II SA/Gd 38/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego matce, która sama jest niepełnosprawna w stopniu znacznym i nie może sprawować wymaganej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Skarżąca M. K.-Ł. domagała się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Organ odmówił, wskazując, że przyczyną niepodjęcia pracy przez skarżącą jest jej własna znaczna niepełnosprawność, a nie konieczność opieki nad dzieckiem. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że ustawa wymaga sprawowania szczególnej opieki nad dzieckiem, czego skarżąca ze względu na własny stan zdrowia nie jest w stanie zapewnić.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej M. K.-Ł., która zrezygnowała z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Decyzje organów obu instancji odmawiające świadczenia opierały się na ustaleniu, że główną przyczyną niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą nie była konieczność opieki nad dzieckiem, lecz jej własna znaczna niepełnosprawność, która uniemożliwia jej samodzielną egzystencję i wymaga stałej opieki. Skarżąca argumentowała, że mimo własnej niepełnosprawności mogłaby pracować i że ustawa nie wyklucza przyznania świadczenia w takiej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga nie tylko rezygnacji z pracy, ale także sprawowania szczególnej, stałej lub długotrwałej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, co jest niemożliwe dla osoby, która sama wymaga stałej opieki. Sąd zaznaczył, że przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczeń z powodu niepełnosprawności rodziców, ale osobom faktycznie wykonującym opiekę, i zasugerował skarżącej ubieganie się o inne formy wsparcia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny czy zasiłek stały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba ubiegająca się o nie, ze względu na własny stan zdrowia, nie jest w stanie sprawować szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga, aby osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawowała stałą lub długotrwałą opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Osoba, która sama wymaga stałej opieki z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności, nie jest w stanie zapewnić takiej opieki swojemu dziecku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Kluczowe jest sprawowanie szczególnej opieki, co oznacza stałą lub długotrwałą pomoc ze względu na ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji dziecka.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w placówce całodobowej opieki.
u.r.z.s.z.o.n. art. 6b § 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Wskazanie na pkt 7 i 8 jako kryteria niepełnosprawności dziecka uprawniającego do świadczenia.
u.r.z.s.z.o.n. art. 4 § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja znacznego stopnia niepełnosprawności, wskazująca na potrzebę stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób.
u.ś.r. art. 16
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Wskazanie na możliwość ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny.
u.p.s. art. 37
Ustawa o pomocy społecznej
Wskazanie na możliwość ubiegania się o zasiłek stały.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyczyną niepodjęcia zatrudnienia przez skarżącą jest jej własna znaczna niepełnosprawność, a nie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Osoba, która sama wymaga stałej opieki z powodu znacznego stopnia niepełnosprawności, nie jest w stanie sprawować szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w rozumieniu ustawy.
Odrzucone argumenty
Ustawa nie wskazuje przyczyn niepodjęcia pracy, a jedynie sam fakt niepodejmowania pracy. Osoba niepełnosprawna może opiekować się swoim dzieckiem, nawet jeśli sama wymaga pomocy.
Godne uwagi sformułowania
nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych.
Skład orzekający
Barbara Skrzycka-Pilch
sprawozdawca
Elżbieta Kowalik-Grzanka
przewodniczący
Felicja Kajut
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w kontekście własnej niepełnosprawności wnioskodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2006 r. i specyficznej sytuacji skarżącej. Może być mniej aktualne po późniejszych zmianach w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących świadczeń socjalnych i trudności interpretacyjne, gdy sytuacja życiowa wnioskodawcy jest skomplikowana (np. własna niepełnosprawność). Jest to przykład, jak prawo może nie uwzględniać wszystkich ludzkich sytuacji.
“Czy własna niepełnosprawność matki odbiera jej prawo do opieki nad dzieckiem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 38/06 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-07-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-01-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Barbara Skrzycka-Pilch /sprawozdawca/ Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący/ Felicja Kajut Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka - Pilch (spr.) WSA Felicja Kajut Protokolant St. sekr. sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. - Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta decyzją z dnia 5 września 2005 r. nr [...], powołując się na art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust 1 i 2, art. 25, art. 25a, art. 47 ust 1-4 i art. 48 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, odmówił skarżącej M. K.-Ł. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad jej dzieckiem – P. Ł. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynikało, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad synem, lecz dlatego, że sama jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, tak że jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła nadinterpretację ustawy o zasiłkach rodzinnych. Twierdziła, że w ustawie tej nie wskazuje się przyczyn niepodjęcia pracy. Zdaniem skarżącej stanowi się tam tylko o niepodejmowaniu pracy, co w jej przypadku jest spełnione, gdyż nie podejmuje pracy i opiekuje się dzieckiem. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 listopada 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium dla zaistnienia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędnym jest więc nie tylko rezygnacja z pracy zarobkowej lub jej niepodjęcie, lecz również związek przyczynowy tej rezygnacji z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jest matką dziecka niepełnosprawnego i nie pracuje, jednakże przyczyną niepozostawania w zatrudnieniu nie jest konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, lecz fakt, iż skarżąca sama została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. W skardze skarżąca twierdziła, iż mimo swej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej i w związku z tym należało przyjąć, iż tego zatrudnienia nie może podjąć z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Skarżąca podkreśliła, że ustawa nie wskazuje, aby osoba niepełnosprawna nie mogła opiekować się swoim dzieckiem. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono przy tym, że nie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem jest przyczyną niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, lecz stan jej zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Obowiązujący w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisu tego wynika, iż osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować szczególną opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Powołanie we wskazanym przepisie art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przywołanie znacznego stopnia niepełnosprawności przy opisie dzieci, nad którymi sprawowanie opieki uprawnia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, oznacza, że nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. Takiej opieki skarżąca, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, a więc zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych sama wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, sprawować nie może. Fakt, że skarżąca jest niepełnosprawna w znacznym stopniu nie był przez nią kwestionowany. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu jej niepełnosprawności z dnia 5 października 2005 r., w którym zawarto wskazanie dotyczące zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej. Zatem, skoro skarżąca z powodu swego stanu zdrowia nie może sprawować szczególnej opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, to nie może otrzymać przewidzianego w tym przepisie świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć należy, że przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym mają na celu zagwarantowanie tego świadczenia tylko osobom faktycznie wykonującym opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Świadczy o tym przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych. Sąd zdaje sobie sprawę ze szczególnej sytuacji skarżącej, która polega na tym, że oprócz jej dziecka również ona jest niepełnosprawna. Jednakże sytuacja ta nie uzasadnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca z tytułu swojej niepełnosprawności oraz niepełnosprawności dziecka może ubiegać się o inne świadczenia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny (art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych), czy zasiłek stały (art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z prawem. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI