II SA/Gd 363/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez Z. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Gdańsku. SKO uchyliło decyzję organu I instancji dotyczącą ustalenia wysokości należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę za pobyt syna Z. R. w Domu Pomocy Społecznej. Organ I instancji wydał decyzję ustalającą miesięczne opłaty za pobyt syna w DPS w różnych okresach od stycznia 2021 r. do stycznia 2022 r., a następnie decyzją z sierpnia 2022 r. określił łączną kwotę należności do zwrotu na ponad 29 tys. zł. Po odwołaniu Z. R., SKO decyzją z marca 2024 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO wskazało na istotne naruszenia proceduralne popełnione przez organ I instancji, w tym brak zawiadomienia Z. R. o wszczęciu postępowania oraz brak oceny możliwości zastosowania ulgi w zwrocie należności na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. SKO podkreśliło, że organ I instancji musi wszechstronnie wyjaśnić sprawę, umożliwić Z. R. przedstawienie swojej sytuacji oraz ocenić, czy istnieją podstawy do zastosowania ulgi. Z. R. wniósł sprzeciw do WSA, argumentując, że jego dochody się nie zmieniły, ale wydatki wzrosły, a opłata za DPS jest równa jego emeryturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprzeciw na posiedzeniu niejawnym, oddalił go. Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej (art. 138 § 2 KPA) kontrola sądu ma charakter formalny i polega na ocenie, czy istniały przesłanki do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 KPA, ponieważ organ I instancji rażąco naruszył przepisy postępowania, nie zapewniając stronie czynnego udziału, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał, jakie kwestie wymagają wyjaśnienia w ponownym postępowaniu, w tym ocenę sytuacji Z. R. i możliwość zastosowania ulgi. W związku z tym, sąd uznał sprzeciw za bezzasadny i orzekł o jego oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty stosowania art. 138 § 2 KPA przez organy administracyjne oraz zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zwrotu wydatków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA.
Uzasadnienie
Sąd ocenił formalną poprawność decyzji kasatoryjnej SKO. Stwierdzono, że organ I instancji rażąco naruszył przepisy postępowania, nie zawiadamiając strony o wszczęciu postępowania i nie dając jej możliwości czynnego udziału, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i naruszyło zasadę dwuinstancyjności. W związku z tym, uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione.
Jaki jest zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli jest formalny i polega na ocenie, czy istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 KPA.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że sprzeciw od decyzji kasatoryjnej nie służy kontroli materialnoprawnej ani prawidłowości zastosowania przepisów prawa niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sąd bada jedynie, czy decyzja kasacyjna została poprawnie wywiedziona z przesłanek określonych w art. 138 § 2 KPA.
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę za pobyt w domu pomocy społecznej?
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji dopuścił się rażących naruszeń przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Organ I instancji nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, nie umożliwił czynnego udziału i nie ocenił przesłanek do zastosowania ulgi w zwrocie należności. Te uchybienia uniemożliwiły prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i naruszyły zasadę dwuinstancyjności.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 KPA.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasatoryjnej.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez WSA w przedmiocie sprzeciwu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania organów na podstawie materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.p.s. art. 104 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
Możliwość odstąpienia od żądania zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę.
p.p.s.a. art. 64d § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ I instancji rażąco naruszył przepisy postępowania, nie zawiadamiając strony o wszczęciu postępowania i nie dając jej możliwości czynnego udziału. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. • Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Argumenty Z. R. dotyczące jego sytuacji finansowej i wysokości opłaty za DPS (nie były przedmiotem oceny w postępowaniu ze sprzeciwu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. • Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego, niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. • Organ I instancji uniemożliwił wnoszącemu sprzeciw branie czynnego udziału w postępowaniu. • W ten sposób doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, gdyż wnoszący sprzeciw mógł złożyć odpowiednie wyjaśnienia dopiero przed organem drugiej instancji.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty stosowania art. 138 § 2 KPA przez organy administracyjne oraz zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zwrotu wydatków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania administracyjnego i kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi, szczególnie w kontekście naruszeń proceduralnych.
“Kiedy sąd administracyjny oddala sprzeciw od decyzji uchylającej decyzję organu I instancji? Kluczowe znaczenie ma formalna poprawność procedury.”
Sektor
opieka zdrowotna i społeczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.