku z art. 154 KC jest wzruszalne. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom dokonanie ponownych ustaleń w zakresie podmiotu zobowiązanego do wykonania remontu, uwzględniając przepisy Prawa budowlanego i ustawy o drogach publicznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie odpowiedzialności za remont obiektów budowlanych znajdujących się na granicy nieruchomości, stosowanie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego, obowiązki zarządcy drogi.
Dotyczy specyficznej sytuacji muru oporowego na granicy działek, gdzie jedna z nich jest drogą publiczną. Wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego i prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Kto jest zobowiązany do wykonania remontu muru oporowego znajdującego się na granicy dwóch działek, gdy jego stan techniczny jest nieodpowiedni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek wykonania remontu spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Organy administracji miały obowiązek ustalić, kto jest właścicielem lub zarządcą muru, a nie dowolnie nakładać obowiązek na sąsiadów powołując się na domniemanie wspólnego użytku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 66 Prawa budowlanego nakłada obowiązek na właściciela lub zarządcę obiektu. Organy nie ustaliły prawidłowo podmiotu zobowiązanego, opierając się jedynie na domniemaniu z art. 154 KC, które jest wzruszalne i nie przesądza o współwłasności.
Czy domniemanie z art. 154 Kodeksu cywilnego o wspólnym użytku urządzeń granicznych przesądza o współwłasności i wspólnym obowiązku utrzymania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, domniemanie z art. 154 KC jest wzruszalne i nie oznacza domniemania współwłasności. Może zostać obalone dowodem, że z urządzenia korzysta tylko jeden z sąsiadów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że samo istnienie domniemania wspólnego użytku nie jest wystarczające do nałożenia obowiązku remontu na obu sąsiadów, zwłaszcza gdy istnieją dowody wskazujące na inną przyczynę zniszczeń lub głównego beneficjenta korzystania z muru (np. zarządca drogi).
Czy zarządca drogi publicznej jest odpowiedzialny za utrzymanie muru oporowego stanowiącego element zabezpieczający tę drogę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli mur jest elementem zabezpieczającym drogę publiczną, przepisy ustawy o drogach publicznych mogą nakładać obowiązek utrzymania na zarządcę drogi, co wymaga odrębnych ustaleń.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny zbadać, czy droga, którą zabezpiecza mur, jest drogą publiczną i czy przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 7, 19) nakładają obowiązek utrzymania na zarządcę drogi.
Przepisy (12)
Główne
p.b. art. 66 § pkt 1
Prawo budowlane
Nakazuje organowi wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, jeśli jest on w nieodpowiednim stanie technicznym.
p.b. art. 61
Prawo budowlane
Obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami spoczywa na właścicielu lub zarządcy.
Pomocnicze
k.c. art. 154 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks cywilny
Domniemanie, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiednich służą do wspólnego użytku sąsiadów. Jest to domniemanie wzruszalne.
u.s.g. art. 26 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zarząd gminy jest organem wykonawczym gminy.
u.s.g. art. 30 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Do zadań zarządu gminy należy gospodarowanie mieniem komunalnym.
u.d.p. art. 7
Ustawa o drogach publicznych
Określa zadania zarządcy drogi, w tym utrzymanie urządzeń związanych z drogą.
u.d.p. art. 19
Ustawa o drogach publicznych
Określa obowiązki zarządcy drogi w zakresie utrzymania nawierzchni i innych elementów drogi.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Dz. U. Nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
Dz. U. Nr 80, poz. 718 art. 7 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Reguluje zasady stosowania przepisów Prawa budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawidłowych ustaleń co do podmiotu zobowiązanego do wykonania remontu muru oporowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 154 KC i domniemania wspólnego użytku. • Niewzięcie pod uwagę przepisów ustawy o drogach publicznych w kontekście odpowiedzialności zarządcy drogi.
Godne uwagi sformułowania
Organy rozpoznające sprawę wręcz uchyliły się od dokonania ustaleń w tym względzie poprzestając na stwierdzeniu, że uszkodzenie powstało na granicy działek należących do Gminy i skarżącego. • W konsekwencji całkowicie dowolnie przyjęły, że obowiązek naprawy muru oporowego spoczywa na Gminie i skarżącym, ponieważ służy do ich wspólnego użytku. • Domniemanie wzruszalne, a więc może zostać obalone dowodem na przykład co do tego, iż w istocie korzystającym z przedmiotowego urządzenia jest tylko jeden z sąsiadów.
Skład orzekający
Stanisław Nowakowski
przewodniczący
Mariola Jaroszewska
sprawozdawca
Krzysztof Retyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za remont obiektów budowlanych znajdujących się na granicy nieruchomości, stosowanie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego, obowiązki zarządcy drogi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji muru oporowego na granicy działek, gdzie jedna z nich jest drogą publiczną. Wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego i prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania i zakresu ich odpowiedzialności, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących utrzymania nieruchomości.
“Kto zapłaci za remont muru na granicy? Sąd wyjaśnia, jak ustalić odpowiedzialność.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.