II SA/Gd 388/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-03-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaprzyłącze wodociągowenakaz rozbiórkilegalizacja samowolidecyzja administracyjnawspółwłasnośćpostępowanie administracyjneWSA

WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego, uznając, że inwestorka nie wykonała obowiązków umożliwiających legalizację samowoli budowlanej.

Skarżąca U. J. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych ostateczną decyzją administracyjną, które miały umożliwić legalizację samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że wykonanie przyłącza bez pozwolenia na budowę było niezgodne z prawem, a brak zgody innych współwłaścicieli nie zwalniał z obowiązku wykonania nałożonych czynności.

Sprawa dotyczyła skargi U. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nakazała skarżącej rozbiórkę samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego do lokalu nr [...]. Organ pierwszej instancji pierwotnie nakazał inwestorce wykonanie szeregu czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, w tym dostarczenie inwentaryzacji, uzgodnień z gestorami sieci oraz opinii technicznej. Skarżąca nie wykonała tych obowiązków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylając częściowo decyzję organu pierwszej instancji, nakazał rozbiórkę przyłącza, wskazując, że przepisy nie dawały podstaw do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zasilania lokalu. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc m.in. kwestię samowolnych przeróbek innych lokali oraz brak zgody współwłaścicieli na czynności legalizacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd stwierdził, że wykonanie przyłącza wodociągowego bez wymaganego pozwolenia na budowę było niezgodne z przepisami Prawa budowlanego obowiązującymi w 2002 r. Podkreślono, że skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych ostateczną decyzją administracyjną, co obligowało organ do wydania nakazu rozbiórki. Sąd wskazał, że konflikty między właścicielami lokali powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki, jeśli inwestor nie wykonał obowiązków umożliwiających legalizację samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania) stanowił, że w razie niewykonania obowiązków nałożonych w celu legalizacji samowoli budowlanej, organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

W razie niewykonania obowiązków nałożonych w celu legalizacji samowoli budowlanej, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części.

P.b. art. 51 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Właściwy organ nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części w przypadku niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3.

Pomocnicze

P.b. art. 28

Ustawa - Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 20

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis wprowadzający zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla robót polegających na realizacji przyłączy, obowiązujący od 2005 r.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości lub części i wydać decyzję reformatoryjną.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej z powodu naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania.

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Dotyczy zarządu rzeczą wspólną, w tym możliwości rozstrzygania sporów między współwłaścicielami.

k.p.c. art. 2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy drogi sądowej jako wyłącznej formy ochrony praw.

P.b. art. 47 § ust. 1 i 2

Ustawa - Prawo budowlane

Reguluje kwestie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania prac budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie przez inwestora obowiązków nałożonych w celu legalizacji samowoli budowlanej obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Wykonanie przyłącza wodociągowego bez wymaganego pozwolenia na budowę było niezgodne z prawem obowiązującym w dacie jego wykonania. Konflikty między współwłaścicielami lokali nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o samowolę budowlaną.

Odrzucone argumenty

Możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego. Brak zgody innych właścicieli lokali na czynności legalizacyjne jako przeszkoda w wykonaniu nałożonych obowiązków. Samowolne przeróbki przyłącza wodociągowego dokonane przez inną właścicielkę lokalu.

Godne uwagi sformułowania

właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie tego obiektu do stanu poprzedniego. Skoro strona nie wykonała obowiązków określonych w ostatecznej decyzji, to organ administracji zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki i doprowadzenia istniejącej sieci wodociągowej do stanu poprzedniego. przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie dawały podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku przywrócenia zasilania lokalu nr [...] do stanu poprzedniego. Spór z pozostałymi właścicielami lokali winien być rozstrzygnięty w postępowaniu przed sądem powszechnym w oparciu o przepis art. 199 i dalsze k.c. w związku z art. 2 § 1 k.p.c. lub poprzez złożenie wniosku o wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego.

Skład orzekający

Barbara Skrzycka-Pilch

przewodniczący

Andrzej Przybielski

sprawozdawca

Katarzyna Krzysztofowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, procedury legalizacji i nakazu rozbiórki, a także rozgraniczenia kompetencji między organami administracji a sądami powszechnymi w sprawach sporów między współwłaścicielami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002-2004 r. i może wymagać uwzględnienia późniejszych zmian w Prawie budowlanym, zwłaszcza w zakresie legalizacji przyłączy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt związany z samowolą budowlaną w budynku wielorodzinnym i pokazuje konsekwencje niewykonywania obowiązków nałożonych przez organy nadzoru budowlanego. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego.

Samowola budowlana i jej konsekwencje: kiedy sąd nakazuje rozbiórkę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 388/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /sprawozdawca/
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący/
Katarzyna Krzysztofowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Gd 388/04
UZASADNIENIE
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 lutego 2004 r., na podstawie art. 51 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał U. J. - inwestorowi robót budowlanych polegających na wykonaniu przyłącza wodociągowego do lokalu nr [...] w budynku nr [...], zlokalizowanym na działce nr [...] w miejscowości J., gmina R.:
doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego poprzez rozebranie samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego i przywrócenie poprzedniego sposobu zasilania lokalu nr [...] w wodę.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że na działce nr [...] w miejscowości J. [...] znajduje się dom mieszkalny wielorodzinny, posiadający 6 samodzielnych lokali wraz z pomieszczeniami przynależnymi.
W 2002 r. właścicielka lokalu nr [...] U. J., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, wykonała nowe przyłącze wodociągowe do tego lokalu, biegnące od studzienki po zewnętrznej ścianie domu mieszkalnego do lokalu nr [...] znajdującego się na pierwszym piętrze.
Rozpatrując tą sprawę samowoli budowlanej organ pierwszej instancji decyzją z dnia 20 stycznia 2003 r., na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 4 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania szeregu czynności w celu doprowadzenia przeprowadzonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Chodziło tutaj w szczególności o dostarczenie inwentaryzacji wykonanego przyłącza wodociągowego na aktualnej mapie, określenie granic działki, znajdujących się na niej obiektów oraz sieci uzbrojenia terenu. Uzyskanie pozytywnego uzgodnienie z gestorami sieci uzbrojenia terenu oraz inwentaryzacji wykonanych robót wraz z opinią techniczną osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane, czy wykonane przyłącze wodociągowe jest zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami.
Na inwestora nałożono również obowiązek przedłożenia dowodu potwierdzającego prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Wszystkie te czynności miały być wykonane do dnia 31 lipca 2003 r.
Inwestor U. J. nie wniosła odwołania od tej decyzji, a po jej uostatecznieniu się nie wykonała żadnej z czynności w niej nakazanych.
Uwzględniając powyższe ustalania organ administracji wskazał, że obowiązujący wówczas przepis art. 51 ust 4 Prawa budowlanego stanowił, że w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 51 ust 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie tego obiektu do stanu poprzedniego.
Skoro strona nie wykonała obowiązków określonych w ostatecznej decyzji, to organ administracji zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki i doprowadzenia istniejącej sieci wodociągowej do stanu poprzedniego.
U. J. wniosła odwołanie od tej decyzji, w którym domagając się jej zmiany wywodziła, że powinno nastąpić zalegalizowania istniejącego stanu faktycznego związanego z przeprowadzeniem nowego przyłącza wodociągowego do lokalu nr 6, gdyż w przeciwnym razie będzie pozbawiona wody.
W odwołaniu podniesiono również okoliczności dotyczące konfliktów pomiędzy właścicielami poszczególnych lokali, wynikających na tle wspólnego użytkowania budynku oraz działki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 maja 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 51 ust 2 Prawa budowlanego oraz art. 7 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz.U. Nr 80, poz. 718) orzekł o:
1. uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości
2. nakazaniu U. J. rozbiórki wykonanego samowolnie przyłącza wodociągowego do lokalu nr [...] w budynku nr [...], znajdującym się na działce nr [...] w miejscowości J., gmina R.
Organ odwoławczy wskazał, że wykonanie w 2002 r. przez inwestora w warunkach samowoli budowlanej nowego przyłącza wodociągowego od przedmiotowego lokalu po zewnętrznej ścianie budynku mieszkalnego mogło prowadzić do legalizacji wykonanych robót budowlanych, gdyż w sprawie tej miał zastosowanie przepis art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
W celu legalizacji tych robót organ administracji wydał opisaną wyżej ostateczną decyzję nakładającą na inwestora określone obowiązki, których to inwestor nie wykonał w żadnym zakresie. W tej sytuacji powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego zobowiązywał właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego.
Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że przepisy art. 51 ust 1 pkt 2 oraz art. 51 ust 2 Prawa budowlanego, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie dawały podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku przywrócenia zasilania lokalu nr [...] do stanu poprzedniego. I tylko w tym zakresie decyzja organu pierwszej instancji podlegała skorygowaniu.
U. J. wniosła skargę do Sądu na tę decyzję, w której zarzuciła, że również inna właścicielka lokalu w tym budynku dokonała samowolnej przeróbki przyłącza wodociągowego. Ponadto w czasie wizji lokalnej w dniu 1 czerwca 2004 r. przedstawiciele organu pierwszej instancji wskazywali na możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego.
Podniosła również, ze nie mogła spełnić warunków nałożonych ostateczną decyzją administracyjną wobec braku zgody na te czynności właścicieli innych lokali w tym budynku.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie niniejszej jest bezsporne, że U. J. nie wykonała obowiązków nałożonych ostateczną decyzją administracyjną, umożliwiającą ewentualną legalizację dokonanej samowoli budowlanej.
W tej sytuacji organ zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art. 51 ust 2 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a wynika z nich, ze skarżąca w 2002 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, wykonała nowe przyłącze wodociągowe do lokalu nr [...] na przedmiotowej nieruchomości. Przyłącze to wykonane zostało od studzienki po zewnętrznej ścianie budynku mieszkalnego do lokalu nr [...].
Obowiązujący podczas wykonania przedmiotowego przyłącza wodociągowego przepis art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126) nie zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę robót budowlanych polegających na wykonywaniu przyłączy, w tym przyłącza wodociągowego (por. obowiązujący wówczas art. 29 Prawa budowlanego).
Skarżąca winna zatem dostosować się do obowiązującego wówczas stanu prawnego, wynikającego z treści art. 28 Prawa budowlanego, stanowiącego, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
Zmiana Prawa budowlanego w tym zakresie nastąpiła dopiero w 2005 r., kiedy to ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 163, poz. 1364) nadano nowe brzmienie art. 29 ust 1 pkt 20 Prawa budowlanego, który przewidywał zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę robót budowlanych polegających na realizacji przyłączy, w tym wodociągowych.
Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych ekspertyz i innych dowodów, które miały być przedstawione w ściśle określonym terminie, wynikającym z ostatecznej decyzji administracyjnej PINB z dnia 20 stycznia 2003 r.
W decyzji tej znajduje się jednoznaczne pouczenie, że stosownie do art. 51 ust 2 Prawa budowlanego, w razie niewykonania obowiązków nałożonych tą decyzją "właściwy organ nakazuje w drodze decyzji zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części"( por. str. 3 tej decyzji w aktach organu pierwszej instancji).
Wskazać w tym miejscu należy, że organ odwoławczy prawidłowo skorygował podstawę rozstrzygnięcia, którym był przepis art. 51 ust 2 obowiązującego wówczas Prawa budowlanego.
Z dowodów zebranych w sprawie w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca nie wykonała żadnego z tych obowiązków, co na wskazanej w decyzji organu drugiej instancji podstawie prawnej prowadzić musiało do wydania obligatoryjnej decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanego przyłącza wodociągowego.
Podniesione w skardze i dalszych pismach skarżącej okoliczności dotyczące konfliktu pomiędzy właścicielami poszczególnych lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Jeżeli skarżąca nie mogła uzyskać zgody właścicieli innych lokali na przeprowadzenie niezbędnego w jej mieszkaniu przyłącza wodociągowego, to jej spór z pozostałymi właścicielami lokali winien być rozstrzygnięty w postępowaniu przed sądem powszechnym w oparciu o przepis art. 199 i dalsze k.c. w związku z art. 2 § 1 k.p.c. lub poprzez złożenie wniosku o wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego na podstawie art. 47 ust 1 i 2 Prawa budowlanego, stanowiącego, że jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.
2. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.
Decyzji takiej nie mógł wydać organ nadzoru budowlanego, gdyż sprawa ta należy do właściwości organu administracji architektoniczno – budowlanej (tj. starosty powiatu).
Skarżąca natomiast ograniczyła swoje czynności do skierowania listu do kilku właścicieli lokali, czego nie można było uznać za wykonanie obowiązków nałożonych ostateczną decyzją administracyjną.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako oczywiście bezzasadną i nie odnoszącą się do podstaw prawnych rozstrzygnięcia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI