II SA/Po 134/22

II SA/Po 134/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2122/22 - Wyrok NSA z 2025-10-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 152 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. sp. j. z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy O. z dnia [...] czerwca 2021 r. w sprawie odmowy wstrzymania wykonalności decyzji Burmistrza Gminy O. z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 r., znak: [...]
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że zaskarżonym postanowieniem Burmistrz Gminy O. odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie zmiany decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 r. w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Na powyższe postanowienie spółka M. s. j. wniosła zażalenie.
Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa jedynie warunki oraz pewne szczególne wymogi, które muszą zostać uwzględnione przy realizacji inwestycji. Nie daje ona podstaw do realizacji inwestycji. W rezultacie brak wstrzymania wykonania takiej decyzji nie powoduje ujemnych, trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. s. j. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez organ administracji w postępowaniu w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w ramach postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, w sytuacji gdy kompetencję do stosowania przepis art. 61 § 3 ma wyłącznie sąd administracyjny w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą;
2. naruszenie art. 6 w zw. z art. 152 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i oparcie orzeczenia wyłącznie na przesłankach innego przepisu prawa, który nie mógł być zastosowany przez organ administracji w postępowaniu w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem postępowania była kwestia prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy O. w sprawie odmowy wstrzymania wykonalności decyzji Burmistrza Gminy O. z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie zmiany decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 r.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 152 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Dla zastosowania art. 152 § 1 K.p.a. wystarczy tylko wskazanie na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku Określenie "prawdopodobieństwa", o jakim stanowi przepis art. 152 § 1 K.p.a., powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną przesłankę oraz omówieniu względów dla jakich, zdaniem organu, możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021, art. 152 i powołane tam orzecznictwo, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 881/08). Innymi słowy, organ powinien ocenić, czy istnieje ryzyko związane z uchyleniem decyzji w wyniku wznowienia postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1326/13 i 09 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2456/16, Baza NSA.).
W tym miejscu należy zauważyć, że wydając zaskarżone postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołało się do stanowiska, prezentowanego w oparciu o treść art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie podlega wykonaniu. Stanowisko powyższe uznać należało za wadliwe.
Niewątpliwie w orzecznictwie i doktrynie istnieje spór co do aktów, które nadają się do wykonania, a zatem co do określenia aktów, w stosunku do których można wstrzymać ich wykonanie. W tym zakresie zasadniczo ukształtowały się dwie grupy poglądów. Według pierwszej - można powiedzieć tradycyjnej - zdolność aktu do wykonania utożsamiana jest z możliwością podjęcia określonych, dodatkowych czynności wykonawczych przez adresata aktu lub organ egzekucyjny. Takie też rozumienie wykonalności przejmuje się na tle art. 61 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając jednakże na względzie treść art. 152 § 1 K.p.a. przyjąć należy, że w tym przypadku możliwość wstrzymania wykonania decyzji, co do której toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, zachodzi nie tylko wtedy, gdy należy przerwać jej wykonywanie, ale także wtedy, gdy zachodzi konieczność wstrzymania jej skutków prawnych (jakie wywołuje ta decyzja, pozostając w obrocie prawnym). Tylko takie rozumienie przepisu art. 152 K.p.a. pozwala bowiem osiągnąć jego cel, jakim jest - w razie spełnienia przesłanek stanowiących podstawę do wstrzymania - zapobieżenie skutkom, jakie w porządku prawnym może wywołać wadliwa decyzja, co do której istnieje prawdopodobieństwo wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2599/15, Baza NSA). Wobec tego cechę wykonalności w rozumieniu art. 152 § 1 K.p.a. należy przypisywać także takim aktom, które nie wymagają podjęcia specjalnych czynności wykonawczych, bo ich skutki prawne wyzwalane są samoistnie. Tylko tego typu rozumienie wykonalności na gruncie art. 152 § 1 K.p.a. pozwala na najpełniejsze zastosowanie omawianej instytucji, jaką jest ochrona stron w postępowaniu wznowieniowym.
Dodatkowo, w realiach przedmiotowej sprawy, gdzie wniosek o wstrzymanie wykonania wykonalności dotyczył decyzji z dnia [...] stycznia 20220 r. w przedmiocie zmiany decyzji Wójta Gminy O. z dnia [...] października 2016 r. w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uwzględnić należało fakt, że ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 784) w art. 1 pkt 3 wprowadzono do zmienianej ustawy m.in. przepisy art. 86e i art. 86f. Pierwszy z nich dotyczy możliwości wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organ rozpatrujący odwołanie od takiej decyzji. Drugi z kolei w ust. 1 przewiduje, że do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Wprowadzenie tych przepisów do obowiązującego porządku prawnego przesądza, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach podlega wykonaniu zarówno w rozumieniu art. 152 § 1 K.p.a., jak i art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na względzie powyższe okoliczności przyjąć należało, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego było wadliwe, gdyż zostało oparte na nieprawidłowym przyjęciu, że wykonalność decyzji środowiskowej nie może zostać wstrzymana w oparciu o art. 152 § 1 K.p.a. Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane jest do rozważania, czy w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w oparciu o treść art. 152 § 1 K.p.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) oraz uiszczone opłaty skarbowe od pełnomocnictwa w wysokości [...],- zł.