II SA/Gd 3451/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego, nawet jeśli w momencie budowy nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego, argumentując, że brak planu zagospodarowania przestrzennego w momencie budowy wyłącza możliwość zastosowania przepisu o przymusowej rozbiórce. Sąd uznał jednak, że samowolna budowa bez pozwolenia jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki, niezależnie od braku planu w momencie budowy, jeśli plan obowiązywał już w momencie orzekania.
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. i W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki domku letniskowego wybudowanego samowolnie na działce nr [...] w miejscowości P. Domek został wybudowany w latach 1971-1972 bez pozwolenia na budowę. W momencie budowy teren nie był objęty planem zagospodarowania przestrzennego, który uchwalono dopiero w 1987 r., a następnie zmieniono w 1992 r. Oba plany określały działkę jako grunt leśny i rolny. Skarżący zarzucili organom wadliwą interpretację art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., twierdząc, że do zastosowania nakazu rozbiórki konieczne jest łączne wystąpienie przesłanek wybudowania obiektu bez pozwolenia i naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd, powołując się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że samowolna budowa bez pozwolenia jest wystarczającą podstawą do nakazania rozbiórki, nawet jeśli w momencie budowy nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, o ile plan taki obowiązywał już w momencie orzekania. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak planu zagospodarowania przestrzennego w momencie budowy nie wyłącza możliwości zastosowania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia, jeśli plan taki obowiązywał już w momencie orzekania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym samowolna budowa bez pozwolenia jest zasadniczą przesłanką do wydania decyzji o rozbiórce, niezależnie od stanu planistycznego terenu w momencie budowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
Prawo budowlane (1974) art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Prawo budowlane (1994) art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 53, poz. 1269 art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolna budowa bez pozwolenia na budowę jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki, nawet jeśli w momencie budowy nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Brak planu zagospodarowania przestrzennego nie usprawiedliwia samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Warunkiem zastosowania nakazu rozbiórki było łączne wystąpienie przesłanek wybudowania obiektu bez pozwolenia i naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego. Brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza nakazanie przymusowej rozbiórki, nawet jeśli obiekt był wybudowany bez pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
obiekty wzniesione bez uzyskania takich pozwoleń zaś powinny ulec rozbiórce. nie oznacza to dopuszczenie na tych terenach samowoli budowlanej. Decydujące jest bowiem przede wszystkim to, czy obiekt został wzniesiony bez uzyskania pozwolenia, co jest zasadniczą przesłanką do wydania decyzji przewidzianej art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Skład orzekający
Andrzej Przybielski
przewodniczący
Jan Jędrkowiak
sprawozdawca
Wojciech Jarzembski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej samowoli budowlanej i braku planu zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z lat 70. i 90. XX wieku, ale zasada prawna pozostaje aktualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa budowlanego dotyczącą samowoli budowlanej i jej konsekwencji, co jest istotne dla praktyków i właścicieli nieruchomości.
“Samowola budowlana bez planu? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka jest nieunikniona.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 3451/01 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-02-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2001-10-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Andrzej Przybielski /przewodniczący/ Jan Jędrkowiak /sprawozdawca/ Wojciech Jarzembski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OSK 683/05 - Wyrok NSA z 2006-04-07 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Przybielski Sędziowie : NSA Jan Jędrkowiak (spr.) WSA Wojciech Jarzembski Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. S. i W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2001 Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Uzasadnienie II SA/Gd 3451/01 Uzasadnienie W. S. i Z. S. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2001 r. Utrzymaną w mocy decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącym rozbiórkę domku letniskowego usytuowanego na działce nr [...] położonego w miejscowości P. gmina. Podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r Nr 106, poz. 1126 ze zm.). W uzasadnieniu podano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że na opisanej wyżej działce będącej własnością I. Ch. usytuowane zostały trzy domki letniskowe przy czym domek oznaczony na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu z dnia 24 maja 2001 r. nr 1 został wybudowany i jest użytkowany przez skarżących. W/g oświadczenia Z. S. w/w domek wybudowany został w latach 1971 - 1972 bez pozwolenia na budowę. Teren działki nr [...] na której zlokalizowano przedmiotowy domek w czasie w którym został wybudowany nie był objęty planem zagospodarowania przestrzennego. Plan uchwalony został dopiero w 1987 r. Zarówno w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej z dnia 27 lipca 1987 r. jak i w planie obecnie obowiązującym zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia 26 września 1992 r. określono działkę jako grunt leśny i rolny. Powołując treść art. 27 ustęp 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r. oraz podstawę jego zastosowania (art. 103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994 r.) organ I instancji orzekł o nakazie rozbiórki opisanego wyżej domku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu 1 instancji. Podobnie jak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż w świetle powołanych podstawie prawnej decyzji przepisów istniały przesłanki do wydania orzeczonego nakazu rozbiórki. W skardze domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili wadliwą interpretację przez orzekające w sprawie organy powołanego w podstawie prawnej decyzji art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r - Prawo budowlane. Powołując się na wyrok NSA z dnia 25 września 1981 r. podnieśli, że warunkiem zastosowania przez organ przymusowej rozbiórki było, w świetle powołanego przepisu, łączne wystąpienie dwóch przesłanek tj. wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę oraz naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza nakazanie przez organ przymusowej rozbiórki na podstawie w/w przepisu chociażby obiekt był wybudowany bez pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie przy czym organ powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w którym prezentowany jest pogląd, że zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę nie tylko teren przeznaczony w obowiązującym planie na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 ,poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ,podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz. U. Nr 53, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skargi nie można było uwzględnić. Jak to wyraził Sąd Najwyższy w powołanym w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę orzeczeniu z dnia 28 maja 1991 r (III AZP 3/91 zb. orz. LEX nr 11736)-zasadniczym założeniem, leżącym u podstaw polskiego Prawa budowlanego, jest założenie, iż obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na podstawie pozwoleń budowlanych, udzielanych przez właściwe organy administracji w formie decyzji administracyjnych .obiekty wzniesione bez uzyskania takich pozwoleń zaś powinny ulec rozbiórce. O tym, jakie obiekty mogą być wznoszone na konkretnych terenach, decyduje plan zagospodarowania przestrzennego , lecz przepis ten wcale nie uzasadnia wniosku, iż jeśli pewne tereny są takim planem nie objęte lub też taki plan w ogóle jeszcze nie istnieje, oznacza to dopuszczenie na tych terenach samowoli budowlanej. Dlatego możliwe jest wydanie decyzji o rozbiórce obiektu, który został wzniesiony bez pozwolenia budowlanego, nawet na terenie, dla którego w momencie budowy nie było jeszcze obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast plan taki obowiązywał już w momencie orzekania o rozbiórce. Decydujące jest bowiem przede wszystkim to, czy obiekt został wzniesiony bez uzyskania pozwolenia, co jest zasadniczą przesłanką do wydania decyzji przewidzianej art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przytoczony w w/w stanowisku Sądu Najwyższego pogląd prezentowany wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za utrwalony. Podziela go również skład orzekający w niniejszej sprawie. Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.