II SA/Gd 322/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. K. o zezwolenie na czasowe wykorzystanie pawilonu handlowego na podstawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ pierwszej instancji (PINB) odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 KPA i uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją z 12 lipca 2024 r. w trybie art. 155 KPA. Organ odwoławczy (PWINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 61a § 1 KPA oraz dokonanie merytorycznej oceny wniosku bez wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę. Sąd uznał, że organy administracji błędnie zastosowały art. 61a § 1 KPA, odmawiając wszczęcia postępowania. Podkreślono, że odmowa wszczęcia jest dopuszczalna tylko z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, a nie na podstawie merytorycznej oceny wniosku. Sąd stwierdził, że organy nie wykazały stanu res iudicata, ponieważ nie dysponowały kluczową decyzją z 1993 r., która mogłaby stanowić podstawę do takiej oceny. Ponadto, organy dokonały merytorycznej oceny wniosku, co jest niedopuszczalne w trybie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził koszty postępowania, zobowiązując PWINB do podjęcia czynności zmierzających do uzyskania brakującej dokumentacji i ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWSA w Gdańsku podkreślił, że organy administracji nie mogą stosować art. 61a § 1 KPA jako narzędzia do uniknięcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a odmowa wszczęcia postępowania wymaga wykazania oczywistych przeszkód formalnych, a nie oceny merytorycznej wniosku. Orzeczenie to jest ważne dla prawidłowego stosowania procedury administracyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym z 1974 r. i 1994 r. oraz stosowaniem art. 61a KPA i art. 155 KPA. Jego bezpośrednie zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA, dokonując merytorycznej oceny wniosku, zamiast wszcząć postępowanie i wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 KPA, dokonując merytorycznej oceny wniosku. Odmowa wszczęcia jest dopuszczalna tylko z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, a nie na podstawie oceny zasadności wniosku według przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 61a § 1 KPA pozwala na odmowę wszczęcia postępowania tylko w przypadku oczywistych przeszkód, a nie na podstawie merytorycznej oceny wniosku. Organy administracji dokonały merytorycznej oceny wniosku, co jest niedopuszczalne w trybie odmowy wszczęcia postępowania.
Czy decyzja wydana w trybie art. 155 KPA (zmiana decyzji ostatecznej) stanowi przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w oparciu o inną podstawę prawną (art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja wydana w trybie art. 155 KPA nie stanowi przeszkody do wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w oparciu o inną podstawę prawną, jeśli żądanie jest inne i dotyczy rozstrzygnięcia sprawy na podstawie odmiennych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzja z 12 lipca 2024 r. wydana w trybie art. 155 KPA dotyczyła zmiany decyzji ostatecznej, podczas gdy wniosek skarżącego dotyczył wydania nowej decyzji na podstawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Z tego względu nie można było przyjąć tożsamości podstawy prawnej rozstrzygania sprawy i stanu res iudicata.
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania, jeśli nie dysponuje kluczową decyzją administracyjną z przeszłości, która miałaby stanowić podstawę do stwierdzenia stanu res iudicata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania z powodu stanu res iudicata, jeśli nie dysponuje dokumentacją potwierdzającą podstawę prawną uprzedniego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że aby stwierdzić stan res iudicata, organy administracji musiałyby dysponować decyzją z 1993 r. i ustalić jej podstawę prawną. Brak tej decyzji uniemożliwia ocenę, czy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną.
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane (1974) art. 39
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
PPSA art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane (1994) art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37 § ust. 1 pkt
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 39
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2025 poz 418 art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 r., poz. 572 ze zm. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 r., poz. 572 ze zm. art. 61 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 r., poz. 572 ze zm. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 38 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 42 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2025 poz 418 art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji błędnie zastosowały art. 61a § 1 KPA, dokonując merytorycznej oceny wniosku zamiast wszcząć postępowanie. • Brak było podstaw do stwierdzenia stanu res iudicata, ponieważ organy nie dysponowały kluczową decyzją z 1993 r. • Wniosek skarżącego dotyczył wydania nowej decyzji na innej podstawie prawnej niż ta, która była przedmiotem wcześniejszego postępowania w trybie art. 155 KPA.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją z 12 lipca 2024 r. w trybie art. 155 KPA, co uniemożliwia wszczęcie nowego postępowania. • Argumentacja organów, że tryb art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. i tryb art. 155 KPA opierają się na tożsamych przesłankach (względy społeczne/gospodarcze vs. interes społeczny/słuszny interes strony).
Godne uwagi sformułowania
odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym • organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania • w przypadku gdy organ dopuszcza wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na istniejący stan res iudicata, warunkiem koniecznym jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego • organy przedwcześnie zamknęły sprawę, pozbawiając stronę merytorycznego rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
członek
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "WSA w Gdańsku podkreślił, że organy administracji nie mogą stosować art. 61a § 1 KPA jako narzędzia do uniknięcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a odmowa wszczęcia postępowania wymaga wykazania oczywistych przeszkód formalnych, a nie oceny merytorycznej wniosku. Orzeczenie to jest ważne dla prawidłowego stosowania procedury administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym z 1974 r. i 1994 r. oraz stosowaniem art. 61a KPA i art. 155 KPA. Jego bezpośrednie zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać procedury (art. 61a KPA) do unikania merytorycznego rozstrzygnięcia, co jest istotne dla zrozumienia praw procesowych przez obywateli i prawników. Brak kluczowej dokumentacji w aktach sprawy dodaje elementu proceduralnego chaosu.
“Czy organ administracji może odmówić rozpatrzenia Twojej sprawy, powołując się na formalności, zamiast ocenić jej meritum?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.