II SA/GD 363/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Gardeja odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji z 20 lutego 2020 r. odmawiającej przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów wynajmu mieszkania. Wójt odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa dotycząca zmiany tej decyzji była już rozpatrywana i zakończyła się ostateczną decyzją z 26 lipca 2023 r. Kolegium podtrzymało to stanowisko, podkreślając, że ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy prowadziłoby do naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i byłoby obarczone wadą nieważności. Skarżący zarzucił błędne uznanie braku podstaw do zmiany decyzji oraz nieprawidłowe określenie organu wydającego decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd stwierdził, że w sprawie występuje tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i faktyczna z poprzednim postępowaniem zakończonym ostateczną decyzją, co stanowi uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że art. 154 k.p.a. nie może służyć ponownej ocenie materiału dowodowego w sprawie już rozstrzygniętej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady res iudicata w postępowaniu administracyjnym oraz ograniczeń stosowania art. 154 k.p.a. w kontekście ponownego rozpatrywania spraw już rozstrzygniętych.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może wszcząć nowe postępowanie w celu zmiany ostatecznej decyzji, jeśli sprawa jest tożsama z już rozstrzygniętą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może wszcząć nowego postępowania w celu zmiany ostatecznej decyzji, jeśli sprawa jest tożsama z już rozstrzygniętą, gdyż stanowi to naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że ponowne rozpatrzenie wniosku o zmianę decyzji, która została już ostatecznie rozstrzygnięta, jest niedopuszczalne. Występuje tożsamość sprawy (podmiot, przedmiot, stan faktyczny), co stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Wydanie nowej decyzji w takiej sytuacji byłoby obarczone wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Czy art. 154 k.p.a. może służyć ponownej ocenie materiału dowodowego i rozstrzygnięciu sprawy, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 154 k.p.a. nie może służyć dokonaniu przez organ ponownej oceny materiału dowodowego i rozstrzygnięciu sprawy, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Może on jedynie stanowić podstawę do zmiany decyzji w wyjątkowych sytuacjach, np. ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny, ale nie w celu ponownej oceny już rozstrzygniętego stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że tryb zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. nie jest przeznaczony do ponownej oceny materiału dowodowego ani do ponownego rozstrzygania sprawy, która została już prawomocnie zakończona. Zastosowanie tego przepisu jest ograniczone do sytuacji, gdy przemawia za tym słuszny interes strony lub interes społeczny, a nie do kwestionowania prawidłowości wcześniejszego rozstrzygnięcia.
Czy postanowienie wydane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej z upoważnienia wójta jest decyzją wójta?
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie wydane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej na podstawie upoważnienia wójta jest decyzją wójta, a nie kierownika jako samodzielnego organu.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz orzecznictwo NSA, wyjaśnił, że upoważnienie kierownika ośrodka pomocy społecznej do wydawania decyzji nie powoduje wyłączenia kompetencji wójta. Kierownik działa z upoważnienia wójta i w jego imieniu, a wydana decyzja jest decyzją wójta.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym w przypadku istnienia przesłanki powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd podkreślił, że nie może on służyć ponownej ocenie sprawy już rozstrzygniętej.
u.p.s. art. 110 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepis ten określa, że zadania pomocy społecznej w gminach wykonują ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych.
u.p.s. art. 110 § 7
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepis ten stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmujący orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia postanowienia przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, który nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi w zw. z art. 151 P.p.s.a.
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje kwestię stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten określa wady powodujące nieważność decyzji, w tym naruszenie powagi rzeczy osądzonej (pkt 3).
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten określa, kiedy organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania.
u.s.g. art. 39 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dotyczy kompetencji organów gminy.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją z wnioskiem o wszczęcie nowego postępowania w tym samym przedmiocie. • Niedopuszczalność ponownego rozpatrywania sprawy, która już została prawomocnie zakończona, ze względu na naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnego uznania, że brak jest podstaw do zmiany decyzji, podczas gdy na podstawie przedmiotowej decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa, a za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony (art. 154 § 1 k.p.a.). • Zarzut przyjęcia, że organem dokonującym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był 'Kierownik GOPS', podczas gdy kierownik nie jest organem, ani tym bardziej nie posiada osobowości prawnej, a decyzję w przedmiotowej sprawie mógł wydać jedynie wójt gminy jako organ administracyjny posiadający osobowość prawną.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie merytoryczne przez organ pierwszej instancji nowego wniosku Strony z 4 listopada 2024 r. doprowadziłoby do sytuacji, w której organ ten ponownie orzekałby w tożsamej sprawie, rozstrzygniętej już ostateczną decyzją z 26 lipca 2023 r. • Decyzja taka byłaby dotkniętą wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. • art. 154 k.p.a. nie może służyć dokonaniu przez organ ponownej oceny materiału dowodowego i rozstrzygnięciu sprawy, a jedynie wyjątkowo może stanowić podstawę do zmiany ostatecznej decyzji z uwagi na słuszny interes strony lub interes społeczny. • stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), czyli funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczącej przedmiotu sprawy lub gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy takiego postępowania, które już się toczy przed właściwym organem administracji. • nie można ponownie żądać wszczęcia postępowania w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną, bądź gdy toczy się już postępowanie administracyjne dotyczące tego samego przedmiotu.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Krzysztof Kaszubowski
członek
Wojciech Wycichowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady res iudicata w postępowaniu administracyjnym oraz ograniczeń stosowania art. 154 k.p.a. w kontekście ponownego rozpatrywania spraw już rozstrzygniętych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji administracyjnej, z uwzględnieniem przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące powagi rzeczy osądzonej i ograniczeń w ponownym rozpatrywaniu spraw administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można zmienić decyzję, która już raz odmówiła przyznania świadczenia? Sąd wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.