II SA/Gd 369/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-10-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnegrzywna w celu przymuszeniaobowiązek niepieniężnywody opadowekanalizacja deszczowaprawo budowlanenieruchomościsamorządowe kolegium odwoławczewójt gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego urządzeń zapobiegających szkodom.

Skarżąca wniosła skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję Wójta o nałożeniu grzywny za niewykonanie obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej. Skarżąca argumentowała, że obowiązek został wykonany poprzez budowę ogrodzenia betonowego i że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, stwierdzając, że działania skarżącej nie stanowiły wykonania nałożonego obowiązku, a zarzuty dotyczące braku uzasadnienia grzywny lub niewyjaśnienia stanu faktycznego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego. Obowiązek ten, wynikający z decyzji Wójta z 2020 r., nakazywał skarżącej wykonanie na swojej działce urządzeń zapobiegających szkodom oraz odprowadzenie wód opadowych do kanalizacji deszczowej Gminy. Mimo wielokrotnego nakładania grzywien, skarżąca nie wykonała nałożonego obowiązku. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uzasadnienia wysokości grzywny oraz niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, twierdząc, że obowiązek został wykonany poprzez budowę ogrodzenia betonowego i że postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe. Sąd oddalił skargę, uznając, że działania skarżącej nie stanowiły wykonania nałożonego decyzją obowiązku. Podkreślono, że budowa ogrodzenia nie spełniała wymogów decyzji, a zarzuty dotyczące braku uzasadnienia grzywny lub niewyjaśnienia stanu faktycznego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd wskazał również na rozdzielność środków prawnych w postępowaniu egzekucyjnym, co uniemożliwiało kwestionowanie wykonalności obowiązku w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie grzywny jest uzasadnione, jeśli działania zobowiązanego nie stanowią wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną, a zarzuty dotyczące bezprzedmiotowości postępowania nie mogą być skutecznie podniesione w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budowa ogrodzenia betonowego przez skarżącą nie stanowiła wykonania obowiązku odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej, zgodnie z decyzją Wójta. Podkreślono, że zarzuty dotyczące wykonalności obowiązku powinny być podniesione w ramach zarzutów do tytułu wykonawczego, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. b) tiret pierwsze

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 119 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § § 1 i § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 126

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 121 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania skarżącej (budowa ogrodzenia) nie stanowiły wykonania obowiązku nałożonego decyzją Wójta. Zarzuty dotyczące wykonalności obowiązku nie mogły być przedmiotem rozważań organów egzekucyjnych na etapie stosowania grzywny w celu przymuszenia. Skarżąca nie skorzystała z prawa zgłoszenia zarzutów do tytułu wykonawczego. Lakoniczne uzasadnienie wysokości grzywny nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Obowiązek został wykonany poprzez budowę ogrodzenia z płyt betonowych. Postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe z uwagi na wykonanie obowiązku. Niewykonanie obowiązku wynikało z przyczyn leżących po stronie wierzyciela (organu). Całkowity brak uzasadnienia wysokości grzywny.

Godne uwagi sformułowania

działania takie nie stanowiły bowiem realizacji obowiązku wynikającego z decyzji Wójta z 28 sierpnia 2020 r. i nie mogą skutkować uznaniem, że obowiązek został przez skarżącą prawidłowo wykonany, a tym samym – postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe. norma art. 122 § 3 u.p.e.a. kreuje rozdzielność środków prawnych służących adresatowi postanowienia, o którym mowa w art. 122 § 1 i 2 tej ustawy. grzywna nie ma charakteru karnego, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania orzeczonego nakazu.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący

Diana Trzcińska

sprawozdawca

Jakub Chojnacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym, rozdzielność środków prawnych, dopuszczalność zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku niepieniężnego związanego z odprowadzaniem wód opadowych i interpretacji przepisów u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania środków egzekucyjnych w administracji, w tym grzywny, oraz kwestii wykonalności obowiązków niepieniężnych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.

Grzywna za niewykonanie obowiązku odprowadzenia wody – czy budowa ogrodzenia wystarczy?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 369/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Diana Trzcińska /sprawozdawca/
Jakub Chojnacki
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 122 par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2024 r., nr SKO Gd/2602/23 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.
Uzasadnienie
A. J., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją Wójta Gminy Kolbudy z 28 sierpnia 2020 r., nr WK.6331.4.2017 nałożono na skarżącą obowiązek wykonania na działce nr [...] w J. urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...], z odprowadzeniem zebranej wody opadowej lub roztopowej do kanalizacji deszczowej będącej własnością Gminy [...], zlokalizowanej na działce nr [...] lub na działce nr [...] w J., w terminie do 30 czerwca 2021 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Kolegium z 15 grudnia 2020 r., a skarga od decyzji organu odwoławczego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 28 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 213/21.
Wobec ustalenia, że nałożony decyzją ww. obowiązek nie został wykonany, 21 stycznia 2022 r. do skarżącej skierowano upomnienie. Następnie, na podstawie tytułu wykonawczego z 7 marca 2022 r. nr 1/2022 Wójt wszczął wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z 7 marca 2022 r. Wójt nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 2.000 zł, w celu przymuszenia do wykonania ww. obowiązku określonego w tytule wykonawczym oraz wezwał na podstawie art. 122 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.", ponownie do jego wykonania w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia. Z uwagi na okoliczność, że nałożony obowiązek o charakterze niepieniężnym nadal nie został w oznaczonym terminie przez zobowiązaną wykonany, organ egzekucyjny - postanowieniem z 13 kwietnia 2022 r. - ponownie nałożył grzywnę w tej samej wysokości w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
W toku postępowania egzekucyjnego zobowiązana, 27 kwietnia 2022 r., złożyła wniosek o jego umorzenie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Jako podstawę prawną żądania podano art. 59 u.p.e.a. Zdaniem strony, potencjalny problem niekontrolowanego spływu wód opadowych na nieruchomości znajdujące się w sąsiedztwie działki nr [...] został skutecznie rozwiązany poprzez zlokalizowanie, w najniżej linii terenu, ogrodzenia w postaci płyty betonowej o wysokości max. 2,00 m, co zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) dalej "Prawo budowlane", nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia odpowiedniemu organowi administracji budowlanej. Według skarżącej, wody opadowe z terenu działki nr [...] są całkowicie zagospodarowane w obrębie nieruchomości, co jest zgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania terenu (karta terenu nr 30. U,P): "dopuszczone jest odprowadzenie wód opadowych, m.in. do zbiorników retencyjnych oraz do dołów chłonnych (uwzględniając warunki gruntowo-wodne)". W opinii strony, nałożony obowiązek został wykonany, działania organu administracji i próba zmuszenia strony do wykonania prac, które są całkowicie zbyteczne z uwagi na nieistnienie problemu niekontrolowanego spływu wód opadowych jest pozbawione racjonalnych podstaw, a dalsze postępowanie bezprzedmiotowe.
Postanowieniem z 25 maja 2022 r. Wójt odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego uznając, że nie zaistniały przesłanki wynikające z art. 59 § 1 u.p.e.a. warunkujące umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z 3 czerwca 2022 r. Wójt, na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a., nałożył na skarżącą kolejną grzywnę w kwocie 2.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w tytule wykonawczym nr 1/2022 z 7 marca 2022 r. wystawionym przez Wójta. Jednocześnie wezwał do uiszczenia grzywny. Wójt wezwał także ponownie do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym informując, że w przypadku niewykonania obowiązku będą nakładane dalsze grzywny, lub zostaną zastosowane inne środki egzekucyjne.
Postanowieniem z 14 września 2022 r. organ ponownie nałożył grzywnę w wysokości 2.000 zł i ponownie wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Postanowieniem z 9 lutego 2023 r. Wójt nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 2.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w tytule wykonawczym nr 1/2022 z 7 marca 2022 r., ustalając także opłatę za czynności egzekucyjne. Organ wezwał także skarżącą do uiszczenia ww. kwot. Jednocześnie Wójt wezwał skarżącą ponownie do wykonania obowiązku określonego we wskazanym tytule wykonawczym w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia informując, że w przypadku niewykonania obowiązku wykonania na działce nr [...] w J. urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...], z odprowadzeniem zebranej wody opadowej lub roztopowej do kanalizacji deszczowej będącej własnością Gminy, zlokalizowanej na działce nr [...] lub [...] w J., określonego w decyzji Wójta z 28 sierpnia 2020 r., będą nakładane dalsze grzywny.
Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia Kolegium postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest konsekwencją niewykonania przez skarżącą obowiązku nałożonego decyzją Wójta z 28 sierpnia 2020 r., przy czym skarżąca czyni wszystko, by tego nie uczynić, przedłużając postępowanie organu pierwszej instancji. Z tego też względu organ pierwszej instancji już czwarty raz nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. Zdaniem Kolegium uzasadnieniem niewykonania prac nie mogą być przy tym złe warunki pogodowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1) art. 121 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) dalej "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia organu I instancji w sytuacji, gdy narusza one art. 121 § 2 u.p.e.a. poprzez całkowity brak uzasadnienia wysokości grzywny, którą została obciążona skarżąca;
2) art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie w toku orzekania faktu, iż skarżąca nie miała możliwości wykonania obowiązku, który nakładał na nią tytuł wykonawczy nr 1/2022, a także, że ta niemożliwość wynikała z przyczyn leżących po stronie wierzyciela. Nadto na dzień orzekania przez Kolegium obowiązek został wykonany w całości o czym organ pierwszej instancji został poinformowany.
W związku z tymi naruszeniami strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego postanowienia Wójta oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 stycznia 2024 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta z 9 lutego 2023 r. o nałożeniu na skarżącą grzywny w kwocie 2.000 zł w celu przymuszenia jej do wykonania obowiązku niepieniężnego, wynikającego z decyzji Wójta z 28 sierpnia 2020 r., zobowiązującej A. J. do odprowadzenia z jej działki nr [...] wód opadowych i roztopowych do kanalizacji deszczowej stanowiącej własność gminy, istniejącej na działce nr [...] i [...], w J.
Podstawą prawną działań organów były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a." Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b) tiret pierwsze tej ustawy, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest m.in. grzywna w celu przymuszenia.
W myśl art. 119 u.p.e.a., grzywnę nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego, a także, gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jak natomiast stanowi art. 122 § 1 i 2 u.p.e.a., środek ten nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie o nałożeniu grzywny.
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Przy czym, zgodnie z § 3 omawianego przepisu, podmiotowi zobowiązanemu przyznano możliwość zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Jak stanowi natomiast art. 121 § 1 i § 4 cytowanej ustawy, grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, przy czym jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł (§ 2). Dodatkowo ustawodawca przewidział w § 4, że grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł. Zatem organ egzekucyjny, kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji, winien mieć na uwadze nie tylko treść tytułu wykonawczego, ale także górną granicę wymierzanej grzywny i w uzasadnieniu postanowienia musi przytoczyć okoliczności wskazujące, dlaczego nałożył grzywnę w takiej wysokości. Chodzi o takie rozstrzygnięcie, aby zastosowany środek z jednej strony zapewnił efektywność egzekucji, a z drugiej - był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, gdyż zgodnie z art. 7 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne w administracji winno być prowadzone racjonalnie i efektywnie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie to powinno odnosić się więc do okoliczności danej sprawy, tj. uwzględniać rodzaj niewykonanego obowiązku i okres bierności zobowiązanego w jego realizacji oraz wskazywać, że taka kwota będzie stanowić dla zobowiązanego tego rodzaju dolegliwość, iż zastosuje się on do ciążących na nim obowiązków administracyjnych.
Przywołany wyższej przepis u.p.e.a. dotyczący wysokości grzywny stanowił jedną z podstaw zarzutów rozpatrywanej skargi i zdaniem Sądu zarzut ten jest częściowo zasadny, aczkolwiek nie w takim stopniu, by jego wpływ na wynik sprawy uzasadniał jej uwzględnienie. Strona podnosiła, że w wydanych postanowieniach organy w ogóle nie uzasadniły wysokości nakładanej na nią grzywny. Stwierdzenie to jedynie częściowo znajduje potwierdzenie w treści uzasadnienia decyzji organów. A mianowicie, z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że kwota 2.000 zł grzywny z jednej strony ma zapewnić skuteczność egzekucji, a z drugiej zaś – ma stanowić środek mniej uciążliwy dla zobowiązanej niż wykonanie zastępcze. Oceniając powyższe wyjaśnienie dotyczące kwoty wymierzonej grzywny nie można podzielić stanowiska skarżącej o całkowitym braku uzasadnienia jej wysokości. Takie uzasadnienie jest, choć niewątpliwie ma ono charakter lakoniczny. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę przebieg toczącego się postępowania egzekucyjnego i kolejne bezskuteczne czynności egzekucyjne podejmowane przez organ wobec skarżącej oraz fakt, że skarżąca konsekwentnie uchyla się a od realizacji obowiązku egzekucyjnego - orzeczonej kwocie grzywny nie sposób zarzucić, by była nieadekwatna, niecelowa, czy wygórowana. Takich zarzutów też nie stawia skarżąca, która wskazuje wyłącznie na brak uzasadnienia kwoty wymierzonej grzywny. Zaistniałe uchybienie zatem w zakresie kompletności uzasadnienia w omawianym aspekcie uznać należy zatem za nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie, że skarżąca nie miała możliwości wykonania nałożonego obowiązku, co wynikało z przyczyn leżących po stronie wierzyciela. W tym zakresie należy wskazać, że decyzja, która nakładała obowiązek niepieniężny jest ostateczna i prawomocna. Z jej treści wynika zaś jasno, że A. J. została zobowiązana do wykonania na działce nr [...] urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...], z odprowadzeniem zebranej wody opadowej lub roztopowej do kanalizacji deszczowej będącej własnością Gminy [...], zlokalizowanej na działce nr [...] lub na działce nr [...]. Decyzja ta nie wskazuje, jakie urządzenia mają zostać wykonane, lecz jednoznacznie określa, że ich wykonanie ma służyć odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do gminnej sieci kanalizacji deszczowej. Podmiot zobowiązany nie ma wobec tego dowolności w zakresie wykonania obowiązku, tj. nie może odprowadzać wód z działki w inny sposób niż do gminnej sieci. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy - dotyczącej nałożenia grzywny, jest więc to, że strona wykonała na swojej działce, w najwyższej linii terenu, ogrodzenie z płyt betonowych, które ma zapobiegać niekontrolowanemu spływowi wód z działki nr [...] na tereny sąsiednie, jak i podnoszona przez skarżącą okoliczność, że wody opadowe mogą być odprowadzane do studni chłonnej na działce zgodnie z postanowieniami planu miejscowego. Działania takie nie stanowiły bowiem realizacji obowiązku wynikającego z decyzji Wójta z 28 sierpnia 2020 r. i nie mogą skutkować uznaniem, że obowiązek został przez skarżącą prawidłowo wykonany, a tym samym – postępowanie egzekucyjne jest bezprzedmiotowe. Nie ma też znaczenia podnoszony przez stronę fakt, że nie mogła ona wykonać obowiązku ze względu na brak współdziałania organu, który wydał jej warunki podłączenia do kanalizacji w dniu 3 listopada 2022 r. natomiast decyzja w przedmiocie zezwolenia na przeprowadzenie przyłącza kanalizacji deszczowej została wydana w dniu 22 grudnia 2022 r. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek w tym przedmiocie skarżąca złożyła do organu dopiero 22 czerwca 2022 r., co potwierdza jej prawie 2-letnią bierność w wywiązywaniu się z obowiązku. Wbrew jej twierdzeniom, nie dążyła więc ona do niezwłocznego wykonania nałożonego decyzją administracyjną obowiązku w zakresie odprowadzania wód z terenu działki nr [...], a podejmowane przez nią wcześniej działania – wskazywane w pismach, w tym budowa ogrodzenia, należało ocenić jako pozorne (nie zmierzały bowiem do realizacji obowiązku wskazanego w tytule egzekucyjnym) i bez znaczenia dla oceny realizacji obowiązku niepieniężnego w kontekście możliwości zastosowania środka egzekucyjnego.
Ponadto, jak już wskazano, przepis art. 122 § 3 u.p.e.a. umożliwia podmiotowi zobowiązanemu zgłoszenie zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny Istotne przy tym jest z którego z tych środków strona będzie korzystać, gdyż w zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny, co do zasady, nie jest dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a. (m.in. brak wymagalności obowiązku), gdyż takie zażalenie byłoby w istocie zarzutem. Niewniesienie skutecznie przez zobowiązanego zarzutów do doręczonego mu tytułu, pozbawia go więc możliwości podnoszenia ich w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego. Z powyższego wynika więc, że norma art. 122 § 3 u.p.e.a. kreuje rozdzielność środków prawnych służących adresatowi postanowienia, o którym mowa w art. 122 § 1 i 2 tej ustawy. Środki prawne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinny zostać oparte na zasadzie wyłączności rozumianej w ten sposób, że jednego rodzaju przesłanka powinna umożliwiać określonemu podmiotowi wniesienie jednego rodzaju środka prawnego. Z uwagi zatem na alternatywne ujęcie środków prawnych służących stronie, tj. zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, grzywna nie może być w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku.
W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy z 7 marca 2022 r. został doręczony stronie zobowiązanej 15 marca 2022 r., zaś 13 kwietnia 2022 r. wydano pierwsze postanowienie o nałożeniu grzywny w celu wykonania obowiązku wskazanego w tym tytule wykonawczym. Kolejne postanowienie wydano 3 czerwca 2022 r., następne - 14 września 2022 r. W dniu 9 lutego 2023 r. organ wydał postanowienie, będące przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu tytułu wykonawczego skarżąca nie skorzystała z prawa zgłoszenia zarzutów. Dopiero w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny podniosła, że orzeczony i dochodzony tytułem wykonawczym z 7 marca 2022 r. obowiązek jest niewykonalny. Jednakże, z uwagi na treść art. 122 § 3 u.p.e.a., rozpatrując to zażalenie organ egzekucyjny nie mógł uwzględnić tak skonstruowanego zarzutu.
Z tych względów, podnoszony w skardze zarzut naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na nierozpatrzenie i pominięcie faktu niewykonalności obowiązku niepieniężnego nie mógł odnieść skutku, gdyż okoliczności te nie mogły być przedmiotem rozważań organów egzekucyjnych na etapie stosowania środka egzekucyjnego, jakim jest grzywna w celu przymuszenia. W konsekwencji też Sąd rozpatrujący skargę na orzeczenia nakładające grzywnę nie może badać kwestii wykonalności obowiązku, gdyż jest to poza zakresem aktualnego etapu postępowania egzekucyjnego.
Uwzględnieniu nie mógł podlegać też zarzut, że strona de facto wykonała obowiązek poprzez wykonanie ogrodzenia z płyt betonowych, a kontrolowane postanowienie wydane zostało w okolicznościach bezprzedmiotowości postępowania, o której stanowi art. 59 u.p.e.a., o czym już mowa była powyżej. Podnosząc ten zarzut strona twierdzi, że potencjalny problem spływu wód opadowych z jej działki został już wcześniej rozwiązany poprzez posadowienie na granicy działki ogrodzenia z płyt betonowych. Organy zasadnie jednak wyjaśniły skarżącej, że takie działanie nie stanowiło realizacji obowiązku nałożonego decyzją z 28 sierpnia 2020 r., wobec czego wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie było bezprzedmiotowe.
Skarżąca w skardze podniosła, że obowiązek wykonała w 2023 roku, jednakże składając zażalenie a w dalszej kolejności pismo z 14 kwietnia 2023 r. skarżąca wskazywała przyczyny, dla których nie mogła w jej ocenie zrealizować obowiązku. Z powyższego wynika, że sporny obowiązek nie został zatem wykonany ani w dniu wydania postanowienia organu pierwszej instancji z 9 lutego 2023 r., ani też w terminie na uiszczenie grzywny wskazanym w tym postanowieniu, doręczonym 28 lutego 2023 r. W aktach sprawy organów administracji obu instancji, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, brak jest potwierdzenia, że skarżąca wykonała nałożony decyzją z 28 sierpnia 2020 r. obowiązek w 2023 roku.
Z kolei, wskazana przez skarżącą okoliczność, że postanowieniem Sądu z 26 stycznia 2024 r. nastąpiło przysądzenie prawa własności działki nr [...] położonej w J. na rzecz nowego nabywcy, co skutkowało utratą przez skarżącą prawa do przedmiotowej nieruchomości, zdaniem Sądu pozostaje bez wpływu dla oceny legalności kontrolowanych rozstrzygnięć, tym bardziej, że nastąpiło to już po wydaniu zaskarżonych rozstrzygnięć.
Na marginesie należy wyjaśnić skarżącej, że grzywna nie ma charakteru karnego, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania orzeczonego nakazu. Wobec tego zobowiązany nie musi uiszczać nałożonej grzywny, lecz może wykonać obowiązek nałożony na niego decyzją administracyjną. W takiej zaś sytuacji zastosowanie znajduje art. 125 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 u.p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Skarżąca, jeżeli wykona nakaz, może zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty grzywny.
Reasumując całość powyższych rozważań Sąd doszedł do wniosku, że prowadzone postępowanie zmierzające do wymierzenia skarżącej grzywny, w opisanych okolicznościach sprawy, obarczone zostało uchybieniami o charakterze procesowym, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych przyczyn zarzuty skargi okazały się niezasadne. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Sąd skargę oddalił.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI