II SA/Gd 390/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-07-07
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
pozwolenie wodnoprawnepiętrzenie wódochrona środowiskadegradacja gruntówrzeka W.elektrownia wodnapostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że mimo wznowienia postępowania z powodu braku udziału strony, pierwotna decyzja była prawidłowa, a zarzuty dotyczące niewłaściwego korzystania z pozwolenia powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi Z. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód rzeki W. dla J. K. Skarżąca zarzucała degradację środowiska i gruntów spowodowaną nadmiernym piętrzeniem oraz wadliwe urządzenia pomiarowe. Sąd administracyjny, po wznowieniu postępowania z powodu braku udziału strony, uznał, że pierwotna decyzja była prawidłowa, a kwestie niewłaściwego korzystania z pozwolenia i odszkodowania powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach administracyjnych lub cywilnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 14 marca 2005 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 5 sierpnia 2002 r. udzielającą J. K. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. dla potrzeb małej elektrowni wodnej. Postępowanie zostało wznowione z powodu braku udziału G. S. jako strony w pierwotnym postępowaniu. Starosta, po wznowieniu, stwierdził naruszenie prawa, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nowa decyzja byłaby taka sama. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na prawidłowość dokumentacji i badań, a także na odrębny tryb dochodzenia odszkodowania. Skarżąca zarzucała degradację środowiska, wadliwe urządzenia i nierzetelne opinie biegłych. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że pierwotne postępowanie było prawidłowe, a zarzuty dotyczące niewłaściwego korzystania z pozwolenia i roszczenia odszkodowawcze powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach. W związku z tym, Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli po wznowieniu postępowania okaże się, że pierwotna decyzja była prawidłowa co do istoty, a przyczyna wznowienia (brak udziału strony) została usunięta.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy i usunięcie wadliwości. Jeśli wada dotyczyła braku udziału strony, a po jej usunięciu materiał dowodowy nadal uzasadnia wydanie pierwotnej decyzji, sąd może ją utrzymać w mocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

Pr. wod. art. 122 § 1

Ustawa – Prawo wodne

Obowiązek uzyskania pozwolenia na piętrzenie śródlądowych wód powierzchniowych.

Pr. wod. art. 37 § 4

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 37 § 5

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 122 § 1

Ustawa – Prawo wodne

Pozwolenie na korzystanie z wód do celów energetycznych.

Pr. wod. art. 131 § 2

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 131 § 2a

Ustawa – Prawo wodne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania z powodu braku udziału strony.

k.p.a. art. 145a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. wod. art. 136

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 138

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 185

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 188

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 186 § 4

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 186

Ustawa – Prawo wodne

Pr. wod. art. 188

Ustawa – Prawo wodne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pierwotna decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym była prawidłowa co do istoty, mimo braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu. Zarzuty dotyczące niewłaściwego korzystania z pozwolenia i jego skutków powinny być rozpatrywane w odrębnych postępowaniach. Roszczenia odszkodowawcze nie należą do kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie.

Odrzucone argumenty

Degradacja środowiska i gruntów spowodowana nadmiernym piętrzeniem wód. Wadliwe urządzenia pomiarowe uniemożliwiające kontrolę poziomu wód. Nierzetelność opinii biegłych i ekspertyz. Samowolne działania inwestora (J. K.) naruszające warunki pozwolenia.

Godne uwagi sformułowania

sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeśli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą zupełnie odrębnym przedmiotem postępowania byłoby objęte rozpatrzenie wniosku o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego, które należałoby traktować jako nową sprawę administracyjną

Skład orzekający

Wanda Antończyk

przewodniczący sprawozdawca

Tamara Dziełakowska

członek

Dorota Jadwiszczok

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności utrzymania w mocy decyzji po wznowieniu postępowania z powodu braku udziału strony, a także rozgraniczenie kognicji sądu administracyjnego w sprawach pozwoleń wodnoprawnych od postępowań dotyczących niewłaściwego korzystania z pozwolenia i roszczeń odszkodowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań wodnoprawnych i procedury wznowienia postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór o pozwolenie wodnoprawne i jego wpływ na środowisko, co jest tematem istotnym dla ochrony przyrody i gospodarki wodnej. Rozgraniczenie kompetencji sądów i organów administracji jest kluczowe dla praktyków.

Długoletni spór o rzekę: czy pozwolenie wodnoprawne niszczy środowisko?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 390/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok
Tamara Dziełakowska
Wanda Antończyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody z dnia 14 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2002 r. nr [...] Starosta udzielił J. K. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. w km 137+720 do rzędnej 140,810 m.n.p.m. Kr za pomocą istniejącego łazu oraz korzystanie z wód dla potrzeb małej elektrowni wodnej służącej dla wytworzenia energi jako siły napędowej maszyn tartacznych, młyna gospodarczego oraz dla oświetlenia i ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych wnioskodawcy. Jednocześnie w decyzji tej określono pobór wody powierzchniowej rzeki oraz przepływ nienaruszalny w jej korycie, a także warunki, jakie musi spełnić uprawniony.
W dniu 23 września 2002 r. G. S. złożyła wniosek o wznowienie zakończonego postępowania administracyjnego w wyżej wymienionej sprawie z uwagi na to, że nie brała w nim udziału jako strona.
Postanowieniem z dnia 23 września 2002 r. nr [...] Starosta wznowił postępowanie w prawie dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego J. K. na piętrzenie wód rzeki W. oraz ustalił zakres wznowionego postępowania.
W postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2004 r. nr [...] Starosta przyznał G. S. przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia J. K. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki W. za pomocą istniejącego jazu w miejscowości N. K. dla potrzeb małej elektrowni wodnej.
Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem zarówno przez G. S., która kwestionowała zakres przyznanego jej statusu strony (jedynie do czasu wykonania drenażu czołowego na działce należącej do J. K.), a także przez J. K..
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2004 r. nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w tym zakresie. W treści uzasadnienia podał, że ustalenie statusu strony powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty lub w inny sposób kończącej sprawę (art. 104 § 2 k.p.a.), w żadnym zaś wypadku Starosta nie miał podstaw do tego, by w drodze postanowienia przyznawać status strony.
We wniosku z dnia 16 maja 2004 r. Z. P. zwróciła się o cofnięcie J. K. pozwolenia wodnoprawnego na skutek nie wykonania zobowiązań wynikających z ekspertyz biegłych, zmierzających do zapewnienia prawidłowej gospodarki wodnej w obszarze oddziaływania piętrzenia wód. W dniu 19 maja 2004 r. wniosek o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego J. K. złożyła również G. S..
Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, decyzją z dnia 20 października 2004 r. nr [...] Starosta stwierdził, że w/w zaskarżona decyzja Starosty z dnia 5 sierpnia 2002 r. udzielająca J. K. pozwolenia wodnoprawnego została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na to, że G. S., jako strona, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (punkt pierwszy decyzji). W punkcie drugim odmówiono uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia 5 sierpnia 2002 r., gdyż okoliczności przeprowadzonej sprawy wskazują, że w wyniku uchylenia przedmiotowego pozwolenia mogłaby zapaść wyłącznie taka sama w istocie decyzja. W punkcie trzecim wskazano dokumenty stanowiące podstawę wydania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji podano, że do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dołączono operat wodnoprawny oraz operat techniczny pomiaru wysokościowego, a następnie – instrukcję gospodarowania wodą. Informacja o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie podana została do publicznej wiadomości. W dniu 28 maja 2002 r. organ przeprowadził dowód z oględzin z udziałem stron. Wnioski stron zostały uwzględnione w wydanym przez Starostę postanowieniu nr [...] z dnia 3 czerwca 2002 r., uzależniającym wydanie pozwolenia od uzupełnienia przedłożonej dokumentacji o określenie wpływu piętrzenia na grunty przyległe do rzeki W., tj. działki nr [...], należące do E. i W. S.. Strony zostały poinformowane o ich prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i żądań, z którego to prawa skorzystała Z. P.. Uwagi jej zostały zawarte w punkcie 6b decyzji z dnia 5 sierpnia 2002 r. Jak wskazał organ pierwszej instancji, w toczącym się postępowaniu nie brała udziału G. S., posiadająca grunty położone poniżej piętrzenia (działka nr [...]). Z uwagi na fakt, że w sprawie udzielenia pozwolenia J. K. nie umożliwiono G. S. wykazanie swego interesu prawnego postępowanie administracyjne zostało wznowione. W dniu 8 października 2002 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna z udziałem stron, w tym także G. S., w toku której stronom umożliwiono złożenie wniosków w sprawie dotyczącej wydawanego pozwolenia wodnoprawnego. W dniu 26 kwietnia 2004 r. organ wydał postanowienie, mocą którego przyznał G. S. przymiot strony. Postanowienie to zostało uchylone w wyniku rozpoznania zażalenia stron. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wznowienia postępowania zatem należało rozstrzygnąć co do prawidłowości już zapadłej ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia 5 sierpnia 2002 r. Powołując się na przepisy art. 151 k.p.a., 145 § 1 k.p.a. organ stwierdził, iż uznając G. S. za stronę w toczącym się postępowaniu w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego zobowiązany był uchylić dotychczasową decyzję i wydać nowe rozstrzygnięcie co do istoty. Z uwagi na fakt, że materiał dowodowy zebrany w powyższej sprawie nie stanowił podstaw do wydania decyzji odmawiającej udzielenia J. K. pozwolenia wodnoprawnego, nowa decyzja musiała odpowiadać w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wykonane ekspertyzy nie wykazały, że sposób użytkowania wód rzeki W. przez J. K., w związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, narusza interesy osób trzecich. Same strony, zdaniem organu, nie przedstawiły też żadnych dowodów popartych stosownymi badaniami, na poparcie swych twierdzeń o degradacji obszaru piętrzenia i sąsiednich gruntów. Nie stwierdzono bowiem, aby piętrzenie wód odbywało się z przekroczeniem określonej pozwoleniu rzędnej, a obowiązek odmulenia stawu wodnego został przez J. K. prawidłowo wykonany. Ustosunkowując się do zarzutów Z. P. dotyczących degradacji należących do niej gruntów organ podał, że z dokumentacji wynika, że zostały one w 1987 r. zrekultywowane przez J. K.. Efekt rekultywacji został skontrolowany przez biegłego, który wydał w tej sprawie opinię, stwierdzającą, że wykonane roboty rekultywacyjne zlikwidowały występowanie wysokiego poziomu wody na użytku zielonym i możliwa jest prawidłowa eksploatacja tegoż użytku w ramach jego klasy bonitacyjnej. Z kolei w odniesieniu do stanu użytków zielonych położonych w miejscowości M. S. na działce nr [...] należącej do Z. P. biegły w opinii stwierdził, że powodem niekorzystnych zmian florystycznych w runi oraz stopniowego obniżania jej wydajności i pogorszenia jakości zbieranego plonu jest brak systematycznego nawożenia, które na użytkach zielonych o niskiej troficzności jest podstawowym czynnikiem plonotwórczym.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. P. podała, że wydana decyzja pozwalająca na piętrzenie rzeki doprowadza do totalnej degradacji środowiska, niszczącego permanentnie od ponad 20 lat. J. K., zdaniem odwołującej, korzystając z pozwolenia wodnoprawnego, kieruje się wyłącznie własnym interesem, długotrwale naruszając system wodny przez nadmierne manipulacje stanem przepływających wód oraz zaburzając na tym obszarze równowagę ekologiczną. Odwołująca podkreśliła, że urządzenia piętrzące, znaki wodne oraz łata wodowskazowa wykonane zostały wadliwie. Zwłaszcza to ostanie urządzenie jest tak zamontowane, że praktycznie uniemożliwia kontrolowanie poziomu wód, a wręcz zafałszowuje wynik pomiaru, który przy przeciętnym stanie wody w rzece jest o 65 cm wyższy niż wskazuje łata wodowskazowa. Nadto, zarzuciła nierzetelność sporządzonych w sprawie opinii biegłych i ekspertyz, które niejednokrotnie nie uwzględniają aktualnego stanu wód, lecz sprzed wielu lat. Zdaniem odwołującej, wydane w sprawie opinie i ekspertyzy nie stwierdzają oczywistego faktu, że poziom spiętrzania jest zdecydowanie za wysoki, gdyż zalewane są rejony w zasięgu cofki, także z powodu źle przeprowadzonej rekultywacji gruntów odwołującej. Dowodem tego jest przede wszystkim fakt, że użytki odwołującej zakwalifikowane do klasy V obecnie uznane zostały za nieużytki. Dodatkowo na poparcie wysuwanej tezy odwołująca argumentowała, że grunty jej porastają turzyce, charakterystyczne dla terenów bagiennych, co oznacza, że dewastacja gruntów nie jest spowodowana przez brak ich pielęgnacji i nawożenia, lecz systematyczne zalewania. Zdaniem skarżącej przyczyną nadmiernego spiętrzania wód jest samowolnie przebudowany przez J. K. próg piętrzący, wadliwa łata wodowskazowa (zamontowana zbyt wysoko), fałszująca wynik pomiaru poziomu wody, a także inne jego samowolnie działania polegające m.in. na likwidacji starego koryta rzeki i powiększeniu stawu młyńskiego. Odwołująca jednocześnie oświadczyła, że domaga się odszkodowania za zdegradowane użytki zielone, straty moralne i zrujnowany dom. Jednocześnie stwierdziła, że nie widzi możliwości wykazania swoich racji przed urzędnikami lokalnymi, sądami i prokuraturą, gdyż bazują oni na nierzetelnych opiniach, odbiegających od rzeczywistości, nie mając jednocześnie woli skrupulatnego i bezstronnego zbadania sprawy. Podała, że jest systematycznie zastraszana przez J. K. i jego rodzinę, który czuje się bezkarny i ponad prawem. Odwołująca zawnioskowała o powołanie niezależnych ekspertów od operatów wodnych z ramienia Ministerstwa Ochrony Środowiska w W. w celu sprawdzenia prawidłowości funkcjonowania progu piętrzącego i łaty wodowskazowej. Oświadczyła, że domaga się również rozliczenia J. K. za samowolnie podejmowane działania w ramach korzystania w pozwolenia wodnoprawnego, a także niekompetentnych urzędników, którzy mu umożliwiali ich podejmowanie. Podała nadto, że w związku z odkryciem megalitów, sporny teren winien być objęty szczególną ochroną przez utworzenie rezerwatu naukowo-przyrodniczego.
Po rozpoznaniu niniejszego odwołania Wojewoda decyzją z dnia 14 marca 2005 r. nr [...] zaskarżoną decyzje utrzymał mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że jaz piętrzący zlokalizowany na rzece W. w km 137+720 w miejscowości N. K. eksploatowany był dla potrzeb młyna gospodarczego od okresu międzywojennego. J. K. stał się właścicielem urządzeń, dysponując pozwoleniem wodnoprawnym na piętrzenie wód W. od 1980 r. W roku 1987 rzędna piętrzenia została zweryfikowana i obniżona do poziomu obowiązującego do tej pory. Tereny przylegające do rzeki zostały zrekultywowane i podniesione o około 1 m. Uregulowana została także kwestia odszkodowań za straty w plonach, w oparciu o wyliczenia biegłego. Stan powyższy wówczas nie był kwestionowany. Postępowanie administracyjne w wyniku którego udzielono J. K. pozwolenia wodnoprawnego w 2002 r. opierało się na wymaganej prawem dokumentacji, w tym operacie wodnoprawnym oraz protokole pomiaru kontrolnego rzędnych osadzenia znaków wodnych. Jak wskazał organ odwoławczy, również w trakcie postępowania wznowieniowego prowadzone były dodatkowe pomiary i badania poziomu wody na spornych terenach, stanowiące podstawę opracowanych opinii uzupełniających, wskazujących na brak negatywnego wpływu działalności prowadzonej przez J. K.. W zakresie przeprowadzonych badań ani odwołująca, ani też inne strony nie wnosiły odrębnych – przeciwstawnych opinii lub ekspertyz, które można by dopuścić jako dowód w sprawie. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że pozwolenie wodnoprawne uprawniając do określonego w nim korzystania z wód, jednocześnie zakreśla warunki, na jakich może ono się odbywać, kreując wobec inwestora określone obowiązki, które nałożone zostały przede wszystkim w interesie osób trzecich. Przekroczenie tych warunków może skutkować wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu odwoławczego, mając na uwadze fakt, że wykonanie i opisanie pomiarów geodezyjnych, podobnie jak i zamontowanie znaków wodnych nastąpiło przez osoby upoważnione trudno jest kwestionować ich prawidłowość, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie dysponuje się wiarygodnymi dowodami przeciwnymi. Również pomiary stanu wód i urządzeń są wykonywane regularnie przez stosowne organy administracji, zachowując prawidłowy stan ekologiczny. Odnosząc się zaś do kwestii odszkodowania organ odwoławczy podał, że odwołująca powinna złożyć oddzielny wniosek w tej sprawie do Starosty, który go rozpozna odrębnie, poza biegiem postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, w trybie przepisów art. 185-188 ustawy prawo wodne. Jednocześnie organ pouczył stronę o możliwości wystąpienia na drogę postępowania przed sądem powszechnym w trybie art. 186 ust. 4 powołanej ustawy.
W skardze na powyższą decyzję Z. P. podała, że postępowanie wodnoprawne toczy się już od ponad 20 lat. W tym czasie niezmienny pozostaje problem nadmiernego spiętrzania wód w ramach korzystania z pozwolenia wodnopranwego, a w konsekwencji – systematycznego degradowania przyległych terenów.
Skarżąca podkreśliła, że bezskutecznie domaga się od wielu lat przeprowadzenia wiarygodnych badań gruntów przez rzetelnych i niezależnych biegłych, które potwierdziłyby oczywisty fakt, że przyległe tereny stanowią obecnie bagno. Jest na to wiele dowodów, m.in. roślinność charakterystyczna dla terenów bagiennych, ale – zdaniem skarżącej – nikt tego w ogóle nie bierze pod uwagę, dostrzegając natomiast szczegóły, które odwracają uwagę od problemów zasadniczych. W taki właśnie sposób w opinii biegłego do spraw łąkarstwa znalazła się sugestia, że skarżąca źle nawozi swoje grunty i to stanowi przyczynę ich degradacji, a nie zaś fakt ich systematycznego zalewania. Skarżąca kwestionuje prawidłowość wszystkich operatów wodnoprawnych sporządzonych w niniejszej sprawie, konkludując że w efekcie błędów w nich popełnionych dochodzi do nadmiernego piętrzenia wód W.. Wskazuje także na wadliwe zainstalowanie łaty wodowskazowej, uniemożliwiające kontrolę poziomu wód w rzece i wykazanie swoich racji. W dalszej części skargi skarżąca wskazała powody, dla których inne strony w niniejszym postępowaniu nie sprzeciwiają się działaniom J. K. w równym stopniu co skarżąca. Podała też, że jest to powodem szykan stosowanych wobec niej przez J. K., który nigdy nie stosował się do warunków zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym – za zgodą i wiedzą organów państwa, tolerujących jego samowolę. Podkreśliła też, że domaga się odszkodowania za zdewastowanie gruntów oraz zrujnowanie domu. Podała, że nie jest prawdą twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nigdy nie kwestionowała ustaleń zawartych w wydawanych w sprawie opiniach, czy ekspertyzach. Przeciwnie bowiem, zaoferowała nawet wyniki własnych pomiarów dokonanych przy pomocy "Miernika Rezystywności Uziemień", których jednak w ogóle nie wzięto pod uwagę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 11 listopada 2005 r. skarżąca złożył wniosek o cofnięcie J. K. pozwolenia wodnoprawnego z powodu rażących naruszeń przepisów ustawy Prawo wodne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania, toczącego się na skutek jego wznowienia, jest przede wszystkim usunięcie przyczyny, która doprowadziła do jego wznowienia, a dotyczyła braku udziału jednej ze stron postępowania i ocena, czy w tej sytuacji wydana uprzednio decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego była prawidłowa. Wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeśli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a.). W instytucję wznowienia postępowania wyraźnie wpisany jest aspekt materialny, oznaczający prawo do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W analizowanym przypadku przyczynę wznowienia postępowania, o czym już mowa była powyżej, stanowiła przesłanka wymieniona w treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a mianowicie – sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania wyraźnie dzieli się na dwie fazy: pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia i sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od strony, opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i czy wniesione zostało w terminie; druga faza natomiast, prowadzona po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a., prowadzona jest co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której dotyczy wznowienie. Ten etap kończy zaś wydanie decyzji merytorycznej, stosownie do uregulowania art. 151 § 1 lub 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 lub 2 k.p.a.
Przedmiotem tego postępowania zatem (także po jego wznowieniu, gdzie dodatkowo należało zbadać przyczynę wznowienia) była kwestia udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Warunki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego regulują przepisy art. 122 – 135 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. nr 239, poz. 2019 ze zm.). W analizowanym przypadku obowiązek uzyskania pozwolenia na piętrzenie wód rzeki W. oraz korzystanie z niej dla potrzeb małej elektrowni wodnej wynika z treści art. 122 ust. 1 pkt 1 analizowanej ustawy w zw. z art. 37 pkt 4 i 5 tejże ustawy. Pozwolenie wodnoprawne jest bowiem wymagane na szczególne korzystanie z wód, jakim jest piętrzenie śródlądowych wód powierzchniowych oraz korzystanie z wód do celów energetycznych. Z akt administracyjnych wynika, że formalne warunki udzielenia tegoż pozwolenia, wymienione w dyspozycji art. 131 ust. 2 i 2a zostały zachowane, w szczególności sporządzone zostały wymagane prawem dokumenty, t.j. operat wodnoprawny i instrukcja gospodarowania wodą, a także liczne inne opinie i ekspertyzy dotyczące monitoringu wód podziemnych w rejonie jazu, wpływu piętrzenia wody w rzece W. na tereny położone w rejonie rzeki poniżej jazu, czy dotyczące oceny stanu użytków zielonych położonych w miejscowości małe S.. W decyzji też zostały określone obowiązki uprawnionego, których spełnienie służyć miało prawidłowemu korzystaniu z pozwolenia wodnoprawnego oraz zabezpieczeniu interesów osób trzecich. W gestii odpowiednich organów administracji leży ocena, czy warunki prawidłowego korzystania z pozwolenia wodnoprawnego są zachowane, a ich naruszenie stanowić może podstawę do wszczęcia postępowania o cofnięcie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego.
Podkreślić jednak w tym miejscu należy, że zupełnie odrębnym przedmiotem postępowania byłoby objęte rozpatrzenie wniosku o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego, które należałoby traktować jako nową sprawę administracyjną. Zarzuty skarżącej zawarte w skardze sprowadzają się w istocie do kwestionowania warunków prawidłowego wykonywania pozwolenia wodnoprawnego przez osobę uprawnioną. Ich merytoryczne rozpatrzenie zatem leży w gestii organu, który udzielił pozwolenia wodnoprawnego w trybie przepisów art. 136 – 138 ustawy Prawo wodne. Nie uszło uwadze Sądu, że wniosek taki skarżąca już złożyła w dniu 16 maja 2004 r. (a także G. S. – w dniu 19 maja 2004 r.), a organ administracji zaniechał jego rozpoznania we właściwym trybie. Wskazać zatem należy, że w przypadku bezczynności organów administracji skarżącej przysługują środki prawne, zmierzające do spowodowania podjęcia działań przez organ, tj. skarga na bezczynność, wnoszona w trybie przepisów postępowania administracyjnego. W toku postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego skarżąca będzie mogła przedstawić swoje racje i argumenty na poparcie zarzutów nieprawidłowego korzystania z przysługującego J. K. pozwolenia wodnoprawnego. W przypadku zaś niezadowolenia z zapadłego przed organami administracji rozstrzygnięcia, po wyczerpaniu toku instancji, skarżącej będzie służyła skarga do sądu o zbadanie legalności zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej. W niniejszym postępowaniu jednakże, dotyczącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o odszkodowanie wskazać należy, że sprawa ta nie należy do kompetencji sądu administracyjnego, lecz leży w gestii organu udzielającego zezwolenie w trybie przepisów art. 186 i 188 ustawy Prawo wodne, a w razie niezadowolenia z zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego – sądu powszechnego.
Mając na uwadze powyższe i fakt, że zarzuty skarżącej nie znalazły uzasadnienia w niniejszej sprawie Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami), oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI