II SA/Gd 352/22

II SA/Gd 352/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 405/23 - Wyrok NSA z 2024-04-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Wycichowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2022 r. nr WOP.7721.22.2021.MK w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 marca 2022 r. nr WOP.7721.22.2021.MK Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił skarżącemu M.K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 4 stycznia 2021 r. nr PINB-7141/165a/2002/A/PO.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.
Decyzją z dnia 4 stycznia 2021 r. nr PINB-7141/165a/2002/A/PO Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim nakazał skarżącemu rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.
Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 7 stycznia 2021 r. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę doręczono pełnoletniemu domownikowi.
Odwołanie od powyższej decyzji, zawarte w piśmie z dnia 21 stycznia 2021 r., skarżący wniósł w dniu 22 stycznia 2021 r. (data nadania przesyłki).
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2021 r. nr WOP.7721.22.2021.MK Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2021r., sygn. akt II SA/Gd 192/21 uchylił powyższe postanowienie, wskazując na niezastosowanie przez organ przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), dalej zwanej specustawą, oraz przedwczesne wydanie postanowienia o uchybieniu terminu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. zawiadomił skarżącego w trybie art. 15zzzzzn2 specustawy o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w terminie 30 dni od otrzymania ww. zawiadomienia. Zawiadomienie to zostało odebrane przez skarżącego w dniu 10 grudnia 2021r., zatem 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 stycznia 2022r.
M. K. pismem z dnia 3 stycznia 2022r., nadanym na poczcie w dniu 20 stycznia 2022 r., wskazał, że zarówno wniosek o przywrócenie terminu (pismo z dnia 4 marca 2021r.) jak i odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (z dnia 26 lutego 2021r.) zostały już do sprawy złożone, a także podtrzymał ww. wniosek i odwołanie.
Dalej organ wskazał, że przywrócenie uchybionego przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r., poz. 735), dalej "k.p.a.", czyli:
złożenia przez zainteresowanego prośby w tym przedmiocie, w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (bądź 30 dni od otrzymania zawiadomienia o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy o COVID-19),
jednoczesnego dopełnienia wraz z wniesieniem prośby, czynności dla której termin ten był określony,
uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Zdaniem organu pierwsza przesłanka nie została spełniona, bowiem skarżący po odebraniu pisma organu z dnia 6 grudnia 2021r. nie złożył w terminie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Druga przesłanka została natomiast spełniona, ponieważ skarżący złożył do akt sprawy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 4 stycznia 2021r.
W sprawie zdaniem organu nie została spełniona również trzecia przesłanka. Skarżący powoływał się na "otrzymanie ww. decyzji z pominięciem trybu doręczenia za potwierdzeniem odbioru.". Podniósł, że przesyłka została złożona w skrzynce pocztowej, a nie doręczona mu osobiście, że na przesyłce nie znajduje się jego podpis, zatem nie mógł on ustalić daty rozpoczęcia biegu terminu na złożenie odwołania, a ponadto skarżący nie wie czy przesyłki nie odebrała jego żona, z którą jest w faktycznej separacji i poważnym konflikcie. Zdaniem organu okoliczności te nie świadczą o braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja organu I instancji z dnia 4 stycznia 2021 r. została bowiem odebrana przez dorosłego domownika (żoną skarżącego R. K.), a fakt, że nie oddała ona tego pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia, a tym samym na bieg terminu do wniesienia odwołania.
Kolejnym argumentem wskazanym przez skarżącego było oczekiwanie na uzyskanie odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie jest to jednak okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminu, bowiem odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i skarżący miał możliwość złożenia odwołania w terminie, a następnie - po uzyskaniu wskazanego wyżej istotnego dla sprawy odpisu wyroku – uzupełnienia go.
Z uwagi na powyższe, wobec niespełnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 58 § 2 k.p.a. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 4 stycznia 2021r.
M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie natychmiastowej wykonalności decyzji o nakazaniu rozbiórki. Wniósł także o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji oraz rozpatrzenie wniesionego odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 15zzzzzn2 specustawy poprzez odmowę przywrócenia terminu mimo niewypełnienia przez organ obowiązków informacyjnych oraz odmowę przywrócenia terminu mimo zajścia przesłanek do jego przywrócenia, albowiem organ nie wykazał, aby skarżący otrzymał przedmiotowe orzeczenia w terminie wskazanym w zaskarżonym postanowieniu.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że z art. 15zzzzzn2 specustawy wynika, że podczas stanu epidemii jeśli doszło do uchybienia terminu na podjęcie określonej czynności, organ powinien zawiadomić stronę o tym uchybieniu, a także wyznaczyć dodatkowy, 30-dniowy termin na jego przywrócenie. Brak wysłania takiego zawiadomienia stanowi o bezczynności organu. Organ powinien zatem przywrócić termin i rozpoznać złożone odwołanie. Byłoby to uzasadnione prawnie ale także po prostu sprawiedliwe. Przecież stan pandemii, niezależnie od innych okoliczności wpłynął na rozregulowanie pewnych ram działalności społecznej, w tym stawiania pewnych priorytetów, w wyniku czego nierzadko ochronę zdrowia swojego i społecznego bezpieczeństwa należało postawić ponad odbiór przesyłek pocztowych. Skarżący podtrzymał, że nie otrzymał przesyłki w terminie podawanym przez organ. Tego stanu nie zmienia oświadczenie listonosza, które trudno żeby było inne.
Skarżący podniósł, że wniosek o przywrócenie terminu jest również uzasadniony tym, że w okresie początku zeszłego roku, z uwagi na znaczne nasilenie epidemii COVID-19 oraz znacznym chaosem gospodarczym i administracyjnym, skarżący nie był w stanie w pełni dotrzymać warunków administracyjnoprawnych tak jak by to było w normalnych czasach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymujący dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Bezsporne jest, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 4 stycznia 2021 r. zostało wniesione przez skarżącego w czasie trwania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. 2020 r., poz. 491). W związku z tym organ był zobowiązany do zastosowania w sprawie art. 15 zzzzzn2 specustawy, co wynika też z wydanego w tej sprawie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2021 r. w sprawie II SA/Gd 192/21.
W wykonaniu powyższego wyroku, organ zawiadomieniem z dnia 6 grudnia 2021r. zwrócił się do skarżącego informując go o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia. Skarżący niewątpliwie we wskazanym terminie nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, bowiem odpowiedzi udzielił pismem nadanym na poczcie w dniu 20 stycznia 2022 r. Niemniej jednak w aktach sprawy znajdował się wcześniejszy wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożony w dniu 3 marca 2021 r., a więc w trakcie obowiązywania art. 15 zzzzzn2 specustawy, prawidłowo zatem organ wniosek ten rozpatrzył merytorycznie.
Przepis art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a.
Rozważania nad zasadnością i prawidłowością formalną orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, czy w sprawie faktycznie doszło do uchybienia terminu, bowiem tylko uchybiony termin może zostać skutecznie przywrócony. Ustalenia w zakresie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego następują zatem zasadniczo przy rozpatrywaniu kwestii wpadkowej dotyczącej dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia takiego środka (por. wyroki NSA z dnia: 4 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 588/12 i 20 października 2016 r. sygn. akt I GSK 1900/14 i 10 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1565/20). Jeżeli natomiast strona takiej prośby nie złożyła, ma to miejsce przy ocenie formalnej środka zaskarżenia wykonywanej na podstawie art. 134 k.p.a. (w stosunku do zażaleń – na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). W niniejszej sprawie, skoro została wniesiona prośba o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej w postaci wniesienia odwołania, ustalenie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego następowało właśnie przy rozpatrywaniu dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia takiego środka.
Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 4 stycznia 2021r., nr PINB-7141/165a/2002/A/PO została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 7 stycznia 2021 r. do rąk dorosłego domownika, żony skarżącego R.K.
Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Natomiast stosownie do art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Podkreślenia wymaga, że doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. ma taki sam skutek prawny jak doręczenie dokonane bezpośrednio stronie postępowania. Osoba, która odebrała pismo w trybie tzw. doręczenia zastępczego nie może skutecznie podnieść zarzutu, że nie zna treści pisma. Określony w art. 43 sposób zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Należy w pełni podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2413/14, iż art. 43 k.p.a. nie przewiduje składania przez domownika odbierającego pismo pisemnego zobowiązania do oddania pisma adresatowi, jako warunku uznania doręczenia w trybie tego przepisu za prawidłowe. Z treści tego uregulowania nie wynika, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę wyraźnego oświadczenia, z którego treści wynika zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi (tak też NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 916/14).
Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że została ona doręczona na adres skarżącego i odebrana przez dorosłego domownika. Pod datą odbioru widnieje podpis osoby odbierającej przesyłkę. Zgłaszane przez skarżącego wątpliwości co do tożsamości tej osoby zostały wyjaśnione w toku postępowania - organ pismem z dnia 11 stycznia 2022r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego R. o podanie imienia i nazwiska dorosłego domownika, który odebrał przesyłkę skierowaną do M. K. w dniu 7 stycznia 2021r. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Pocztowego poinformował, że ww. przesyłkę odebrała osoba uprawniona do odbioru korespondencji, żona adresata, pani R. K., na dowód czego załączono oświadczenie listonosza, P. D. Powyższe dowody w sposób jednoznaczny wskazują na osobę, która odebrała przesyłkę, a zarzuty skarżącego w tym zakresie pozostają gołosłowne. Poza kwestionowaniem powyższych ustaleń, skarżący nie przedstawia żadnych dowodów ustalenia te podważających.
Należy podkreślić, że zwrotne poświadczenie odbioru jest przewidzianym przez prawo dokumentem urzędowym (doręczenie "za pokwitowaniem") stwierdzającym, że doręczenie decyzji nastąpiło w sposób, o którym mowa w art. 43 i art. 44 k.p.a. Dokument taki korzysta z domniemania prawdziwości w zakresie okoliczności w nim stwierdzonych jako dokument urzędowy. Dotyczy to również adnotacji znajdujących się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnionych przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy (por. wyroki NSA z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 892/05 i z 22 maja 2020 r. sygn. akt II OZ 293/20). O takim charakterze dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki pocztowej (rejestrowanej) świadczą przepisy art. 39 oraz art. 43 w zw. z art. 42 § 1 i k.p.a., jak również art. 17 i art. 46 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r., poz. 896). Skarżący nie zdołał podważyć domniemania wynikającego z tego dokumentu. Jakkolwiek strona może kwestionować prawidłowość dokonanego doręczenia, to samo tylko zgłoszenie takich zastrzeżeń w treści skargi nie jest wystarczające do przyjęcia doręczenia osobie nieuprawnionej, a w konsekwencji zakwestionowania doręczenia w dacie widniejącej na dokumencie urzędowym, jakim jest należycie wypełnione zwrotne poświadczenie odbioru.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że domownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji może być każda dorosła osoba mieszkająca (nie chodzi przy tym o przebywanie z zamiarem stałego pobytu, gdyż znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości czy w danym lokalu) w tym samym co adresat domu lub mieszkaniu (również osoba trzecia, np. pracownik) lub krewny czy powinowaty zamieszkujący razem z adresatem, nawet jeśli prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 68/08 i podobnie postanowienia NSA przywołane w postanowieniu NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1848/13.). Ponadto w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że adresat nie musi wyrażać zgody na odbieranie korespondencji przez domownika (por. postanowienia NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I FZ 331/08 i 15 września 2015 r. sygn. akt II OZ 833/15). Istotne jest natomiast podjęcie się przez osobę odbierającą korespondencję przekazania jej adresatowi. W ocenie Sądu brak jest w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do podważania wiarygodności zwrotnego potwierdzenia odbioru i skuteczności dokonanego doręczenia.
Oceniając natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tak skutecznie doręczonego aktu administracyjnego zbadać należało czy skarżący uprawdopodobnił, że wniesienie odwołania po terminie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych i na skutek przeszkody, której obiektywnie nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Warunek braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Norma art. 58 k.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Istnienie po stronie tej osoby niedbalstwa, czy chociażby winy nieumyślnej powoduje niemożność przywrócenia terminu. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FSK 533/12). Trzeba przy tym brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie jest obowiązkiem wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu. W konsekwencji na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, a mimo to dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku.
Skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek obiektywne okoliczności uniemożliwiające jego żonie przekazanie mu odebranej korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji. Wprawdzie o braku zawinienia strony można mówić wówczas, kiedy z uwagi na istniejący konflikt pomiędzy osobami wspólnie zamieszkałymi, domownik nie przekazuje korespondencji, gdyż jest to okoliczność pozostająca poza sferą decyzyjną adresata (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie I OZ 92/10), niemniej skarżący nie wykazał, aby taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie. Jakkolwiek wskazywał, że jest z żoną skonfliktowany i w faktycznej separacji, ale po pierwsze, okoliczności tych w żaden sposób nie uprawdopodobnił, po drugie, same w sobie nie świadczą one, że żona nie przekazała mu odebranej przesyłki. Należy też zauważyć, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji, choć dzień po upływie terminu, co znaczy, że korespondencja została mu jednak przekazana. Ponadto odwołanie datowane jest na dzień 21 stycznia 2021 r., który był ostatnim dniem upływającego terminu. Przyczyną zatem wniesienia odwołania w dniu następnym nie mogło być nieprzekazanie skarżącemu przesyłki przez R. K.
Niewątpliwie zachowanie dorosłego domownika, który odebrał przesyłkę oraz podjął się przekazania jej adresatowi, a następnie tego nie uczynił, stanowi ewidentne zaniedbanie tej osoby, jednakże konsekwencje takiego zachowania domownika obciążają co do zasady adresata. Nie stanowi zatem uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu okoliczność, że dorosły domownik przekazał adresatowi pismo innego dnia. Odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Tym samym, ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie dorosłego domownika, czy też popełnienie przez niego oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata. Powtórzyć raz jeszcze trzeba, iż doręczenie w tzw. trybie zastępczym wywołuje dokładnie takie skutki, jak doręczenie pisma do rąk adresata. Oznacza to, że powoduje ono również otwarcie terminu do wystąpienia z ewentualnymi środkami zaskarżenia, a skutki uchybienia temu terminowi w pełni obciążają stronę. Jeśli skarżący miał jakiekolwiek wątpliwości co do daty doręczenia decyzji, jak podnosił w odwołaniu, to winien był od razu poczynić kroki zmierzające do ich wyjaśnienia. Tym samym za słuszne przyjąć trzeba było stanowisko, że skarżący nie dochował należytej staranności, a odmowa przywrócenia terminu była prawidłowa.
Nie stanowi również usprawiedliwienia w uchybieniu terminu fakt oczekiwania na otrzymanie odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie II SA/Gd 523/04, który został dołączony do odwołania. Po pierwsze, odpis tego wyroku skarżący, jak sam twierdzi, otrzymał w dniu 20 stycznia 2021 r., a zatem dzień przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Fakt ten nie mógł zatem stanowić przeszkody do wniesienia odwołania przynajmniej w ostatnim dniu terminu, który upływał w dniu 21 stycznia 2021 r. Po drugie, jak słusznie wskazał organ, w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje prekluzja dowodowa, co oznacza, że możliwe jest uzupełnianie zarzutów odwołania także po jego wniesieniu. Nawet zatem w sytuacji oczekiwania na pozyskanie dowodów należyta staranność w dbaniu o własne interesy wymaga złożenia odwołania w terminie, a następnie jego ewentualnego uzupełnienia.
W skardze skarżący dodatkowo podniósł, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania byłoby sprawiedliwie ze względu na stan pandemii, który rozregulował ramy działalności społecznej, w tym stawiania pewnych priorytetów, w wyniku czego nierzadko ochronę zdrowia swojego i społecznego bezpieczeństwa należało postawić ponad odbiór przesyłek pocztowych. Argumenty te nie były podnoszone w toku postępowania, organ nie mógł zatem się do nich odnieść. Wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył w dniu 3 marca 2021 r., ponadto pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. organ wyznaczył skarżącemu dodatkowo termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, z której to możliwości skarżący nie skorzystał. Organ zatem oceniając brak winy skarżącego w uchybieniu terminu weryfikował wyłącznie te powody uchybienia terminu, które skarżący wskazał w piśmie z dnia 3 marca 2021 r. Sąd natomiast kontroluje legalność zaskarżonego aktu na dzień jego wydania, w tym świetle argumentacja skargi zmierzająca do wykazania braku winy skarżącego we wniesieniu odwołania jest spóźniona. Ponadto powtórzyć należy, że przepis art. 15 zzzzzn2 specustawy wprowadził szczególny tryb przywrócenia terminu, mający na celu stworzenie dodatkowej ochrony prawnej dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii. Z przepisu tego nie wynika, aby sam stan epidemii oznaczał, iż w każdym przypadku organ zobowiązany jest przywrócić termin. Jak wskazano wyżej, rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym przeprowadzone powinno być przez organ w trybie art. 58 i nast. k.p.a., z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonej przez art. 15 zzzzzn2 specustawy, w zakresie terminu do złożenia wniosku o przewrócenie terminu. Dlatego rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 k.p.a. i wymaga wykazania braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ocenianej w świetle miernika należytej staranności przy dokonywaniu tej czynności procesowej. Samo powołanie się na stan epidemii nie jest wystarczające, wobec braku innych okoliczności mogących usprawiedliwiać niedochowanie należytej staranności.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie organ II instancji dokonał wszechstronnej analizy i oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożonego przez skarżącego, co znajduje wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Prawidłowo też w oparciu o dokonaną ocenę odmówił przywrócenia terminu uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby wniesienie środka zaskarżenia po upływie terminu było przez niego niezawinione. Zarzuty skargi należało zatem uznać za niezasadne. Sąd nie dopatrzył się nadto innych naruszeń w sprawie przepisów prawa materialnego i prawa procesowego.
Podsumowując, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).