II SA/Gd 369/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy w sprawie środowiskowych uwarunkowań budowy farmy wiatrowej, wskazując na błędy proceduralne i prawne w postępowaniu SKO.
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy w sprawie środowiskowych uwarunkowań budowy farmy wiatrowej. SKO pierwotnie odmówiło stwierdzenia nieważności, ale po wniosku o ponowne rozpatrzenie uchyliło własną decyzję i stwierdziło nieważność decyzji Wójta, powołując się na naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz wadliwe pełnomocnictwo. WSA w Gdańsku uchylił decyzję SKO, uznając, że SKO błędnie zastosowało przepisy, w tym uchylony już art. 11 Prawa ochrony środowiska, i nie wykazało rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła własną wcześniejszą decyzję i stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 12 sierpnia 2008 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej. SKO pierwotnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, mimo zarzutów dotyczących braku analizy wpływu na awifaunę i wadliwego raportu środowiskowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta, powołując się na art. 11 Prawa ochrony środowiska (P.o.ś.), który stanowił, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna, a także na wadliwe pełnomocnictwo. WSA w Gdańsku uchylił decyzję SKO, uznając, że SKO błędnie zastosowało uchylony już art. 11 P.o.ś. i nie wykazało rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane jako ponowne rozpoznanie sprawy, a ocena naruszeń powinna być dokonana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji, z uwzględnieniem gradacji ciężaru naruszenia prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylony przepis nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie wykazano rażącego naruszenia prawa według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że SKO błędnie zastosowało uchylony art. 11 P.o.ś. do oceny decyzji Wójta, która została wydana przed uchyleniem tego przepisu. Ponadto, nawet przy stosowaniu tego przepisu, należało wykazać rażące naruszenie prawa, a SKO nie przeprowadziło takiej analizy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 7
Kodeks postępowania administracyjnego
U.p.o.s. art. 47 § pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
U.p.o.s. art. 48 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
U.p.o.s. art. 51 § ust. 3 pkt 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
U.p.o.s. art. 52 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
U.p.o.s. art. 52 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 6
U.p.o.s. art. 11
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Przepis ten stanowił, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Został uchylony, a jego zastosowanie w postępowaniu nieważnościowym po uchyleniu budzi wątpliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez SKO uchylonego art. 11 Prawa ochrony środowiska. Brak wykazania przez SKO rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. Wada pełnomocnictwa jako podstawa do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.
Odrzucone argumenty
Argumenty SKO dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z powodu naruszenia przepisów o ochronie środowiska i wadliwego pełnomocnictwa.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie nieważnościowe jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną za rażące naruszenie prawa uważa się takie naruszenie prawa, które jest oczywiste, dotyczy przepisu o istotnym charakterze i powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności uchylony art. 11 U.p.o.s. interpretowany musiał być z uwzględnieniem przyjętej w przepisach k.p.a. gradacji ciężaru naruszenia przepisów prawa
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący
Dorota Jadwiszczok
sprawozdawca
Wanda Antończyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności w kontekście stosowania przepisów uchylonych oraz wymogu wykazania rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania uchylonego przepisu w postępowaniu nieważnościowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje zawiłości postępowania administracyjnego i nadzwyczajnych trybów jego zaskarżania, w tym problematykę stosowania przepisów uchylonych i definicji rażącego naruszenia prawa.
“Uchylony przepis jako podstawa nieważności decyzji? WSA wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.”
Dane finansowe
WPS: 457 PLN
Zdanie odrębne
K. K.
Członek kolegium uznał, że w sprawie brak jest możliwości powołania się na art. 11 Prawa ochrony środowiska, a także, że nieprawidłowe umocowanie do działania w sprawie nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz ewentualnie do wznowienia postępowania.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 369/11 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2011-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok /sprawozdawca/
Jolanta Górska /przewodniczący/
Wanda Antończyk
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 2566/11 - Postanowienie NSA z 2012-12-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicza po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na rozprawie sprawę ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., działając na podstawie m.in.: art. 158 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 12 sierpnia 2008 r., w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy 5 dwu – megawatowych siłowni wiatrowych G. o łącznej mocy 10 MW oraz głównego punktu zasilania z 2 transformatorami 110/SN kV i napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kVod GPZ do napowietrznej linii kablowej 110 kV nr 1416 B. – L. w P. R. – Ł. o długości ok. 1,6 km lub odpowiadającej jej kablowej podziemnej linii wysokiego napięcia 110 kV.
W dniu 18 czerwca 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. wystąpiła właścicielka sąsiedniej nieruchomości M. R.. Zarzuciła, że kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą, o której mowa wart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż wydana została z rażącym naruszeniem obowiązujących w dniu wydania decyzji, a przywołanych we wniosku przepisów art. 47 pkt 1 lit. a, art. 51 ust. 3 pkt 4, art. 52 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), dalej jako U.p.o.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). W przekonaniu wnioskodawczyni Wójt Gminy Ł. wydając przedmiotową decyzję nie dokonał analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko, co wyraża się w braku ustaleń w zakresie awifauny występującej na terenie realizacji przedsięwzięcia oraz wpływu tego przedsięwzięcia na awifaunę.
Ponadto, w przekonaniu M. R., Wójt Gminy Ł. zaniechał wymaganych uzgodnień z Wojewodą P., nie uzyskał bowiem opinii tego organu przed wydaniem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, a także oparł swoje rozstrzygniecie na raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko nie zawierającym ustaleń w zakresie awifauny rzeczywiście występującej na obszarze objętym wpływem planowanego przedsięwzięcia.
Pismem z dnia 26 października 2009 r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. wskazując, iż kwestionowana decyzja Wójta Gminy Ł. rażąco narusza obowiązujące w dacie jej wydania przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 47 pkt 1 lit. a U.p.o.s..
W dniu 9 listopada 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej przywołanej decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 12 sierpnia 2009 r.., w następstwie czego uznało, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, służąc wyeliminowaniu z obrotu prawnego jedynie decyzji dotkniętych szczególnie istotnymi naruszeniami prawa wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w postępowaniu tym nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy tak samo jak nie wchodzi w grę poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W tym trybie decyzja badana jest zatem jedynie w płaszczyźnie jej zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w momencie jej wydania. Następuje więc "cofnięcie" do stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania decyzji, której postępowanie dotyczy. Legalność decyzji oceniana jest jednak tylko przez pryzmat szczególnie ciężkich wad – naruszeń prawa o szczególnym ciężarze gatunkowym. Inne naruszenia prawa, choćby nawet istotne i mogące zaważyć na losie decyzji w toku kontroli instancyjnej, nie dają podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Dotyczy to także tych wad które potencjalnie mogłyby być podstawą weryfikacji decyzji w innym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, na przykład w postępowaniu wznowieniowym.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez wnioskodawcę Kolegium wyjaśniło, zarzut rażącego naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 3 U.p.o.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6 wyżej przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., w brzmieniu z daty wydania decyzji, polegającego na zaniechaniu przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z Wojewodą nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie mieści się w granicach żadnej z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji. Zatem zarzut ten nie może zatem być rozpatrywany w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lecz podniesiony być może ewentualnie we wniosku o wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną.
Podobny charakter ma zarzut rażącego naruszenia art. 51 ust. 3 pkt 4 U.p.o.s., którego wnioskodawca upatruje w zaniechaniu przez Wójta Gminy Ł. w toku postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia objętego wnioskiem inwestora z dnia 28 grudnia 2007 r. zasięgnięcia opinii Wojewody w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Także w tym przypadku naruszenie procedury opiniowania, o której mowa była w art. 51 ust. 3 pkt 4 U.p.o.s., uchybienie to można uznać za podstawę wznowienia postępowania, nie może być tym samym rozpatrywane w kontekście rażącego naruszenia prawa, o jakim stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się do kolejnego z zarzutów, iż Wójt Gminy Ł. nie dokonał określenia, analizy i oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko poprzez brak ustaleń w zakresie wpływu przedsięwzięcia na awifaunę, czym rażąco naruszył art. 47 pkt 1 lit. a U.p.o.s. oraz art. 52 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy opierając się na raporcie niezawierajacym ustaleń odnośnie awifauny rzeczywiście występującej na obszarze objętym oddziaływaniem przedsięwzięcia Kolegium wskazało, że w przypadku niektórych przedsięwzięć sama ustawa, bądź właściwy organ nakłada na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o czym stanowi art. 51 ust. 1 i 2 U.p.o.s. Obowiązek taki w przedmiotowej sprawie nałożono na wnioskodawcę na mocy postanowienia Wójta Gminy Ł. z dnia 15 lutego 2008 r.. Raport taki powinien zawierać ściśle określone przez ustawę elementy, w tym m.in.: opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia; opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz najkorzystniejszego dla środowiska, wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Zdaniem Kolegium działania podjęte w sprawie przez Wójta Gminy Ł. w powyższej kwestii były niewystarczające. W sprawie doszło zatem do naruszenia art. 47 pkt 1 lit a oraz pkt 2 U.p.o.s. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., organ bowiem niedostatecznie udokumentował i uzasadnił swoje ustalenia w kwestii wpływu przedsięwzięcia na środowisko naturalne w tym, szczególnie istotną z punktu widzenia sąsiadującego z terenem objętym inwestycją obszarem Natura 2000, awifaunę. Jednakże uchybienia powyższe nie stanowią rażącego naruszenia prawa, a zatem nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 12 sierpnia 2008 r.. Mogły natomiast być kwalifikowane jako dające podstawę do wzruszenia decyzji w toku instancji. Kolegium nie dopatrzyło się w kwestionowanej decyzji także innych podstaw stwierdzenie jej nieważności.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli Prokurator Okręgowy w G. oraz M. R. Zdaniem wnioskodawców decyzja Wójta Gminy Ł. narusza art. 47 pkt 1 lit a U.p.o.s. w treści obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji poprzez niedokonanie ustaleń w zakresie awifauny występującej na terenie realizacji przedsięwzięcia oraz wpływu tego przedsięwzięcia na awifaunę, a także art. 52 ust. 1 pkt 2 i 4 U.p.o.s. poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w oparciu o raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko nie zawierający ustaleń w zakresie awifauny rzeczywiście występującej na obszarze objętym wpływem przewidzianego oddziaływania na środowisko, tj. pozostający w oczywistej sprzeczności z wyżej wymienionymi wymogami co do zawartości raportu.
W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 14 lutego 2011 r., działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. uchyliło w całości swoją wcześniejszą decyzję z dnia 21 czerwca 2010 r. i stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 12 sierpnia 2008 r.
W uzasadnieniu Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie uznało, że choć w sprawie naruszono przepisy art. 47 pkt 1 lit a i 52 ust. 1 pkt 2 i 4 U.p.o.s. to uchybień tych nie sposób uznać za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., pozwalającego stwierdzić nieważność ostatecznej decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 12 sierpnia 2008 r. Równocześnie Kolegium przyznało, że w sprawie występują inne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium rozpoznając sprawę po raz drugi zastosowało obowiązujący w dniu wydania przedmiotowej decyzji Wójta Gminy Ł. przepis art. 11 U.p.o.s., zgodnie z którym decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Jak wyjaśniło Kolegium przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wskazana w treści art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. – decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa – może być stosowana jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie stanowi, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Właśnie taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie w związku z obowiązywaniem art. 11 U.p.o.s. Wadę taką stanowić miało nie zapewnione udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu, a naruszenie to uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej,
W przekonaniu Kolegium w sprawie wystąpiły również inne przesłanki stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, gdyż złożone do wniosku pełnomocnictwo nie zostało wystawione przez wnioskująca spółkę, tj. przez "A", lecz przez jej udziałowca – "B" sp. z o.o. w S., a więc przez podmiot do tego nieuprawniony. Oznacza to, że postępowanie, które zostało wszczęte w dniu 28 grudnia 2007 r. przed Wójtem Gminy Ł. i zakończone decyzją z dnia 12 sierpnia 2008 r. toczyło się w stosunku do podmiotu, który czy to osobiście, czy też przez prawidłowo wyznaczonego pełnomocnika, takiego wniosku nie złożył. Skoro decyzja Wójta Gminy Ł. wskazuje, że rozpoznaniu podlega wniosek "C" sp. z o.o. w G., działającej na rzecz inwestora "A" sp. z o.o., to tym samym rażąco naruszony został przepis art. 33 § 1 k.p.a.
Na odmiennym stanowisku stanął członek kolegium K. K., który w zdaniu odrębnym zgłoszonym do decyzji Kolegium z dnia 14 lutego 2011 r. uznał, że w niniejszej sprawie brak jest możliwości powołania się i oparcia rozstrzygnięcia na treści art. 11 U.p.o.s. tak samo jak nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. nieprawidłowe umocowanie C. S. do działania w imieniu inwestora ("A" sp. z o.o.), który przecież na późniejszym etapie postępowania potwierdził wniosek. Poza tym wada nieprawidłowego umocowania do działania w sprawie stanowi podstawę od wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyła "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., oraz ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Kolegium zarzucono naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 11 U.p.o.s. w wersji obowiązującej w dacie wydania decyzji środowiskowej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej, tj. w oparciu o art. 11 U.p.o.s., który nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji,
a z ostrożności dodatkowo:
2) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 11 U.p.o.s. w zw. z art. 47 pkt 1 lit. a) oraz art. 48 ust. 3 pkt 3 U.p.o.s. poprzez uznanie, że przeprowadzenie przez Wójta Gminy Ł. postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko obarczone było wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej,
3) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 11 U.p.o.s. w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 5 U.p.o.s. poprzez uznanie, że przygotowany w toku postępowania raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierał wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej,
4) art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 11 U.p.o.s. w zw. z art. 53, art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 19 U.p.o.s. poprzez uznanie, że w toczącym się postępowaniu nie został zapewniony udział społeczeństwa i naruszenie to uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej,
5) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 32, art. 33 § 1, art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 46a U.p.o.s. poprzez uznanie, że "A" sp. z o.o. nie była wnioskodawcą w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej,
6) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że na skutek sprostowania w dniu 7 grudnia 2009 r. przez Wójta Gminy Ł. decyzji środowiskowej nie wskazuje ona obecnie podstawy prawnej jej wydania,
7) art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 k.p.a. poprzez co najmniej 6 miesięczną zwłokę w wydaniu decyzji oraz brak zawiadomienia skarżącego o przyczynach niezałatwienie sprawy w terminie wraz ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy,
8) art. 6, art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz pominięcie okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy
W odpowiedzi na skargę Kolegium potrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o jej oddalenie.
W pismach z dnia 15 kwietnia 2011 r. i dnia 22 czerwca 2011 r. o oddalenie skargi wniósł uczestnik postępowania – M. R. wskazując, iż decyzja Kolegium jest jednym z możliwych rozstrzygnięć w sprawie i zawiera argumenty i twierdzenia oparte na prawidłowych podstawach prawnych i prawidłowo ustalonym stanie faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsk zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że Sąd oceniając skargę na podstawie art. 135 P.p.s.a z punktu widzenia jej legalności, to jest zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego i jednocześnie nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani wskazaną podstawą prawną doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów powodując konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W tym miejscu podkreślić również należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. wydana została w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym, które jest postępowaniem odrębnym mającym na celu ocenę decyzji ostatecznej pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, w szczególności ustalenie, czy decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Co istotne, postępowanie nieważnościowe ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego.
Powyższe uregulowania pozwoliły sprzyjać, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w zarzutach w niej sformułowanych.
W zaskarżonej decyzji, jako podstawę jej wydania, wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a. w związku z art. 11 U.p.o.s.. Każdy z tych przepisów stanowi odrębną przesłankę stwierdzenia nieważności.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważną jest decyzja rażąco naruszająca prawo. Za rażące naruszenie prawa uważa się takie naruszenie prawa, które jest oczywiste, dotyczy przepisu o istotnym charakterze i powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Konieczność eliminowania decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności musi dotyczyć ustalenia w niej wad nie jakichkolwiek, ale o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Naruszenia prawa mają natomiast charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski. Wydanie 8. Wydawnictwo C. H. Beck. Warszawa 2006r. str. 745-746).
Za "rażące naruszenia prawa" uznać należy zatem oczywistą sprzeczność wydanej decyzji z przepisem prawa, przy czym stan prawny powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez takich rozbieżności wykładni, które mogą być usunięte tylko na zasadzie wyboru równorzędnych dla siebie rozwiązań prawnych, czyli konsekwencje prawne obowiązywania norm prawnych powinny być w nich wyrażone w sposób dostatecznie precyzyjny dla praktyki ich stosowania w określeniu praw lub obowiązków stron postępowania administracyjnego.
W myśl natomiast art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a. decyzja jest nieważna jeżeli zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy przez Wójta Gminy Ł. decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia stanowił, iż decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Tak sformułowany przepis art. 11 U.p.o.s. niewątpliwie przewidywał nieważność wydanej decyzji z mocy prawa i wskazywany jest w doktrynie jako typowy przykład uregulowania o jakim jest mowa w art. 156 § 1 pkt. 7 k.p.a.
Nie zmienia to faktu, iż zastosowanie art. 11 U.p.o.s. uzależnione było od ustalenia wydania decyzji z ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem prawa. Klauzulę nieważności z mocy prawa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., wydając decyzję z dnia 14 lutego 2011 r., zastosowało do oceny postwyprowadziło z art. 11 U.p.o.s. zgodnie z którym decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Art. 11 U.p.o.s. został uchylony ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Według art. 153 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie U.p.o.s., przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Artykuł 153 przepisów przejściowych nie reguluje środków stosowanych przed sąd administracyjny, jak i nie reguluje postępowania sądowoadministracyjnego, reguluje wyłącznie stosowanie przepisów w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Natomiast sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego działania organu administracji publicznej z przepisami prawa obowiązującymi w dniu działania (wydanie decyzji administracyjnej).
Katalog zawarty w art. 156 k.p.a. jest otwarty, odsyła bowiem do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych. Przepisy materialne muszą jednak w sposób wyraźny przewidywać w tej sytuacji sankcję nieważności (por. B. Adamiak, Nieważność aktu prawa miejscowego a wadliwość decyzji administracyjnej, PiP 2002, z. 9, s. 21 i n..)
W tym miejscu podkreślić jednak należy, że przy ocenie zaskarżonego działania sąd Administracyjny związany jest regulacją prawną obowiązującą w dniu wydania wyroku. Zatem konsekwencje naruszenia art. 11 U.p.o.s., nieobowiązującego w dniu rozstrzygania sprawy o stwierdzenie nieważności powinny być oceniane według stanu prawnego istniejącego w momencie orzekania, czyli w niniejszej sprawie w latach prowadzenia postępowania – 2010/2011, kiedy to przepis art. 11 U.p.o.s. nie obowiązywał. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że mógł on zostać zastosowany w tym postępowaniu.
Podkreślić również należy, iż chociaż sąd administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy sądowoadministracyjnej i przy stosowaniu środków prawem przewidzianych związany jest regulacją obowiązującą, to uchylony art. 11 U.p.o.s. interpretowany musiał być z uwzględnieniem przyjętej w przepisach k.p.a. gradacji ciężaru naruszenia przepisów prawa. Tylko ciężkie, kwalifikowane naruszenie przepisów dawało podstawę do stosowania sankcji nieważności decyzji, również na podstawie klauzuli nieważności zawartej w art. 11 U.p.o.s. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 14 lutego 2011 r. brak jest w ogóle rozważań w tym przedmiocie przy równoczesnym automatycznym ale i bezpodstawnym przyjęciu, iż stwierdzone naruszenia prawa były rażące.
Rozpoznając ponownie sprawę SKO rozważy, czy kontrolowana decyzja została dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. w sytuacji, kiedy postępowanie szczególne (nieważnościowe) zostało wszczęte i przeprowadzone już po uchyleniu art. 11 U.p.o.s. oraz, czy naruszenie przepisów jakiego dopuściły się organy było naruszeniem na tyle ciężkim, iż stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 12 sierpnia 2008 r.
Z tych względów w oparciu o art., 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. W kwestii zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI