II SA/GD 3596/01

II SA/Gd 3596/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Górska
Krzysztof Retyk
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka -Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 października 2001r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 lutego 2001 r., nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego S. O. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 15 lutego 2001r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997r. Nr 142. poz. 950 ze zm.), pozbawił S. O. dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej. Organ administracji ustalił, że S.O. przysługiwały uprawnienia kombatanckie, w oparciu o orzeczenie dawnego ZBOWiDu z dnia 6 czerwca 1986 r., z tego tytułu, że jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej od dnia 15 marca 1945r. do dnia 15 września 1946r. brał udział w walkach ze zbrojnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej.
Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności wiatach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".
Stosownie do tego przepisu uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W ocenie organu administracji służba w organach Milicji Obywatelskiej nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu przepisów ustawy
Organ wskazał również, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób
Represjonowanych nie jest zobowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.
S. O.we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił, że jako funkcjonariusz MO brał udział w obławach na "niedobitków niemieckich". Wskazał również, iż decyzja ta jest krzywdząca w świetle jego twierdzeń, zawartych w piśmie z dnia 9 września 2000 r., w którym to wywodził on, iż w pierwszych miesiącach wojny został wywieziony do obozu hitlerowskiego na teren dawnych Prus Wschodnich.
Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w dniu 2 października 2001r. utrzymał w mocy własną decyzję o pozbawieniu S. O. uprawnień kombatanckich, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.
S. O. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wywodził, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, pozbawia go praw nabytych oraz została podjęta na zasadzie zastosowania odpowiedzialności zbiorowej.
W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną w części dotyczącej zarzutów niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było zagadnienie dotyczące pozbawienia skarżącego dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, które przyznane zostały mu bezspornie wyłącznie z tego tytułu, że jako funkcjonariusz MO brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej.
W toku postępowania administracyjnego, a w szczególności po zawiadomieniu S. O. o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego podnosił on zarzut, że był deportowany do obozu hitlerowskiego na terenie dawnych Prus Wschodnich.
Okoliczność ta, miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem wskazanie, przez skarżącego, że przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie z innego tytułu przewidzianego w -ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) nie dawałoby podstaw do pozbawienia go dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich.
Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich, (por. uchwała NSA z dnia 4 marca 2002r., sygn. akt OPS 13/01, ONSA 2002/4/132).
W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa obowiązkiem organu administracji było wezwanie skarżącego do złożenia udokumentowanego wniosku wskazującego, że przysługiwałyby mu uprawnienia kombatanckie z tytułu deportacji do obozu hitlerowskiego.
Nieudokumentowany zarzut takiej deportacji, który dodatkowo nie zostałby potwierdzony w postępowaniu przed organem administracji, nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich z innego tytułu, a w konsekwencji uznania zarzutów odwołania.
Zarzut skarżącego dotyczący tego, iż przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie był wyłącznie konsekwencją wszczęcia dopiero w 2000r. postępowania weryfikacyjnego, a zatem dopiero w tym postępowaniu mógł on podnieść opisany wyżej zarzut.
Jednocześnie wyjaśnić skarżącemu należy, że uprawnienia kombatanckie, na mocy dotychczasowych przepisów, nie przysługiwały wyłącznie z tytułu pełnienia służby w MO lub Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 roku, gdyż podstawą ich przyznania było wykazanie udziału w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się. że Milicja Obywatelska nie jest zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 6 i art. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (por. wyrok SN z dnia 9 lutego 2001r., sygn. akt III RN 59/00- OSNP 2001/19/572) oraz uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 12 czerwca 2000r. sygn. akt OSP 5/00 -ONSA 2001/1/3).
W dalszym postępowaniu w tej sprawie obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. będzie ustalenie czy skarżący faktycznie został deportowany 1939r. do obozu oraz czy przysługiwałyby mu uprawnienia kombatanckie z innych tytułów określonych w ustawie.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku; na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzje orzekając o zwrocie kosztów postępowanie na podstawie art. 200 cyt. ustawy p.s.a.