II SA/GD 310/23

II SA/Gd 310/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6093 Spółki wodne i związki wałowe
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 441
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Spółki W. w Ł. na decyzję Starosty Lęborskiego z dnia 30 listopada 2022 r. nr OŚ.6343.11.2022.EWW w przedmiocie nieważności uchwały w sprawie skrócenia kadencji Komisji Rewizyjnej Spółki W. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Starosty Lęborskiego na rzecz Spółki W. w Ł. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z 30 listopada 2022 r. Starosta (dalej: "Starosta", "Organ"), na podstawie art. 462 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.) - dalej: "Prawo wodne", stwierdził nieważność Uchwały Nr 2 podjętej na 67. Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Członków Spółki [...] (dalej: "Spółka", "Skarżąca") w dniu 27 października 2022 r. w sprawie skrócenia kadencji Komisji Rewizyjnej Spółki [...], która zgodnie z decyzją Starosty z 19 maja 2022 r. upływa z chwilą zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za 2022 r., co nastąpi w 2023 r. z chwilą zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia ich funkcji.
W uzasadnieniu Starosta podał, że pismem z 2 listopada 2022 r. Spółka przekazała uchwały 67. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Członków Spółki z 27 października 2022 r., natomiast pismem z 10 listopada 2022 r. przesłała protokół z tego zgromadzenia.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 462 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 27 Statutu Spółki [...] (dalej: "Statut") sprawuje nadzór i kontrolę nad działalnością spółki wodnej, zaś w ramach sprawowanego nadzoru zobowiązany jest do kontroli zgodności z prawem uchwał organów spółek wodnych.
Starosta podniósł, że po dokładnym przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału, w szczególności zapisu § 1 Uchwały Nr 2, który stanowi: "Z uwagi na fakt,
że Spółka [...] na dzień podjęcia uchwały liczy 10 członków stwierdza się,
że Komisja Rewizyjna, zgodnie ze statutem i Ustawą Prawo wodne i faktem braku uzupełnienia składu pomimo podjętych starań, straciła przymiot organu spółki. W związku
z powyższym skraca się kadencję Komisji Rewizyjnej wybranej na 52. Walnym Zgromadzeniu Członków Spółki [...]." w dniu 22 czerwca 2017 r.", stwierdził,
że zapis § 11 ust. 1 lit. c w zw. z § 20 ust. 1 Statutu, na który powołano się w tej uchwale nie daje podstawy do podejmowania uchwały w sprawie skrócenia kadencji komisji rewizyjnej ze względu na brak uzupełnienia jej składu.
Organ wskazał, że zgodnie z § 20 ust. 5 Statutu: "Do wyboru, uzupełnienia składu
i kadencji członków Komisji Rewizyjnej stosuje się odpowiednio przepisy § 17 ust. 6". Natomiast § 17 ust. 6 Statutu stanowi, że: "Jeżeli członek Zarządu wieloosobowego wystąpił, został wykluczony lub odwołany przez osobę prawną, która go do składu Zarządu desygnowała, Zarząd obowiązany jest zwołać w ciągu 30 dni Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie w celu dokonania wyboru uzupełniającego do Zarządu Spółki". Zdaniem Starosty oznacza to, że to na Zarządzie Spółki spoczywa obowiązek dążenia do odpowiedniego uzupełnienia składu organu Spółki. Podkreślono, że braki osobowe
w organach spółki wodnej nie stanowią podstawy do ich wyeliminowania. Tym samym braki osobowe Komisji Rewizyjnej powinny stanowić asumpt do odpowiedniego jej uzupełnienia, a nie do skrócenia jej kadencji, jak wynika to z treści przedmiotowej uchwały.
Podsumowując Organ podniósł, że okoliczność braków osobowych w Komisji Rewizyjnej nie może stanowić podstawy do skrócenia kadencji tego organu.
W skardze na decyzję Organu z 30 listopada 2022 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzuciła jej:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 462 ust. 3 Prawa wodnego w zw. z § 11 ust. 1 lit. c. i w zw. z § 20 ust. 2 Statutu przez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że występują podstawy prawne do stwierdzenia nieważności uchwały z 27 października 2022 r., pomimo braku naruszeń postanowień Statutu czy przepisów prawa, bowiem kompetencja Walnego Zgromadzenia Spółki do podejmowania uchwał w sprawach przedstawionych przez Zarząd nie jest w żaden sposób ograniczona przedmiotowo, w konsekwencji Walne Zgromadzenie Spółki mogło podjąć uchwałę w sprawie skrócenia kadencji Komisji Rewizyjnej, bowiem istotą blankietowego upoważnienia dla Walnego Zgromadzenia wynikającego z § 15 ust. 1
lit. l Statutu jest możliwość uregulowania w formie uchwały każdej sprawy, nieobjętej treścią ustawy oraz Statutu, o ile zostanie spełniony warunek przedstawienia sprawy przez Zarząd, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 462 ust. 3 Prawa wodnego w zw. z § 11 ust. 1 lit. c i w zw. z § 20 ust. 2 Statutu przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że możliwe jest stwierdzenie nieważności uchwały spółki wodnej jedynie z uwagi na niepełną czy niewłaściwą podstawę prawną, wskazaną w uchwale;
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 462 ust. 3
w zw. z art. 456 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego w zw. z § 11 ust. 1 lit. c Statutu przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie było możliwe podjęcie uchwały
w sprawie skrócenia kadencji Komisji Rewizyjnej, podczas gdy zarówno ze Statutu, jak
i z Prawa wodnego jasno wynika, że organem spółki wodnej jest komisja rewizyjna
"o ile spółka wodna liczy więcej niż dziesięciu członków", co oznacza, że o ile
w przypadku spółki wodnej liczącej co najmniej jedenastu członków komisja rewizyjna obligatoryjnie musi zostać powołana, o tyle w przypadku spółki wodnej liczącej dziesięciu lub mniej członków takiego obowiązku nie ma, a komisja rewizyjna licząca tylu członków jest jedynie quasi organem spółki wodnej, a ponadto błędne przyjęcie,
że odesłanie zawarte w § 20 Statutu do odpowiedniego stosowania § 17 ust. 6 będzie miało zastosowanie w sytuacji, kiedy spółka wodna liczy mniej niż jedenastu członków, podczas gdy odsyła jedynie w zakresie uzupełnienia składu osobowego powołanej już komisji rewizyjnej, a więc w przypadku gdy komisja rewizyjna liczyłaby jednego członka, podczas gdy zgodnie ze Statutem wymaganych jest co najmniej trzech członków (§ 20 ust. 2 Statutu);
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, pozbawionego analizy oraz wykładni przepisów Prawa wodnego oraz Statutu, w tym w szczególności niewyjaśnienie, z czego wynika przekonanie Organu o istnieniu podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności uchwały z 27 października 2022 r.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z § 15 ust. 1 lit. l Statutu wynika, iż Walne Zgromadzenie jest uprawnione do podejmowania uchwał w sprawach przedstawionych przez Zarząd lub Komisję Rewizyjną. Jest to zatem upoważnienie blankietowe dla Walnego Zgromadzenia, które nie jest dotknięte ograniczeniami przedmiotowymi, wskazano jedynie podmioty mogące zainicjować procedurę uchwałodawczą, stąd też możliwe było podjęcie uchwały w sprawie skrócenia kadencji Komisji Rewizyjnej w sytuacji przedstawienia sprawy przez organy wskazane w Statucie. Zdaniem Skarżącej ogólny charakter tego przepisu upoważniającego dowodzi, że wobec braku zastrzeżenia w tej kwestii można uregulować sprawy nieobjęte treścią przepisów, w tym również dokonać uchwały w sprawie skrócenia kadencji.
Wskazano następnie, że zgodnie z art. 456 ust. 1 Prawa wodnego organami spółki wodnej jest walne zgromadzenie, zarząd oraz komisja rewizyjna, o ile spółka wodna liczy więcej niż dziesięciu członków. A zatem, o ile w przypadku spółki wodnej liczącej co najmniej jedenastu członków komisja rewizyjna jest organem spółki wodnej,
tj. obligatoryjnie musi zostać powołana, o tyle w przypadku spółki wodnej liczącej dziesięciu lub mniej członków spółki takiego obowiązku nie ma. W przypadku spółki wodnej liczącej dziesięciu lub mniej członków nie mamy zatem do czynienia z komisją rewizyjną jako organem spółki wodnej. Ustawodawca narzucił bowiem minimalny jedenastoosobowy skład członków spółki wodnej, aby komisja rewizyjna w spółce obligatoryjnie istniała jako organ kontrolny. Inaczej rzecz ujmując, ustawodawca powiązał funkcjonowanie komisji rewizyjnej w spółce wodnej z wymaganą ilością członków spółki wodnej, których nie może być mniej niż jedenastu. A contrario podmiot, niespełniający tego warunku nie ma obowiązku powoływania komisji rewizyjnej, z kolei powołana komisja rewizyjna
w przypadku niespełnienia minimum ustawowego nie jest organem spółki, a co za tym idzie nie przysługują jej te uprawnienia, które komisji rewizyjnej jako organowi spółki wodnej przysługują (przede wszystkim uprawnienia kontrolne). Zauważono przy tym, że od tej zasady legislator nie wprowadził żadnego wyjątku, nie ma również możliwości powoływania się per analogiam na przepisy Kodeksu spółek handlowych, czy przepisy Kodeksu cywilnego, ponieważ spółka wodna należy do grupy spółek prawa administracyjnego, dlatego podstawą prawną jej działania jest Prawo wodne oraz k.p.a.
Skarżąca zarzuciła, że Starosta błędnie utożsamia skład osobowy komisji rewizyjnej jako organu spółki wodnej, która zgodnie ze Statutem składa się z trzech osób, od ilości członków spółki wodnej, która obecnie liczy dziesięć podmiotów, a wobec tego nie doszło do spełnienia ustawowego progu, którego przekroczenie związane jest z funkcjonowaniem komisji rewizyjnej jako organu spółki wodnej. Podniesiono, że stanowisko Organu byłoby do zaakceptowania, gdyby komisja rewizyjna - wbrew postanowieniom Statutu - składała się nie z trzech osób, a np. jednej. Należy bowiem odróżnić prawidłowe ustalenie liczby osób, która jest niezbędna do ustanowienia organu spółki wodnej (co najmniej trzy osoby), od niepełnego obsadzenia organu. Jeżeli więc komisja rewizyjna jest trzyosobowa,
a w wyniku zmian (upływ indywidualnej kadencji, śmierć, odwołanie, rezygnacja) zmniejszy się poniżej tej liczby, należy uzupełnić jej skład. Odpowiedzialnym za uzupełnienie składu jest wówczas zarząd.
Spółka przyznała, że § 20 Statutu odsyła odpowiednio do § 17 ust. 6, jednak - wbrew stanowisku Organu - odsyła on w zakresie uzupełnienia składu osobowego powołanej komisji rewizyjnej, a więc przypadku gdy komisja rewizyjna liczyłaby jednego członka, podczas gdy zgodnie ze Statutem wymaganych jest trzech członków (§ 20 ust. 2), nie odnosi się on jednak do sytuacji, gdy to członków spółki wodnej jest za mało, w tym przypadku liczy ona dziesięć osób, a nie wymagane jedenaście.
Skarżąca zwróciła uwagę, że zarówno w Prawie wodnym, jak i w paragrafie, do którego odesłał Organ i w którym upatruje on obowiązku zarządu Spółki do uzupełnienia
w pierwszej kolejności składu osobowego komisji rewizyjnej nie ma regulacji odnoszącej się do obligatoryjnego zwołania zgromadzenia członków w celu uzupełnienia ilości członków. Powtórzono, że ustawodawca wymaga powołania komisji rewizyjnej, gdy mamy do czynienia z minimum jedenastoma członkami spółki wodnej, ale nie wprowadza kryterium ilościowego jeśli chodzi o samo funkcjonowanie spółki wodnej, a więc
w przypadku pięciu członków spółki wodnej może ona istnieć, przy czym organami tej spółki będzie tylko walne zgromadzenie i zarząd, ponieważ komisja rewizyjna jest organem spółki, jeśli jest minimum jedenastu członków spółki. Skoro, w sytuacji braku wymaganej liczby członków spółki wodnej, od której ustawodawca uzależnił istnienie komisji rewizyjnej jako organu, wobec zbyt niskiej ilości członków spółki wodnej nie mamy do czynienia
z organem, a jedynie quasi organem spółki wodnej, to nie można wobec tego stosować odesłań co do uzupełnienia składu osobowego organów spółki wodnej.
Podkreślono, że uprawnienia kontrolne przysługują organowi spółki wodnej, a nie quasi organowi, w związku z czym utrzymywanie podmiotu, któremu w istocie nie przysługują żadne prawa jest przede wszystkim niecelowe i sprzeczne z istotą funkcjonowania organu kontroli, jakim w spółce wodnej ma być komisja rewizyjna. Wskazano, że komisja rewizyjna spółki wodnej jest ze swojej istoty organem kolegialnym, jej należyte obsadzenie stanowi warunek prawidłowego funkcjonowania, jednak
w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z problemem dotyczącym organu kadłubowego, czyli takiego, gdy jego skład osobowy nie spełnia wymogów ilościowych przewidzianych dla danego organu spółki wodnej, a z nieprzekroczeniem przez Spółkę progu jedenastu członków, w przypadku przekroczenia którego wymagane jest istnienie komisji rewizyjnej. Tym samym, z uwagi na braki ilościowe członków Spółki nie była ona zobowiązana do uzupełnienia składu komisji rewizyjnej, ponieważ wobec niespełnienia warunku liczebności członków Spółki komisja rewizyjna nie była organem obligatoryjnym.
Końcowo zwrócono uwagę, że zarówno Statut, jak i Prawo wodne nie regulują kwestii związanych ze skróceniem kadencji, żadna norma prawna nie zawiera również zakazu skrócenia kadencji organu, w sytuacji gdy w istocie traci on przymiot organu spółki wodnej. Tym samym, zgodnie z funkcjonującą w prawie polskim zasadą, że "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", skoro brak jest zakazu skrócenia kadencji organu to walne zgromadzenie członków było uprawnione do przyjęcia takiej uchwały, tym bardziej, że do kompetencji walnego zgromadzenia należy podejmowanie uchwał w sprawach przedstawionych przez zarząd lub komisję rewizyjną (art. 457 ust. 1 pkt 13 Prawa wodnego). Zaakcentowano, że zarząd podjął działania mające na celu uzupełnienie składu komisji rewizyjnej, mimo że nie był do tego zobowiązany, ale nie doszło do uzupełnienia jej składu, w związku z czym, aby uniknąć sytuacji, w której w Spółce występuje organ nieistniejący, zaproponowano uchwałę dotyczącą skrócenia kadencji komisji rewizyjnej. Wobec braku wymaganej liczby członków spółki wodnej, od której ustawodawca uzależnił istnienie komisji rewizyjnej, to do gestii walnego zgromadzenia członków spółki należało podjęcie decyzji w sprawie dalszego funkcjonowania quasi komisji rewizyjnej.
W ocenie strony skarżącej wykładnia zaproponowana przez Organ w istocie zmierza do absurdu, polegającego na zobowiązywaniu zarządu spółki wodnej do uzupełnienia składu komisji rewizyjnej za wszelką cenę, w sytuacji gdy jej członków jest za mało do obligatoryjnego wymogu posiadania komisji rewizyjnej.
Starosta w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Starosty z 30 listopada 2022 r. wydana na podstawie art. 462 ust. 4 ustawy z dnia
20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.), którą Organ stwierdził nieważność Uchwały Nr 2 podjętej na 67. Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Członków Spółki [...] w dniu 27 października 2022 r. w sprawie skrócenia kadencji Komisji Rewizyjnej Spółki [...], która zgodnie z decyzją Starosty
z 19 maja 2022 r. upływa z chwilą zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za 2022 r., co nastąpi w 2023 r. z chwilą zatwierdzenia sprawozdania finansowego Spółki za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia ich funkcji.
Tytułem wprowadzenia należy wskazać, że zgodnie z art. 441 Prawa wodnego spółki wodne są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami (ust. 1). Spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej (ust. 2).
W myśl art. 441 ust. 3 Prawa wodnego spółki wodne mogą być tworzone
w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do:
1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody;
2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków;
3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach;
4) ochrony przed powodzią;
5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych.
W świetle powyższych regulacji nie ulega wątpliwości, że spółki wodne są jednostkami organizacyjnymi o szczególnym charakterze. Spółki wodne nie są spółkami w rozumieniu prawa cywilnego, czy Kodeksu spółek handlowych, nie są też stowarzyszeniami. Nabywają osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu spółki (art. 446 ust. 3 i 5 Prawa wodnego).
Z regulacji zawartych w art. 462 Prawa wodnego wynika, że nadzór i kontrolę nad działalnością spółki wodnej sprawuje właściwy miejscowo starosta (ust. 1). Zarząd przedkłada staroście uchwały organów spółki wodnej w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia (ust. 2). Uchwały organów spółki wodnej sprzeczne z prawem lub statutem są nieważne (ust. 3). O nieważności uchwały organów spółki wodnej, podjętej w zakresie działalności,
o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, w całości lub w części orzeka, w drodze decyzji, starosta, który w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały nadaje decyzję w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, wprowadza decyzję do systemu teleinformatycznego (ust. 4). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa starosta nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania,
iż wydano ją z naruszeniem prawa (ust. 6). Po upływie terminu wskazanego w ust. 4, starosta nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu spółki wodnej. W tym przypadku starosta może zaskarżyć uchwałę podjętą w zakresie działalności, o której mowa w art. 441 ust. 1 i 3, do sądu administracyjnego (ust. 8).
Przez sprzeczność z prawem w rozumieniu powyższych przepisów należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją RP, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego. Z art. 462 ust. 3 i 6 Prawa wodnego wynika, że tylko istotne naruszenie prawa może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały spółki wodnej, natomiast
w przypadku naruszeń "nieistotnych" organ nadzoru ogranicza się jedynie do wskazania, że wydano ją z naruszeniem prawa, bez stwierdzania jej nieważności.
Korzystając z dorobku orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK") powstałego na tle stosowania, tożsamego co do treści
z powołanymi przepisami art. 462 ust. 3 i 6 Prawa wodnego, art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) należy wskazać, że za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Stwierdzenie nieważności uchwały jest aktem deklaratoryjnym, a zatem rodzi skutki ex tunc - z mocą wsteczną od daty podjęcia uchwały. Tym samym uchwała jest nieważna od chwili jej podjęcia, a zatem jest prawnie bezskuteczna. Rezultatem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest uchylenie wszelkich prawnych skutków, które powstały w okresie od wejścia uchwały w życie do chwili stwierdzenia jej nieważności (zob. wyrok TK z 9 grudnia 2003 r. sygn. akt P 9/02;
A. Matan [w:] B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2021).
W orzecznictwie i doktrynie jako przykłady istotnych naruszeń przepisów, skutkujących nieważnością uchwał (zarządzeń) organu gminy podaje się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zob. wyrok NSA z 27 września 2023 r. sygn. akt I OSK 1106/20, przywołane
w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei z nieistotnym naruszeniem prawa, które nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały, mamy do czynienia wówczas, gdy
w sposób oczywisty można postawić tezę, że również przy ich zachowaniu zostałaby podjęta uchwała o treści identycznej co zaskarżona. Innymi słowy, chodzi o takie sytuacje, gdy popełnione przy podejmowaniu uchwały naruszenia przepisów proceduralnych nie miały wpływu na jej treść. Za nieistotne naruszenie należy uznać takie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu (zob. wyrok WSA w Szczecinie
z 13 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 1174/05). Chodzi zatem o naruszenia drobne, mało znaczące, niedotyczące istoty zagadnienia, polegające przykładowo na nieodpowiednim oznaczeniu uchwały, powołaniu niewłaściwej podstawy prawnej (przy założeniu, że istnieje przepis prawa umocowujący do jej podjęcia), czy popełnieniu oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 314/13).
Przenosząc poczynione dotychczas uwagi na grunt niniejszego postępowania należy wskazać na - kluczowe w rozpoznawanej sprawie - brzmienie art. 456 ust. 1 Prawa wodnego, z którego wynika, że organami spółki wodnej są: 1) walne zgromadzenie,
2) zarząd, 3) komisja rewizyjna, o ile spółka wodna liczy więcej niż dziesięciu członków.
Również w § 11 ust. 1 Statutu zapisano, że organami Spółki są: 1) Walne Zgromadzenie, 2) Zarząd, 3) Komisja Rewizyjna, o ile spółka wodna liczy więcej niż dziesięciu członków. Powtórzono to w § 20 Statutu, w którym wskazano, że Komisja Rewizyjna jest organem kontrolnym Spółki, o ile spółka wodna liczy więcej niż dziesięciu członków (ust. 1), zaznaczając, że Komisja Rewizyjna składa się z trzech osób (ust. 2).
Zdaniem Sądu przytoczone wyżej regulacje są jasne, zrozumiałe i nie nastręczają żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z nich, że w każdej spółce wodnej organem obowiązkowym jest walne zgromadzenie i zarząd - bez względu na liczbę członków spółki wodnej, natomiast obowiązkowość istnienia trzeciego organu, jakim jest komisja rewizyjna, ustawodawca uzależnił od tego, czy spółka wodna liczy więcej niż dziesięciu członków.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu
z 67. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Spółki z 27 października 2022 r., od 13 stycznia
2021 r. Spółka liczy dziesięciu członków. Oznacza to, że z tym dniem, z mocy art. 456
ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego oraz § 11 ust. 1 pkt 3 Statutu, komisja rewizyjna przestała być organem obowiązkowym spółki wodnej.
Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji z 30 listopada 2022 r. argumentacja Starosty byłaby prawidłowa i uzasadniona, gdyby Spółka liczyła co najmniej jedenastu członków, natomiast w składzie jej organu, jakim byłaby komisja rewizyjna nastąpiłyby zmiany powodujące spadek liczebności tego organu poniżej wymaganych trzech osób. Wówczas niewątpliwie zarząd byłby zobowiązany do podjęcia działań mających na celu dokonanie wyboru uzupełniającego (§ 20 ust. 5 w zw. z § 17 ust. 6 Statutu).
Czym innym są zatem braki w składzie osobowym organu spółki wodnej, czym innym braki w składzie samej spółki wodnej.
Końcowo należy zwrócić uwagę, że - jak słusznie zauważono w skardze - Prawo wodne nie reguluje kwestii związanych ze skróceniem kadencji organu spółki wodnej (materia ta nie jest również uregulowana w Statucie). Żadna norma prawna nie zawiera jednak zakazu skrócenia kadencji w sytuacji, gdy w istocie dany organ traci ten przymiot. Skoro do kompetencji walnego zgromadzenia należy podejmowanie uchwał w sprawach przedstawionych przez zarząd lub komisję rewizyjną (art. 457 ust. 1 pkt 13 Prawa wodnego), a wniosek taki został przez Zarząd Spółki przedstawiony, walne zgromadzenie było uprawnione do podjęcia uchwały, której nieważność stwierdził Starosta decyzją
z 30 listopada 2022 r.
Podsumowując należy wskazać, że Uchwała Nr 2 podjęta na 67. Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Członków Spółki w dniu 27 października 2022 r. w sprawie skrócenia kadencji Komisji Rewizyjnej Spółki nie jest sprzeczna zarówno z przepisami Prawa wodnego, jak i ze Statutem. Tym samym, stwierdzenie jej nieważności przez Starostę było niezgodne z prawem.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), zasądzając od Starosty na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (300 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.[pic]