II SA/GD 3661/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-04-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
zasiłek pielęgnacyjnyniepełnosprawnośćprawo socjalneświadczenia rodzinneinterpretacja przepisówwiekdzieciństwoSKOWSA

WSA w Gdańsku uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej od dzieciństwa, uznając, że niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego M. P., osobie niepełnosprawnej od dzieciństwa, której umiarkowany stopień niepełnosprawności został formalnie ustalony po ukończeniu 16 roku życia. Organy administracji odmówiły świadczenia, powołując się na wymóg powstania niepełnosprawności w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. WSA w Gdańsku uchylił decyzje, interpretując przepis jako odnoszący się do momentu powstania niepełnosprawności, a nie daty jej formalnego ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że niepełnosprawność wnioskodawczyni, mimo że od dzieciństwa, została formalnie uznana za umiarkowaną dopiero w wieku 22 lat, co miało oznaczać brak spełnienia warunku powstania niepełnosprawności w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Sąd, powołując się na art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz orzecznictwo NSA, uznał, że kluczowe jest powstanie niepełnosprawności w odpowiednim wieku, a nie data jej formalnego ustalenia. Skoro niepełnosprawność istniała od dzieciństwa, a więc w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego, skarżąca powinna otrzymać zasiłek pielęgnacyjny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, wskazując na naruszenie prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest powstanie niepełnosprawności w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego, a nie data jej formalnego ustalenia. Celem przepisu jest zapewnienie wsparcia osobom, których niepełnosprawność ujawniła się w młodym wieku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.z.r.p.w. art. 14 § ust. 3 pkt 2

Ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych

Sformułowanie "powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego" odnosi się do czasu powstania niepełnosprawności, a nie jej rozmiaru czy daty ustalenia stopnia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r.

u.ś.r. art. 71 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przewiduje utratę mocy ustawy z 1994 r. z dniem 1 maja 2004 r.

u.ś.r. art. 72

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przewiduje utratę mocy ustawy z 1994 r. z dniem 1 maja 2004 r.

u.z.r.p.w. art. 8 § ust. 1

Ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych

Określa wiek uprawniający do zasiłku rodzinnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niepełnosprawność skarżącej powstała w dzieciństwie, co jest wiekiem uprawniającym do zasiłku rodzinnego, a tym samym spełnia warunek z art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, niezależnie od daty formalnego ustalenia stopnia niepełnosprawności.

Odrzucone argumenty

Niepełnosprawność skarżącej została formalnie ustalona w stopniu umiarkowanym dopiero po ukończeniu 16 roku życia, co wyklucza prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zgodnie z interpretacją organów administracji.

Godne uwagi sformułowania

Celem omawianego przepisu ustawy jest zapewnienie osobie niepełnosprawnej świadczenia socjalnego, jeżeli jej niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do otrzymania zasiłku rodzinnego. Ustawodawca uzależnił prawo do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego [...] od powstania niepełnosprawności w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Nie uzależnił natomiast tego prawa od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności.

Skład orzekający

Janina Guść

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Nowakowski

członek

Krzysztof Retyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu dotyczącego powstania niepełnosprawności jako warunku przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, szczególnie w przypadkach, gdy niepełnosprawność trwa od dzieciństwa, ale formalne ustalenie stopnia nastąpiło później."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych z 2003 r. (choć zasada interpretacyjna może być nadal aktualna).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest interpretacja daty powstania niepełnosprawności w kontekście świadczeń socjalnych, co ma znaczenie dla wielu osób.

Czy niepełnosprawność od dzieciństwa zawsze oznacza prawo do zasiłku? Sąd wyjaśnia kluczową datę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 3661/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Retyk
Stanisław Nowakowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie NSA Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 13 sierpnia 2001 r., nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 sierpnia 2001 r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił M. P. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie w wieku powyżej 16 lat, jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia
2 lipca 2001 r. wnioskodawczyni została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od czerwca 2001 r., a więc wieku, w którym M. P. nie przysługiwało uprawnienie do zasiłku rodzinnego.
M. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji domagając się wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego.
Decyzją z dnia 21 września 2001 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2, art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż M. P. urodzona 27 sierpnia 1979 r. wystąpiła w dniu
16 lipca 2001 r. z wnioskiem do organu pomocy społecznej o ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, załączając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z 2 lipca 2001 r. Z orzeczenia tego jednoznacznie wynika, że odwołująca się jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa, a niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym datuje się od czerwca 2001 r. tj. od 22 roku życia strony. M. P. nie przysługuje zatem uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego.
M. P. wniosła skargę na powyższą decyzję wskazując, iż wydana decyzja jest dla niej krzywdząca. Skarżąca wskazała, iż orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zalicza ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dzieciństwa i zgodnie z obowiązującymi przepisami nabyła ona prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy,
w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z treścią stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (t.j. Dz. U. Nr 102 z 1998 r. poz. 651 ze zm.) osobie wieku powyżej 16 lat zasiłek pielęgnacyjny przysługuje, jeżeli jest ona niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność ta powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy zasiłek rodzinny na dziecko przysługuje do ukończenia 16 roku życia, a jeżeli kształci się w szkole - do czasu ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do kończenia 20 lat. Zawarte w art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych sformułowanie "powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego" odnosi się do czasu powstania niepełnosprawności, a nie do jej rozmiaru (stopnia). Celem omawianego przepisu ustawy jest zapewnienie osobie niepełnosprawnej świadczenia socjalnego, jeżeli jej niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do otrzymania zasiłku rodzinnego. Z tego też punktu widzenia za niezasadne uznać należy wyłączanie z kręgu uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego osób, u których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do otrzymania zasiłku rodzinnego, a stopień tej niepełnosprawności został ustalony dopiero po ukończeniu tego wieku. Powyższe przemawia za przyjęciem poglądu, że ustawodawca uzależnił prawo do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego przez osobę, o której mowa w art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia
1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych od powstania niepełnosprawności w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego. Nie uzależnił natomiast tego prawa od daty ustalenia stopnia niepełnosprawności. (vide: stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
24 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1553/01).
Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z 2 lipca 2001 r. wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa, a niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym datuje się od czerwca 2001 r. Skarżąca wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organy orzekające w sprawie jest osobą uprawnioną do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego w myśl art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Jest ona bowiem osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a jej niepełnosprawność powstała
w dzieciństwie, a więc w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego.
Naruszenie przepisu prawa materialnego art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia
1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych miało wpływ na wynik sprawy, z tych przyczyn zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ administracji winien wydać decyzję prawidłowo stosując normę art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Organ administracji winien wziąć pod uwagę, iż w niniejszej sprawie rozpoznanie wniosku dotyczącego zasiłku pielęgnacyjnego za okres sprzed daty wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) powinno nastąpić na podstawie przepisów dotychczasowych. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych w art. 71 ust. 2 i art. 72 przewiduje, że ustawa z dnia
1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. Rozpatrzenie wniosku o świadczenie przysługujące za okres do dnia 30 kwietnia 2004 r. winno nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących w okresie za jaki przysługiwało świadczenie. Przepisy nowe znajdą natomiast zastosowanie do świadczeń przyznawanych za okres od dnia 1 maja 2004 r. jako dnia wejścia w życie nowej ustawy.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne tylko
w przypadku, gdy zaskarżona decyzja może podlegać wykonaniu. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania
w okresie od wydania do uprawomocnienia się wyroku było bezprzedmiotowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI