II SA/Gd 314/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy Łęczyce dotyczącej zasad sytuowania reklam i ogrodzeń, uznając, że takie regulacje powinny być zawarte w odrębnej uchwale krajobrazowej, a nie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda Pomorski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Łęczyce w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając istotne naruszenie prawa w zakresie § 7 ust. 3 i 4, które regulowały zasady sytuowania urządzeń reklamowych i ogrodzeń. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem Wojewody, stwierdzając, że przepisy te powinny być zawarte w odrębnej uchwale krajobrazowej (art. 37a u.p.z.p.), a nie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który został uchwalony po wejściu w życie ustawy krajobrazowej. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność wskazanych paragrafów uchwały.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Łęczyce z dnia 20 września 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa w zakresie § 7 ust. 3 i 4 uchwały, które określały zasady i warunki sytuowania urządzeń reklamowych i ogrodzeń. Argumentowano, że po wejściu w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (tzw. ustawa krajobrazowa), regulacje dotyczące reklam i ogrodzeń powinny być zawarte w odrębnej uchwale podejmowanej na podstawie art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), a nie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ustawa krajobrazowa uchyliła bowiem art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., który pozwalał na takie uregulowania w planie miejscowym, a jednocześnie wprowadziła art. 37a-37e u.p.z.p. dotyczące uchwały krajobrazowej. Sąd administracyjny, podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że materia regulowana w § 7 ust. 3 i 4 uchwały Rady Gminy Łęczyce stanowiła istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, ponieważ została umieszczona w niewłaściwym akcie prawnym. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność wskazanych paragrafów uchwały, zasądzając jednocześnie od Rady Gminy na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Przepisy dotyczące zasad i warunków sytuowania urządzeń reklamowych i ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, po wejściu w życie ustawy krajobrazowej, nie mogą być zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, lecz powinny być regulowane w odrębnej uchwale podejmowanej na podstawie art. 37a u.p.z.p.
Uzasadnienie
Ustawa krajobrazowa uchyliła art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., który pozwalał na takie regulacje w planie miejscowym, a wprowadziła art. 37a-37e u.p.z.p. dotyczące uchwały krajobrazowej. Materia ta została wyjęta z zakresu planowania miejscowego i przekazana do odrębnej regulacji, chyba że zastosowanie mają przepisy przejściowe, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 37a § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Upoważnienie dla rady gminy do ustalenia w formie uchwały zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, w tym stwierdzenie nieważności w całości lub w części.
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu
Ustawa wprowadzająca zmiany w u.p.z.p., w tym uchylająca art. 15 ust. 3 pkt 9 i dodająca art. 37a-37e.
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Podstawowy akt prawny regulujący planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, w brzmieniu po nowelizacji ustawą krajobrazową.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 15 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchylony przepis, który pozwalał na określanie w planie miejscowym zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa prawna skargi Wojewody na uchwałę rady gminy.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący skargi na akty prawa miejscowego i akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Regulacje dotyczące reklam i ogrodzeń powinny być zawarte w odrębnej uchwale krajobrazowej (art. 37a u.p.z.p.), a nie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który został uchwalony po wejściu w życie ustawy krajobrazowej. Umieszczenie przepisów dotyczących reklam i ogrodzeń w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, po wejściu w życie ustawy krajobrazowej, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu.
Godne uwagi sformułowania
Materia regulowana w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. została wyjęta z zakresu materii planistycznej (właściwej planom miejscowym) i uczyniona z niej materię regulowaną odrębną uchwałą. Istotne naruszenie prawa to uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, takie jak m.in. działanie bez podstawy prawnej.
Skład orzekający
Bartłomiej Adamczak
przewodniczący
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Janina Guść
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja podziału kompetencji między miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a uchwałę krajobrazową w zakresie regulacji dotyczących reklam i ogrodzeń."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego był uchwalany po wejściu w życie ustawy krajobrazowej (11 września 2015 r.) i zawierał regulacje dotyczące reklam i ogrodzeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii podziału kompetencji między różnymi aktami prawa miejscowego w zakresie kształtowania przestrzeni, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę planistyczną i inwestycyjną.
“Plan zagospodarowania przestrzennego czy uchwała krajobrazowa? Sąd wyjaśnia, gdzie szukać przepisów o reklamach i ogrodzeniach.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 314/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-08-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/ Jakub Chojnacki /sprawozdawca/ Janina Guść Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 774 art. 37a Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy Łęczyce z dnia 20 grudnia 2023 r., nr LXXVI/84/23 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działek nr 53/81, 53/100, obręb geodezyjny Godętowo, gmina Łęczyce 1. stwierdza nieważność § 7 ust. 3 oraz § 7 ust. 4 zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Rady Gminy Łęczyce na rzecz Wojewody kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewoda Pomorski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy Łęczyce z dnia 20 września 2023 r. nr LXXVI/84/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działek nr [...], [...], obręb geodezyjny G., gmina Łęczyce, w zakresie § 7 ust. 3 i 4 tej uchwały, zarzucając organowi istotne naruszenie art. 37a i 37b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej: u.p.z.p.) poprzez uregulowanie w § 7 ust. 3 i 4 uchwały zasad i warunków sytuowania urządzeń reklamowych i ogrodzeń, ich gabarytów oraz standardów jakościowych. W oparciu o tak sformułowany zarzut wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 7 ust. 3 i 4, ewentualnie, w przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności w całości lub w innej części, o stwierdzenie nieważności uchwały w całości albo w części, w jakiej jest ona sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 28 u.p.z.p. W uzasadnieniu skargi Wojewoda wyjaśnił, że w § 7 ust. 3 uchwały organ uchwałodawczy nie dopuścił rozmieszczania w granicach planu nośników reklamowych z oświetleniem pulsacyjnym oraz zakazał umieszczania reklam, w tym banerów, na ogrodzeniach. Z kolei w § 7 ust. 4 uchwały Rada Gminy Łęczyce postanowiła, że ogrodzenia od strony dróg nie mogą przekraczać wysokości 2,2 m od poziomu terenu. Oznacza to, że uchwała Rady Gminy Łęczyce zawiera zasady i warunki sytuowania tablic reklamowych, urządzeń reklamowych i ogrodzeń, ich gabarytów oraz standardów jakościowych. Jednak w dniu 11 września 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774 i poz. 1688), która wprowadziła szereg zmian do u.p.z.p., między innymi uchylony został art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., zgodnie z którym planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Regulacje w zakresie stanowienia zasad i warunków sytuowania tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane zawarte zostały natomiast w art. 37a - 37e u.p.z.p. Stosownie do treści art. 37a ust. 1 u.p.z.p. rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Tryb podejmowania tej uchwały określony został natomiast w art. 37b u.p.z.p. Oznacza to, że przepisy upoważniające do określania zasad sytuowania reklam oraz ogrodzeń stanowią lex specialis, co zdaniem Wojewody wyklucza możliwość ich określenia w innym akcie prawa miejscowego. Zdaniem organu nadzoru, mając na względzie opisane powyżej okoliczności, zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 7 ust. 3 i 4. W odpowiedzi na skargę wniesiono o uznanie jej za zasadną i o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Łęczyce z dnia 20 września 2023 r. nr LXXVI/84/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działek nr [...], [...] obręb geodezyjny G., gmina Łęczyce w części, tj. w zakresie § 7 ust. 3 i 4. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935)., zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Przesłanki nieważności aktu jednostki samorządu terytorialnego określa art. 91 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie zaś z ust. 4 powołanego art. 91, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy powyższe wyróżniają zatem dwie kategorie naruszeń prawa przez uchwały lub zarządzenia organów gminy: istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy może być tylko istotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, takie jak m.in. działanie bez podstawy prawnej. W niniejszej sprawie, z inicjatywy Wojewody, której podstawę stanowił art. 93 ust. 1 u.s.g., kontroli sądowej poddano uchwałę nr LXXVI/84/2023 Rady Gminy Łęczyce z 20 września 2023 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części działek nr [..], [...], obręb geodezyjny G., gmina Łęczyce. Przepis art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.) - zwanej dalej u.p.z.p., stanowi, że istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Powyższe oznacza, że zarówno istotne naruszenie zasad sporządzania, jak i trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skutkuje stwierdzeniem przez sąd nieważności takiej uchwały w całości lub części. Pierwszą z przewidzianych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przesłanek oceny zgodności z przepisami prawa uchwały o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest przesłanka materialnoprawna, a mianowicie uwzględnienie zasad sporządzania planu miejscowego. Chodzi tu przede wszystkim o związanie rady gminy przepisami prawa, w tym prawa europejskiego, zasadami konstytucyjnymi i przepisami ustaw materialnoprawnych, które wyznaczają granice władztwa planistycznego gminy. Są to standardy odnoszące się do merytorycznych ustaleń planu, związane z jego treścią oraz parametrami technicznymi i wymaganiami dotyczącymi dokumentacji planu. Zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą zatem zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna, inne załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Dla normatywnego wyznaczenia zawartości planu znaczenie mają w szczególności przepisy art. 15, art. 17 pkt 4 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p., zaś dla standardów dokumentacji planistycznej - przepisy wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 16 ust. 2 u.p.z.p. rozporządzenia wykonawczego (por. np. Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Warszawa 2018, wyd. 10, teza 4 do art. 28). Druga z przesłanek, formalnoprawna, dotyczy zachowania procedury sporządzenia planu i właściwości organu. Jeżeli chodzi o tryb sporządzania planu, to pojęcie to odnosi się do sekwencji czynności jakie podejmuje organ planistyczny w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. W przedmiotowej sprawie Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 7 ust. 3 i § 7 ust. 4 i ewentualnie w innym zakresie, zaś Rada Gminy w odpowiedzi na skargę wniosła o uznanie jej za zasadną. Sąd rozpoznający sprawę podziela ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1046/19. Otóż wedle tej oceny, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że mocą ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. poz. 774 ze zm.) w u.p.z.p., po art. 37, dodano przepisy art. 37a-37e, zawierające: fakultatywne upoważnienie dla rady gminy do ustalenia w formie uchwały zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (art. 37a, art. 37c u.p.z.p.) - zwanej "uchwałą reklamową" - szczególny, rozbudowany tryb przygotowania i podejmowania takiej uchwały (art. 37b u.p.z.p.), oraz sankcje administracyjne (kary pieniężne) za jej nieprzestrzeganie (art. 37d, art. 37e u.p.z.p.). Uchwała reklamowa jest aktem prawa miejscowego (art. 37a ust. 4 u.p.z.p.) i dotyczy całego obszaru gminy, z wyłączeniem terenów zamkniętych ustalonych przez inne organy niż ministra właściwego do spraw transportu (art. 37a ust. 5 u.p.z.p.), z tym że może przewidywać różne regulacje dla różnych obszarów gminy (art. 37a ust. 6 u.p.z.p..). W omawianej uchwale rada gminy może ustalić zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury oraz ogrodzeń. Zgodnie z art. 37a ust. 9 i 10 u.p.z.p. uchwała, o której mowa w ust. 1, określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych - nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały – z tym, że zarazem może ona: 1) wskazywać rodzaje obiektów małej architektury, które nie wymagają dostosowania do zakazów, zasad lub warunków określonych w uchwale; 2) wskazywać obszary oraz rodzaje ogrodzeń dla których następuje zwolnienie z obowiązku dostosowania ogrodzeń istniejących w dniu jej wejścia w życie do zakazów, zasad lub warunków określonych w uchwale. Jednocześnie mocą ustawy krajobrazowej z dniem 11 września 2015 r.: - w art. 15 ust. 3 u.p.z.p. uchylono pkt 9, który stanowił, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb "zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane"; - do art. 15 ust. 2 u.p.z.p., po pkt 3, dodano pkt 3a, zgodnie z którym w planie miejscowym określa się obowiązkowo "zasady kształtowania krajobrazu". Ustawa krajobrazowa zawiera również przepisy przejściowe - art. 12 ust. 1-3 – w następującym brzmieniu: "1. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy zachowują moc. 2. Regulacje miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy i przyjętych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu dotychczasowym, obowiązują do dnia wejścia w życie uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. 3. Do projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu, nieuchwalonych przez radę gminy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe." Z brzmienia przepisów przejściowych art. 12 ust. 1 i 2 ustawy krajobrazowej jasno wynika, że wejście w życie tej ustawy nie wpływało na obowiązywanie uprzednio uchwalonych planów miejscowych, a wejście w życie uchwały reklamowej powoduje jedynie uchylenie tych regulacji ww. planów miejscowych, które zostały przyjęte na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. Ponadto art. 12 ust. 3 ustawy krajobrazowej przesądza, że w przypadku postępowań planistycznych będących w toku w dniu wejścia w życie ustawy krajobrazowej stosuje się przepisy dotychczasowe. Wnioskując a contrario, do planów miejscowych, do których sporządzenia lub zmiany przystąpiono po dniu 11 września 2015 r., mają zastosowanie przepisy wprowadzone ustawą krajobrazową (por. A. Fogel [w:] Ustawa krajobrazowa, pod red. A. Fogel, Warszawa 2016, uw. 1 do art. 12). Ponadto w doktrynie wskazuje się, że ponieważ ustalenia art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. mają charakter fakultatywny, to w sytuacji określonej w art. 12 ust. 3 ustawy krajobrazowej od gminy zależy, czy regulacje w tym zakresie wprowadzi w planie miejscowym, czy też przystąpi do sporządzania uchwały reklamowej zgodnie z art. 37a u.p.z.p. (por. A. Fogel [w:] Ustawa krajobrazowa, op. cit., uw. 1 do art. 12). Godzi się podkreślić, że taki wybór miejsca regulacji – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo uchwała reklamowa - nie istnieje w przypadkach nieobjętych zakresem art. 12 ust. 3 ustawy krajobrazowej, a więc gdy procedura planistyczna (sporządzenie lub zmiana planu miejscowego) została zainicjowana już po wejściu w życie tej ustawy. Skoro w kontrolowanej sprawie do wszczęcia procedury planistycznej, mającej na celu uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doszło, co bezsporne, już po dniu wejścia w życie ustawy krajobrazowej, to nie ulega wątpliwości, że oceny legalności zaskarżonego planu miejscowego należy dokonywać przez pryzmat przepisów u.p.z.p. w brzmieniu nadanym przez ustawę krajobrazową, obowiązujących w dacie uchwalenia tego planu, czyli w szczególności z dodanym art. 37a i następnymi u.p.z.p. oraz bez art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., który został uchylony ustawą krajobrazową. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istota ww. zmian legislacyjnych sprowadzała się do "wyjęcia" zagadnień dotychczas regulowanych na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. z zakresu materii planistycznej (właściwej planom miejscowym) i uczynienie z niej materii regulowanej odrębną uchwałą, wydawaną na podstawie art. 37a ust. 1 u.p.z.p., bez zmiany fakultatywnego charakteru samej regulacji gminnej poświęconej zasadom i warunkom sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Przemawiają za tym w szczególności następujące względy: - zbieżność treściowa przedmiotu regulacji art. 15 ust. 3 pkt 9 i art. 37a ust. 1 u.p.z.p. oraz koincydencja czasowa uchylenia pierwszej z nich i wprowadzenia drugiej; - treść przepisów przejściowych zamieszczonych w art. 12 ust. 1-3 ustawy krajobrazowej, z których jasno wynika, po pierwsze, dychotomiczność podstaw regulacji poświęconej zasadom i warunkom sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych etc. - albo art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., albo art. 37a ust. 1 u.p.z.p. (należy zwrócić uwagę, że analizowane przepisy przejściowe nie przewidują sytuacji, w której do wprowadzenia ww. regulacji mogłoby dojść na innej jeszcze podstawie, w szczególności na mocy art. 15 ust. 2 pkt 5 lub 9 u.p.z.p.) – a po drugie, że z woli ustawodawcy upoważnienie zamieszczone w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. recypowało i zastąpiło dotychczasowe upoważnienie z art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. W świetle dotychczasowych uwag należy przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie materii objętej uchwałą wydawaną na podstawie nowej normy kompetencyjnej zawartej w art. 37a u.p.z.p. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Co do zasady, rada gminy nie utraciła zatem kompetencji do określania zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury oraz ogrodzeń, jednakże według nowej regulacji, winna to uczynić w odrębnej niż plan miejscowy uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego, chyba że znajdują zastosowanie przepisy przejściowe zawarte w art. 12 ust. 3 ustawy krajobrazowej, co w niniejszej sprawie nie zachodzi (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 586/17 – dostępny, [w:] CBOSA). W konsekwencji kwestie przewidziane do uregulowania w ww. uchwale podejmowanej na podstawie art. 37a ust. 1 u.p.z.p. - choć niewątpliwe wiążą się z kształtowaniem przestrzeni publicznej oraz szczegółowymi warunkami zagospodarowania terenów w potocznym znaczeniu – to nie mogą być uznane za tożsame lub mieszczące się w pojęciu "wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 5 u.p.z.p., czy też "szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. Tożsamości obu tych zagadnień przeczy wzgląd na jedną z podstawowych reguł wykładni językowej, zwanej zakazem wykładni synonimicznej, zgodnie z którym to zakazem nie można różnym zwrotom ustawowym nadawać tego samego znaczenia. Przeciwko uznaniu, iż zagadnienia, o których mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., zawierają się w bardziej ogólnych pojęciach przyjętych na gruncie art. 15 ust. 2 pkt 5 i 9 u.p.z.p., przemawia - oprócz argumentów już wyżej podniesionych - także i to, że nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy zamiaru, aby zagadnienia powierzone radzie gminy do uregulowania w odrębnej uchwale, podejmowanej w szczególnej procedurze, o charakterze fakultatywnym, stanowiły jednocześnie materię planistyczną, i to o charakterze obligatoryjnym, jak ww. przepisy. Ponadto należy zauważyć, że w u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 września 2015 r. równolegle, i to na gruncie tego samego artykułu, funkcjonowały obok siebie wspomniane już unormowania dotyczące elementów obowiązkowych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznej (art. 15 ust. 2 pkt 5) i szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy (art. 15 ust. 2 pkt 9) oraz zapis dotyczący elementu określanego w zależności od potrzeb, tj. zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury etc. (art. 15 ust. 3 pkt 9). Jednoczesne obowiązywanie ww. regulacji na gruncie jednego aktu prawnego i to w zakresie tego samego artykułu, świadczy o tym, iż racjonalny ustawodawca przewidział dla każdej z nich odrębny zakres spraw do uregulowania. Powyższe argumenty prowadzą do wniosku, że Rada Gminy Łęczyce, zamieszczając w § 7 ust. 3 i § 7 ust. 4 zaskarżonej uchwały kwestionowaną regulację, wykroczyła poza określony w art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. zakres upoważnienia ustawowego do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym dopuściła się istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W konsekwencji konieczne jest stwierdzenie zaskarżonej uchwały w części wskazanej przez Wojewodę. Podkreślić przy tym należy, że zaskarżona uchwała została skontrolowana przez Sąd w granicach skargi Wojewody, to jest w zakresie podstawy prawnej do zamieszczenia w niej postanowień zawartych w § 7 ust. 3 i § 7 ust. 4. Wojewoda co prawda zawarł ewentualny wniosek o skontrolowanie całej uchwały, jednakże nie wskazał naruszenia prawa w zakresie innym niż stwierdzone powyżej, zatem brak było podstaw do oceny stanowiska organu nadzorczego. W tym stanie rzeczy, wydany w sprawie wyrok będzie stanowił o powadze rzeczy osądzonej jedynie w zakresie kontroli legalności zamieszczenia w uchwale postanowień wskazanych w skardze. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1. wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Wojewody Pomorskiego koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Sąd nie znalazł podstaw do odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania, czego domagała się Rada Gminy. Zgodnie z art. 206 p.p.s.a., sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Sąd w przedmiotowej sprawie nie stwierdził uzasadnionego przypadku powodującego zasadność zastosowania wskazanego przepisu, zwłaszcza że skargę uwzględniono w całości. Na wniosek Wojewody oraz Rady Gminy sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawny w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI