II SA/Gd 354/19

II SA/Gd 354/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1277/20 - Wyrok NSA z 2024-02-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 121 poz 770
art. 2a, art. 9 ust. 2b w zw. z art. 2i
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. M., W. M., K. B., D. L., A. L., B. S., M. S., A. B., J. B., J. H. – D., A. D., S. S., J. S., A. S., D. S., K. S., J. S., K. W., W. W., M. Ś., T. P., M. P., M. B., K. B., B. H., H. H., I. N., J. N., M. E., M. E., B. W., Z. W., A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2019 r., nr SKO Gd/5115/18 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
A.A.-Z.Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2019 r. stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 30 listopada 2018 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 30 listopada 2018 r. Starosta, działając na podstawie art. 9 ust. 2i w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r., Nr 121, poz. 770), stwierdził że Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. nabył mienie pozostałe po Spółdzielni Mieszkaniowej, która nie dokonała w ustawowym terminie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, obejmujące prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym składającym się z 18 lokali mieszkalnych oraz budynkiem garaży, położonej w T. (obręb 9) przy ul. P., oznaczonej geodezyjnie jako działki: nr [..] (pow. 0,1037 ha), nr [..] (pow. 0,0399 ha), nr [..] (pow. 0,0012 ha), nr [..] (pow. 0,0015 ha), nr [..] (pow. 0,0045 ha), nr [..] (pow. 0,4475 ha), dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [..].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, powołując się na art. 7 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1285), że spółdzielnia podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Obowiązek ten powinien być dopełniony najpóźniej w dniu 31 grudnia 2015 r. poprzez złożenie wniosku o wpis do rejestru. Tymczasem uzyskane z Centralnej Informacji Krajowej Rejestru Sądowego zaświadczenie z dnia 23 kwietnia 2018 r. potwierdziło, że podmiot Spółdzielnia Mieszkaniowa nie jest wpisana do rejestru przedsiębiorców. W związku z tym Spółdzielnię należało uznać za wykreśloną z dniem 1 stycznia 2016 r. z Krajowego Rejestru Sądowego, a należąca do niej nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa.
Odwołanie od decyzji Starosty wnieśli byli członkowie wykreślonej Spółdzielni Mieszkaniowej: A.A.-Z.Z.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2019 r. stwierdziło niedopuszczalność wniesionego odwołania uznając, w świetle przepisów art. 9 ust. 2a, 2b, 2i oraz 2j ustawy przepisy wprowadzające KRS, że byłym członkom Spółdzielni Mieszkaniowej w T. nie przysługuje status stron w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie nieodpłatnego nabycia przez Skarb Państwa mienia tej Spółdzielni z dniem 1 stycznia 2016 r. Nie mają oni bowiem interesu prawnego w tym postępowaniu. W przedmiotowym postępowaniu przymiot strony przysługiwał wyłącznie Staroście, jako działającemu w imieniu Skarbu Państwa.
W skardze skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającej go decyzji Starosty, zarzucili naruszenie:
- art. 134 w zw. z art. 38 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, podczas gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.,
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienia skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań,
- art. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozważeniu materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, a w efekcie zaniechanie odniesienia się do zarzutów postawionych w odwołaniu, w szczególności, co do nie zawarcia w decyzji oznaczenia stron, podmiotu, po którym stwierdzono nieodpłatne nabycie z mocy prawa mienia Spółdzielni, co prowadzić może do nieważności decyzji (w ramach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w efekcie uniemożliwić skarżącym skorzystanie z uprawnień na drodze postępowania sądowego w trybie art. 9 ust. 2g oraz art. 9 ust. 2h ustawy przepisy wprowadzające KRS,
- art. 28 k.p.a. polegające na przyjęciu, że skarżący nie mają przymiotu strony w postępowaniu wywołanym decyzją Starosty, podczas gdy ich interes prawny przejawia się w ochronie konstytucyjnego prawa własności, na które oddziałuje zakres wydanej decyzji, a także przejawia się w wadliwości wydanej decyzji mogącej skutkować jej nieważnością, a finalnie niemożnością dochodzenia roszczeń w trybie art. 9 ust. 2g oraz art. 9 ust. 2h ustawy przepisy wprowadzające KRS,
- art. 15 k.p.a. polegające na pozbawieniu skarżących możliwości wywiedzenia środka zaskarżenia od decyzji organu I instancji i jego rozpoznania przez organ II instancji,
- art. 107 § 1 ust. 3 k.p.a. poprzez nie zawarcie w decyzji oznaczenia stron, co winno nastąpić poprzez podanie imion, nazwisk, adresów zamieszkania wszystkich byłych członków Spółdzielni Mieszkaniowej, wskazanych w petitum odwołania, a także braku oznaczenia w decyzji podmiotu, po którym stwierdzono nieodpłatne nabycie z mocy prawa mienia, co skutkować może uznaniem przez sąd orzekający w ramach art. 9 ust. 2 ustawy przepisy wprowadzające KRS, braku podstaw do wydania postanowienia o nabyciu odrębnej własności lokali przez poszczególnych skarżących,
- art. 19 i 20 k.p.a. z zw. z art. 2a ustawy przepisy wprowadzające KRS poprzez uznanie Spółdzielni Mieszkaniowej za wykreśloną mimo, że wyłączną kompetencję w tym zakresie ustawa przyznała sądowi rejestrowemu, naruszając przez to przepisy regulujące właściwość miejscową i rzeczową organu,
- sprzeczność materialnoprawnej podstawy decyzji z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
W uzasadnieniu skargi, która zawiera wniosek o rozważenie skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność zapisów ustawy przepisy wprowadzające KRS z art. 64 i art. 21 Konstytucji RP, skarżący wskazali, że mają interes prawny w rozpatrywanej sprawie, albowiem byli członkami Spółdzielni oraz przysługują im uprawnienia z art. 9 ust. 2g ustawy przepisy wprowadzające KRS, których dochodzić mogą na drodze postępowania sądowego w postępowaniu nieprocesowym. Jednakże jedynie wówczas, gdy decyzja o nabyciu (niezależnie od jej charakteru prawnego) będzie niewadliwa prawnie. W przedmiotowej sprawie interes prawny kreuje się także z powodu dostrzegalnej wadliwości decyzji, analizowanej pod kątem przydatności w postępowaniu nieprocesowym, które będzie prowadzone przez skarżących na podstawie ustawy. Ponadto, mają interes prawny w ujęciu rzeczywistym, gdyż to oni (a nie Spółdzielnia) zostali pozbawieni istotnej części majątku.
Dodatkowo zauważyli, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie przejęta nieruchomość i siedziba podmiotu wykreślonego z rejestru znajdują się w granicach tego samego powiatu. Konsekwencją tego jest, że starosta występuje w podwójnej roli: jako organ administracji publicznej i jako reprezentant Skarbu Państwa. Ich zdaniem okoliczność ta powinna powodować, że ten sam starosta traci status strony jako podmiot, który wykonuje funkcje właścicielskie za Skarb Państwa. Nie można się bowiem pogodzić z sytuacją, że organ administracji wydawałby decyzję we własnej sprawie, tj. Starosta jako organ stwierdza, że Skarb Państwa reprezentowany przez tego samego starostę (organ) nabył mienie, a żaden inny podmiot nie uczestniczy w postępowaniu. Prowadziłoby to do poważnego zaburzenia relacji, nawet na gruncie zasad postępowania administracyjnego k.p.a. Wyłączałoby kontrolę instancyjną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak zakreślonej kognicji sąd bada w szczególności, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na ten wynik. Stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolą legalności w niniejszej sprawie objęto postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty z dnia 30 listopada 2018 r., wydanej na podstawie art. 9 ust. 2i w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r., Nr 121, poz. 770), zwanej dalej Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, które zostało wniesione przez skarżących.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 134 w związku z art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze zarówno przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Przyczyny podmiotowe pozostają w bezpośrednim związku z przyznaniem jednostce statusu strony. Organ odwoławczy nie może przejąć rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji z urzędu, a wyłącznie na żądanie strony. Obowiązany jest zatem dokonać oceny, czy jednostka żądająca udzielenia jej obrony przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie ma status strony. Sam udział w postępowaniu przed organem I instancji nie przesądza interesu prawnego jednostki w sprawie. Jedynie, gdy jednostka jest adresatem uprawnienia lub obowiązku określonego w rozstrzygnięciu, przysługuje jej legitymacja procesowa, zaangażowanie jednostki do postępowania w sprawie bez podstaw do wyprowadzenia z przepisów prawa interesu prawnego, daje jej interes prawny w żądaniu podważenia mocy rozstrzygnięcia. Sam fakt doręczenia decyzji nie daje jednostce automatycznie legitymacji do wniesienia odwołania. Wymaga to zatem ustalenia, czy jednostka wnosząca odwołanie ma status strony w sprawie, zgodnie z art. 28 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2019).
Orzeczona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niedopuszczalność odwołania opiera się na stwierdzeniu braku po stronie odwołujących się podmiotowej przesłanki ich udziału w charakterze strony w postępowaniu, wyrażającej się w istnieniu interesu prawnego w tym postępowaniu członków, uznanej na wykreślną z rejestru na mocy przepisu ustawy, spółdzielni mieszkaniowej.
Kwestia interesu prawnego skarżących jest zatem podstawowym zagadnieniem niniejszej sprawy.
Ocena interesu prawnego w niniejszym postępowaniu opiera się na treści art. 28 k.p.a., który stwierdza, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego i tym różni się od interesu faktycznego, który takiego oparcia w normach prawnych nie ma. Do posiadania statusu strony w określonym postępowaniu administracyjnym konieczny jest również bezpośredni związek z wynikiem postępowania administracyjnego. Przedmiot postępowania, a co za tym idzie, również sam wynik postępowania administracyjnego, musi zatem mieć wpływ na tak pojęty interes prawny (sferę prawną) określonego podmiotu. Wpływ ten musi mieć wymiar materialnoprawny i nie może polegać wyłącznie na okolicznościach faktycznych lub ograniczać się do kwestii proceduralnych. Sferę prawną kształtującą interes prawny określonego podmiotu mogą tworzyć również prawa podmiotowe prawa prywatnego powstałe na gruncie prawa cywilnego, ale istnienie praw podmiotowych interesu prawnego nie przesądza. Istotne znaczenie ma charakter tych praw i ich podmiotowa skuteczność. W przypadku praw bezwzględnych, skutecznych erga omnes, z uwagi na tą właśnie cechę, niewątpliwie kształtują one sferę prawną, która uzasadnia legitymację podmiotu tych praw w postępowaniu administracyjnym, jeżeli przedmiot postępowania dotyczy sfery prawnej przez te prawa ukształtowanej. W takim wypadku, o ile przepisy materialnego prawa administracyjnego nie kształtują zakresu podmiotowego inaczej, podmiot praw bezwzględnych posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym, jeżeli jego wynik może wpłynąć na treść lub sposób wykonywania posiadanych praw.
Inaczej sprawa wygląda w przypadku praw względnych (np. zobowiązania umowne, stosunki organizacyjne). W takim wypadku adresatami praw i obowiązków ukształtowanych na podstawie przepisów prawa materialnego są wyłącznie strony określonego cywilnoprawnego stosunku prawnego, co oznacza, że nie stanowią one w istocie uzasadnienia dla istnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, nawet jeżeli wynik postępowania ma pośredni wpływ na wykonywanie praw względnych, np. z uwagi na to, że dotyczą one przedmiotu prawa względnego. W takim wypadku mamy bowiem do czynienia z interesem faktycznym a nie prawnym, dlatego że względny stosunek prawny nie jest skuteczny w stosunku administracyjnoprawnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy w związku z powyższym zauważyć, że stosunek członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, jako stosunek organizacyjny oparty na przepisach prawa materialnego cywilnego pomiędzy spółdzielnią mieszkaniową a członkiem, nie może być zaliczony do tego rodzaju praw, które zasadniczo uzasadniają interes prawny rozumiany jako interes prawny oparty na przepisach prawa materialnego w postępowaniach administracyjnych dotyczących interesów tej osoby prawnej lub jej majątku.
Postępowania administracyjne dotyczące sfery majątkowej spółdzielni nie ingerują bowiem w stosunek prawny członkostwa w spółdzielni łączący jej członków z tym podmiotem.
Zwalczana przez skarżących odwołaniem decyzja Starosty z dnia 30 listopada 2018 r. została wydana na podstawie art. 9 ust. 2i w zw. z art. 9 ust. 2b ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS i stwierdzała że Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. nabył mienie pozostałe po Spółdzielni Mieszkaniowej w T.
Przepis art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS stanowi, że podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 1, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznaje się za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. W przypadku gdy wniosek o wpis złożony przed dniem 1 stycznia 2016 r. został po tej dacie zwrócony, odrzucony, oddalony albo postępowanie o wpis zostało umorzone, skutki określone w niniejszym przepisie oraz przepisach ust. 2b-2g i 2i powstają z dniem następującym po dniu zwrotu, odrzucenia, oddalenia wniosku albo umorzenia postępowania. W myśl art. 9 ust. 2b ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Prawa wspólników, członków spółdzielni i innych osób uprawnionych do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają z chwilą wykreślenia podmiotu z rejestru.
Decyzja Starosty, wydana na podstawie art. 9 ust. 2b w zw. z ust. 2i ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS wobec ziszczenia się hipotezy określonej w art. 9 ust. 2a ustawy, nie ulega wątpliwości, że ma charakter decyzji deklaratoryjnej, której celem jest nie tyle ukształtowanie określonych stosunków prawnych, co sformalizowane potwierdzenie stanu prawnego w zakresie dotyczącym części tego mienia. Decyzja obejmuje bowiem tylko nieruchomości lub użytkowanie wieczyste na nich ustanowione, będąc instrumentem sformalizowanego potwierdzenia, niezbędnego z uwagi na zasady bezpieczeństwa obrotu, stanu ukształtowanego bezpośrednio działającą normą prawa materialnego. Wynika to wprost z brzmienia art. 9 ust 2i ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, które stanowią, że "nabycie przez Skarb Państwa zgodnie z ust. 2b własności nieruchomości albo użytkowania wieczystego stwierdza, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości". Z kolei art. 9 ust 2b stanowi, że "z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a".
Z powyższego wynika, że interes prawny oparty na prawie materialnym w tym postępowaniu może mieć jedynie podmiot, któremu przysługuje własność (lub użytkowanie wieczyste) nieruchomości będącej przedmiotem postępowania oraz podmiot (następca prawny), którego własność została nabyta na tej podstawie (o ile zachował byt prawny) oraz Skarb Państwa. Do tego kręgu nie należą osoby, które łączył z właścicielem będącym spółdzielnią mieszkaniową stosunek członkostwa.
Skutek nabycia mienia, w tym nieruchomości, następuje z mocy samego prawa na podstawie przepisu ustawy. Powyższe oznacza, że następcza, deklaratoryjna decyzja nie może naruszyć konstytucyjnie chronionego prawa własności. Decyzja ta nie ma w istocie żadnego wpływu na konstytucyjne prawo własności skoro to przepis ustawy skutkuje nabyciem mienia, bez względu na wydanie lub nie decyzji deklaratoryjnej. Czy decyzja istnieje w obrocie, czy też nie istnieje, czy jest trafna, czy wadliwa, nie ma znaczenia dla skutku prawnego przewidzianego przepisem prawa materialnego, którym jest nabycie mienia przez Skarb Państwa.
Podobnie, interesu prawnego skarżących nie uzasadniają przytoczone w zarzutach skargi spodziewane przez skarżących trudności w postępowaniu nieprocesowym wskazanym w art. 9 ust. 2h ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS.
Przepis art. 9 ust. 2g ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS stanowi, że w przypadku gdy podmiotem, o którym mowa w ust. 2a, jest spółdzielnia mieszkaniowa, z chwilą nabycia przez Skarb Państwa zgodnie z ust. 2b mienia spółdzielni mieszkaniowej spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przekształca się w prawo najmu podlegające przepisom ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150), a spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przekształca się w prawo odrębnej własności lokalu lub we własność domu jednorodzinnego.
Stosowanie do przepisu art. 9 ust. 2h ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, na wniosek osoby, która na podstawie ust. 2g, nabyła odrębną własność lokalu albo własność domu jednorodzinnego, lub innej osoby mającej w tym interes prawny, sąd stwierdza nabycie tego prawa w postępowaniu nieprocesowym. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia prawa odrębnej własności lokalu ustala wielkość udziału właściciela w nieruchomości wspólnej, zgodnie z uchwałą zarządu spółdzielni mieszkaniowej, o której mowa w art. 42 ust. 2-5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222), a w przypadku jej braku zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492).
Zakres i przedmiot kognicji sądów administracyjnych nie pozwala na dokonywanie w ramach tego postępowania ocen co do biegu postępowania cywilnego. Sposób wykładni lub stosowania prawa przez sądy powszechne należy wyłącznie do kompetencji i właściwości tych sądów i nie podlega ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołany do kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie może wypowiadać się na temat domniemanego sposobu stosowania prawa przez sądy powszechne, a ewentualne obawy skarżących co do toku postępowania cywilnego nie stanowią o ich interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami procedury cywilnej (art. 177 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) tok postępowania nieprocesowego i związana z nim konieczność uzyskania prawidłowego rozstrzygnięcia na podstawie art. 9 ust. 2i ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS nie jest uzależniony od przyznania skarżącym praw strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 9 ust. 2b powołanej ustawy.
Interesu prawnego nie uzasadnia również troska o niewadliwość formalną decyzji administracyjnej. Organy administracji publicznej z urzędu mają obowiązek dbać o legalność, a w stosunkach z obywatelami odpowiadają za to odszkodowawczo na podstawie przepisów kodeksu cywilnego (art. 417 i n k.c.). Przepisy te jednak również nie uzasadniają interesu prawego skarżących w postępowaniu administracyjnym.
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez byłych członków spółdzielni mieszkaniowej, która wskutek braku przerejestrowania do Krajowego Rejestru Sądowego, utraciła swój byt prawny.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej przepisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS, w tym zwłaszcza art. 9 ust. 2b, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed tutejszym Sądem nie zależy od oceny konstytucyjności tych przepisów (art. 193 Konstytucji RP).
Niezależnie od tego, Sąd miał na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt P 13/18, w którym stwierdzono, że art. 9 ust. 2b zdanie trzecie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KRS jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku zauważył, że "z uwagi na to, że skutki majątkowe, o których mowa w art. 9 ust. 2b ustawy nastąpiły z mocy prawa 1 stycznia 2016 r., przysługującym środkiem sanacji konstytucyjności jest roszczenie o odszkodowanie z art. 4171 § 1 k.c.". W związku z tym realizacja ewentualnych roszczeń skarżących powinna nastąpić na drodze postępowania cywilnego. Wskazany wyrok nie zmienia sytuacji prawnej skarżących w niniejszym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego uprawnia przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. stanowiąc, że sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Sąd mógł rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, gdyż przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a., a Sąd nie znalazł uzasadnienia do skorzystania z dyspozycji art. 122 p.p.s.a. i skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawie. Z treści art. 122 p.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu ("może przekazać"), któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niezależne od woli stron, przy czym podkreślić należy, że zastosowanie tego trybu nie prowadzi do uszczuplenia uprawnień procesowych strony skarżącej czy jej pominięcia, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę.