II SA/Gd 3678/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-10-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kombatanciuprawnieniawdowawładza ludowarepresjeadministracja publicznakontrola sądowaustawa o kombatantach

WSA w Gdańsku oddalił skargę wdowy kombatanta, uznając, że skoro mąż uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, to można pozbawić ją uprawnień wdowy.

Sprawa dotyczyła skargi D. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła ją uprawnień wdowy po kombatancie. Organ argumentował, że mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, co nie jest uznawane za działalność kombatancką. Sąd administracyjny uznał, że skoro mąż mógłby zostać pozbawiony uprawnień, to jego wdowa również, ponieważ jej uprawnienia są pochodne. Skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi D. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy własną decyzję pozbawiającą D. L. uprawnień wdowy po kombatancie. Organ administracji stwierdził, że mąż skarżącej otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej za służbę w Milicji Obywatelskiej, co nie może być uznane za działalność kombatancką. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia procedury i braku możliwości weryfikacji uprawnień zmarłego. Sąd, powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, uznał, że możliwość pozbawienia uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów istnieje, jeśli zostały one uzyskane wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Ponieważ mąż skarżącej uzyskał uprawnienia na tej podstawie, sąd uznał, że istnieją podstawy do pozbawienia również skarżącej uprawnień wdowy, jako pochodnych. Skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, można.

Uzasadnienie

Uprawnienia wdowy są pochodne od uprawnień kombatanckich męża. Skoro mąż mógłby zostać pozbawiony uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, to istnieją podstawy do pozbawienia również wdowy tych uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresy powojennego

Okoliczność uzasadniająca pozbawienie uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. otrzymanie ich wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 tej ustawy (z pewnymi wyjątkami).

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uprawnienia wdowy są pochodne od uprawnień kombatanckich męża i mogą być pozbawione, jeśli podstawy do pozbawienia uprawnień kombatanckich męża istnieją.

Odrzucone argumenty

Decyzja mogła być wydana jedynie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem strony. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wszczęcia postępowania weryfikacyjnego w stosunku do osoby zmarłej. Wdowa nie jest w stanie wykazać, czy istotnie mąż uprawnienia takie mógł zachować czy też je utracić.

Godne uwagi sformułowania

Jakakolwiek zaś działalność w MO nie może być uznana za działalność kombatancką. Uprawnienia skarżącej pochodzą bowiem od uprawnień kombatanckich jej zmarłego męża. W tym sensie są to uprawnienia pochodne.

Skład orzekający

Jolanta Górska

sprawozdawca

Krzysztof Ziółkowski

członek

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozbawiania uprawnień kombatanckich i uprawnień wdów po kombatantach, w szczególności w kontekście służby w MO i utrwalania władzy ludowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed wejścia w życie obecnej ustawy o kombatantach i specyficznego okresu służby męża skarżącej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z uprawnieniami kombatanckimi i ich pochodnością, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i sprawach kombatanckich.

Czy wdowa po kombatancie może stracić uprawnienia, jeśli mąż służył w MO?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 3678/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Krzysztof Ziółkowski
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Sygn. powiązane
II OZ 575/05 - Postanowienie NSA z 2005-07-07
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 września 2001 r. Nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz art. 20 u. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresy powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 18 stycznia 2001 r. NR [...] pozbawiającą D. L. uprawnień wdowy po kombatancie , który otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji stwierdził, że mąż strony uprawnienia kombatanckie otrzymał tylko i wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej za pełnienie służby w MO. Jakakolwiek zaś działalność w MO nie może być uznana za działalność kombatancką.
D. L. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję. Skarżąca wskazała, że decyzja w sprawie może być wydana jedynie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem strony. Żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości wszczęcia postępowania weryfikacyjnego w stosunku do osoby zmarłej. Wdowa natomiast nie jest w stanie wykazać, czy istotnie mąż uprawnienia takie mógł zachować czy też je utracić.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Możliwość pozbawienia uprawnień kombatanckich otrzymanych na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresy powojennego, przewiduje art. 25 ust. 2 tejże ustawy. Jedną z okoliczności uzasadniających pozbawienie uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów jest fakt ich otrzymania wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienionych w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4 tej ustawy z wyjątkiem osób, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
Z zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w T. z dnia 8 lutego 1989 r. wynika, że mąż skarżącej A. L. służył w szeregach Milicji Obywatelskiej od dnia 1 lutego 1945 r. do dnia 31 grudnia 1948 r. i brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Na tej podstawie Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w T. orzeczeniem z dnia 30 marca 1989 r. przyznał D. L. uprawnienia wdowy po kombatancie. Nie ulega zatem wątpliwości, wobec treści powyższego zaświadczenia, że A. L. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
W konsekwencji stwierdzić należy, że gdyby A. L. żył, to można by go pozbawić, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresy powojennego uprawnień kombatanckich, które nabył na podstawie dotychczasowych przepisów. W tej sytuacji istnieją też podstawy do pozbawienia skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie. Uprawnienia skarżącej pochodzą bowiem od uprawnień kombatanckich jej zmarłego męża. W tym sensie są to uprawnienia pochodne. Konsekwencją tego jest to, że podstawy uzasadniające pozbawienie uprawnień A. L., uzasadniają także pozbawienie skarżącej uprawnień wdowy po tym kombatancie. Możliwość pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie jest powszechnie przyjmowana w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tytułem przykładu wystarczy wskazać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1996 r. III AZP 32/95, która została opublikowana w OSNIAPiUS nr 15 z 1996 r., poz. 206.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI