II SA/Gd 370/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku W.B. o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które miały być przeznaczone pod strefę ochronną ujęcia wody pitnej. Po kilku decyzjach organów administracyjnych, Wojewoda Pomorski ostatecznie odmówił zwrotu nieruchomości, powołując się na art. 11d ust. 9 specustawy drogowej. Przepis ten stanowi, że z dniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), nieruchomości objęte wnioskiem nie mogą być przedmiotem obrotu, co wyklucza możliwość ich zwrotu. WSA w Gdańsku uznał, że decyzja Wojewody została wydana prawidłowo, a objęcie nieruchomości postępowaniem ZRID skutecznie uniemożliwia ich zwrot, niezależnie od tego, czy cel pierwotnego wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd podkreślił, że przepisy specustawy drogowej mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, które stały się częścią drogi publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWszelkie sprawy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, które zostały objęte postępowaniem ZRID lub stały się częścią drogi publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i specustawy drogowej w kontekście dróg publicznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy objęcie nieruchomości postępowaniem o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej (ZRID) wyklucza możliwość orzekania o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, objęcie nieruchomości postępowaniem ZRID wyklucza możliwość jej zwrotu, ponieważ przepisy specustawy drogowej mają pierwszeństwo przed przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyłączają takie nieruchomości z obrotu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 11d ust. 9 specustawy drogowej, z dniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania ZRID, nieruchomości objęte wnioskiem nie mogą być przedmiotem obrotu. Zakaz ten obejmuje również zwrot nieruchomości w trybie publicznoprawnym, a przepisy specustawy drogowej mają charakter szczególny wobec ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Czy niedopuszczalny jest zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które w czasie orzekania o zwrocie stanowią część drogi publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niedopuszczalny jest zwrot wywłaszczonych nieruchomości, które stanowią część drogi publicznej, ze względu na zakaz przenoszenia własności takich nieruchomości na rzecz podmiotów innych niż wskazane w ustawie o drogach publicznych.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych określa strukturę własnościową dróg publicznych i zakazuje przenoszenia ich własności na rzecz podmiotów innych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zwrot nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej osobie fizycznej byłby sprzeczny z prawem.
Czy organ administracji był zobowiązany do indywidualnego zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania ZRID, jeśli nie był on właścicielem nieruchomości w momencie wszczęcia tego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie był zobowiązany do indywidualnego zawiadomienia skarżącego, jeśli w momencie wszczęcia postępowania ZRID właścicielem nieruchomości była jednostka samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
Zgodnie ze specustawą drogową, zawiadomienia o wszczęciu postępowania ZRID wysyła się właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem. W tej sprawie właścicielem nieruchomości była Gmina Miasta G., co potwierdza rejestr gruntów, a skarżący nie był już właścicielem.
Przepisy (13)
Główne
specustawa drogowa art. 11d § ust. 9
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Z dniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania ZRID, nieruchomości objęte wnioskiem nie mogą być przedmiotem obrotu.
u.d.p. art. 2a
Ustawa o drogach publicznych
Określa własność dróg publicznych i zakazuje przenoszenia ich własności na rzecz podmiotów innych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
u.g.n. art. 13 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu, przy czym pojęcie obrotu rozumiane jest szeroko i obejmuje także zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, jednak w tej sprawie nie miał zastosowania ze względu na przepisy specustawy drogowej.
u.g.n. art. 216 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wskazany przez Starostę jako podstawa odmowy zwrotu, ale ostatecznie nie zastosowany przez Wojewodę i Sąd.
specustawa drogowa art. 11d § ust. 5
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Reguluje sposób wysyłania zawiadomień o wszczęciu postępowania ZRID.
specustawa drogowa art. 11d § ust. 10
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Czynność prawna dokonana z naruszeniem zakazu obrotu jest nieważna.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Objęcie nieruchomości postępowaniem ZRID wyklucza możliwość ich zwrotu na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z art. 11d ust. 9 specustawy drogowej. • Nieruchomości stanowiące część drogi publicznej nie podlegają zwrotowi na rzecz osób fizycznych, zgodnie z art. 2a ustawy o drogach publicznych. • Przepisy specustawy drogowej mają charakter szczególny wobec przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 11d u.z.r.i.d. poprzez uznanie, że niemożliwe jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości, podczas gdy przepis ten dotyczy wyłączenia z obrotu cywilnoprawnego, a nie decyzji administracyjnej. • Zarzut pominięcia art. 142 ust. 1, art. 136 ust. 3 i art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. poprzez wydanie decyzji odmawiającej zwrotu bez ustalenia, czy cel wywłaszczenia został ustalony zasadnie i czy działki stały się zbędne. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niewyjaśnienia stanu faktycznego, w tym braku zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania ZRID i braku weryfikacji, czy działki stanowią element pasa drogowego.
Godne uwagi sformułowania
nie mogą być przedmiotem obrotu w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami • nie należy interpretować wąsko w rozumieniu cywilistycznym [...] ale szeroko, jako każdy obrót nieruchomością, także w znaczeniu publicznoprawnym • przepisy specustawy drogowej mają charakter szczególny w stosunku do u.g.n. • niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej
Skład orzekający
Diana Trzcińska
sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wszelkie sprawy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, które zostały objęte postępowaniem ZRID lub stały się częścią drogi publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i specustawy drogowej w kontekście dróg publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów prawa, które ma istotne implikacje praktyczne dla właścicieli wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza gdy są one przeznaczane pod inwestycje drogowe.
“Wyjaśniamy: Kiedy zwrot wywłaszczonej nieruchomości staje się niemożliwy? Kluczowa rola specustawy drogowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.