II SA/Gd 364/19

II SA/Gd 364/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Mariola Jaroszewska
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 2827/21 - Wyrok NSA z 2023-10-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 3 pkt 8, art. 66 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek – Rak (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
D. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 4 października 2018 r., nr [...], o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia.
Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
D. B. wystąpił do organu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie jednego obiektu inwentarskiego - kurnika oraz zwiększeniu obsady w drugim obiekcie inwentarskim na terenie działki nr [..]-[..] w miejscowości G., obręb ewidencyjny G., gmina S. Do wniosku dołączył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W toku tego postępowania organ zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, a do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wydanie opinii, uzyskując w tym zakresie ich negatywne stanowiska. Również mieszkańcy G. zgłosili swój sprzeciw co do planowanego przedsięwzięcia.
Decyzją z dnia 4 października 2018 r. Wójt Gminy odmówił wydania stosownej decyzji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie polega na rozbudowie jednego obiektu inwentarskiego - kurnika oraz zwiększeniu obsady w drugim obiekcie inwentarskim, na działkach o nr [..]-[..] w miejscowości G., obręb ew. G., gmina S. Na wskazanym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a planowana inwestycja znajduje się w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Z treści raportu oddziaływania na środowisko wynika, że obecnie w istniejących budynkach inwentarskich odbywa się chów brojlerów o obsadzie po 17000 sztuk w każdym budynku. Łączna obsada w gospodarstwie wynosi 34000 sztuk (136 DJP). Planowana docelowa powierzchnia hodowlana po zrealizowaniu inwestycji wynosić będzie odpowiednio 2145 m2 w kurniku nr 1 i 1500 m2 w kurniku nr 2. W ramach planowanego przedsięwzięcia, Inwestor zamierza zwiększyć skalę produkcji w obu obiektach, co wiąże się z koniecznością rozbudowy jednego z obiektów.
Według autora raportu wymiary kurnika nr 2 pozwalają na zwiększenie obsady brojlerów kurzych bez konieczności jego rozbudowy. W wyniku realizacji inwestycji w kurniku nr 1 prowadzony będzie chów brojlerów o obsadzie 40000 sztuk, natomiast w kurniku nr 2 o obsadzie 29000 sztuk. Planowana docelowa obsada w gospodarstwie wynosi 69000 szt. (276 DJP). W raporcie przedstawiono opis technologiczny projektowanego gospodarstwa, z którego wynika, że pisklęta przeznaczone do chowu kupowane będą od dostawców zewnętrznych. Na 4 - 5 dni przed zasiedleniem w budynkach inwentarskich zostanie ułożona warstwa suchej ściółki o grubości około 5 - 6 cm (w lecie) lub 8 -10 cm (w zimie). Następnie ustawiane będą linie technologiczne do podawania paszy i wody. W dniu zasiedlenia budynków pisklętami, pomieszczenia zostaną ogrzane do temperatury ok. 35°C. Długość cyklu hodowlanego brojlerów to ok. 45 dni. Do ubojni będą sprzedawane brojlery o wadze końcowej 2,3 kg. W ciągu roku planowanych jest 7 cykli produkcyjnych. Po każdym zakończonym cyklu produkcyjnym prowadzone będą prace porządkowe i dezynfekcyjne w budynkach inwentarskich.
W raporcie wskazano, że do zagospodarowania powstającego na terenie gospodarstwa obornika potrzebne jest około 18 ha ziemi. Wnioskodawca posiada obecnie 8 ha użytków własnych, w związku z czym nadwyżki powstającego na terenie gospodarstwa pomiotu będzie zbywał innym rolnikom/podmiotom na podstawie umów. Inwestor wezwany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do przedstawienia obliczeń potwierdzających, że do zagospodarowania powstającego pomiotu niezbędnych jest 18 ha gruntów rolnych przedstawił obliczenia, na podstawie których przyjęto wskazano w raporcie ilość wymaganych gruntów. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zakwestionował poprawność przedstawionych obliczeń wskazując w piśmie z dnia 20 grudnia 2017 r., że w jego opinii areał gruntów rolnych niezbędnych do zagospodarowania obornika wynosi 41,42 ha. Inwestor w piśmie z dnia 15 stycznia 2018 r. potwierdził te wyliczenia, podkreślając ponownie, że z uwagi na posiadany areał użytków rolnych o wielkości 8 ha nadwyżki pomiotu zbywane będą innym rolnikom/podmiotom na podstawie umów. Organ uzgadniający w piśmie z dnia 9 marca 2018 r. wskazał, że do dokumentacji dołączona została jedynie umowa zbytu pomiotu z rolnikiem, który dysponuje 10 ha gruntów rolnych. W związku z tym, że inwestor nie posiada wymaganego areału do zagospodarowania powstałego pomiotu, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zobligował wnioskodawcą do przedłożenia wykazu działek, na których będzie zagospodarowany obornik z przedmiotowego gospodarstwa. Ponadto, wezwał inwestora do określenia, gdzie będzie magazynowany pomiot w okresie, w którym nawożenie na pola jest zabronione. W odpowiedzi na powyższe inwestor wskazał, że przekazanie nadwyżek powstających na terenie gospodarstwa nawozów organicznych do biogazowni jest możliwe po realizacji przedmiotowego zamierzenia. Natomiast bez odpowiedzi pozostały kwestie dotyczące magazynowania pomiotu w okresie, w którym nawożenie na pola jest zabronione.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że złożone przez wnioskodawcę wyjaśnienia dotyczące możliwości i sposobu zagospodarowania pomiotu kurzego nadal nie spełniają wymogów prawa. Uzupełnienia składane przez inwestora są wymijające i zbyt ogólnikowe. Zwrócił uwagę na fakt, że bez zgromadzenia rzetelnego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, nie jest możliwe określenie rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Organ I instancji wskazał ponadto, że wątpliwości - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczyły zagęszczenia obsady w kurnikach. Posługując się definicją dużej jednostki przeliczeniowej (DJP), za którą w myśl § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia, przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza, organ uznał, że zastosowane w rozporządzeniu progi kwalifikujące inwestycje z zakresu chowu brojlerów jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dotyczą docelowej maksymalnej możliwej obsady przy zastosowaniu zakładanej technologii chowu/hodowli zwierząt, tak aby zostały dotrzymane wymogi rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz.U z 2010 r., nr 56, poz. 344 ze zm.). Zatem istotne było ustalenie maksymalnej możliwości obsady danego obiektu, stanowiącej iloraz projektowanej powierzchni chowu bojlerów przez minimalna powierzchnię utrzymania określoną w przepisach ww. rozporządzenia.
Organ wskazał, że z raportu wynika, że planowana przez wnioskodawcę maksymalna obsada brojlerów (40000 sztuk w kurniku nr 1 i 29000 sztuk w kurniku nr 2) na wskazanej powierzchni hodowlanej jest za duża i przekracza zagęszczenie obsady 39 kg/m2, określone w § 37 rozporządzenia z dnia 15 lutego 2010 r.
Uzgadniający w toku postępowania ocenowego przedsięwzięcie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska przy uwzględnieniu przyjętych założeń technologicznych oraz powierzchni hodowlanej w kurniku nr 1 i 2, stwierdził, że zagęszczenie obsady w kurnikach będzie większe i w kurniku nr 1 wyniesie 42,89 kg/m2, natomiast w kurniku nr 2 - 44,46 kg/m2. Ponadto, z raportu wynika, że inwestor w procesie hodowli planuje się prowadzić ubiórkę drobiu, aby spełnione były wymogi obsady w kurniku. W toku prowadzonego postępowania, organ uzgadniający dążył do wyjaśnienia tej kwestii. Wezwał wnioskodawcę m.in. o wskazanie maksymalnej obsady brojlerów w kurnikach. Inwestor wskazał, że planowana maksymalna obsada w kurnikach jest zgodna z § 37 ww. rozporządzenia, natomiast ubiorka powoduje zmniejszenie ilości zwierząt, dzięki czemu mniejsza ilość zwierząt może być w nich utrzymywana do większej wagi. Organ uzgadniający wezwał inwestora do wskazania podstawy prawnej, która zezwala na dokonywanie odławiania brojlerów. Uzyskując w tym zakresie informacje, iż aktualnie obowiązujących przepisach nie ma aktu prawnego, który regulowałby kwestie dotyczące sposobu i warunków wykonywania planowanej ubiórki (odławiania) brojlerów. Jednakże zabieg ten jest powszechnie stosowany na fermach drobiu, na terenie całego kraju.
W związku z odpowiedzią inwestora Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał wnioskodawcę m.in. o rozważenie możliwości realizacji inwestycji w nowym wariancie, który uwzględniłby maksymalną docelową obsadę w kurnikach zgodną z ww. rozporządzeniem. Jednak wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko co do planowanej obsady w gospodarstwie, tym samym nie rozważył i nie wskazał nowego wariantu realizacji przedsięwzięcia, który to wariant uwzględniałby zmniejszenie obsady w kurnikach, tak aby mogły zostać dotrzymane wymogi ww. rozporządzenia.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. odmówił uzgodnienia i określenia warunków realizacji przedsięwzięcia wskazując, że planowana ubiórka drobiu nie ma umocowania prawnego w ustawodawstwie i nie może być wykonywana. Przy podanych parametrach (powierzchni hodowlanej i maksymalnej wadze zwierząt 2,3 kg) otrzymano zagęszczenie w wysokości 42,89 kg/m2 (kurnik nr 1) i 44,46 kg/m2 (kurnik nr 2), co oznacza, że przy planowanej obsadzie w kurnikach przekroczone zostanie dopuszczalne prawem zagęszczenie brojlerów.
Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 7 lipca 2017 r. negatywnie zaopiniował warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Stwierdził bowiem, że planowane przedsięwzięcie może powodować zagrożenie dla środowiska, a tym samym dla zdrowia ludzi ze względu na wzmożoną emisję odorów i kurzu podczas załadunku pomiotu kurzego. Wskazał, że w przedstawionych dokumentach nie podano informacji o miejscu załadunku, o częstotliwości pozbywania się pomiotu kurzego, o środkach ograniczających wpływ oddziaływań negatywnych na zdrowie ludzi, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy lub wydzielające się substancje toksyczne.
Organ I instancji podzielił stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że planowana inwestycja jest niegodna z przepisami szczególnymi, tj. narusza wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r., a wyrażenie zgody na jej realizację doprowadziłoby do naruszenia prawa w zakresie dopuszczalnego zagęszczenia brojlerów w kurnikach.
W odniesieniu do sprzeciwu społeczności lokalnej, głównie właścicieli działek znajdujących się w sąsiedztwie przedsięwzięcia, organ uznał ich obawy za uzasadnione. Inwestor planuje bowiem rozbudową jednego z obiektów (kurnik nr 1) w kierunku działek stanowiących tereny zabudowy mieszkaniowej. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje sią na terenie działek nr [...] i [...] oraz [...] (budynek mieszkalny w zabudowie zagrodowej). Budynki te znajdują sią w odległości około 7 - 17 m od granic terenu objętego przedmiotową inwestycją. Z obliczeń przedstawionych w raporcie wynika, że zarówno oddziaływanie w postaci emisji hałasu jak i emisji amoniaku są bliskie wartościom granicznym określonym w przepisach prawa. Niepewnym pozostaje także stopień oddziaływania przedsięwzięcia na stan środowiska gruntowo - wodnego, gdyż inwestor, pomimo wezwań, nie wyjaśnił kwestii zagospodarowania powstające pomiotu kurzego, a także nie określił gdzie i w jaki sposób magazynowany będzie pomiot w okresie, w którym nawożenie na pola jest zabronione.
Rozpoznając odwołanie D. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 marca 2019 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował kwalifikację planowanego przedsięwzięcia oraz wyniki postępowania oceniającego oddziaływanie na środowisko, które wskazują na brak podstaw do określenia środowiskowych uwarunkowań dla wskazanego we wniosku przedsięwzięcia.
Według Kolegium, za wydaniem negatywnej decyzji przemawia przede wszystkim odmowa uzgodnienia warunków realizacji inwestycji. W świetle bowiem art. 77 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska ma charakter wiążący, co oznacza brak możliwości wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także niedopuszczalność określenia w decyzji pozytywnej warunków odmiennych niż uczynił do organ uzgadniający. W związku z tym, że postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia inwestycji, Wójt Gminy był zobligowany do wydania decyzji odmownej. Kolegium uznało wskazane postanowienie za prawidłowe, wydane po uzupełnieniu raportu oraz szczegółowej i wnikliwej analizie zgromadzonych danych. Stanowisko to Kolegium uznało za uzasadnione w obliczu planowanego przekroczenia dopuszczalnego zagęszczenia obsady w kurnikach, braku przedstawienia przez inwestora wariantu przedsięwzięcia, który te normy spełniałby i w konsekwencji niemożliwości rzeczywistej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Według Kolegium w sytuacji, gdy kwestia odławiania (ubiórki) drobiu nie jest uregulowana prawnie brak jest podstaw do jej uwzględniania przy ustalaniu maksymalnego zagęszczenia obsady drobiu zgodnie z wymogami rozporządzenia z dnia 15 lutego 2010 r. Brak regulacji w tym zakresie nie pozwala na szczegółowe ustalenie zasad i warunków ubiórki i nie pozwala na zweryfikowanie, czy propozycje inwestora w zakresie odławiania drobiu zapewnią zachowanie maksymalnego możliwego zagęszczenia obsady drobiu w kurniku. Kolegium wskazało również na brak uzupełnienia przez inwestora danych co do sposobu zagospodarowania obornika, zwłaszcza sposobu jego magazynowania w okresie, w którym nawożenie na gruntach rolnych jest zabronione, co w jego ocenie dodatkowo stanowiło przesłankę uzasadniającą odmowę uzgodnienia. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również do podważenia prawidłowości negatywnej opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego o przedsięwzięciu.
W skardze D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta, a także uchylenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 29 czerwca 2018 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 1 i 2 u.o.o.ś., art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, a także art. 21, art. 22 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie zabrakło wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, przekroczono zasadę swobodnej oceny dowodów oraz nie dokonano analizy przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko. Organy nie miały podstaw do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż wszystkie warunki ustawowe zostały przez niego spełnione. Wydanie rozstrzygnięcia negatywnego w tym zakresie ogranicza jego prawo własności.
Wskazał, że planowana ubiórka drobiu stanowi element technologii chowu drobiu i jest powszechnie akceptowalnym przez organy uzgadniające w innych regionach kraju sposobem na zmniejszenie zagęszczenia w obiektach inwentarskich. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska subiektywnie przyjął, że ubiórka nie może być wykonana, gdyż nie ma umocowania prawnego w ustawodawstwie.
Według skarżącego, żaden przepis prawa nie obliguje go do przedłożenia umów pozwalających na zagospodarowanie całego pomiotu kurzego, zwłaszcza na etapie procedowania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wnioskodawca nie może zawrzeć stosownych umów nie wiedząc jeszcze w jakim ostatecznie kształcie i skali powstanie planowana inwestycja. Wskazał przy tym, że z ostrożności procesowej, stosując się do zaleceń organu I instancji, zawarł stosowne umowy z okolicznymi rolnikami na odbiór obornika, co wynika wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego. Zaznaczył, że obawy organu związane z ewentualnymi dodatkowymi i teoretycznymi brakami areału przed przystąpieniem do prowadzenia instalacji można rozwiązać także poprzez odpowiednie warunki, pod jakimi analizowane przedsięwzięcie może zostać zrealizowane. Organ, w przypadku uznania, że zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający, winien zatem ewentualnie wezwać inwestora do przedłożenia analizy porealizacyjnej, w której zostanie wykazany sposób zagospodarowania odchodów zwierząt (obornik) jako nawóz naturalny na gruntach inwestora.
Dodał, że zarzut organu opiniującego w zakresie braku informacji o sposobie zagospodarowania obornika w okresie, kiedy nie jest możliwe nawożenie, jest całkowicie chybiony. Problem składowania i prawidłowego zagospodarowania obronika jest kwestią dotycząca rolnika nabywającego od inwestora nawóz, a nie samego inwestora. Ponadto, w umowie został zastrzeżony obowiązek sporządzenia planu nawozowego, który zostanie zatwierdzony przez Okręgową Stację Chemiczno-Rolniczą. Należy w takim razie przyjąć, że odbiór przez nabywcę obornika nastąpi z zachowaniem wszelkich standardów określonych przez stosowne normy prawne.
Ponadto wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny niezasadnie przyjął, że przedłożony raport nie zawiera informacji o negatywnych oddziaływaniach na zdrowie ludzi, podczas gdy jest on w pełni kompletny. Zawarto w nim informacje, że mogą występować ewentualne uciążliwości odorowe. Natomiast w zakresie substancji toksycznych wskazuje, że planowana inwestycja nie przekroczy stężeń określonych normami prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 4 października 2018 r. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "Rozbudowa jednego obiektu inwentarskiego – kurnika oraz zwiększenie obsady w drugim obiekcie inwentarskim na terenie działki nr [..]-[...] w miejscowości G., obręb ewidencyjny G., gmina S.".
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego brak było podstaw do ich usunięcia z obrotu prawnego. Sąd nie stwierdził również przesłanek do uchylenia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), zwanej dalej u.o.o.ś.
Organy obu instancji rozpoznały sprawę z wniosku skarżącego o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie jednego obiektu inwentarskiego wraz z obsadą 40000 sztukami brojlerów oraz zwiększeniu obsady brojlerów w drugim obiekcie do 29000 sztuk, co doprowadzi do osiągnięcia łącznej obsady 69000 sztuk brojlerów, stanowiących w przeliczeniu 276 DJP. Prawidłowo zakwalifikowały wskazane przedsięwzięcie jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 2 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Zgodnie z powołanym przepisem za tego rodzaju przedsięwzięcie uważa się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza).
W konsekwencji takiej kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś., wymagane było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, poprzedzonej przeprowadzoną oceną oddziaływania na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś.), w toku której obligatoryjne jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko. W tym postępowaniu bowiem ocena okoliczności faktycznych dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport, który stanowi istotny środek dowodowy i który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 u.o.o.ś. postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje w szczególności:
a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,
c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Natomiast, w myśl art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Analizując wnikliwie zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że organy procedujące wniosek skarżącego w sposób kompleksowy zebrały materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, na jego podstawie dokonały ustaleń faktycznych niezbędnych do prawidłowego zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego i załatwienia sprawy.
W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organy określają, analizują i oceniają m.in. bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy oraz wzajemne oddziaływanie między powyższymi elementami (art. 62 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś.). Dokumentem umożliwiającym analizę kryteriów wskazanych w art. 62 ust. 1 u.o.o.ś. jest raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego szczegółową treść określa art. 66 u.o.o.ś. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, dlatego też jego treść powinna, w granicach określonych przez art. 66 ust. 1 u.o.o.ś., szczegółowo charakteryzować planowane przedsięwzięcie (pkt 1 lit. a), wskazywać główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych (pkt 1 lit. b), przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia (pkt 1 lit. c), opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę, opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko (pkt 8) oraz opis działań mających na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko (pkt 9).
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma określić wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości jego realizacji. Prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, w tym wypadku wójt, przy udziale organów współdziałających, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, może dokonać wyłącznie na podstawie rzetelnych i kompletnych danych indywidualizujących i charakteryzujących inwestycję oraz jej wpływ na komponenty środowiska. Prowadzona ocena nie może pomijać oceny zgodności z obowiązującymi przepisami przyjętych założeń inwestycyjnych, albowiem ustalenia środowiskowych uwarunkowań można dokonać wyłącznie w stosunku do przedsięwzięcia, którego założenia nie naruszają przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Tylko raport opierający się na założeniach charakteryzujących inwestycję zgodnych z prawem może być materiałem wyjściowym dla prawidłowego określenia jej wpływu na środowisko i zdiagnozowania wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska. Jest to założenie niezbędne do tego, ażeby raport mógł zrealizować swoją funkcję jako instrument identyfikacji znaczących oddziaływań na środowisko, co umożliwia w toku postępowania ocenowego określenie adekwatnych środków łagodzących i kompensujących. Raport powinien być kompletny, rzetelny i spójny, odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z etapem przygotowania, realizacji, jak i likwidacji przedsięwzięcia, wskazywać jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Raport dotyczy bowiem konkretnego, ściśle określonego przedsięwzięcia, którego poszczególne elementy, jak chociażby procesy produkcyjne, powinny zostać określone na tyle precyzyjnie, ażeby możliwe było przeprowadzenie oceny przewidywanego rodzaju i ilości emisji, w tym odpadów, wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Tylko tak scharakteryzowane przedsięwzięcie umożliwi rzeczywiste prognozowanie oddziaływań i określenie odpowiadających im środków zaradczych.
Pomimo tego, że raport jest dokumentem prywatnym, sporządzanym na zlecenie inwestora, to niewątpliwie powinien zostać poddany starannej ocenie organów orzekających zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania dowodowego wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z uwagi na to, że zawiera on w zdecydowanej mierze informacje wymagające wiedzy specjalistycznej, jego merytoryczną ocenę przeprowadzają organy wyspecjalizowane w tym zakresie w ramach ich właściwości rzeczowej, głównie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dając wyraz tej ocenie, właśnie w postanowieniu w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznej kontroli treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd tylko kontroluje ustalenia faktyczne dokonane w tym zakresie przez właściwe organy na podstawie kryterium legalności oraz biorąc pod uwagę normy z art. 66 u.o.o.ś. (por. wyroki NSA z dnia 29 września 2016 r., II OSK 662/15, 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14, 28 sierpnia 2014 r., II OSK 495/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Sąd, po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, podzielił w całości stanowisko organów obu instancji zaprezentowane w motywach podjętych rozstrzygnięć i stwierdził, że przedłożony przez inwestora raport i jego uzupełnienia nie pozwalał na dokonanie prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w trakcie postępowania uzgodnieniowego, którego przedmiotem była wnikliwa analiza treści raportu i przyjętych w nim rozwiązań, trzykrotnie pismami z dnia 22 sierpnia 2017 r., 27 września 2017 r. i 20 grudnia 2017 r. wzywał inwestora do uzupełnienia informacji zawartych w raporcie. I choć uzupełnienia raportu były przedkładane na każde wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, to jednak nie czyniły one zadość wezwaniom organu uzgadniającego. Lektura uzupełnień raportu uzasadniała wniosek, iż autor raportu zamiast rzetelnie ustosunkować się do wezwań Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, podejmował polemikę ze stanowiskiem organu uzgadniającego, negując potrzebę udzielenia żądanych informacji bądź zmiany wariantu realizacji inwestycji określonego w raporcie na wariant proponowany przez organ.
Natomiast Sąd podziela w całości stanowisko organu uzgadniającego, Wójta Gminy oraz Kolegium o brakach raportu, wyrażone w motywach wydanych rozstrzygnięć, czyniąc ustalenia w tym zakresie swoimi.
Organy prawidłowo uznały bowiem, że proponowana w ramach przedsięwzięcia maksymalna obsada brojlerów w każdym z dwóch kurników przekroczy normy określone w § 37 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz.U. z 2010 r., nr 56, poz. 344 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie utrzymywania zwierząt gospodarskich.
Opierając się na danych z raportu obejmujących powierzchnię hodowlaną każdego z kurników (kurnik nr 1 – 2145 m2, kurnik nr 2 – 1500 m2) oraz maksymalną masę ubojową brojlerów 2,3 kg organy obliczyły zagęszczenie obsady w kurnikach uzyskując wyniki w odniesieniu do kurnika nr 1 – 42,89 kg/m2 i do kurnika nr 2 – 44,46 kg/m2, co oznacza, przy planowanej obsadzie, przekroczenie dopuszczalnych prawem norm zagęszczenia. Zgodnie bowiem z § 37 rozporządzenia w sprawie utrzymywania zwierząt gospodarskich kurczęta brojlery mogą być utrzymywane w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsady wynosi 39 kg/m2.
Przy tym zwrócić należy uwagę, że wątpliwości Sądu nie wzbudziła prawidłowość poczynionych obliczeń, które wykazują zgodność ze sposobem ustalania poziomu obsady kurcząt brojlerów w kurniku określonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu ustalania poziomu obsady kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są one utrzymywane (Dz.U. nr 223, poz. 1784 ze zm.). Zgodnie z § 2 przywołanego rozporządzenia poziom obsady kurczą brojlerów w kurniku, w którym są one utrzymywane, ustala się poprzez obliczenie łącznej masy żywych zwierząt brojlerów, w przeliczeniu na 1 m2 stale dostępnej im powierzchni użytkowej wyłożonej ściółką. Łączna masa kurcząt nie może przekroczyć obsady maksymalnego zagęszczenia, określonego w rozporządzeniu w sprawie utrzymywania zwierząt gospodarskich. Ustalenia poziomu obsady dokonuje się przed wprowadzeniem kurcząt do kurnika, biorąc pod uwagę spełnienie wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 122 ze zm.), zwanej dalej u.o.z.
Z tego wynika, że określenia parametru zagęszczenia obsady planowanej inwestycji z zakresu chowu brojlerów powinno dokonywać się przy uwzględnieniu wagi ubojowej brojlerów, czyli maksymalnej wagi, której osiągnięcie w cyklu produkcyjnym oznacza możliwość uboju. Obliczeń zagęszczenia obsady należy zatem dokonywać przy maksymalnym zagęszczeniu i docelowej wadze. Powyższą wykładnię potwierdzają przepisy u.o.z. oraz przyjęty w rozporządzeniu wskaźnik jednostek przeliczeniowych inwentarza – DJP, za który przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Istotne jest, że normy upoważniające do wydania powołanych wyżej rozporządzeń, tj. w sprawie utrzymywania zwierząt gospodarskich oraz w sprawie sposobu ustalania poziomu obsady kurcząt brojlerów w kurniku, w którym są one utrzymywane, znajdują się w u.o.z. Przepis art. 12 ust. 1 u.o.z. stanowi, że kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im opieki i właściwych warunków bytowania. Warunki chowu lub hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń ciała lub innych cierpień (ust. 2). Stosownie do art. 12 ust. 5 u.o.z. obsada zwierząt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku, wieku i stanu fizjologicznego jest zabroniona. Z art. 12 ust. 7 u.o.z. wynika natomiast, że wymagania określone w rozporządzeniach wykonawczych mają na względzie zapewnienie zwierzętom gospodarskim właściwych warunków bytowania i opieki oraz wpływ tych warunków na zdrowie i dobrostan zwierząt.
Powyższe zasady są zbieżne z zasadami wynikającymi z uregulowań międzynarodowych, w tym z Europejskiej konwencji o ochronie zwierząt hodowlanych i gospodarskich, sporządzonej w Strasburgu dnia 10 marca 1976 r. i ratyfikowanej przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 28 grudnia 2007 r. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Konwencji swoboda ruchu właściwa zwierzęciu - wziąwszy pod uwagę jego gatunek i zgodnie z posiadanym doświadczeniem i wiedzą naukową, nie może być ograniczona w sposób powodujący niepotrzebne cierpienia lub urazy i uszkodzenia ciała. Jeżeli zwierzę jest stale lub często trzymane na uwięzi lub w zamknięciu, należy mu zapewnić przestrzeń odpowiednią do jego potrzeb fizjologicznych i etologicznych, zgodnie z posiadanym doświadczeniem i wiedzą naukową (ust. 2).
Określone zatem zasady utrzymywania zwierząt gospodarskich, w tym wymogi w zakresie maksymalnego zagęszczenia obsady zwierząt, mają realizować cele ochronne związane z humanitarnym traktowaniem zwierząt. Przez humanitarne traktowanie zwierząt u.o.z. rozumie traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę. Z tego powodu ustawodawca określił normy obowiązujące przy utrzymywaniu zwierząt gospodarskich, których przekroczenie powoduje sprzeczność prowadzonej działalności hodowlanej z prawem.
Nie można zatem zaakceptować przedsięwzięcia, które zakłada zagęszczenie obsady kurcząt brojlerów w kurnikach przekraczającą maksymalną dopuszczalną przez rozporządzenie wartość, dla danego rodzaju kurnika. Analiza wagi ubojowej brojlerów – 2,3 kg oraz powierzchni hodowlanej w każdym z kurników prowadzi do wniosku, że inwestor zaplanował obsadę kurników większą niż liczba stanowisk. Usprawiedliwieniem dla takiego przekroczenia nie może być proponowana przez inwestora metoda ubioru kurcząt, czyli odławiania w trakcie cyklu produkcyjnego określonej ilości sztuk zanim osiągną wagę ubojową.
Ze względów humanitarnych takiej sytuacji zaakceptować nie można. Z tych powodów wielkością maksymalnego zagęszczenia obsady kurcząt nie można manipulować poprzez przyjęcie określonych założeń technologicznych i zasad obrotu stada, które nie wynikają z żadnych aktów obowiązującego prawa, prowadzą do naruszenia norm określonych w przepisach i stwarzają zagrożenie na zwierząt.
Poza tym zwrócić należy uwagę na niekonsekwencję w zakresie danych charakteryzujących całość inwestycji zawartych w raporcie. Z raportu wynika bowiem, że długość jednego cyklu produkcyjnego trwać będzie około 45 dni, w trakcie których brojlery mają osiągnąć wagę końcową 2,3 kg, uzasadniającą ich sprzedaż do ubojni. Wynika z tego, że jest to zasadniczy cel planowanej działalności gospodarczej. To założenie produkcyjne traci jednak sens przy zastosowaniu proponowanej przez inwestora tzw. ubiórki kurcząt, czyli wyławianiu części z obsady kurnika przed osiągnięciem przez nich wagi ubojowej. Z informacji zawartych w raporcie nie wynika bowiem, w jaki sposób tak odławiane sztuki ważące 2,0 kg będą zagospodarowane. Raport nie pozwala na przyjęcie, że kurczęta o mniejszej wadze niż 2,3 kg będą przeznaczane na sprzedaż do ubojni. Innymi słowy, z raportu ani z dodatkowych wyjaśnień inwestora nie wynika przydatność kurcząt o wadze 2,0 kg ani sposób ich zagospodarowania. Zasadniczym bowiem celem hodowli wyrażonym w raporcie jest sprzedaż na ubój kurcząt, które osiągnęły w cyklu produkcyjnym wagę 2,3 kg. Skoro tak, to celowość tzw. ubiórki drobiu jest wątpliwa i składnia to wniosku, że zastosowanie tej metody chowu drobiu zmierza w gruncie rzeczy do maksymalizacji zysków inwestora kosztem zdrowia i dobrostanu zwierząt, z niedopuszczalnym naruszeniem przepisów u.o.z. oraz przepisów wykonawczych stanowiących instrumenty chroniące wskazane wartości. Sprzeczności pomiędzy zaproponowanym przez inwestora systemem produkcji brojlerów, w tym proponowaną ubiórką kurcząt, a zakładanymi do osiągnięcia celami gospodarczymi nie usunięto w toku postępowania, co podważyło rzetelność i kompletność przedłożonego w sprawie raportu, których to wadliwości nie sanowały dokonane uzupełnienia.
Zasadne wątpliwości organów orzekających oraz współdziałających wzbudził również brak w raporcie danych dotyczących prawidłowego i kompleksowego zagospodarowania powstającego w wyniku chowu kurcząt obornika, których nie uzupełniono w trakcie procedury ocenowej. Powstający w trakcie hodowli nawóz naturalny jest jednym z zasadniczych źródeł negatywnego oddziaływania na środowisko tego rodzaju działalności, w zakresie emisji substancji szkodliwych do środowiska, w tym do powietrza i wód. Przepis art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. wymaga, ażeby w raporcie określać przewidywane rodzaje i ilości emisji, opisać przewidywane znaczące oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz przewidywane działania mające na celu unikanie, zapobieganie, ograniczanie i kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Z tego wynika obowiązek przedstawienia w raporcie, adekwatnych do przewidywanych negatywnych oddziaływań, metod neutralizowania ich wpływu na środowisko. Procedura oceny oddziaływania na środowisko ma bowiem za zadanie zdiagnozowanie zagrożeń płynących z działalności człowieka dla środowiska i wszystkich jego komponentów oraz określenia warunków zabezpieczających środowisko, pod którymi realizacja inwestycji będzie możliwa. Skoro przedmiotem sporu nie była powierzchnia gruntów niezbędnych do zagospodarowania obornika – 41,43 ha, albowiem w tym zakresie inwestor zgodził się ze stanowiskiem organów, to areał gruntów – 8 ha posiadanych przez skarżącego daleko odbiegał od wielkości wymaganej i zapewniającej prawidłowe zagospodarowania obornika. O ile wyjaśnienia udzielone przez inwestora co do sposobu zagospodarowania obornika poprzez przekazanie go innym rolnikom na podstawie umów lub do biogazowni mogły zostać zaakceptowane, o tyle brak sprecyzowania zasad postępowania z powstającym na nieruchomości objętej wnioskiem obornikiem na etapie jego przygotowania do załadunku, brak konkretnego wskazania sposobu przechowywania i zagospodarowania obornika przez okres, w którym nie jest możliwe jego rolnicze wykorzystanie oraz brak określenia sposobów minimalizowania negatywnego oddziaływania związanego z produkcją obornika, jest istotną przeszkodą w zaakceptowaniu raportu jako kompletnego.
Przy intensywnej produkcji zwierzęcej powstają tak znaczne ilości nawozów, że ich bieżące wykorzystanie na polach nie jest możliwe. Nawozy naturalne wytwarzane w gospodarstwie rolnym, w tym przy chowie drobiu, powinny być przechowywane w sposób bezpieczny dla środowiska, przez okres, w którym nie jest możliwe ich rolnicze wykorzystanie. Okresy takie wskazano w Załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (Dz.U. 2003 r., nr 4, poz. 44), w którego pkt 1 ppkt 3 wskazano, że bez względu na przebieg pogody i stan gleby w okresie zimowym, od początku grudnia do końca lutego nie dopuszcza się stosowania nawozów naturalnych w formie stałej i płynnej oraz nawozów organicznych, w tym kompostów. W pkt 5 ppkt 1 tego aktu wskazano, że wszystkie produkowane w gospodarstwie płynne i stałe odchody zwierzęce i odpady powinny być przechowywane w specjalnych, szczelnych zbiornikach lub na płytach usytuowanych w odpowiedniej odległości od zabudowań i granic zagrody wiejskiej, zgodnie z wymaganiami prawa budowlanego, a przede wszystkim od studni stanowiącej źródło zaopatrzenia w wodę dla ludzi i zwierząt. Również przepis art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1259) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie uchylającej go ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2018 r., poz. 2268 ze zm.), stanowił, że gnojówkę i gnojowicę przechowuje się wyłącznie w szczelnych zbiornikach o pojemności umożliwiającej gromadzenie co najmniej 4-miesięcznej produkcji tego nawozu. Zbiorniki te powinny być zbiornikami zamkniętymi, w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, 961, 1165, 1250 i 2255) dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Zgodnie z art. 25 ust. 2 wskazanej ustawy podmioty, o których mowa w art. 18 ust. 1 (podmioty, które prowadzą chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior - przypis Sądu) przechowują nawozy naturalne, inne niż wymienione w ust. 1, na nieprzepuszczalnych płytach, zabezpieczonych w taki sposób, aby wycieki nie przedostawały się do gruntu.
Zdaniem Sądu, przywołane wyżej przepisy miały zastosowanie w niniejszej sprawie stanowiąc źródło obowiązku wskazania dokładnego sposobu zagospodarowania przez inwestora obornika powstającego w związku z planowaną działalnością, co nie pozwoliło działań organów uznać za dowolne. Z przejściowego bowiem przepisu art. 545 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r. wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem 1 stycznie 2018 r.) dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 i 1566), stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r., w tym również przepisy wykonawcze do obowiązujących przed tą datą ustaw.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy zgodzić się trzeba z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, że niepełne i rozbieżne informacje na temat przedmiotowego przedsięwzięcia uniemożliwiają dokonanie pełnej merytorycznej oceny treści raportu i odniesienie się do wszystkich jego elementów, w tym zweryfikowanie kompleksowo oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne komponenty środowiska, w szczególności stan wód, powierzchnię ziemi, czy powietrze atmosferyczne.
Organ uzgadniający odnosząc się do poszczególnych elementów raportu i jego uzupełnień szczegółowo umotywował przesłanki negatywnego uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, zatem ocena w tym zakresie nie nosi cech dowolności. W związku z powyższym niepełne i rozbieżne informacje na temat projektowanego przedsięwzięcia uzasadniały stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że nie można przeprowadzić rzetelnej analizy oddziaływania na środowisko i skonkretyzować adekwatnych środków ochronnych. Z tego też powodu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, kierując się zasadą prewencji i przezorności wyrażoną w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.), trafnie odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Istotą zasady przezorności, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2002/15 (Lex nr 2330223), jest przyjęcie, iż w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji. Postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska rzutowało niewątpliwie na rozstrzygnięcie organu I instancji, które Kolegium trafnie utrzymało w mocy podejmując zaskarżoną decyzję. W motywach poddanego kontroli Sądu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w świetle zebranego materiału dowodowego, rzetelnie zweryfikował poprawność postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak i wydanej na jego podstawie decyzji organu I instancji, punktując - niewątpliwie trafnie - braki raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, które skutkowały odmową ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W sytuacji bowiem, w której kluczowy faktor, o najistotniejszym wpływie na środowisko, w postaci wielkości obsady kurcząt pozostaje niezgodny z prawem, to wszystkie dalsze ustalenia tracą na znaczeniu, gdyż ocena inwestycji w takim kształcie nie mogłaby doprowadzić do prawnie akceptowalnych wyników.
Chybione w związku z powyższym okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 k.p.a.
Opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego potwierdziła zastrzeżenia formułowane pod adresem raportu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wskazując na tożsame obszary istotnych braków raportu wekompletnej i rzetelnej charakterystyce przedsięwzięcia, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie bezzasadnymi.
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi odnośnie ograniczenia, skutkiem zaskarżonej decyzji, prawa własności i wolności działalności gospodarczej, wbrew zasadom określonym w art. 21, art. 22 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Własność bowiem nie jest prawem absolutnym i może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 ust. 2). Podobnie, art. 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej stanowi, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Skarżący błędnie upatruje ograniczeń w wykonywaniu swojego prawa własności i prowadzeniu działalności gospodarczej w motywach decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Organy zastosowały, w procedurze oceny oddziaływania na środowisko, przewidziane przez prawo zasady i sposoby weryfikacji planowanej inwestycji z punktu widzenia potrzeb ochrony środowiska. Ustawodawca określił bowiem warunki, których spełnienie umożliwi realizację planowanego przedsięwzięcia w zgodzie z wymogami ochrony środowiska, dając tym samym wyraz wadze chronionego dobra w postaci szeroko pojętego środowiska. Konsekwencje braku zadośćuczynienia tym zasadom, z którymi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, obciążają skarżącego jako inwestora, który nie sprostał wymogom przepisów. Reglamentacja podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej ma służyć ochronie dóbr, których dobrostan bez takiej prewencji byłby zagrożony, czego nie można poczytywać za naruszenie prawa własności bądź ograniczenie swobody działalności gospodarczej.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).