II SA/Gd 391/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący ubiegał się o świadczenie z tytułu rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organy obu instancji uznały, że nie została spełniona przesłanka braku możliwości podjęcia zatrudnienia, ponieważ matka skarżącego, mimo znacznego stopnia niepełnosprawności, zachowała pewien stopień samodzielności, a czynności wykonywane przez skarżącego (przygotowywanie posiłków, wydzielanie leków, pomoc w codziennych czynnościach) nie były na tyle absorbujące, aby uniemożliwić prowadzenie gospodarstwa rolnego. Sąd podkreślił specyfikę pracy rolnika, który jest organizatorem własnej pracy i może elastycznie planować swoje zajęcia, co pozwala na pogodzenie ich z opieką. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdził, aby zakres opieki wykluczał możliwość kontynuowania pracy w gospodarstwie rolnym, a czynności skarżącego wpisywały się w zakres normalnych działań związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'opieki' w kontekście świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników, możliwość pogodzenia pracy w gospodarstwie rolnym z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Dotyczy specyficznej sytuacji rolników i ich możliwości organizacyjnych w zakresie pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, który jest rolnikiem, wyklucza możliwość prowadzenia gospodarstwa rolnego i tym samym uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką nie jest na tyle intensywny i absorbujący, aby stanowił obiektywną przeszkodę do kontynuowania pracy w gospodarstwie rolnym, które charakteryzuje się elastycznością organizacji pracy.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że specyfika pracy rolnika pozwala na pogodzenie jej z opieką nad osobą niepełnosprawną. Czynności wykonywane przez skarżącego nie były na tyle intensywne, aby uzasadniać rezygnację z aktywności zawodowej, a matka skarżącego wykazywała znaczną samodzielność.
Jak należy interpretować pojęcie 'stałej lub długotrwałej opieki' w kontekście świadczenia pielęgnacyjnego dla rolnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Opieka musi być stała lub długoterminowa, co oznacza codzienną pomoc i gotowość do jej świadczenia, ale niekoniecznie całodobową lub uniemożliwiającą jakąkolwiek aktywność zawodową, zwłaszcza w przypadku rolnika, który może elastycznie organizować swoją pracę.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane za rzeczywisty brak możliwości realizowania aktywności zawodowej wynikający z konieczności zapewnienia opieki, a praca rolnika, jako organizatora własnej pracy, daje możliwość dostosowania zajęć do potrzeb rodziny.
Przepisy (18)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeśli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami.
u.ś.r. art. 17b § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
W przypadku rolników, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w przypadku zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim w celu sprawowania opieki.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten, dotyczący powstania niepełnosprawności, powinien być interpretowany z uwzględnieniem wyroku TK K 38/13, co oznacza brak konstytucyjności przesłanki powstania niepełnosprawności po 18. roku życia dla niektórych opiekunów.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji działają na podstawie obowiązujących przepisów.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny.
u.w.s.p.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Rodzina zastępcza spokrewniona.
u.r.z.s. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1999 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja znacznego stopnia niepełnosprawności.
u.r.z.s. art. 3 § pkt 21 lit. a
Ustawa z dnia 24 czerwca 1999 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja znacznego stopnia niepełnosprawności.
k.p. art. 22
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
k.p. art. 100 § § 1 i § 2 pkt 2
Kodeks pracy
Obowiązki pracownika.
k.p. art. 104
Kodeks pracy
Regulamin pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres opieki nad matką nie wyklucza możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącego. • Rolnik, jako organizator własnej pracy, ma możliwość elastycznego planowania zajęć i pogodzenia ich z opieką. • Czynności wykonywane przez skarżącego wpisują się w zakres normalnych działań związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a nie stanowią stałej, długotrwałej opieki uniemożliwiającej pracę.
Odrzucone argumenty
Związek przyczynowo-skutkowy między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką istnieje. • Zakres opieki świadczonej przez skarżącego wypełnia dyspozycję przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. • Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Rolnik jest organizatorem własnej pracy i w tym sensie ma możliwość pogodzenia tych dwóch rodzajów czynności. • Świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane bowiem za rzeczywisty brak możliwości realizowania aktywności zawodowej przez opiekuna (np. prowadzenia gospodarstwa rolnego) - wynikający właśnie z konieczności zapewnienia opieki osobie jej wymagającej. • Stała opieka powinna być rozumiana również jako pozostawanie przez opiekuna w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania faktycznych czynności opiekuńczych, wykazuje on realną gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opieki' w kontekście świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników, możliwość pogodzenia pracy w gospodarstwie rolnym z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolników i ich możliwości organizacyjnych w zakresie pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i jego interpretacji w specyficznej grupie zawodowej (rolnicy), co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy socjalnej i administracyjnym.
“Rolnik a świadczenie pielęgnacyjne: Czy opieka nad matką wyklucza pracę na roli?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.