II SA/Gd 36/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2021-06-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonainteres publicznysądy administracyjneorzeczenia sądoweanonimizacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii wyroków, uznając je za informację przetworzoną, dla której wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego.

Skarżący R. S. domagał się udostępnienia kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2018 r. w określonych sprawach. Organy uznały wniosek za dotyczący informacji przetworzonej, wymagającej wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący nie wykazał takiego interesu, w związku z czym jego skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się kopii około 50 wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2018 r. w określonym repertorium i symbolu. Organy uznały, że przygotowanie takiej ilości zanonimizowanych dokumentów stanowi przetworzenie informacji prostej w przetworzoną, co wymaga wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżący nie przedstawił takiego interesu, argumentując jedynie, że anonimizacja nie zmienia charakteru informacji i że sądy są przygotowane do publikacji orzeczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielił stanowisko organów, uznając, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, a wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego. Sąd podkreślił, że wielokrotne składanie podobnych wniosków przez skarżącego do różnych sądów, bez wykazania interesu publicznego, może wskazywać na nadużywanie prawa do informacji. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie udostępnienia wielu kopii orzeczeń sądowych wraz z uzasadnieniami, które wymagają anonimizacji, stanowi informację przetworzoną, jeśli ich przygotowanie wymaga znaczącego zaangażowania organu i może zakłócić jego normalne funkcjonowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przygotowanie 50 zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami wymaga działań analitycznych i organizacyjnych, które przekształcają informacje proste w przetworzone, angażując zasoby organu ponad zwykły tok pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit.a

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych.

p.p.s.a. art. 133 § § 1 zdanie drugie

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 15 § zzs4 ust. 3

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli rozpoznanie sprawy jest konieczne, a rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia i nie można jej przeprowadzić na odległość.

Konstytucja RP art. 10 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą.

Konstytucja RP art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymiar sprawiedliwości sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe.

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 22 § § 1 pkt 1

Do kompetencji prezesa sądu należy kierowanie sądem i reprezentowanie go na zewnątrz.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądana informacja, ze względu na jej zakres (ok. 50 wyroków) i konieczność anonimizacji, ma charakter informacji przetworzonej. Wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wielokrotne składanie podobnych wniosków przez skarżącego może świadczyć o nadużywaniu prawa do informacji.

Odrzucone argumenty

Anonimizacja nie zmienia charakteru informacji prostej w przetworzoną. Sądy powszechne są zobowiązane do publikowania orzeczeń i są do tego przygotowane. Organ mógł zażądać od skarżącego pokrycia kosztów związanych z udostępnieniem informacji.

Godne uwagi sformułowania

suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona. choć sama anonimizacja konkretnego dokumentu nie oznacza, że informacja prosta staje się informacją przetworzoną, to jednak konieczność dokonania anonimizacji większej ilości dokumentów nie może być obojętna dla oceny, czy ostatecznie wnioskowana informacja ma charakter prosty, czy przetworzony. prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać możliwość wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga

Skład orzekający

Diana Trzcińska

przewodniczący

Dariusz Kurkiewicz

sędzia

Magdalena Dobek-Rak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do orzeczeń sądowych, wymóg wykazania interesu publicznego dla informacji przetworzonej, potencjalne nadużywanie prawa do informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania dużej liczby orzeczeń i ich anonimizacji. Ocena, czy informacja jest przetworzona, zawsze wymaga indywidualnej analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do informacji publicznej i jego granic, w szczególności w kontekście dostępu do orzeczeń sądowych. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'informacji przetworzonej' i 'interesu publicznego'.

Czy dostęp do wszystkich wyroków z danego roku to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia granice prawa do informacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 36/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 6939/21 - Wyrok NSA z 2023-02-24
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 1 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 1 grudnia 2020 r., nr [..], którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 12 października 2020 r., nr [..], o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 14 września 2020 r. R. S. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2018 r., zarejestrowanych w repertorium [..] pod symbolem [..]. Pismem z dnia 28 września 2020 r. Wiceprezes Sądu poinformował wnioskodawcę, że zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 2167 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., ze względu na ilość wnioskowanych wyroków z uzasadnieniem (50 spraw) i zobowiązała do wykazania, że żądanie informacji publicznej, jak w treści wniosku, jest uzasadnione w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy udzielenia informacji publicznej.
Zobowiązanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 2 października 2020 r. Pismem z dnia 5 października 2020 r. wnioskodawca poinformował, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem informacji do kategorii informacji przetworzonej oraz, że anonimizacja nie może świadczyć o przetworzeniu informacji publicznej. W tym zakresie powołał się na szereg wyroków sądów administracyjnych i wniósł o udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem.
W tych okolicznościach Prezes Sądu Rejonowego decyzją z dnia 12 października 2020 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej z powodu niewykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego jego żądanie. W ocenie organu, wniosek skarżącego o przesłanie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2018 w sprawach rejestrowanych w repertorium [..] pod symbolem [..], dotyczy informacji przetworzonej. Aby uczynić zadość tak sformułowanemu wnioskowi, konieczne jest przygotowanie 50 akt spraw sądowych oraz zanonimizowanie orzeczeń wraz z uzasadnieniami. W konsekwencji, udzielenie informacji w zakresie objętym wnioskiem wymagałoby dokonania wielu czynności i znacznego zaangażowania pracowników.
Zdaniem organu, również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona. Choć sama anonimizacja konkretnego dokumentu nie oznacza, że informacja prosta staje się informacją przetworzoną, to jednak konieczność dokonania anonimizacji większej ilości dokumentów nie może być obojętna dla oceny, czy ostatecznie wnioskowana informacja ma charakter prosty, czy przetworzony. W sytuacji, w której podmiot zobowiązany do udzielenia informacji musi wykonać czynności polegające na wytypowaniu i zestawieniu orzeczeń spełniających parametry przywoływane przez wnioskodawcę, konieczne jest najpierw przeprowadzenie analizy zbioru orzeczeń pod względem prawidłowości i kompletności wygenerowanej liczby wyroków, a następnie dokonanie anonimizacji znacznej ilości tak wysegregowanych orzeczeń. Powinno zatem to być postrzegane jako przekształcenie informacji prostej w przetworzoną, z uwagi choćby na konieczny nakład pracy związany z opracowaniem takiej informacji. Anonimizacja niewielkiej ilości orzeczeń nie stanowi przekształcenia informacji prostej w przetworzoną, ale już konieczność anonimizacji 50 orzeczeń wraz z uprzednimi niezbędnymi czynnościami analitycznymi, bez wątpienia prowadzi do przekształcenia informacji prostej w przetworzoną i wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że żądana informacja ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego.
Prezes Sądu Okręgowego rozpoznając odwołanie skarżącego decyzją z dnia 1 grudnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, z którym zgodził się co do tego, że wyodrębnienie 50 wyroków z uzasadnieniami, dokonanie ich anonimizacji, skopiowanie, a następnie przesłanie ich na wskazany adres, jest informacją, o szerokim zakresie, a zatem ma charakter informacji przetworzonej. W konsekwencji, dla jej uzyskania niezbędne jest wykazanie, że informacja ta jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, a tego wnioskodawca nie uczynił.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym zdaniem wymóg anonimizacji wyroków i ich uzasadnień nie powoduje, że informacja taka staje się przez to informacją publiczną.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2021 r. pełnomocnik skarżącego uzupełniała skargę poprzez sformułowanie wniosków o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, a w razie oddalenia skargi przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik zarzuciła, że w toku ustaleń wewnątrzsądowych zmierzających do ustalenia ilości spraw żądanych we wniosku przez skarżącego popełniono błąd przyjmując do analizy okres od 2018 r. do dnia złożenia wniosku, podczas gdy skarżący oczekiwał wyroków wydanych tylko w 2018 r. Zadaniem pełnomocnik, powyższy błąd doprowadził do ustalenia, że liczba orzeczeń, których kopii żąda skarżący jest znaczna, a co za tym idzie, ich anonimizacja i nakład pracy związany z przygotowaniem informacji publicznej powoduje, że informacja ta nabiera charakteru informacji przetworzonej. Według pełnomocnik, ilość wyroków podlegających udostępnieniu na wniosek skarżącego nie uprawniała do przypisania żądanej informacji charakteru przetworzonej, tym bardziej, że sądy powszechne są zobligowane do publikowania w sieci zanonimizowanych orzeczeń, więc są też do tego przygotowane. Poza tym zwrócono uwagę, że organ mógłby zażądać od skarżącego pokrycia kosztów związanych z udostępnieniem informacji, czego nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Sądowej kontroli, dokonywanej zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2921 r., poz. 137) pod względem legalności, poddano w niniejszej sprawie decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 1 rudnia 2020 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego o odmowie udostępnienia informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 14 września 2020 r. Przyczyną wydania tych rozstrzygnięć było nie wykazanie przez wnioskodawcę, że uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji był art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2167 ze zm.), dalej u.d.i.p., który przewiduje, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Na wstępie należy zauważyć, że w kontrolowanej sprawie poza sporem jest, że żądanie skarżącego dotyczyło informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach
i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Natomiast art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. wskazuje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W związku z tym, informacje dotyczące "kopii wszystkich wyroków z uzasadnieniami wydanych w roku 2018 zarejestrowanych w repertorium [..] pod symbolem [..]" w Sądzie, mieszczą się w ww. katalogu informacji publicznych.
Nie budzi też wątpliwości, że Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych będących w jego posiadaniu, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznych są organy władzy publicznej, zaś w myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą. Z kolei, art. 175 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. Zgodnie zaś z 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 365), do kompetencji prezesa sądu należy kierowanie sądem i reprezentowanie sądu na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do kompetencji dyrektora sądu. W związku z tym należy stwierdzić, że podmiot, do którego skierowano żądanie udostępnienia informacji publicznej był zobowiązany do udostępnienia tych informacji publicznych, w których posiadaniu był.
Kwestią sporną jest natomiast to, czy organy obu instancji odmawiając skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, zasadnie uznały, że jej zakres powoduje, iż mamy do czynienia z informacją publiczną przetworzoną.
Jak bowiem stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, obejmuje m.in. uprawnienia do "uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady określonej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., w myśl której od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
W związku z tym należy stwierdzić, że ustawa rozróżnia dwa rodzaje informacji publicznej: "informacji przetworzonej", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz, a contrario, "informacji prostej". Natomiast tylko udostępnienie informacji publicznej należącej do pierwszej z wymienionych kategorii zostało uwarunkowane przez ustawodawcę dodatkowym kryterium, a mianowicie wykazaniem istotności dla interesu publicznego w jej uzyskaniu przez wnioskodawcę. Dostęp do informacji prostej jest nieograniczony tym zastrzeżeniem.
Jeżeli zatem w toku procedowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ dojdzie do przekonania, że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., której udostępnienie, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., może nastąpić jedynie "w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego", a występowanie takiego interesu w uzyskaniu żądanej informacji nie wynika już z samej treści wniosku, wówczas organ winien wezwać wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego, z jednoczesnym wyjaśnieniem, że dana informacja jest według organu informacją przetworzoną. Strona wnioskująca powinna mieć możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Istotne przy tym jest, że kryterium udostępnienia informacji przetworzonej ma charakter klauzuli generalnej i oznacza konieczność dokonania oceny każdego przypadku. Celem takiej regulacji (ograniczenia w dostępie) jest przeciwdziałanie zalewowi wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych oraz zapobieganie sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Tym samym, prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać możliwość wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie (zob. wyrok NSA z dnia 29 października 2020 r., I OSK 969/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca nie zdefiniował pojęć "informacji prostej" i "informacji przetworzonej", a pojęciem "informacji prostej" w ogóle się nie posługuje. Niemniej jednak w orzecznictwie wypracowano pewien zbiór cech, które pozwalają stwierdzić, czy dana informacja jest informacją o charakterze przetworzonym. I tak, informacja tego rodzaju stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Przy tym nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2009 r., II SA/Wa 978/09; wyroki NSA: z dnia 30 października 2008 r., I OSK 951/08, z dnia 27 czerwca 2013 r., I OSK 529/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Działania takie często wiążą się też z poniesieniem przez adresata wniosku określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa, i zaangażowaniem ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością (por. wyroki NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10; z dnia 5 września 2013 r., I OSK 865/13; z dnia 27 marca 2018 r.,
I OSK 1526/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Problem, z jakim mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, dotyczy sytuacji, gdy wniosek zawiera żądanie przedstawienia wielu informacji prostych. Sądowi wojewódzkiemu znane są rozbieżne podglądy orzecznictwa, niemniej jednak skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ten, zgodnie z którym w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., I OSK 1199/11; z dnia 17 maja 2012 r, I OSK 416/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenia akceptujące ten pogląd uznają więc, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., I OSK 2782/15; z dnia 14 kwietnia 2017 r., I OSK 2791/16; z dnia 17 września 2020 r., I OSK 396/20; z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt I OSK 834/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Co więcej, zdaniem Sądu, przy ocenie przesłanek do odmowy udostępnienia informacji publicznej należy uwzględnić także okoliczności związane ze złożeniem samego wniosku, w szczególności fakt, że jest to kolejny tego rodzaju wniosek tego samego wnioskodawcy, a także jego postawę, która może wskazywać na nadużywanie przez niego prawa do informacji oraz wpływ składanych przezeń wniosków na pracę organu publicznego, do którego są one kierowane (por. wyrok WSA w Łodzi z 28 października 2020 r., II SA/Łd 493/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie, rozpoznając niniejszej sprawę Sąd uznał, że dokonana przez podmiot zobowiązany kwalifikacja żądanej informacji jest prawidłowa. Jeżeli bowiem dany wniosek obejmuje pewien zbiór informacji prostych, który należy wytworzyć wedle kryteriów wskazanych we wniosku, a z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w rozważanym wypadku, to działanie takie wymaga zaangażowania sił i środków przez organ zobowiązany, w celu ich wyszukania, zebrania i opracowania. Dokonanie analizy w tym zakresie i podjęcie wielorakich czynności w celu załatwienia wniosku o udostępnienie szeregu informacji prostych, w szczególności, gdy wniosek jest obszerny, stanowi już udostępnienie informacji przetworzonej. Przygotowanie ich wymaga w tym wypadku bowiem takich działań organizacyjnych, które zakłócać będą normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i które utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań.
Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu wniosku skarżącego, Wiceprezes Sądu Rejonowego wystąpił do Przewodniczącej I Wydziału Cywilnego i Przewodniczącego [..] Wydziału Cywilnego o przygotowanie zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych w roku 2018 w sprawach zarejestrowanych w repertorium [..] pod symbolem [..] lub o wskazanie liczby orzeczeń według powyższych kryteriów. W piśmie tym Prezes zakreślił termin wykonania tych działań do dnia 28 września 2020 r., nie zaś – jak twierdzi pełnomocnik strony – zakreślił zakres żądania wniosku obejmujący wyroki od 2018 r. do dnia złożenia wniosku. Przewodniczący [..] Wydziału Cywilnego poinformował, że w Wydziale tym nie zostały w 2018 r. wydane żadne orzeczenia o podanych kryteriach, natomiast Przewodnicząca I Wydziału Cywilnego wskazała, że w tym wydziale odnotowano 50 takich orzeczeń.
W związku z tym należy stwierdzić, że udostępnienie informacji publicznej o wskazanym zakresie wymagało podjęcia czynności zmierzających do utworzenia zbioru informacji żądanych przez skarżącego, wyselekcjonowanych w oparciu o kryteria w postaci konkretnego rodzaju spraw (z repertorium [..]) i konkretnego symbolu ([..]). W przygotowaniu powyższych informacji nie mógł być pomocny Portal orzeczeń sądów powszechnych, w którym wyszukiwanie wyroków nie opiera się na wskazanych wyżej kryteriach. Wskazać należy, że konieczna w ramach tego przygotowania anonimizacja nie ograniczałaby się tylko do usunięcia imion i nazwisk, ale także fragmentów, które umożliwiałyby identyfikację osób wskazanych w uzasadnieniu, co byłoby związane z zaangażowaniem pracowników organu, które może negatywnie wpłynąć na wykonywanie jego podstawowych zadań pracowniczych. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zasadne było zakwalifikowanie wnioskowanych informacji, jako informacji publicznej przetworzonej, gdyż żądany zbiór informacji prostych musi zostać poddany stosownym działaniom ze strony organu. Podkreślić należy, że wskazane
Trafna jest też ocena organów, że wniosek skarżącego nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie poprzez udostępnienie mu żądanych wyroków z uzasadnieniami. Prawidłowo bowiem Prezes Sądu Rejonowego, wobec uznania, że informacje te mają charakter przetworzony, wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu, który wskazywałby na konieczność udostępnienia mu takich informacji. Natomiast brak wykazania ww. interesu w odpowiedzi na wezwanie uprawniał organ do wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Możliwość taka jest konsekwencją tego, że ustawodawca tworząc prawne mechanizmy do realizacji przez obywateli konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej, jednocześnie miał na uwadze, że realizacja tych uprawnień nie może utrudniać funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne. Dlatego też w wypadku informacji, których udostępnienie może negatywnie wpływać na to funkcjonowanie zdecydował się na wprowadzenie pewnych ograniczeń, które jednakże nie pozbawiają obywateli dostępu do informacji publicznych, a jedynie uzależniają udostępnienie do wykazania, że ich uzyskanie ma znaczenie dla interesu publicznego, a nie prywatnego i wnioskodawca ma możliwość wykorzystania ich dla dobra ogółu.
Skarżący na wezwanie organu nie wykazał, aby udostępnienie żądanej informacji publicznej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Takiego celu nie potwierdzają również ujawnione okoliczności sprawy. Sądowi z urzędu wiadome jest bowiem, że przedmiotowy wniosek nie jest jedynym, jaki skarżący skierował do organu w sprawie dostępu do informacji publicznej. Skarżący sukcesywnie składa analogiczne wnioski dotyczące kolejnych okresów, kierowane do sądów na terenie całego kraju. Przy czym analiza bazy orzeczniczej ujawnia, że pierwotnie skarżący występował z wnioskami obejmującymi kilka lat, lecz spotykając się z odmową z uwagi na szeroki zakres wnioskowanych informacji i kwalifikowaniem ich jako informacje przetworzone, skarżący zmienił podejście i obecnie składa wnioski dotyczące pojedynczych lat. Jednakże złożenie kilku wniosków obejmujących następujące po sobie lata nadal ma na celu uzyskanie informacji dotyczących całych kilkuletnich okresów.
Ponadto, przeprowadzona przez Sąd analiza orzeczeń własnych, jak i pozostałych sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wniosków R. S. o tożsamym przedmiocie ujawniła, iż w żadnej z kilkudziesięciu spraw nie wykazał on, jaki szczególnie istotny interes przemawia za udostępnieniem mu wnioskowanych wyroków wraz z uzasadnieniami. W kolejnych sprawach skarżący wyłącznie podtrzymywał swoje stanowisko, co do tego, że objęte wnioskami informacje nie mają charakteru przetworzonego, nie przytaczając żadnej pogłębionej argumentacji na uzasadnienie.
Z tych względów należało uznać, że działania orzekających w sprawie organów odpowiadają prawu, gdyż zakres wnioskowanej informacji pozwala zakwalifikować ją jako przetworzoną, zaś wnioskodawca, mimo wezwania, nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem mu tego rodzaju informacji. Istnienia takich okoliczności skarżący nie wykazał także na etapie postępowania przed sądem.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowił, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Z uwagi na trwającą nieprzerwanie niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI