II SA/GD 338/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-01-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennerenta planistycznaochrona gruntów rolnychdecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAuchwałauzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z powodu braku uzasadnienia stawki opłaty planistycznej oraz naruszenia przepisów proceduralnych.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję Wójta Gminy w przedmiocie warunków zabudowy dla budowy domów jednorodzinnych. Kluczowym problemem była stawka opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renta planistyczna), która została ustalona na 30% bez odpowiedniego uzasadnienia. Sąd uznał, że zarówno decyzja organu odwoławczego, jak i decyzja organu pierwszej instancji naruszały prawo, uchylając obie decyzje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla budowy domów jednorodzinnych. Sprawa dotyczyła ustalenia stawki opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (renty planistycznej) na podstawie art. 36 i 37 w związku z art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wójt ustalił stawkę w wysokości 30%, jednak brak było uzasadnienia dla tej konkretnej kwoty. Organ odwoławczy uchylił decyzję Wójta, wskazując na konieczność uzyskania zgody wojewody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Sąd administracyjny stwierdził, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 Kpa, uchylając decyzję bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jednocześnie nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności, takich jak posiadanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów. Ponadto, sąd uznał, że decyzja Wójta naruszała prawo materialne i procesowe, ponieważ stawka 30% opłaty planistycznej została ustalona bez uzasadnienia, mimo że decyzja o warunkach zabudowy może wywoływać skutki w postaci renty planistycznej. Sąd podkreślił, że choć teren był formalnie gruntem rolnym, mógł być objęty zgodą na zmianę przeznaczenia, co było warunkiem wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ostatecznie, sąd uchylił zarówno decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i decyzję Wójta Gminy, wskazując organowi pierwszej instancji na konieczność uwzględnienia wskazówek sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o warunkach zabudowy może wywoływać skutki w postaci obowiązku zapłaty opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, stosownie do art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż jeśli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, stosuje się odpowiednio przepisy art. 36 i 37. Oznacza to, że wzrost wartości nieruchomości spowodowany decyzją o warunkach zabudowy może skutkować obowiązkiem zapłaty opłaty planistycznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

u.p.z.p. art. 36

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 63 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Kpa art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3-9

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy art. 2-3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12

u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 34 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 12

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 37 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kpa poprzez uchylenie decyzji bez potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Brak uzasadnienia dla ustalenia stawki 30% opłaty planistycznej w decyzji Wójta Gminy. Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących renty planistycznej.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącego, że art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania w sprawie. Argumentacja dotycząca wygaśnięcia planu miejscowego i jego wpływu na wydane decyzje.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia [...] gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części pojęcie użytków rolnych ma charakter formalny, a zatem grunt jest wtedy użytkiem rolnym, gdy jako taki figuruje w ewidencji gruntów stawka procentowa opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości winna zostać w decyzji uzasadniona w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 Kpa

Skład orzekający

Andrzej Przybielski

przewodniczący

Jolanta Górska

sprawozdawca

Dorota Jadwiszczok

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących renty planistycznej w decyzjach o warunkach zabudowy, wymogi proceduralne przy uchylaniu decyzji przez organ odwoławczy, obowiązek uzasadniania stawek opłat."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i ustalania warunków zabudowy, a także kwestii renty planistycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i finansowych konsekwencji dla właścicieli nieruchomości, jakim jest renta planistyczna. Pokazuje również błędy proceduralne popełniane przez organy administracji.

Brak uzasadnienia stawki renty planistycznej doprowadził do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 338/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /przewodniczący/
Dorota Jadwiszczok
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 9 stycznia 2006 r., nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 stycznia 2006r. nr [...] Wójt Gminy ustalił dla A. i E. S. warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie domów jednorodzinnych na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] w miejscowości B..
Decyzję wydano na podstawie art. 104 Kpa, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 36, art. 37, art. 59 - 65 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), § 3-9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), § 2-3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589), oraz na podstawie przepisów odrębnych w tym w szczególności: §12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm).
W punkcie 4 decyzji ustalono stawkę w wysokości 30%, służącą naliczeniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości objętych decyzją (art. 36 i 37 w związku z art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu z zagospodarowaniu przestrzennym).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zamierzenie, dla którego ustala się warunki, zlokalizowane jest na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wydanie decyzji było możliwe, ze względu na stwierdzone w sporządzonej analizie łączne spełnienie niżej wymienionych warunków:
- istniejąca w sąsiedztwie zabudowa i zagospodarowanie pozwalają na określenie ustalanych warunków,
- teren ma dostęp z drogi publicznej,
- istniejące uzbrojenie jest wystarczające dla realizacji zamierzenia,
- teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne,
- decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. S. domagając się uchylenia jako niezgodnego z prawem punktu 4 decyzji, w którym została ustalona stawka procentowa za wzrost wartości działek. Odwołujący stwierdził, że w 1999r. otrzymał decyzję o warunkach zabudowy w której określono podział i przeznaczenie działki nr [...]. Działka ta została dopuszczona do realizacji zabudowy jednorodzinnej. Ponadto w akcie notarialnym wskazano, iż działka [...] w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy przeznaczona jest pod projektowaną zabudowę jednorodzinną z dopuszczeniem usług, handlu, gastronomii, kultury rzemiosła usługowego. Odwołujący w 2000r. otrzymał pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego ( na działce [...] i [...]). Dla pozostałych działek we własnym zakresie wykonał sieć elektroenergetyczną, wodociągową i kanalizacyjną. Wobec tego nie ma podstaw do zastosowania art. 36 i 37 w związku z art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzją z dnia 3 marca 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż art. 36 ust. 4 ww. ustawy stanowi, że jeżeli w związku z uchwaleniem albo zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel nieruchomości lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości.
Art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) wskazuje z kolei, że wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę pomiędzy wartością nieruchomości, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala się na dzień jej sprzedaży.
Natomiast przepis art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, przepisy art. 36 oraz 37 stosuje się odpowiednio. Koszty realizacji roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 3, ponosi inwestor, po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Nieruchomości nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położone są na terenie, dla którego brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Z materiału dowodowego tj. z wyrysu geodezyjnego wynika, że przedmiotowe nieruchomości stanowią grunty orne klasy R-IVa oraz R-IVb. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji zachodzą przesłanki zastosowania art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uchylając zaskarżoną decyzję Kolegium stwierdziło, że z zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. 121 z 2004 r. poz. 1266) grunty rolne stanowiące użytki rolne klas IV, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do zmiany na cele nierolnicze i nieleśne przekracza 1 ha, wymagają uzyskania zgody wojewody po uzyskaniu opinii izby rolniczej.
Nieruchomości, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja, stanowią zwarty obszar o powierzchni [...] gruntów ornych klasy R-IVa oraz R-IVb co oznacza, że wymagają uzyskania zgody wojewody na przeznaczenie ich na cele nierolnicze i nieleśne.
Odnosząc się do kwestii podniesionej w odwołaniu, że w 2000 roku odwołujący otrzymali pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce zlokalizowanej na przedmiotowym terenie, a w akcie notarialnym sprzedaży działki nr [...] (przed podziałem) organ odwoławczy stwierdził, że działka ta przeznaczona jest w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinną z dopuszczeniem usług, handlu, gastronomii, kultury, rzemiosła usługowego. W dniu 11 lipca 2003 roku weszła w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, póz. 717), której przepis art. 86 ust. 3 stanowi, że obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 roku zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów zagospodarowania przestrzennego, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2003 roku. Wynika stąd, iż plan zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego ustalono odwołującym warunki zabudowy, a następnie wydano pozwolenie na budowę na realizację domu jednorodzinnego, wygasł 31 grudnia 2003 roku. Nowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, który obejmuje przedmiotowe nieruchomości nie uchwalono.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S. podnosząc, iż przepis art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania w świetle art. 34 ust. 2, gdyż utrata mocy obowiązującej planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia decyzji administracyjnych wydanych na podstawie tego planu. Ponadto organ odwoławczy mija się z prawdą twierdząc, że grunty są scalone, gdyż decyzją z dnia 16 grudnia 1999r. został zatwierdzony projekt podziału działki nr [...], wskutek czego wydzielono 13 niezależnych działek.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, iż po wniesieniu skargi wystąpił do Wójta Gminy z zapytaniem czy przedmiotowy teren posiada aktualną zgodę na zmianę jego przeznaczenia na grunty nierolne i nieleśne i uzyskał informację, iż teren ten objęty jest zgodą na zmianę jego przeznaczenia uzyskaną przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z 18 lutego 1994r. W ocenie organu odwoławczego decyzja ustalająca warunki zabudowy inwestycji polegającej na budowie domów jednorodzinnych w B. spowodowała wzrost wartości przedmiotowych gruntów poprzez zmianę ich przeznaczenia z użytkowania rolnego pod zabudowę jednorodzinną. W tej sytuacji zasadnym było zastosowanie przepisu art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i określenie w zaskarżonej decyzji stawki jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmiana ich przeznaczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej ocenia jedynie jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W zaskarżonej decyzji, jako jedyną przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, podano, że nieruchomości, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja stanowią zwarty obszar o powierzchni [...] ha gruntów ornych klasy R-IVa oraz R-IVb co oznacza, że wymagają uzyskania zgody wojewody na przeznaczenie ich na cele nierolnicze i nieleśne.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy wydanie decyzji jest możliwe pod warunkiem, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przyznał, że dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji uzyskał informację, że przedmiotowy teren objęty jest zgodą na zmianę jego przeznaczenia, uzyskaną przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z 18 lutego 1994r. W aktach sprawy znajduje się odpis tejże uchwały, który został dołączony dopiero po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. W tej sytuacji uznać należy, że okoliczność stanowiąca podstawę wydania decyzji kasacyjnej nie została przez organ odwoławczy ustalona. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie dokonał bowiem żadnych ustaleń, które winien był poczynić na etapie postępowania odwoławczego, korzystając przy tym z możliwości, jakie daje mu art. 136 Kpa. Uchylając zaskarżoną decyzję, mimo iż sprawa nie wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 2 Kpa.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji zapadła również z naruszeniem prawa.
Art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) stanowi, że jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości.
Natomiast art. 37 ust. 1 ustawy wyjaśnia, że wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem.
Opłatę tą pobiera się jedynie w razie zbycia nieruchomości w terminie 5 lat od dnia, w którym plan lub jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy). Stawki procentowe, na podstawie których ustala się tą opłatę określa się obowiązkowo w planie miejscowym (art. 15 ust 2 pkt 12 ustawy).
Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 3 ustawy, jeżeli decyzja o warunkach zabudowy wywołuje skutki, o których mowa w art. 36, przepisy art. 36 oraz art. 37 stosuje się odpowiednio. Koszty realizacji roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1 i 3, ponosi inwestor, po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z art. 4 ust. 1 ustawy wynika, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z ust. 2 tego artykułu wynika zaś, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zaś sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy może wywoływać takie same skutki, jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w zakresie określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.
Z uwagi na treść art. 63 ust. 3 należy rozważyć kwestię dotyczącą sposobu określenia stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, dla której wydano decyzję o warunkach zabudowy powodującą wzrost wartości nieruchomości.
Analiza cytowanych wyżej przepisów art. 36, 37 i 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do wniosku, że stawkę tą winien określić organ wydający decyzję o warunkach zabudowy. Art. 36 należy stosować bowiem odpowiednio. Skoro zaś okoliczności uzasadniające zapłatę renty planistycznej wywołuje decyzja o warunkach zabudowy podjęta przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, to jednocześnie organ ten ustala stawkę procentową opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Należy nadto wskazać, że rada gminy ustalając stawkę renty planistycznej w uchwale o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma możliwość ustalenia różnej wysokości stawek, dla różnych obszarów terenu gminy objętych planem. W związku z tym uznać należy, że także organ wydający decyzję o warunkach zabudowy ustalając stawkę procentową opłaty ma możliwość "miarkowania" jej do wysokości 30%, zaś wysokość, którą przyjmie może zależeć od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy w zakresie sposobu zagospodarowania nieruchomości, planowanej zabudowy, poprzedniego sposobu wykorzystania gruntu i jego przeznaczenia wynikającego z ewidencji gruntów. Nie ulega przy tym wątpliwości, że rozstrzygnięcie w zakresie stawki procentowej tejże opłaty powinno zostać w decyzji uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 Kpa.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że Wójt Gminy ustalając w przedmiotowej sprawie stawkę procentową opłaty miał możliwość określenia jej do wysokości 30% w zależności od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. W decyzji organu I instancji została ustalona stawka opłaty w wysokości 30 %, przy czym brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Tym samym decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania.
Zarzut skargi, że przepis art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania w niniejszej sprawie jest chybiony, gdyż niewątpliwe z ewidencji gruntów wynika, iż działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] położone w miejscowości B., gmina S., na których planowana jest zabudowa, są gruntami ornymi klasy R-IVa oraz R-IVb. Fakt, że teren tychże działek posiada zgodę na przeznaczenie ich na cele nierolnicze i nieleśne nie oznacza, iż działki te utraciły status gruntów rolnych. Pojęcie użytków rolnych ma charakter formalny, a zatem grunt jest wtedy użytkiem rolnym, gdy jako taki figuruje w ewidencji gruntów. Natomiast przeznaczenie takich gruntów w planie miejscowym, który już nie obowiązuje, nie może mieć w tym zakresie znaczenia, gdyż organy orzekają na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Skutek takiego planu polega jedynie na tym, że jeżeli teren objęty wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzyskał zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne przy uchwalaniu tego planu, wówczas spełniona jest przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W żadnym jednak razie nie można uznać, iż teren ten jest gruntem budowlanym, w sytuacji gdy w ewidencji gruntów figuruje jako teren użytków rolnych.
Zgodnie z treścią art. 34 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrata mocy obowiązującej planu miejscowego nie powoduje wygaśnięcia wydanych na jego podstawie decyzji. Przepis ten nie ma jednakże zastosowania w niniejszej sprawie. Przede wszystkim bowiem wbrew zarzutom skargi podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] na działki, do których należą również działki objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie dotyczącym stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Na marginesie jedynie wskazać należy, że skarżący uzyskał pozwolenie na budowę w odniesieniu do działek [...] i [...], wydzielonych również z działki [...], co jednakże nie może mieć również żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Przesłanki zastosowania art. 63 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zachodzą zatem w sytuacji, gdy skutkiem ustalenia warunków zabudowy terenu nastąpi wzrost wartości nieruchomości, stanowiący różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu przed wydaniem tej decyzji, w tym faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy terenu stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie oznacza, że taka opłata zostanie pobrana, gdyż jest to możliwe dopiero w razie zbycia takiej nieruchomości przez jej właściciela (art. 63 ust. 3 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 9 stycznia 2006r.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI