II SA/Gd 315/23

II SA/Gd 315/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2023 r., nr SKO Gd/3497/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
J. J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 13 lutego 2023 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę wniesiono w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 11 maja 2022 r. Wójt Gminy S. odmówił skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią Z. K. Jako podstawę odmowy świadczenia organ I instancji wskazał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), gdyż niepełnosprawność Z. K. nie powstała przed ukończeniem 18 lub 25 roku życia. Organ I instancji powołał także art. 17 ust. 1 u.ś.r. stwierdzając nadto, że zakres i częstotliwość czynności opiekuńczych wykonywanych przez wnioskodawcę względem babci pozwala wnioskodawcy na podjęcie zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze. Postanowieniem z 10 czerwca 2022 r. organ sprostował oczywistą omyłkę w uzasadnieniu decyzji.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 13 lutego 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie kryterium wieku, w którym powstała niepełnosprawność była nieuzasadniona. Kolegium uznało jednak, że istniały przesłanki do odmowy wnioskowanego świadczenia, gdyż przychyliło się do stanowiska organu I instancji w zakresie dotyczącym niespełnienia przesłanek art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Kolegium wskazało, ze w okresie obejmującym 17 lat od 2003 do 2022 r., skarżący przepracował jedynie 3 lata. Skarżący nadużywał alkoholu, uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i sam zrezygnował z pobieranego wcześniej świadczenia opiekuńczego. Od lat mieszka z babcią i pozostaje na jej wyłącznym utrzymaniu. Na deklarowaną przez skarżącego opiekę składają się w dużej mierze czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego takie jak sprzątanie, pranie, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, załatwianie spraw urzędowych i spędzanie czasu z babcią. Natomiast Z. K. ma 98 lat i z uwagi na wiek wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, jednakże w czynnościach samoobsługowych jest zupełnie samodzielna, może pozostać bez nadzoru i często gotuje obiady. Nadto Z. K. zawarła umowę dożywocia i został jej przydzielony asystent osoby niepełnosprawnej.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie wykonuje żadnych czynności stricte opiekuńczych związanych tylko z osobistą opieka nad osobą niepełnosprawną i deklaruje wykonywanie wyłącznie czynności związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. Zdaniem organu z okoliczności przydzielenia asystenta osoby niepełnosprawnej wynika przy tym, że skarżący nie wywiązuje się z tych obowiązków należycie. W ocenie Kolegium, czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie kolidują z możliwością podjęcia pracy zarobkowej w niepełnym wymiarze czasy, gdyż osoby pracujące również prowadzą własne gospodarstwa domowe, wychowują dzieci, chodzą na zakupy, opiekują się rodzicami, którzy nie mogą wykonywać części czynności. Na gruncie niniejszej sprawy, nie istnieje zatem związek przyczynowy pomiędzy wieloletnim brakiem aktywności zawodowej skarżącego a sprawowaniem opieki nad babcią.
W skardze na tak wydaną decyzję podniesiono zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez wnioskodawcę. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium nie uwzględniło ustaleń wywiadu środowiskowego, w trakcie którego pracownik nie zakwestionował ani faktu sprawowania przez skarżącego opieki, ani też zakresu czynności opiekuńczych deklarowanych przez skarżącego w złożonym oświadczeniu. Nadto Kolegium dokonało pobieżnej analizy oświadczenia skarżącego odnoszącego się do zakresu i harmonogramu sprawowanej opieki. Zdaniem zaś wnioskodawcy wskazane dokumenty w wystarczający sposób potwierdzają, że babcia wnioskodawcy potrzebuje w zakresie w nich opisanym, codziennej stałej opieki. Opisane w wywiadzie czynności składają się w ocenie skarżącego na kompleksową opiekę i pomoc w zwykłych czynnościach życia codziennego dla osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji (przygotowanie i podawanie leków, systematyczne mierzenie ciśnienia, organizacja wizyt lekarskich i wyjazdów na badania, przygotowanie ubrań i pomoc w ubieraniu, przygotowanie posiłków i przygotowanie do snu, pomoc w zabiegach higienicznych, dbałość o miejsce zamieszkania, pranie, sprzątanie i prasowanie). Okoliczność, że babcia nie może samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki została przy tym potwierdzona w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący uznał, że Kolegium pochopnie wykluczyło zwykłe czynności życia codziennego z zakresu opieki, gdyż są one konieczne do zapewnienia osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji właściwych warunków życia. Kolegium nie przedsięwzięło także żadnej inicjatywy dowodowej ani też nie zdołało podważyć potrzeby sprawowania przez skarżącego całodobowej i kompleksowej opieki.
Skarżący wskazał także, że świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu a jego istotą jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się najbliższymi. Rolą organów nie jest przy tym weryfikacja potrzeby zapewnienia osobie niepełnosprawnej pomocy innych osób, ale weryfikacja zakresu tej pomocy wymagającego rezygnacji z zatrudnienia. W ocenie strony skarżącej Kolegium powinno zbadać okoliczności odnoszące się do rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącego oraz związku tej okoliczności z potrzebą sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią w takim zakresie, w jakim świadczy ją skarżący.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 13 lutego 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję z 11 maja 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi i podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej powoływanej w skrócie jako p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390 – dalej powoływanej w skrócie jak wcześniej: "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Kolegium odnośnie do braku zasadności zastosowania kryterium czasu powstania niepełnosprawności z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wobec bowiem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13), przymiot konstytucyjności utraciło przewidziane w tym przepisie kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. Z tych przyczyn w odniesieniu do opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Pomimo odmiennego stanowiska organu I instancji, decyzja Wójta, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, ostatecznie jest zgodna z prawem. Nie może bowiem ujść uwadze, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (pozytywne), przy braku przesłanek negatywnych z art. 17 ust. 5 u.ś.r.
W niniejszej sprawie zaistniała okoliczność zaliczenia skarżącego do kręgu podmiotów zobowiązanych do opieki i uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), bowiem z akt sprawy wynika, że Z. K. jest wdową, a jej rodzice i dzieci nie żyją. Ma wnuki, z których jednym jest J. J., brak jest natomiast informacji o pozostałych wnukach. J. J. zamieszkuje z babcią.
W tym miejscu wskazać należy, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom rezygnującym z zatrudnienia z uwagi na konieczność objęcia opieką niepełnosprawnego członka rodziny. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów. Świadczenie to stanowi zatem ekwiwalent zarobków za pracę i przysługuje opiekunowi, który nie może wykonywać pracy z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tracąc możliwość zarobkowania. Państwo wspiera w ten sposób tych, którzy obejmując opieką osoby niepełnosprawne, przyjmują na siebie realizację obowiązków spoczywających na państwie. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez małą część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z 23 października 2020 r., sygn. I OSK 1148/20; z 5 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 2454/11 oraz z 2 lutego 2017 r., sygn. I OSK 2201/15, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjąć zatem należy, że okoliczności sprawy, oprócz istniejącej niepełnosprawności danego członka rodziny, wskazywać muszą na takie zaabsorbowanie czasu osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, by podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej było niemożliwe (niewykonalne). Istotne jest też to, że wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane wyłącznie koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby te, decydując się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dochodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa, bowiem świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, jednakże powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por. wyrok NSA z 7 listopada 2019 r., I OSK 1549/19, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana wyłącznie opieką. Należy przy tym podkreślić, że organ pomocowy nie ma prawa ustalać przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej – powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły.
Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd nie kwestionuje zasadności opieki nad Z. K., która legitymuje się orzeczeniem z 7 grudnia 2020 r. lekarza orzecznika ZUS, ustalającym, że jest ona trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Z wywiadu środowiskowego wynika natomiast, że Z.K. ma 98 lat, codziennie rano samodzielnie wstaje, przygotowuje sobie herbatę i śniadania, a następnie samodzielnie spożywa posiłek. Także czynności higieniczne wykonuje samodzielnie, nie używa pieluchomajtek i chodzi do toalety. Nie wymaga przy tym stałego przyjmowania leków a jedynie raz w miesiącu przyjeżdża do niej pielęgniarka, która mierzy jej ciśnienie i poziom cukru we krwi. Z.K. nie jest w stanie napalić w piecu, porąbać drewna czy też odśnieżyć wejścia. Jednakże samodzielnie przygotowuje sobie ubranie i ubiera się. Wykonuje także samodzielnie wiele czynności dnia codziennego: potrafi obrać i ugotować ziemniaki, przygotować proste dania, spożywa przygotowaną sobie kolację, samodzielnie przebiera się w piżamę i nie wymaga opieki w nocy. Bardzo często przygotowuje obiady. Samodzielnie wychodzi na podwórko. Prowadzi życie dostosowane do tempa życia dla osoby 98-letniej, która pamięta o wszystkich potrzebach fizjologicznych, higienicznych i żywieniowych związanych z normalnym funkcjonowaniem podczas każdego dnia, nie stwarza przy tym zagrożenia ani dla siebie ani dla otoczenia. Zaspokaja także potrzeby finansowe skarżącego. Podczas wywiadu środowiskowego obecna była także asystent osoby niepełnosprawnej, przydzielona przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. celem zapewnienia opieki i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu Z. K. Z wywiadu wynika ponadto, że skarżący pozostaje na utrzymaniu Z. K. i jest odpowiedzialny we wspólnym gospodarstwie za przygotowanie drewna, rozpalanie ognia – codziennie, a także sprzątanie pomieszczeń, pranie ubrań czy prasowanie – co trzy dni. Nadto co trzy dni skarżący robi zakupy spożywcze, a w sezonie zimowym codziennie odśnieża. Jak wynika z załączonego do wywiadu oświadczenia z 28 kwietnia 2022 r., skarżący czasem przygotowuje posiłki.
Skarżący legitymuje się przy tym wydanym na stałe orzeczeniem z 1 października 2003 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. o lekkim stopniu niepełnosprawności, ze wskazanymi przyczynami określonymi jako choroby układu ruchu, ze wskazaniem, że może wykonywać pracę nieobciążającą kręgosłupa.
Wbrew twierdzeniom skargi, ani z wywiadu środowiskowego ani też ze sporządzonego podczas wywiadu oświadczenia skarżącego z 28 kwietnia 2022 r. nie wynika, by przygotowywał on ubrania i pomagał w ubieraniu i zabiegach higienicznych, przygotowywał i podawał leki oraz mierzył ciśnienie. Z. K. nie wymaga bowiem podawania leków a pomiaru ciśnienia i poziomu cukru dokonuje raz w miesiącu pielęgniarka. Nadto jak już wcześniej wskazano, samodzielnie wykonuje czynności higieniczne, przygotowuje ubrania i się ubiera. Wbrew twierdzeniom skargi Z. K. nie wymaga także pomocy w przygotowaniu do snu. Jak wynika z oświadczenia z 28 kwietnia 2022 r., Z. K. jest także samodzielna w zakresie wizyt lekarskich. Nie znalazły natomiast potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym czynności wskazane w nieopatrzonym podpisem załączniku do wniosku o przyznanie świadczenia, w którym wskazano, że babcia skarżącego nie wychodzi z mieszkania, a J. J. przygotowuje śniadanie, pomaga w poruszaniu po mieszkaniu i pójściu do toalety, podaje ciepły napój i dogląda Z. K., a także pomaga w przygotowaniu do snu i czuwa w nocy.
W ocenie Sądu, podzielić należy pogląd Kolegium, że wykonywane przez skarżącego czynności w żaden sposób nie kolidują z możliwością podjęcia przez skarżącego pracy zarobkowej. Mogą one być przy tym wykonywane poza godzinami ewentualnej pracy i nie stanowią niezbędnych czynności opiekuńczych. Zdaniem Sądu, pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, przygotowanie i przynoszenie opału, robienie zakupów, sprzątanie, pranie czy prasowanie, nie stanowią czynności, które świadczą o konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki. Czynności te nie są wykonywane codziennie (np. zakupy czy sprzątanie), a jeśli już są wykonywane codziennie, to nie zajmują tyle czasu, aby determinowało to u skarżącego potrzebę niepodejmowania zatrudnienia. Zatem nie są to czynności oznaczające stałą lub długotrwałą opiekę nad inną osobą w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zakres tych czynności, które skarżący wykonuje, nie jest na tyle intensywny i absorbujący, by stanowił obiektywną przeszkodę do podjęcia przez niego pracy zarobkowej. Nie ma przeszkód, aby przy odpowiedniej organizacji czasu w ciągu dnia skarżący wykonywał część czynności przed rozpoczęciem godzin pracy, a kolejne po powrocie z wykonywanej pracy, tak jak to ma miejsce w większości gospodarstw domowych, prowadzonych przez osoby aktywne zawodowo. Ponadto, babcia skarżącego, mimo zaawansowanego wieku, jest osobą w dużej mierze samodzielną, o czym świadczy fakt, że sama przygotowuje i spożywa posiłki, a także wykonuje czynności higieniczne. Zakres samodzielności babci skarżącego nie jest przy tym tego rodzaju, by wykluczał podjęcie przez skarżącego zatrudnienia, tym bardziej, że posiada ona asystenta osoby niepełnosprawnej.
Zwrócić przy tym uwagę należy, że jak wynika z akt postępowania organu I instancji, skarżący, urodzony w 1977 roku, w okresie od 2003 do 2020 roku przez wiele lat z krótkimi przerwami był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Następnie pobierał specjalny z tytułu opieki nad Z. K. zasiłek opiekuńczy, z którego zrezygnował, zobowiązując się jednocześnie do zgłoszenia do terapeuty uzależnień. Rezygnacja miała przy tym miejsce po wizycie w ośrodku pomocy społecznej, w trakcie której pracownik sporządził notatkę służbową, że zachowywał się w sposób świadczący o tym, że może być pod wpływem alkoholu. W następstwie powyższego Z. K. przydzielono celem zapewnienia właściwej opieki, asystenta osoby niepełnosprawnej.
W tym miejscu wskazać należy, że osoba bierna zawodowo w poprzednich latach może oczywiście wykazać, że nastąpił stan jej gotowości do zatrudnienia, a odstąpiła ona od jego podejmowania z uwagi na opiekę nad bliską osobą niepełnosprawną. Tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie, czego bezpośrednim potwierdzeniem są też stwierdzone w toku sprawy i powiązane wzajemnie: stosunkowo niewielki zakres świadczonej opieki i towarzyszący mu duży zakres samodzielności osoby niepełnosprawnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z 12 maja 2022 r., sygn. III SA/Gd 37/22). Tym samym Sąd podziela stanowisko organów, że zakres i charakter wykonywanych czynności nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia pracy zarobkowej, a zatem nie zostały spełnione przesłanki art. 17 ust. 1 u.s.r. Brak jest bowiem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią.
Wskazać należy, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania i wyłącznie z tego powodu, nie zaś również z innych przyczyn, leżących po stronie wnioskującego o świadczenie, jak np. jego wiek, stan zdrowia czy też inne przyczyny. Na gruncie niniejszej sprawy, opieka sprawowana nad babką nie stanowi przeszkody do wykonywania pracy zarobkowej przez stronę skarżącą i te dwie okoliczności nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym w sposób pozwalający na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostaje zawarcie przez babkę skarżącego – wskazanej w wywiadzie - umowy, na podstawie której T. F. zobowiązany jest przyjąć ją jako domownika, dostarczać jej wyżywienia, ubrania, mieszkania, pomagać oraz pielęgnować w chorobie.
Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie wskazanych w skardze art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), skargę oddalił.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, co nastąpiło w skardze, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.