II SA/Gd 38/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-07-06
NSAinneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjneniepełnosprawnośćopieka nad dzieckiemustawa o świadczeniach rodzinnychprawo administracyjneopieka nad osobą niepełnosprawnązdolność do pracysamodzielna egzystencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego matce, która sama jest niepełnosprawna w stopniu znacznym i nie może sprawować wymaganej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Skarżąca M. K.-Ł. domagała się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Organ odmówił, wskazując, że przyczyną niepodjęcia pracy przez skarżącą jest jej własna znaczna niepełnosprawność, a nie konieczność opieki nad dzieckiem. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że ustawa wymaga sprawowania szczególnej opieki nad dzieckiem, czego skarżąca ze względu na własny stan zdrowia nie jest w stanie zapewnić.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej M. K.-Ł., która zrezygnowała z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Decyzje organów obu instancji odmawiające świadczenia opierały się na ustaleniu, że główną przyczyną niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą nie była konieczność opieki nad dzieckiem, lecz jej własna znaczna niepełnosprawność, która uniemożliwia jej samodzielną egzystencję i wymaga stałej opieki. Skarżąca argumentowała, że mimo własnej niepełnosprawności mogłaby pracować i że ustawa nie wyklucza przyznania świadczenia w takiej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga nie tylko rezygnacji z pracy, ale także sprawowania szczególnej, stałej lub długotrwałej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, co jest niemożliwe dla osoby, która sama wymaga stałej opieki. Sąd zaznaczył, że przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczeń z powodu niepełnosprawności rodziców, ale osobom faktycznie wykonującym opiekę, i zasugerował skarżącej ubieganie się o inne formy wsparcia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny czy zasiłek stały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba ubiegająca się o nie, ze względu na własny stan zdrowia, nie jest w stanie sprawować szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga, aby osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawowała stałą lub długotrwałą opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Osoba, która sama wymaga stałej opieki z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności, nie jest w stanie zapewnić takiej opieki swojemu dziecku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Kluczowe jest sprawowanie szczególnej opieki, co oznacza stałą lub długotrwałą pomoc ze względu na ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji dziecka.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w placówce całodobowej opieki.

u.r.z.s.z.o.n. art. 6b § 3

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Wskazanie na pkt 7 i 8 jako kryteria niepełnosprawności dziecka uprawniającego do świadczenia.

u.r.z.s.z.o.n. art. 4 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Definicja znacznego stopnia niepełnosprawności, wskazująca na potrzebę stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób.

u.ś.r. art. 16

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Wskazanie na możliwość ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny.

u.p.s. art. 37

Ustawa o pomocy społecznej

Wskazanie na możliwość ubiegania się o zasiłek stały.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyczyną niepodjęcia zatrudnienia przez skarżącą jest jej własna znaczna niepełnosprawność, a nie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Osoba, która sama wymaga stałej opieki z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności, nie jest w stanie sprawować szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w rozumieniu ustawy.

Odrzucone argumenty

Ustawa nie wskazuje przyczyn niepodjęcia pracy, a jedynie sam fakt niepodejmowania pracy. Osoba niepełnosprawna może opiekować się swoim dzieckiem, nawet jeśli sama wymaga pomocy.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych.

Skład orzekający

Barbara Skrzycka-Pilch

sprawozdawca

Elżbieta Kowalik-Grzanka

przewodniczący

Felicja Kajut

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w kontekście własnej niepełnosprawności wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2006 r. i specyficznej sytuacji skarżącej. Może być mniej aktualne po późniejszych zmianach w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących świadczeń socjalnych i trudności interpretacyjne, gdy sytuacja życiowa wnioskodawcy jest skomplikowana (np. własna niepełnosprawność). Jest to przykład, jak prawo może nie uwzględniać wszystkich ludzkich sytuacji.

Czy własna niepełnosprawność matki odbiera jej prawo do opieki nad dzieckiem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 38/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący/
Felicja Kajut
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka - Pilch (spr.) WSA Felicja Kajut Protokolant St. sekr. sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. - Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia 5 września 2005 r. nr [...], powołując się na art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust 1 i 2, art. 25, art. 25a, art. 47 ust 1-4 i art. 48 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, odmówił skarżącej M. K.-Ł. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad jej dzieckiem – P. Ł. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynikało, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad synem, lecz dlatego, że sama jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, tak że jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji.
Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła nadinterpretację ustawy o zasiłkach rodzinnych. Twierdziła, że w ustawie tej nie wskazuje się przyczyn niepodjęcia pracy. Zdaniem skarżącej stanowi się tam tylko o niepodejmowaniu pracy, co w jej przypadku jest spełnione, gdyż nie podejmuje pracy i opiekuje się dzieckiem.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 listopada 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium dla zaistnienia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędnym jest więc nie tylko rezygnacja z pracy zarobkowej lub jej niepodjęcie, lecz również związek przyczynowy tej rezygnacji z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jest matką dziecka niepełnosprawnego i nie pracuje, jednakże przyczyną niepozostawania w zatrudnieniu nie jest konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, lecz fakt, iż skarżąca sama została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym.
W skardze skarżąca twierdziła, iż mimo swej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej i w związku z tym należało przyjąć, iż tego zatrudnienia nie może podjąć z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Skarżąca podkreśliła, że ustawa nie wskazuje, aby osoba niepełnosprawna nie mogła opiekować się swoim dzieckiem.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono przy tym, że nie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem jest przyczyną niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, lecz stan jej zdrowia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Obowiązujący w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisu tego wynika, iż osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować szczególną opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Powołanie we wskazanym przepisie art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przywołanie znacznego stopnia niepełnosprawności przy opisie dzieci, nad którymi sprawowanie opieki uprawnia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, oznacza, że nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. Takiej opieki skarżąca, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, a więc zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych sama wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, sprawować nie może. Fakt, że skarżąca jest niepełnosprawna w znacznym stopniu nie był przez nią kwestionowany. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu jej niepełnosprawności z dnia 5 października 2005 r., w którym zawarto wskazanie dotyczące zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej.
Zatem, skoro skarżąca z powodu swego stanu zdrowia nie może sprawować szczególnej opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, to nie może otrzymać przewidzianego w tym przepisie świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć należy, że przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym mają na celu zagwarantowanie tego świadczenia tylko osobom faktycznie wykonującym opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Świadczy o tym przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych. Sąd zdaje sobie sprawę ze szczególnej sytuacji skarżącej, która polega na tym, że oprócz jej dziecka również ona jest niepełnosprawna. Jednakże sytuacja ta nie uzasadnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca z tytułu swojej niepełnosprawności oraz niepełnosprawności dziecka może ubiegać się o inne świadczenia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny (art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych), czy zasiłek stały (art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z prawem.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI