II SA/Gd 391/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu, uznając, że jego lokalizacja jest niezgodna z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli został wybudowany przed jego uchwaleniem.
Skarżący K.S. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę garażu, który wybudował w latach 70. XX wieku. Argumentował, że garaż został wybudowany przed wejściem w życie obecnego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji garaży w tym miejscu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji o nakazie rozbiórki, a nie w momencie budowy.
Sprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki garażu, który skarżący wybudował w latach 70. XX wieku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Głównym argumentem skarżącego było to, że garaż został wybudowany przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. z 1999 r., który zakazywał lokalizacji garaży jednokondygnacyjnych na poziomie terenu w tej strefie. Skarżący twierdził, że plan nie powinien działać wstecz i że inne garaże zostały zalegalizowane w podobnych okolicznościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 37 ust. 1 pkt 1) nakazujące rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, jeśli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, należy interpretować w ten sposób, że przesłanka niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego jest oceniana według przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji o nakazie rozbiórki. Sąd podkreślił, że ryzyko działania niezgodnego z prawem ponosi samowolny inwestor, a nowe, mniej korzystne przepisy planistyczne nie są stosowane wstecz. Ponadto, sąd stwierdził, że garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowiło naruszenie przepisów obowiązujących w okresie budowy, niezależnie od dokładnej daty. Sąd odniósł się również do zarzutów nierównego traktowania, wskazując, że legalizacja sąsiedniego garażu była oparta na pozwoleniu na budowę z 1971 r., a zasada równości nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Niezgodność lokalizacji obiektu budowlanego z planem zagospodarowania przestrzennego należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili wydawania decyzji o nakazie rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na gramatycznej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., wskazując, że przesłanka dotycząca planowania przestrzennego powinna być oceniana według przepisów obowiązujących w momencie wydawania decyzji. Podkreślono, że organy nie powinny dostosowywać się do faktów stworzonych z naruszeniem prawa, a ryzyko ponosi samowolny inwestor.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. z 1974 r. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki jest uzależniony od naruszenia przepisów obowiązujących w okresie budowy ORAZ znajdowania się obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Druga przesłanka jest oceniana według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w chwili wydawania decyzji o nakazie rozbiórki.
Pomocnicze
u.p.b. z 1994 r. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. z 1994 r. art. 48 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis ten przewiduje możliwość legalizacji samowolnie postawionych obiektów budowlanych, ale tylko wówczas, gdy budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.p.b. z 1961 r. art. 52 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Treść odpowiada treści zastosowanego w niniejszej sprawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
u.p.b. z 1961 r. art. 36 § ust. 1
Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane
Przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego art. 3 § § 3
Wymóg zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego § § 44 ust.1
Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut nierównego traktowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność lokalizacji garażu z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego. Budowa garażu bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odrzucone argumenty
Plan zagospodarowania przestrzennego nie powinien działać wstecz. Nierówne traktowanie w porównaniu z innymi właścicielami garaży. Pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu dotyczącym legalizacji sąsiedniego garażu. Zgoda współwłaścicieli na budowę. Straty materialne związane z rozbiórką.
Godne uwagi sformułowania
Ryzyko działania niezgodnego z prawem winien ponosić ten, kto prawo narusza, czyli samowolny inwestor. Nie sposób też mówić o naruszeniu zasady ochrony praw słusznie nabytych. Nowe, mniej korzystne dla samowolnego inwestora prawo miejscowe, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nieprzewidujący zabudowy, nie jest stosowane. Organy administracji publicznej właściwe do ustalania sposobu zagospodarowania przestrzennego nie powinny dostosowywać się do faktów stworzonych z naruszeniem prawa. Stosowanie zasady równości nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Krzysztofowicz
sędzia
Krzysztof Ziółkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i zasady niedziałania prawa wstecz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu bez pozwolenia na budowę i niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w momencie wydawania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem budowlanym a planowaniem przestrzennym, a także kwestię działania prawa wstecz. Jest to typowy, ale ważny problem dla właścicieli nieruchomości.
“Czy garaż wybudowany 30 lat temu musi zostać rozebrany z powodu nowego planu zagospodarowania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 391/04 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Katarzyna Krzysztofowicz Krzysztof Ziółkowski Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz,, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Agnieszka Lewandowska, , po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia 9 stycznia 2004 r., powołując się na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nakazał skarżącemu K.S. rozebrać garaż zlokalizowany na działce nr [...] obr. [...], przy ul. M. [...] w L. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż przedmiotowy garaż zlokalizowany jest na terenie, na którym obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego miasta L. przewiduje zakaz lokalizacji garaży jednokondygnacyjnych na poziomie terenu. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, iż garaż został wybudowany na początku lat siedemdziesiątych. Uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. obowiązuje natomiast od dnia 29 grudnia 1999 r. i w ocenie skarżącego może mieć zastosowanie wyłącznie do obiektów wybudowanych po tym terminie. Żadna z ustaw nie działa bowiem wstecz. Skarżący wskazał ponadto, iż garaż usytuowany na sąsiedniej działce nr [...] należący do A. D. został zalegalizowany mniej więcej w tym samym czasie, kiedy to skarżący zwracał się do organów o legalizację swojego garażu. We wcześniejszym postępowaniu administracyjnym organ uniemożliwił mu zapoznanie się z treścią odwołań A. D. i W. B. wniesionych od korzystnej dla skarżącego decyzji orzekającej o braku podstaw do zastosowania art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego, która to decyzja w wyniku wniesionych odwołań została uchylona przez organ odwoławczy. Skarżący wyjaśnił, iż wybudował garaż za zgodą ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości, w tym jego matki E. B.. Uczestnik postępowania W. B. nabył udział w tej nieruchomości dopiero wskutek nabycia spadku po E. B. w listopadzie 1986 r. tj. 13 lat po wybudowaniu garażu i stąd nie miał prawa w toku niniejszego postępowania kwestionowania legalizacji garażu skarżącego. Ponadto skarżący wskazał, iż nie został zawiadomiony przez organy o legalizacji garażu należącego do A. D. W odwołaniu powołano się również na wcześniejsze zapewnienia ze strony Inspektora Nadzoru Budowlanego o możliwości legalizacji garażu oraz wskazano na poniesione koszty związane z opracowaniem dokumentacji technicznej obiektu. Wskazano ponadto, iż usytuowanie garażu jest prawidłowe. Obiekt oddalony jest od sąsiedniego budynku na odległość ponad dwa metry, a nie jak wskazywał w toku postępowania uczestnik W. B. - o 90 cm. Skarżący wniósł o uchylenie nakazu rozbiórki i wyrażenie zgody na legalizację istniejącego od ponad trzydziestu lat garażu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 maja 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm. ) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego wskazując, iż decyzją z dnia 23 maja 2003 r. organ pierwszej instancji orzekł o braku podstaw do zastosowania art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w sprawie garażu na działce nr [...] przy ul. M. [...] w L. będącej wspólną własnością W. B. i S.S. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowa. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w latach siedemdziesiątych K.S. wybudował na terenie działki garaż murowany o wymiarach 5,40 x 3,40 m, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W tych okolicznościach należało uznać, że wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Według znajdującego się w aktach sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w L. nr XXV-220/99 z dnia 29 grudnia 1999 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego nr 45 z dnia 8 maja 2000 r.) przedmiotowy obiekt usytuowany jest w strefie oznaczonej symbolem 11.01.MC określającym zabudowę mieszkalną i usługi. W punkcie 4 ustaleń morfoplanistycznych do strefy MC ustalono zakaz lokalizacji garaży jednokondygnacyjnych na poziomie terenu. Z powyższego wynika, że przedmiotowy garaż usytuowany jest niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Ponadto organ odwoławczy uznał za nietrafne zarzuty odwołania dotyczące zastosowania w niniejszej sprawie miejscowego planu uchwalonego po dacie wzniesienia obiektu. Organ wskazał, iż z treści art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika wyraźnie, że przepisy te dotyczą samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, o ile znajdują się one na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Przesłanka niezgodności usytuowania obiektu z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego nie jest zatem związana z okresem budowy, ale z chwilą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogą mieć wpływu kwestie wskazane w odwołaniu dotyczące wybudowania obiektów znajdujących się w sąsiedztwie przedmiotowego garażu, jak również treść ustnych ustaleń odwołującego z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w L. S.S. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974 r. przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego nie było podstaw do zastosowania powyższego przepisu, albowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony w 1999 r. może dotyczyć wyłącznie obiektów wybudowanych po dacie uchwalenia tego aktu. Garaż zaś został zbudowany w 1973 roku. Ponadto skarżący wskazał na naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji przez nierówne traktowanie przez organy jego osoby w porównaniu z innymi podmiotami, którym zalegalizowano garaże. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż jego garaż podlegał takim samym kryteriom jak garaż uczestnika A. D., który został wybudowany w tym samym czasie na sąsiedniej działce nr [...]. Skarżący zarzucił również organom naruszenie przepisów postępowania art. 7, 9 i 10 § 1 kpa wskazując w uzasadnieniu, iż przy legalizacji garażu A. D. organ uniemożliwił mu wypowiedzenie się w sprawie i tym samym pozbawił go czynnego udziału w tym postępowaniu administracyjnym. O przedmiotowej sprawie organ powiadomił natomiast A. D. i W. B., co dodatkowo wskazuje na nierówne traktowanie obywateli. W ocenie skarżącego zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie błędnych ustaleń faktycznych. Skarżący wybudował bowiem garaż w 1973 roku, a więc jeszcze przed datą wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z tych przyczyn również organ nie miał w ogóle podstaw do zastosowania wskazanej ustawy w niniejszej sprawie. W skardze wskazano ponadto na straty materialne skarżącego związane z rozbiórką obiektu, którego dach skarżący wyremontował w 2003 r., oraz na wybudowanie garażu zgodnie z projektem i sztuką budowlaną, a także na naruszanie prawa na wspólnej nieruchomości przez uczestnika W. B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. . Nr 153, poz. 1296 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Prawidłowo w niniejszej sprawie zastosowano przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.). W obowiązującej w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 207, poz. 2016 ze zm.) przyjęto jako zasadę stosowanie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z jednym wyjątkiem. Mianowicie przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, czyli przed dniem 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy dotychczasowe to przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż ta ustawa bezpośrednio poprzedzała Prawo budowlane z 1994 r. Zresztą wybór pomiędzy stosowaniem tej ustawy albo ustawy jeszcze wcześniejszej, czyli ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 7, poz. 46 ze zm.), nie miał istotnego wpływu na sytuację prawną skarżącego, gdyż ta ostatnia zawierała w swych przepisach art. 52 ust. 1 pkt 1, którego treść odpowiada treści zastosowanego w niniejszej sprawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z przepisu tego wynika, że nakaz rozbiórki jest uzależniony od naruszenia przepisów obowiązujących w okresie budowy i znajdowania się obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Różnica w określeniu czasu zajścia wskazanych dwóch przesłanek – przy pierwszej mowa jest o przepisach obowiązujących w okresie budowy, przy drugiej mowa jest o znajdywaniu się obiektu budowlanego na odpowiednim terenie – wskazuje na to, że ta druga przesłanka winna być oceniana według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w chwili wydawania decyzji o nakazie rozbiórki. W ocenie Sądu gramatyczna wykładnia wskazanego przepisu w tym zakresie nie nasuwa wątpliwości. Ponadto do takiego samego wniosku prowadzą inne metody wykładni. Nie jest słuszne, aby organy administracji publicznej właściwe do ustalania sposobu zagospodarowania przestrzennego dostosowywały się do faktów stworzonych z naruszeniem prawa. Taka sytuacja miałaby zaś miejsce, gdyby przyjąć, że rozbiórka samowolnie postawionego obiektu budowlanego nie jest możliwa, gdy wprawdzie obecny plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje zabudowy, ale przewidywał ją taki plan obowiązujący w okresie budowy. Ryzyko działania niezgodnego z prawem winien ponosić ten, kto prawo narusza, czyli samowolny inwestor. Nie sposób też mówić o naruszeniu zasady ochrony praw słusznie nabytych. W przypadku samowolnego inwestora budującego na terenie, który jest przeznaczony pod zabudowę, można jedynie mówić o nabyciu ekspektatywy uprawnienia do legalizacji samowolnie postawionego obiektu budowlanego pod warunkiem, że plan zagospodarowania przestrzennego nadal będzie dopuszczał taką samą zabudowę. Tak samo nie można się w tej sytuacji dopatrzyć działania prawa wstecz. Nowe, mniej korzystne dla samowolnego inwestora prawo miejscowe, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nieprzewidujący zabudowy, nie jest stosowane. Stosowany jest art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., który przez cały czas trwania istotnego prawnie stanu faktycznego, a więc od samowolnej budowy do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, niezmiennie stanowił, że rozbiórka nastąpi, jeżeli obiekt budowlany będzie się znajdował na terenie, który według przepisów o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub tego rodzaju zabudowę. Tak samo regulował powyższą sytuację poprzednio obowiązujący przepis art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1961 roku. W końcu można też podnieść argument związany z aktualnie obowiązującym stanem prawnym, w którym przewidziano możliwość legalizacji samowolnie postawionych obiektów budowlanych, ale też tylko wówczas, gdy budowa ta jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r.). W związku z tym dla oceny zasadności stosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. istotne są przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w chwili podejmowania decyzji o nakazie rozbiórki, czyli obowiązujące w tym czasie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela również pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/ Gd 980/97 (nie publ.), że "poza pierwszą przesłanką ( budowa niezgodnie z przepisami czyli bez pozwolenia ), każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji". W związku z powyższym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zastosowania przez organy w niniejszej sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1999 r. obowiązującego w dacie orzekania w odniesieniu do obiektów wzniesionych przed tą datą. Jak wskazano wyżej, organy prawidłowo zbadały zgodność zabudowy z obowiązującym w dacie orzekania planem. Okolicznością bezsporną w sprawie było, iż plan w odniesieniu do działki na której wzniesiony jest obiekt przewiduje zakaz lokalizacji garaży jednokondygnacyjnych na poziomie terenu. W niniejszej sprawie bezsporne było zaistnienie drugiej przesłanki obligującej organy do wydania decyzji rozbiórkowej. Skarżący nie kwestionował faktu, iż garaż wybudował bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Tym samym zaistniała kolejna przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotycząca wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Ta przesłanka zgodnie z tym co wskazano wyżej odnosi się do czasu budowy obiektu. W tym miejscu należy wskazać, iż niezależnie od tego, czy obiekt został zbudowany przed 1974 r. (jak twierdzi skarżący w 1973 r.) czy po 1974 r. obowiązujące wówczas przepisy wymagały dla jego budowy uzyskania pozwolenia na budowę. Taki wymóg przewidywał artykuł 36 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.), który stanowił: Przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Obiekty budowlane, których budowa lub rozbiórka nie wymagała pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia oraz obiekty, których budowa lub rozbiórka nie wymagały ani zgłoszenia ani pozwolenia na budowę określało wówczas, zgodnie z art. 36 ust. 3 tej ustawy rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 197 ze zm.). Z § 3 tego rozporządzenia wynikało, że przed przystąpieniem do budowy obiektów budowlanych albo do wykonania robót budowlanych lub rozbiórkowych nie wymienionych w § 4 rozporządzenia istniał wymóg, w zależności od rodzaju robót - zgłoszenia powiatowemu organowi państwowego nadzoru budowlanego zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych lub rozbiórkowych - albo uzyskania od powiatowego organu państwowego nadzoru budowlanego pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu. Budowa garażu nie została wymieniona w § 5 ust. 1 tego rozporządzenia jako podlegająca zgłoszeniu. Nie została ona także zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1-27 cyt. rozporządzenia wyłączona od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Budowa garażu wymagała zatem w 1973 roku uzyskania pozwolenia na budowę. Również kolejna ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w art. 28 ust. 1 stanowiła, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewidywało w § 44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z § 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynikało, że pozwolenia na budowę nie wymagała: - budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, - pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie § 4 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. W okolicznościach sprawy, niezależnie więc od konkretnej daty budowy garażu, obowiązujące w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych przepisy wskazane wyżej wymagały uzyskania przez skarżącego pozwolenia na budowę. W świetle powyższego nie mają w sprawie istotnego znaczenia zarzuty skarżącego dotyczące braku prawidłowych ustaleń w sprawie, a odnoszące się do daty wybudowania obiektu. Ustalenie organów, iż garaż skarżącego został zbudowany przed 1995 r. bez pozwolenia na budowę było wystarczające do stwierdzenia niezgodności jego budowy z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. Również powoływanie się przez skarżącego na wyrażenie zgody na budowę obiektu przez ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości nie ma znaczenia w sprawie. Zgoda współwłaścicieli na budowę obiektu budowlanego, udzielona inwestorowi przez zarządcę, czy przez innych współwłaścicieli terenu, jest skuteczna tylko w zakresie możliwości korzystania z terenu, nie zastępuje natomiast pozwolenia na budowę, wymaganego przez przepisy prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., SA 947/87, ONSA 1981/1/58 ). W tej sytuacji decyzję, którą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazano rozebrać garaż skarżącego, należy uznać za zgodną z prawem. Dla tej oceny nie ma znaczenia fakt, iż mimo złożonego przez skarżącego wniosku o legalizację obiektu budowlanego, którego dotyczy sprawa, właściwe organy administracji publicznej nie zajęły stanowiska. Brak rozstrzygnięcia w takiej sytuacji jest oczywistym uchybieniem. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu tego uchybienia nie doprowadzi do legalizacji, gdyż przy przyjętej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. właściwy organ będzie musiał tak czy inaczej uwzględnić obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nakazać rozbiórkę. Jeżeli zaś chodzi o zarzut nierównego traktowania w związku z zalegalizowaniem obiektu budowlanego należącego do jednego z uczestników na sąsiedniej nieruchomości, to należy wskazać, że stosowanie zasady równości nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. W ocenie Sądu sprzeczna byłaby zaś decyzja, która przy obowiązujących w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji ustaleniach planu zagospodarowania przestrzennego zalegalizowałaby obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa. W odniesieniu do tego zarzutu skarżącego należy ponadto wskazać, iż zasada równości wobec prawa może być podstawą zakwestionowania decyzji administracyjnej w sprawach należących do sfery uznania administracyjnego, to jest gdy prawo pozostawia organowi administracji wybór rozstrzygnięcia sprawy. Nie odnosi się to natomiast do sytuacji, w których organ orzekający – ze względu na okoliczności sprawy – faktycznie nie ma takiego wyboru, a także do sytuacji powstałej w wyniku naruszenia prawa (vide: wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1987 r., sygn. akt IV SA 129/87, ONSA 1987/1/43). Ponadto należy dodatkowo również wskazać, iż z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż garaż należący obecnie do A. D. został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z 17 sierpnia 1971 r., nr AB 601/112/71 ( k. 97 akt). Na zakończenie należy także wskazać, iż zarzut skarżącego dotyczący pozbawienia go udziału w sprawie dotyczącej "legalizacji" garażu A. D., jako odnoszący się do innej sprawy administracyjnej, nie mógł być skuteczny w niniejszym postępowaniu. Z tych wszystkich względów Sąd uznał skargę za niezasadną i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił ją.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI