II SA/Gd 3785/01

II SA/Gd 3785/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Górska
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Sygn. powiązane
II OSK 87/05 - Postanowienie NSA z 2005-10-27
II OSK 449/10 - Postanowienie NSA z 2010-03-04
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 28 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janina Guść Sędziowie: WSA Jolanta Górska WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi C. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 19 października 2001r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 października 2001r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.127 § 3 k.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 12 lipca 2001 r. Nr [...] o pozbawieniu C. Ł. uprawnień kombatanckich.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że C. Ł. nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalenia władzy ludowej, zaś do wojska wstąpił na ochotnika, co wynika z własnoręcznie napisanego życiorysu. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uprawnienia kombatanckie uzyskane z mocy dotychczasowych przepisów zachowują żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. W związku z podnoszeniem okoliczności przynależności do Straży Obywatelskiej należy stwierdzić, że nie jest to działalność kombatancka albo równorzędna z kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 2 cytowanej ustawy.
C. Ł. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Skarżący wskazał, że w lutym 1945r. zgłosił się na ochotnika do Wojska Polskiego, powołany do wojska został w czerwcu 1945 r. Do wojska nie powołano go od razu, mimo kilku wezwań z braku transportu odsyłany był do domu. W okresie od stycznia do maja 1945r. wstąpił do zorganizowanej Straży Obywatelskiej, gdzie brał udział w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich, pełnieniu służby wartowniczej, zabezpieczaniu ludności i mienia.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację powołaną w uzasadnieniach wydanych decyzji. Dodatkowo wskazał on, że skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947r., brak jest natomiast dowodów świadczących o udziale w zwalczaniu oddziałów UPA lub grup Wehrwolfu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950, ze zm.) stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r.
Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że skarżący nie spełnia przesłanek nabycia uprawnień kombatanckich wskazanych w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Przywoływana zarówno w toku postępowania weryfikacyjnego jak i w skardze okoliczność uczestnictwa w Straży Obywatelskiej na terenie miejscowości K. nie mieści się w katalogu rodzajów działalności kombatanckiej wymienionej we wskazanych przepisach, w szczególności nie byłaby to zmilitaryzowana służba państwowa w rozumieniu art. 1 ust.2 pkt.6 bądź art. 2 pkt. 2 powołanej ustawy o kombatantach. W tym miejscu należy podkreślić sprzeczność twierdzeń skarżącego, który odnośnie "służby" w Straży Obywatelskiej zarówno w swoim życiorysie jak i deklaracji członkowskiej w sprawie przyjęcia do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, a także dołączonych w formie artykułu prasowego wspomnieniach (zob. k. 10, 17, 23 akt administracyjnych) pisze wprost o organizowaniu i służbie w Milicji Obywatelskiej w okresie od stycznia do czerwca 1945r. Niezależnie jednak od tych sprzeczności uprawnienia kombatanckie z tytułu przynależności do "Straży Obywatelskiej", jak trafnie stwierdził w zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych nie przysługują.
Zatem jedyną podstawą uzyskania przez skarżącego uprawnień kombatanckich był "udział walce zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" (zob. zaświadczenie ZBoWiD k. 8, 11 akt administracyjnych). Jest w sprawie niesporne, że służbę wojskową pełnił skarżący w Ludowym Wojsku Polskim od 21 czerwca 1945r. (lub 18 czerwca 1945r.) do 31 stycznia 1951r. (zob. kserokopia książeczki wojskowej oraz pismo WKU w B. k. 41, 34 akt administracyjnych). W okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka [..] Pułk KBW brał udział w zwalczaniu poakowskiego zbrojnego podziemia, Narodowych Sił Zbrojnych i band rabunkowych. W 1947r., jak wynika z pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z 10 grudnia 2000r. (k. 36 akt administracyjnych), grupy żołnierzy tego pułku brały udział w zwalczaniu Ukraińskiej Powstańczej Armii, lecz w niekompletnych wykazach imiennych żołnierzy brak nazwiska C. Ł. Tym samym brak jest dowodów świadczących o tym, że skarżący podczas służby w LWP brał udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub grupami Wehrwolfu, co uzasadniałoby zachowanie uprawnień kombatanckich skarżącego na mocy art. 21 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 pkt.6 ustawy o kombatantach. Podkreślić należy, że skarżący nie powoływał się na udział w walkach z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu w trakcie służby wojskowej, nie składał również na tę okoliczność żadnych dowodów po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, mimo pouczenia zawartego w piśmie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów (zob. zawiadomienie k. 20, 21 oraz pismo wyjaśniające skarżącego k. 31 akt administracyjnych). Również w aktach ZBoWiD brak informacji i dowodów w tym zakresie, przeciwnie skarżący powołuje się jedynie na udział w okresie 1945 – 1947r. w "likwidacji band reakcyjnego podziemia" (zob. życiorys k. 6, oświadczenie świadka k.8, deklaracja członkowska k. 17 akt administracyjnych).
Sporne jest w sprawie natomiast, czy skarżący w okresie od 18(21) czerwca 1945r. pełnił służbę w Wojsku Polskim jako żołnierz z poboru czy jako ochotnik, jak przyjął Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
W ocenie Sądu prawidłowo organ przyjął, że C. Ł. nie był żołnierzem z poboru. W tym zakresie oprzeć się należało na własnych twierdzeniach skarżącego, który w życiorysie (k.10 akt administracyjnych) jak również w skardze (k.2-3) podaje, że do wojska wstąpił na ochotnika. Motywy wstąpienia do LWP na ochotnika nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skoro zatem skarżący nie pełnił służby z poboru w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r., co zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uzasadniałoby zachowanie uprawnień kombatanckich, nie sposób zarzucić organowi naruszenia prawa przy podjęciu zaskarżonej decyzji.
Tym samym w niniejszej sprawie zaistniała ustawowa przesłanka pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, jaką jest uzyskanie uprawnień kombatanckich wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".
Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności oraz brak naruszeń przepisów prawa procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.