II SA/Gd 357/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie WINB wstrzymujące roboty budowlane przy samowolnie postawionym budynku gospodarczym.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie WINB w Gdańsku wstrzymujące roboty budowlane przy obiekcie gospodarczym o wymiarach 1,25m x 1,25m, który został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu jako budynku trwale związanego z gruntem. WSA w Gdańsku uznał, że posadowienie obiektu na płytach ażurowych i zakotwienie go stalowymi kotwami stanowi trwałe związanie z gruntem, a obiekt ten, mimo niewielkich rozmiarów, spełnia definicję budynku gospodarczego wymagającego zgłoszenia. Skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące roboty budowlane przy obiekcie gospodarczym o wymiarach 1,25m x 1,25m. Organ I instancji stwierdził, że obiekt ten, wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, stanowi budynek gospodarczy trwale związany z gruntem. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., kwestionując kwalifikację obiektu jako budynku oraz sposób jego posadowienia. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, wskazując, że obiekt jest budynkiem gospodarczym, a jego budowa wymagała zgłoszenia. WSA w Gdańsku, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, uznał je za zgodne z prawem. Sąd podzielił stanowisko organów, że posadowienie obiektu na płytach ażurowych i zakotwienie go stalowymi kotwami w gruncie zapewnia jego trwałe związanie z gruntem, co kwalifikuje go jako budynek w rozumieniu Prawa budowlanego. Podkreślono, że budowa takiego obiektu, mimo powierzchni poniżej 35 m2, wymagała zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów procesowych ani materialnych, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, i oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, posadowienie obiektu na płytach ażurowych i zakotwienie go stalowymi kotwami w gruncie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, co kwalifikuje go jako budynek trwale związany z gruntem.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że sposób posadowienia obiektu na płytach ażurowych i zakotwienie go stalowymi kotwami zapewnia jego trwałość i stabilność, co jest kluczowe dla definicji budynku trwale związanego z gruntem, nawet jeśli nie jest to klasyczny fundament.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zasada rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
u.p.b. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wyjątki od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w tym budowa budynków gospodarczych do 35 m2.
u.p.b. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pkt 14 lit. a - budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35m2 wymaga zgłoszenia.
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku samowoli budowlanej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku.
u.p.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
u.p.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Procedura zgłoszenia budowy.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia aktu administracyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres postępowania zażaleniowego.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posadowienie obiektu na płytach ażurowych i zakotwienie go stalowymi kotwami stanowi trwałe związanie z gruntem. Budowa obiektu gospodarczego o wymiarach 1,25m x 1,25m wymagała zgłoszenia.
Odrzucone argumenty
Obiekt nie spełnia definicji budynku trwale związanego z gruntem. Rozbieżność między sentencją a uzasadnieniem postanowienia organu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie. Istnienie fundamentów nie jest aktualnie jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ dostępne są środki techniczne, które pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
sprawozdawca
Katarzyna Krzysztofowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów budowlanych jako budynków trwale związanych z gruntem, zwłaszcza w kontekście nietypowych rozwiązań posadowienia (płyty ażurowe, kotwy), oraz obowiązek zgłoszenia budowy budynków gospodarczych do 35 m2."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego sposobu posadowienia i konkretnych wymiarów obiektu. Interpretacja trwałości związania z gruntem może być rozwijana w zależności od szczegółów technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji definicji budynku, zwłaszcza w kontekście nowoczesnych rozwiązań technicznych posadowienia.
“Czy domek holenderski na płytach ażurowych to już budynek? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 357/25 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-09-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/ Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 418 art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 18 marca 2025 r., nr WOP.7722.199.2024.EL w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie A. J. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako: WINB) z 18 marca 2025 r., nr WOP.7722.199.2024.EL w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z 1 marca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim (dalej też: PINB, organ I instancji) zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy na działce nr [...] położonej w obr. ewidencyjnym K., gmina K. Podczas oględzin nieruchomości w dniu 6 maja 2024 r. organ ustalił, że poprzednia właścicielka wybudowała bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia: 1) budynek - domek holenderski pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 3,05 m x 9,30 m (objęty odrębnym postępowaniem) 2) budynek - pełniący funkcję gospodarczą o wymiarach 1,25 m x 1,25 m, obiekt - pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,15 m x 1,05 m, (objęty odrębnym postępowaniem). Organ I instancji podczas oględzin ustalił też, że skarżąca wybudowała bez wymaganego zgłoszenia w 2023 r. wiatę o wymiarach 2,55 m x 9,33 m. Organ pierwszej instancji postanowieniem z 16 lipca 2024 r. wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku parterowego o konstrukcji drewnianej trwale związanego z gruntem, posadowionego na płytach ażurowych zakotwionego w gruncie za pomocą stalowych kotew i posiadającego podłogę wykonaną z płyty OSB, na którego dachu są zamontowane panele fotowoltaiczne, pełniącego funkcję gospodarczą, o wymiarach 1,25m x 1,25m, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Organ jednocześnie poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Analizując art. 28, 29 i 30 Prawa budowlanego organ doszedł do wniosku, że posadowienie przedmiotowego obiektu, który zdaniem organu należy zakwalifikować jako budynek, wymagało dokonania skutecznego zgłoszenia jego budowy, czego inwestor nie dokonał. Okoliczność ta zobligowała organ nadzoru budowlanego do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane i wydania postanowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca stwierdziła, że konstrukcja drewniana, o której mowa w postanowieniu organu pierwszej instancji, nie jest żadnym z obiektów budowlanych wymienionych w przepisach Prawa budowlanego, na które organ się powołuje. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z 18 marca 2025 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z 16 lipca 2024 r. WINB w uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem postępowania jest obiekt pełniący funkcję gospodarczą. Dokonując jego kwalifikacji zgodnie z art. 3 Prawa budowlanego organ uznał, że jest to budynek trwale związany z gruntem, wyjaśnił też, że budynkiem gospodarczym, zgodnie z definicją zawartą w§3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Organ wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego przez roboty budowlane należy rozumieć m.in. budowę, czyli wykonywanie obiektu budowlanego. Co prawda art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to jednak zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, garaży i wiat o powierzchni zabudowy do 35m2. Dalej WINB ocenił, że organ I instancji zasadnie stwierdził naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż budowa przedmiotowego budynku nie została zgłoszona. Po stwierdzeniu naruszenia przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 ustawy (obecnie obowiązujące wobec faktu wszczęcia postępowania 5 kwietnia 2024 r.), co uczynił. Z chwilą nabycia prawa własności przedmiotowej nieruchomości – wraz ze znajdującymi się na niej budynkami – A. J. przejęła wszelkie korzyści i ciężary z nią związane. Odnosząc się do argumentów zażalenia wyjaśniono, że podstawą przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest fakt istnienia samowoli budowlanej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. J. zarzuciła naruszenie: 1/ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB z dnia 16 lipca 2024 r. w sytuacji, w której ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy obu instancji nie wskazują, aby obiekt posadowiony na działce skarżącej spełniał definicję budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego; 2/ art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez rozbieżność w zakresie treści sentencji zaskarżonego postanowienia i jego uzasadnienia, polegającą na uznaniu przez organ I instancji, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego przy jednoczesnym wskazywaniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że obiekt ten stanowi przyczepę, 3/ naruszenie art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że fundamentem budynku może być posadowienie go na płytach ażurowych, a trwałość związania obiektu z gruntem zależy od długości czasu istnienia tego obiektu na działce skarżącej w sytuacji, w której fundament stanowi dolna część obiektu zakotwiczona w gruncie, przenosząca ciężar na grunt, uniemożliwiająca przeniesienie obiektu z miejsca na miejsce bez czynienia robót ziemnych, przy czym dopiero ustalenie, że obiekt posiada fundament, nadaje mu cechy trwałości związania z gruntem. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia PINB w powiecie puckim z 16 lipca 2024 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wyjaśniając, że organ miał na uwadze dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje zasadniczo metoda związania go z nim, przy czym ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez możność odłączenia obiektu od gruntu bez jego uszkodzenia, ale przez techniczne właściwości danego obiektu, które zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania (niezmienność położenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia. Skarga okazała się zatem nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie postanowień są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r., albowiem postępowanie administracyjne zostało wszczęte po tym dniu. Wprowadzone powyższą nowelizacją zmiany w przepisach dotyczących legalizacji samowoli budowlanych stworzyły jednolity, spójny system postępowań legalizacyjnych opierający się o wspólną procedurę (zob. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., druk sejmowy nr 121, Sejm IX kadencji). Umożliwia on usunięcie skutków samowolnych działań inwestycyjnych oraz przywrócenie stanu zgodności z wymogami Prawa budowlanego. Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady wyrażonej w art. 28 przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31. Ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania samowoli, a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z 18 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 782/06, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie naprawcze prowadzone przez organy nadzoru budowlanego ma na celu doprowadzenie robót budowlanych, które są wykonywane bądź zostały już wykonane w warunkach, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (tj. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia), do stanu zgodnego z przepisami prawa. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego (zob. wyrok NSA z 23 października 2018 r. sygn. akt II OSK 629/17). Z tego powodu organy nadzoru budowlanego, ustawowo zobligowane do kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego (art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), powinny podejmować działania weryfikujące stan zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania jest znajdujący się na należącej od 27 grudnia 2021 r. do A. J. działce nr [...] w K. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej trwale związany z gruntem, posadowiony na płytach ażurowych zakotwiony w gruncie za pomocą stalowych kotew i posiadający podłogę z płyty OSB, na którego dachu są zamontowane panele fotowoltaiczne, pełniący funkcję gospodarczą, o wymiarach 1,25m x 1,25m. Zdaniem PWINB posadowiony przez poprzednią właścicielkę działki w okresie kwiecień – czerwiec 2013 r. obiekt budowlany jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, którego posadowienie wymagało zgłoszenia właściwemu organowi. Powyższe stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznaje za prawidłowe. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budynek został zaś zdefiniowany w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego jako taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z przytoczonej powyżej legalnej definicji budynku wynika, że zasadniczymi jego determinantami są ściany, dach i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie. Nie ulega wątpliwości, że najbardziej powszechnym sposobem trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem jest zagłębienie go w ziemi właśnie poprzez wykonanie fundamentów. Jednak nie można wykluczyć pełnienia funkcji fundamentu przez inny sposób związania, niż zagłębienie w ziemi. A zatem, musi istnieć taka konstrukcja, która będzie spełniać rolę fundamentu i dopiero jej obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania z gruntem, a co za tym idzie - pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku, przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów (zob. wyrok NSA z 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2120/22). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika, w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. Istnienie fundamentów nie jest aktualnie jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego z gruntem, ponieważ dostępne są środki techniczne, które pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych pozwalających na trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem (zob. wyrok NSA z 20 marca 2025 r. sygn. akt II OSK 770/22 i przytoczone tam orzecznictwo). Co więcej, obecnie fundament nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu, któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony (zob. wyroki NSA: z 16 października 2024 r. sygn. akt II OSK 2859/21 i z 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1327/17). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd podziela stanowisko PWINB, że posadowienie przedmiotowego obiektu na płytach ażurowych poprzez zakotwienie go w gruncie za pomocą stalowych kotew jest na tyle trwałe, że opiera się on czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania kwalifikacji prawnej spornego obiektu, jaką przyjął organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie. Okoliczność, że obiekt nie jest posadowiony na "klasycznym" fundamencie zagłębionym w gruncie, lecz jest posadowiony na płytach ażurowych za pomocą stalowych kotew zagłębionych w gruncie, nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie tego obiektu jako budynku. Skoro jest on posadowiony na płytach ażurowych i umocowany (zakotwiony) w gruncie za pomocą stalowych kotew, to oznacza to, że jest to fundament stanowiący element konstrukcyjny budowli przekazujący obciążenie na podłoże. Tym samym, za pomocą kotew zagłębionych w gruncie sporny obiekt jest związany z gruntem w sposób zapewniający trwałość konstrukcji i uniemożliwiający jego przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Zasadą obowiązującą w Prawie budowlanym (art. 28 ust. 1) jest to, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a Prawa budowlanego przewidziano, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Jak wynika z protokołu oględzin nieruchomości podpisanego przez skarżącą, sporny obiekt pełni funkcję gospodarczą, mieści się więc we wskazanym wyżej wyjątku, jego budowa wymagała zatem zgłoszenia. Obowiązku tego inwestor nie spełnił. W tym stanie rzeczy organy prawidłowo wdrożyły określony w art. 48 Prawa budowlanego tryb legalizacyjny stwierdzonej samowoli budowlanej. W świetle art. 28 w zw. z art. 29-30 Prawa budowlanego przeprowadzenie robót budowlanych stanowiących budowę parterowego budynku o konstrukcji drewnianej trwale związanego z gruntem wymagało zgłoszenia. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały przy tym regulacje art. 49d ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego. W odniesieniu do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) – zwanej dalej k.p.a., należy zauważyć, że Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że: "Jak wynika z akt organu I instancji przedmiotową przyczepę poprzednia właścicielka posadowiła na przedmiotowej działce w miesiącach kwiecień lipiec 2013 r." Uznać trzeba jednak, że zdanie to znalazło się w uzasadnieniu postanowienia omyłkowo, prawdopodobnie skopiowane metodą "kopiuj/wklej" z innego uzasadnienia wydanego w innej sprawie. Do wniosku takiego prowadzi analiza akt sprawy organu odwoławczego i kończącego go postanowienia, z których całokształtu wynika, że przedmiotem postępowania jest budynek parterowy o konstrukcji drewnianej trwale związany z gruntem, o wymiarach 1,25m x 1,25m. Podsumowując Sąd stwierdza, że w toku postępowania organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Przy jego ocenie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI