II SA/GD 341/25

II SA/Gd 341/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 337
art. 26 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r., nr 010070/680/3651750/2023 (postępowanie numer 395394325) w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 marca 2024 r., nr 010070/680/3651750/2023, 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie na rzecz skarżącej B. K. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
B. K., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w przedmiocie świadczenia wychowawczego, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 30 marca 2023 r. B. C. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. na dziecko A. C.
Przy piśmie z 8 maja 2023 r. skarżąca przekazała pismo Prezydenta Miasta Słupska zawierające informację o zmianie jej danych w rejestrze PESEL, gdzie w miejsce nazwiska C. wpisano K., jednocześnie zmieniając dane dotyczące numeru i okresu ważności paszportu skarżącej.
W toku postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także ZUS) poinformował skarżącą, że na podstawie rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną ustalono, że utraciła ona legalny pobyt w Polsce w związku z wyjazdem z terytorium Polski w dniu 25 lutego 2022 r. Przyjazd do Polski nie został odnotowany jako przyjazd obywatela Ukrainy w związku z działaniami wojennymi. W rezultacie wezwano skarżącą do wyjaśnienia niezgodności w zakresie statusu UKR w Urzędzie Miasta. Kolejnym pismem wezwano skarżącą do skontaktowania się z Komendantem przejścia granicznego, gdzie miało miejsce przekroczenie granicy i zaktualizowanie rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną. Także następnym pismem wezwano skarżącą do wyjaśnienia rozbieżności wniosku z danymi zawartymi w rejestrze Straży Granicznej.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku decyzją z 26 marca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił B. C. wnioskowanego świadczenia wskazując, że na podstawie rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalono, iż nie posiada legalnego pobytu w Polsce.
Skarżąca wniosła odwołanie od tak wydanej decyzji, wnosząc o jej zmianę i przyznanie wnioskowanego świadczenia. W ocenie skarżącej decyzja została oparta na bezpodstawnych twierdzeniach dotyczących rzekomo nielegalnego pobytu w Polsce oraz nieprawdziwych twierdzeniach odnośnie do wyjazdu skarżącej po 25 lutego 2022 r. na okres przekraczający 30 dni. Skarżąca wyjaśniła, że wyrokiem z 2 lutego 2022 r. orzeczono jej rozwód, w rezultacie czego wróciła do panieńskiego nazwiska. Najprawdopodobniej zmiana nazwiska spowodowała niezgodności w dokumentacji Straży Granicznej, stąd też błędny wniosek o rzekomo nielegalnym pobycie na terytorium RP. Skarżąca wskazała, że wyjaśniała tę sprawę zarówno w korespondencji z placówką Straży Granicznej w Dorohusku jak i osobiście w Urzędzie Miejskim w Słupsku. Nadto wskazała, że ZUS w wydanej decyzji nie podał żadnych dat jej rzekomego wyjazdu i ponownego przyjazdu, zatem skarżąca nie może się do nich odnieść. Jednocześnie podkreśliła, że żadne posiadające kompetencje władze nie stwierdziły nielegalnego pobytu, ani nie wszczęły wobec niej w tej sprawie postępowania, o którym byłaby powiadomiona. Wyjaśniła, że od kilku lat przebywa w Polsce, wynajmuje mieszkanie, pracuje, płaci podatki, składki ubezpieczeniowe i nie zasługuje na powierzchowne i lekceważące załatwienie ważnej dla niej życiowo sprawy. Do odwołania skarżąca załączyła korespondencję mailową w przedmiocie uzupełnienia danych w systemie Straży Granicznej oraz kopię pisma Prezydenta Miasta w przedmiocie usunięcia niezgodności w rejestrze PESEL.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania skierowaną do B. C. decyzją z 14 marca 2025 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż skarżąca nie spełnia warunków do jego przyznania określonych w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, a mianowicie skarżąca nie posiada legalnego pobytu na terytorium RP we wnioskowanym okresie świadczeniowym zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy. Prezes ZUS wskazał, że pismem z 1 lutego 2024 r. skarżąca została poinformowana, że na podstawie rejestru Komendanta Głównego SG nastąpiła zmiana danych identyfikacyjnych/dokumentu tożsamości/paszportu w wyniku czego nie odnotowano przekroczeń granicy a aktualne dane nie figurują w rejestrze Straży Granicznej jako dane obywatela Ukrainy, który przybył do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi. Na podstawie ww. rejestru skarżąca nie posiada zatem okresów legalnego pobytu.
Organ odwoławczy wskazał, że dokonał ponownego odczytu danych z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego SG, gdzie nadal widnieje zapis potwierdzający, że dane skarżącej dotyczące legalności pobytu na terytorium RP nie zostały zmodyfikowane. Organ podkreślił także, że zwracał się do skarżącej o wyjaśnienie niezgodności, jednocześnie wyjaśnił, że osobom, które utraciły status UKR w związku z wyjazdem z terytorium RP, status ten może zostać nadany kolejny raz po ponownym przybyciu na terytorium RP z terytorium Ukrainy. W celu ponownego uzyskania statusu UKR należy zgłosić się niezwłocznie od dnia wjazdu do organu gminy w celu złożenia wniosku o nadanie numeru PESEL i uzyskanie statusu UKR. W przypadku ponownego wjazdu i uzyskania utraconego statusu UKR w celu uzyskania świadczenia wychowawczego, należy złożyć nowy wniosek.
W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie:
- art. 2 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 337) – poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na niezasadnym przyjęciu, że skarżąca nie posiadała legalnego pobytu na terytorium RP we wnioskowanym okresie świadczeniowym;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji ZUS z 13 maja 2024 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie ww. decyzji i orzeczenie o przyznaniu prawa do wnioskowanego świadczenia wychowawczego;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.- polegające na niewyczerpującym zabraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, czego skutkiem było przyjęcie, że pobyt skarżącej na terytorium RP ma charakter nielegalny mimo, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do odmiennych wniosków.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji ZUS.
Zdaniem strony skarżącej nie budzi wątpliwości, że skarżąca spełniała ustawowe przesłanki uznania jej pobytu za legalny. Wjechała do Polski 25 lutego 2022 r. bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z trwającym konfliktem zbrojnym, uzyskała numer PESEL oraz widnieje jako osoba posiadająca status UKR, a więc objęta ochroną wynikającą z przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Strona skarżąca wskazała, że organ administracji ograniczył się wyłącznie do danych z rejestru Straży Granicznej, ignorując przy tym pozostałe dowody, w szczególności aktualne dane z rejestru PESEL i pismo potwierdzające usunięcie rozbieżności w danych skarżącej, powstałych na skutek zmiany nazwiska po rozwodzie. Strona skarżąca podkreśliła, że art. 2 ust. 1 ustawy nie uzależnia legalności pobytu od bieżącego technicznego stanu rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, lecz od spełnienia faktycznych przesłanek wjazdu na teren RP po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi oraz uzyskania numeru PESEL, przy czym obie te przesłanki zostały przez skarżącą spełnione. Podkreśliła, że sytuacja życiowa skarżącej, sposób przekroczenia granicy oraz uzyskany status kwalifikują ją jako osobę objętą ochroną z art. 2 ust. 1 ustawy. Zastosowanie przy tym wykładni zawężającej, oderwanej od celu i ratio legis przepisów doprowadziło do naruszenia prawa materialnego a skarżąca została niesłusznie pozbawiona świadczenia wychowawczego. W ocenie skarżącej istniały przy tym wszelkie podstawy do uchylenia przez Prezesa decyzji ZUS i przyznania wnioskowanego świadczenia. Zmiana przez skarżąca nazwiska po rozwodzie, skutkująca wydaniem nowego paszportu doprowadziła do powstania rozbieżności w rejestrze Straży Granicznej, jednak z dołączonego do odwołania pisma z 17 kwietnia 2023 r. wynika, że w rejestrze PESEL usunięto niezgodność danych, a skarżąca figuruje jako osoba posiadająca status UKR. Strona skarżąca podkreśliła, że skarżąca wjechała na terytorium Polski 25 lutego 2022 r. i od tego czasu nieprzerwanie na tym terytorium przebywa.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Prezes ZUS wyjaśnił przy tym, że zachodzi prawdopodobieństwo, że część danych wjazdowych skarżącej zostało zarejestrowane pod starym dokumentem tożsamości, tj. przed zmianą nazwiska i w takiej sytuacji skarżąca powinna się zwrócić do Komendanta Głównego Straży Granicznej w celu scalenia danych. Prezes ZUS podkreślił, że uzyskanie świadczeń wychowawczych wymaga spełnienia warunków do ich uzyskania przez wnioskodawcę i dziecko, którego dotyczy wniosek i to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnił wymogi do uzyskania świadczeń a w spornych okresach miał status "UKR".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa ZUS w Warszawie z 14 marca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję z 21 maja 2024 r. o odmowie prawa do świadczenia wychowawczego w okresie 2023/2024 r. na dziecko A. C.
Do sytuacji prawnej skarżącej zastosowanie ma ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 337 ze zm.; dalej jako: "ustawa"), która określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy przybywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 1).
Obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy, przysługuje na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jeżeli zamieszkuje z dzieckiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jeżeli dziecko, na które ubiega się o świadczenie wychowawcze lub otrzymuje świadczenie wychowawcze, realizuje odpowiednio obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737), co zostało potwierdzone w wyniku weryfikacji dokonanej na podstawie art. 66b ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152), chyba że dziecko jest w wieku, w jakim obowiązki te go nie dotyczą, albo obowiązki te zostały mu odroczone - odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach, z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 września 2025 r. Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1. W rejestrze tym przechowuje się, m.in. dane osobowe, informację o dacie przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wjazdowym i wyjazdowym, czy też o numerze PESEL - jeżeli został nadany (art. 3 ust. 4). Komendant Główny Straży Granicznej umieszcza dane w rejestrze, o którym mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia przekazania przez organy gminy informacji o złożeniu wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 (art. 3 ust. 5).
Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 ustawy obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Komendant Główny Straży Granicznej zapewnia możliwość weryfikacji danych osoby, której ma zostać nadany numer PESEL, z danymi zgromadzonymi w rejestrze, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy. Natomiast przepis art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 736) stanowi, że w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzony jest status cudzoziemca oznaczony jako UKR – w przypadku osoby, której nadano numer PESEL na podstawie art. 4 ustawy.
Bezspornym jest, że zarówno skarżąca jak i jej córka posiadają obywatelstwo ukraińskie i został im nadany numer PESEL. Poza sporem pozostaje także, że w toku postępowania skarżąca poinformowała o zmianie nazwiska oraz zmianie paszportu, wskazując nowe dane w tym zakresie. Skarżąca dokonała przy tym stosownego zgłoszenia w tym zakresie w Rejestrze PESEL, co potwierdza załączone przez nią pismo Prezydenta Słupska z 17 kwietnia 2023 r.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy informacji z aplikacji GUI z 23 sierpnia 2023 r., w rejestrze SPEC PESEL widnieje informacja odnośnie do skarżącej, że posiada "status uchodźcy UKR", wjechała do Polski 25 lutego 2022 r., nadto odnotowano jej aktualne nazwisko i numer dokumentu tożsamości. Z ww. informacji z 23 sierpnia 2023 r. wynika jednak, że w Rejestrze Straży Granicznej widnieją nieaktualne dane w zakresie dotyczącym nazwiska i numeru paszportu skarżącej. Powyższy stan potwierdzają także wydruki z aplikacji GUI dokonane 13 października 2023 r., 1 lutego 2024 r. oraz 26 marca 2024 r.
Wraz z odwołaniem skarżąca przedłożyła jednak korespondencję z 21 grudnia 2023 r. ze Strażą Graniczną, z której wynika, iż w systemie Straży Granicznej zostały uzupełnione jej dane. Straż poinformowała przy tym, że uaktualnianie baz danych w stosunku do poczynionych modyfikacji może być opóźnione w czasie. W wydanej w dniu 14 marca 2025 r. decyzji Prezes ZUS wskazał, że "w dniu dzisiejszym" dokonano ponownego odczytu danych z rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej i w rejestrze widnieje zapis potwierdzający, że dane skarżącej nie zostały zmodyfikowane. Sąd stwierdził jednak, że w kolejno ponumerowanych aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego taką weryfikację. Nadto uwzględnienia wymaga, że w odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wyjaśnił przy tym, że zachodzi prawdopodobieństwo, że część danych wjazdowych skarżącej zostało zarejestrowane pod starym dokumentem tożsamości, tj. przed zmianą nazwiska.
W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, że organy dokonały w sprawie pełnych ustaleń i w sposób właściwy oceniły zebrany materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Prezes ZUS bezpodstawnie oparł rozstrzygnięcie wyłącznie o dane z rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną, nie przedstawiając przy tym dowodu potwierdzającego dokonanie odczytu danych w toku postępowania odwoławczego. W aktach brak jest bowiem potwierdzenia, by organ odwoławczy dokonał przed wydaniem skarżonej decyzji weryfikacji tych danych, co jest istotne tym bardziej, że jak wskazuje załączona przez skarżącą korespondencja ze Strażą Graniczną - uaktualnianie baz danych może być opóźnione w czasie. Z korespondencji tej wynika przy tym, że skarżąca występowała do Straży Granicznej o uzupełnienie danych.
Organy nie odniosły się przy tym do pozostałego materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności pisma z Urzędu Miasta Słupska z 17 kwietnia 2023 r., złożonego 8 maja 2023 r. do akt organu pierwszej instancji. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżąca w dniu 25 lutego 2025 r. przyjechała do Polski jako B. C. Dopiero 26 stycznia 2023 r. został jej wydany nowy paszport na nazwisko K., co potwierdza pismo Prezydenta Miasta Słupska z 17 kwietnia 2023 r. Przekraczając granicę 25 lutego 2022 r. skarżąca posługiwała się zatem paszportem na poprzednie nazwisko i pod tym nazwiskiem został odnotowany jej wjazd do kraju.
Z pisma Prezydenta z 17 kwietnia 2023 r. wynika, że B. C. posługująca się paszportem o numerze [...] i B. K. posługująca się paszportem o numerze [...] - to ta sama osoba. Wskazują na to także kolejne wydruki z aplikacji GUI. W przypadku, gdyby jednak organ miał wątpliwości, ma jednak możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżącej nadano numer PESEL i w rejestrze SPEC PESEL posiada ona "status uchodźcy UKR", czego organy nie zdołały podważyć.
W rezultacie zdaniem Sądu, na podstawie zebranego materiału dowodowego, w dniu wydania skarżonej decyzji organy nie miały podstaw do odmowy skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na niezgodności w Rejestrze Straży Granicznej.
Uwzględniając powyższe okoliczności nie sposób przyjąć, że orzekające w sprawie organy, dysponując wiarygodną informacją o statusie skarżącej i jej córki z rejestru PESEL oraz dodatkową dokumentacją przedłożoną przez stronę, mogły oprzeć swoje decyzje wyłącznie na podstawie rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej. Organy ZUS pominęły pochodzące od skarżącej informacje i zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem weryfikacji uprawnienia skarżącej do świadczenia wychowawczego. Skoro skarżąca kwestionowała odmowę przyznania jej prawa do świadczenia wychowawczego, organy ZUS miały obowiązek wyjaśnić okoliczności przez nią podawane z wykorzystaniem instrumentów przewidzianych zarówno w ustawie jak i k.p.a.
Należy zaznaczyć, iż z art. 26 ust. 3i ustawy wynika, że ZUS jest obowiązany do weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego "w szczególności" na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy i z rejestru PESEL. Oznacza to, że dane z rejestrów publicznych stanowią tylko jeden z możliwych środków dowodowych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 629/24).
Podkreślenia wymaga, że to na organie prowadzącym postępowanie w sprawie świadczenia spoczywa obowiązek oceny istnienia przesłanek przyznania świadczenia, w tym przesłanki określonej w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w zw. z art. 2 ust. 1 tej ustawy. Przekazana do ZUS przez Komendanta Głównego Straży Granicznej informacja o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa nie ma charakteru wiążącego dla ZUS w tym znaczeniu, że nie uniemożliwia stronie dowodzenia za pomocą innych dowodów faktu braku utraty uprawnień, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy i nie zwalnia ZUS z obowiązku weryfikacji statusu strony w oparciu o wszelkie dostępne dowody.
W ocenie Sądu, organy nie wdrożyły procedury wyjaśnienia wątpliwości, co stanowi naruszenie art. 26 ust. 3 ustawy w zw. z art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. W tym miejscu należy podnieść, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada prawdy materialnej – art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. - obligująca organ administracji do ustalania stanu faktycznego za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych. Zasada prawdy materialnej wyklucza opieranie się jedynie na ściśle określonych dowodach lub ich zamkniętym katalogu, np. wyłącznie na publicznych rejestrach.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając obie wydane w sprawie decyzje.
Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności w oparciu o wszelkie dostępne dokumenty ustali rzeczywisty status skarżącej - w kontekście ustalenia prawa od świadczenia wychowawczego.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Na wysokość zasądzonych kosztów złożyła się kwota należności radcy prawnego - 480 zł (pkt II sentencji wyroku).
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek strony złożony w skardze, przy braku sprzeciwu organu.