II SA/Gd 304/25

II SA/Gd 304/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1993
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 marca 2025 r. nr SKO Gd/3817/24 w przedmiocie umorzenia zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
K. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Burmistrz Kartuz (dalej jako: "Burmistrz", "organ I instancji") decyzją z dnia 6 marca 2023 r. odmówił dłużnikowi alimentacyjnemu K. Z. (dalej jako: "dłużnik alimentacyjny", "strona", "skarżący") umorzenia w całości należności wraz odsetkami ustawowymi z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zaliczek alimentacyjnych dla osoby uprawnionej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia 12 marca 2025 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, że przedmiotowa sprawa jest rozpatrywana po raz kolejny przez organ odwoławczy. Decyzją z dnia 15 listopada 2023 r. organ odwoławczy utrzymał bowiem odmowne rozstrzygnięcie organu I instancji. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 maja 2024 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 91/24. W wyroku tym Sąd nakazał organowi odwoławczemu uzupełnić materiał dowodowy i dokonać na nowo jego oceny w kontekście ustawowych przesłanek umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie z wytycznymi Sądu, organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności wyjaśnił, że wniosek K. Z. z dnia 21 marca 2016 r. został rozpoznany zaskarżoną decyzją na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm.; dalej jako: "u.p.o.u.a."), a zatem w oparciu o kryterium sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika.
W przedmiotowym wniosku dłużnik alimentacyjny, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wnioskował o umorzenie w całości ciążących na nim zobowiązań wraz z odsetkami ustawowymi powołując się na wyjątkową sytuację dochodową i rodzinną. W piśmie z dnia 2 listopada 2021 r. wskazał dodatkowo, że poza wnioskiem o umorzenie ciążących na dłużniku alimentacyjnym należności w całości wraz z odsetkami wnosi także o rozważenie umorzenia długu w części, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty - a to wszystko na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. W piśmie z dnia 20 kwietnia 2022 r. wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, a zarobione z prac dorywczych dochody niemalże w całości przeznacza na swoje utrzymanie. Podniósł, że byłby w stanie spłacać zadłużenie główne w ratach dostosowanych do swojej sytuacji majątkowej i wydatków bez odsetek, które mogłyby być umorzone w całości, a egzekucja komornicza zostałaby umorzona, ewentualnie zawieszona.
Ustosunkowując się powyższego Kolegium uznało zarzuty strony odnośnie nierozpoznania wniosku o zastosowanie wszystkich ulg przewidzianych w przepisie art. 30 ust. 2 ustawy za nieuzasadnione. Organ odwoławczy zauważył, że Burmistrz przeanalizował wszystkie złożone w sprawie pisma i wnioski, jednak z uwagi na fakt, że od 18 lutego 1999 r. nie wyegzekwowano od dłużnika alimentacyjnego żadnej kwoty pieniężnej i nigdy nie dokonał on żadnej wpłaty na poczet alimentów, to zastosowanie którejkolwiek z ulg opisanych w powyższym przepisie byłoby przedwczesne i sprzeczne z interesem społecznym.
Kolegium wyjaśniło, że jakkolwiek przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. - odmiennie niż w przypadku ust. 1 - nie zawiera odesłania do art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczącego zaliczki alimentacyjnej przyznanej w oparciu o przepisy ustawy z 2005 r., to jednak w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że jego hipotezą - tak jak i w przypadku ust. 1 - objęte są tak świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jak i należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Odmienna wykładnia, zdaniem organu, prowadziłaby do nieuzasadnionego pozbawienia dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych, możliwości ubiegania się o umorzenie powstałych należności z uwagi na sytuację życiową i dochodową dłużnika, w sytuacji, w której pozostali dłużnicy alimentacyjni nadal taką możliwość posiadają.
Organ odwoławczy nie podzielił jednocześnie stanowiska strony, że obowiązkiem organu I instancji było również rozpoznanie wniosku w zakresie należności likwidatora funduszu alimentacyjnego. Organem właściwym w tym zakresie jest bowiem likwidator funduszu alimentacyjnego, stosownie bowiem do treści art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z sytuacją zdrowotną lub rodzinną osoby, przeciwko której jest prowadzona egzekucja alimentów lub osoby zobowiązanej do zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu, likwidator może umorzyć, rozłożyć na raty lub odroczyć termin płatności należności likwidowanego funduszu z tytułu wypłaconych lub bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu. Jak wynika z art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, likwidatorem funduszu jest Prezes Zakładu w zakresie spraw o świadczenia z funduszu, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy.
W dalszej kolejności Kolegium podkreśliło, że decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a, zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, co nie oznacza jednak, że organ działa w tym zakresie na zasadzie pełnej dowolności. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w toku postępowania Burmistrz ustalił, że dłużnik alimentacyjny nie posiada aktualnie żadnego adresu zamieszkania w Polsce. Jako adres do doręczeń dla osoby przebywającej za granicą podał adres kancelarii adwokackiej. Ustalono, że strona pracuje dorywczo, ponosi wydatki związane z czynszem za mieszkanie w wysokości około 6.000 koron norweskich, wyżywienie i media około 5.000 koron norweskich, inne koszty tj. odzież, obuwie, środki czystości około 2.000 koron norweskich. Strona nie jest właścicielem żadnych nieruchomości ani ruchomości. Nie posiada żadnych praw majątkowych, papierów wartościowych ani oszczędności. Z informacji przedstawionych przez dłużnika alimentacyjnego wynika, że mieszka sam i nie ma na utrzymaniu innych osób. Z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej wynika natomiast, że podejmował on aktywność zawodową prowadząc działalność gospodarczą - usługi transportowe i usługi stolarsko-budowlane. Ponadto, jest w wieku produkcyjnym i nie wskazywał na żadne przeszkody życiowe czy zdrowotne mające wpływ na pozyskiwanie dochodu.
Organy zauważyły, że pomimo wielu czynników sprzyjających spłacie zadłużenia wobec Skarbu Państwa, strona nigdy nie dokonała żadnej wpłaty na poczet wymaganych należności. Z salda należności strony wynika, że wysokość zobowiązań wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzień 6 marca 2023 r. wynosi łącznie z odsetkami 84.876,29 zł, natomiast zadłużenie z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej wynosi 2.520,00 zł, co łącznie stanowi 87.396,29 zł.
Burmistrz ustalił także, że K. Z. nie figuruje w kartotece emerytalno-rentowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że nie on pobiera renty/emerytury, zasiłków, ale podlega ubezpieczeniu jako osoba bezrobotna nie pobierająca zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium. Dodatkowo organ I instancji zweryfikował dane w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności i uzyskał informację, że dłużnik alimentacyjny nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i tę okoliczność Burmistrz ocenił jako brak przeszkód do podjęcia pracy spłacenia zadłużenia wobec Skarbu Państwa. W ocenie organu I instancji powyższe okoliczności i nie wyczerpują znamion art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że będąc związane wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku sygn. akt II SA/Gd 91/24 odesłało akta organu I instancji celem uporządkowania oraz uzupełniło materiał dowodowy w celu ustalenia bieżącej sytuacji dłużnika alimentacyjnego, a także zapewniło stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające spełnia wymogi wyrażone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie decyzji organu I instancji odpowiada warunkom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. W toku postępowania odwoławczego Kolegium dążyło do ustalenia bieżącej i szczegółowej sytuacji majątkowej, życiowej i zdrowotnej strony, lecz dokonane ustalenia, do których organ odwoławczy został zobowiązany wyrokiem Sądu, nie doprowadziły do podważenia stanowiska przyjętego przez Burmistrza w zaskarżonej decyzji. Z wyjaśnień pełnomocnika strony (pisma z 23 grudnia 2024 r. oraz 3 marca 2025 r.) wynika, że K. Z. nie mieszka w Polsce, jego centrum życiowe jest w Norwegii, obecnie nie pracuje i utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 5.900 koron norweskich i tę kwotę przeznacza na bieżące utrzymanie. Choruje na astmę oskrzelową i ma kontuzję obu barków, leczy się i leki kupuje w Polsce. Te okoliczności nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami, chociażby zaświadczeniami lekarskimi co stanu jego zdrowia przez co, zdaniem organu II instancji, nie mogą w żaden sposób wpłynąć na odmienną ocenę, niż przyjęta w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Kolegium zwróciło jednocześnie uwagę, że strona została poinformowana o możliwości wydania decyzji niezgodnej z jej żądaniem, niemniej jednak nie udowodniła, ani też nie uprawdopodobniła, by jej bieżąca sytuacja dochodowa i rodzinna umożliwiała zastosowanie którejkolwiek z ulg przewidzianych art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia i zbadania sytuacji rodzinnej i majątkowej strony. Zarzucił także naruszenie art.12 k.p.a. poprzez brak szybkiego i wnikliwego działania w sprawie, co skutkowało i skutkuje ciągłym wzrostem zadłużenia, którego dotyczy niniejsza sprawa. Wskazał również na naruszenie art. 24 § 3 k.p.a. poprzez brak wyłączenia pracownika wydającego zaskarżoną decyzję, mimo ziszczenia się przesłanek uregulowanych w naruszonym przepisie. Końcowo podniósł zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. poprzez brak weryfikacji szczegółowej i pełnej sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego, brak rozważenia czy nie zachodzą przesłanki do częściowego umorzenia należności, których dotyczy wniosek lub ich rozłożenia na raty, jak i brak podstaw do odmowy rozpoznania wniosku w zakresie należności likwidatora funduszu alimentacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm.; dalej jako: "u.p.o.u.a."), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Rozpatrując przedmiotową sprawę na wstępie należy wskazać, że umorzenie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy następuje w ramach uznania administracyjnego. To oznacza, że nawet w przypadku spełnienia przesłanek do zastosowania ulgi, organ może, ale nie musi, ulgę taką przyznać. Kontrola sądu w odniesieniu do elementu uznania administracyjnego nie obejmuje kryterium celowości, zasadniczego w przypadku uznania, lecz koncentruje się na badaniu, czy uznanie organu nie ma charakteru arbitralnego, czy zostało należycie uzasadnione rzeczowymi argumentami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2024 r., I OSK 2568/23). Ponadto rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc "sprawa administracyjna", lecz zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Tym samym Sąd nie ma kompetencji do dokonywania własnych ustaleń.
W orzecznictwie wskazuje się, że przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego może być jego sytuacja dochodowa i rodzinna, które obiektywnie uniemożliwiają wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Na sytuację dochodową dłużnika składają się dochody otrzymywane z różnych tytułów, a także takie okoliczności, jak np. stan jego zdrowia czy możliwości uzyskania dochodu; na sytuację rodzinną dłużnika składa się natomiast ustalenie czy prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz (zob. wyrok NSA z 21 października 2008 r., I OSK 1685/07). Zakres swobody działania organu administracyjnego wynika z przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 30 ust. 2 ustawy, a ograniczony jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, określonymi w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Stąd, aby uznać podjętą na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy decyzję za zgodną z przepisami prawa, jej wydanie musi zostać poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego, pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem zebranych dowodów (art. 80 k.p.a.) przez pryzmat ustalenia sytuacji zdrowotnej, dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, a następnie oceny tych okoliczności z punktu widzenia zasadności zastosowania ulgi w spłacie należności w postaci umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości, o co zwrócił się w tej sprawie skarżący.
Ponadto, dokonując wykładni użytego w art. 30 ust. 2 ustawy sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego, należy mieć na względzie definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art. 2 pkt 3 tej ustawy. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo więc uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych.
Tak więc umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego (zob. m. in. wyrok NSA z 13 grudnia 2024 r., I OSK 183/24). Jednakże stan taki powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. Wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego mają bowiem charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, gdyż obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, przez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., I OSK 611/16).
Zauważyć jednocześnie należy, że instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest wyjątkowa, co znaczy, że w sytuacji osoby zwracającej się z takim wnioskiem muszą wystąpić szczególne i nadzwyczajne okoliczności. Obowiązek alimentacyjny zgodnie z art. 128 i 133 § 1 k.r.i.o. w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci ma charakter obligatoryjny. Zgodnie z zasadą pomocniczości, wyrażoną w preambule Konstytucji RP, system zabezpieczenia społecznego nie ma na celu zwolnienia w całości rodzica z ponoszenia kosztów utrzymania dzieci, bowiem Państwo ma wspierać, a nie zastępować w alimentacji osoby do tego zobowiązane. Zatem umorzenie należności powinno mieć miejsce, gdy sytuacja dochodowa i zdrowotna zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego (por. wyrok NSA z 4 września 2018 r., sygn. I OSK 2604/16).
Z akt sprawy wynika, że wysokość zobowiązań skarżącego wobec Skarbu Państwa z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami na dzień 6 marca 2023 r. wynosi 84.876,29 zł, natomiast zadłużenie z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej wynosi 2.520 zł, co łącznie stanowi kwotę 87.396,29 zł. Z oświadczenia z dnia 23 grudnia 2024 r., złożonego w imieniu skarżącego przez pełnomocnika wynika, że K. Z. nie mieszka w Polsce, a jego centrum życiowe znajduje się w Norwegii, gdzie wynajmuje mieszkanie; nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomego, oszczędności, papierów wartościowych czy innych praw majątkowych lub niemajątkowych; utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 5.900 koron norweskich, przy czym cały zasiłek przeznacza na bieżące utrzymanie; choruje na astmę oskrzelową oraz ma kontuzję obu barków; leczy się w Polsce i tu kupuje leki.
Należy podkreślić, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. ma charakter wnioskowy, co powoduje, że na wnioskodawcę nałożony jest szczególny rodzaj powinności, który przejawia się obowiązkiem współdziałania z organami prowadzącymi postępowanie w celu dokładnego ustalenia czy spełnia on przesłanki uzasadniające przyznaniem mu wnioskowanej ulgi. Wnioskodawca jest zatem zobowiązany do przedstawienia dokumentów, które jednoznacznie pozwalałyby stwierdzić, że przyznanie ulgi jest uzasadnione i przemawia za tym nie tylko jego własny interes, ale jest również aprobowane w świetle interesu publicznego, który musi być każdorazowo uwzględniony przy wydawaniu decyzji uznaniowych.
W toku prowadzonego postępowania skarżący miał wielokrotnie możliwość przedstawienia stosownych dowodów potwierdzających jego sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną. Swój udział w postępowaniu ograniczył jednak do składania, przez zawodowego pełnomocnika, lakonicznych oświadczeń, z których wynika, że mieszka poza granicami kraju i utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, który w całości przeznacza na bieżące utrzymanie, nie ma żadnego majątku, a także, że choruje na astmę i cierpi na kontuzję obu barków. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący nie przedłożył jednak żadnych dowodów, choćby takich jak: dokumentacji medycznej potwierdzającej jego stan zdrowotny, konieczność leczenia i rehabilitacji, dokumentacja potwierdzająca pobieranie zasiłku dla bezrobotnych w Norwegii, czy dowodów na wysokość ponoszonych kosztów niezbędnego utrzymania (rachunki za czynsz, media czy na zakup żywności, odzieży, środków higienicznych). Pełnomocnik skarżącego, odpowiadając na pismo Kolegium o możliwości przedstawienia dodatkowych dowodów, w piśmie z dnia 3 marca 2025 r. wskazał natomiast, że z uwagi na fakt, że centrum życiowe skarżącego znajduje się w Norwegii, to wszystkie dokumenty, o które by wystąpił, zostałyby sporządzone w języku norweskim, a ich przetłumaczenie pochłonęłoby spore kwoty, którymi strona nie dysponuje. W ocenie Sądu powyższe stanowisko stoi w sprzeczności chociażby z udzielonym wcześniej oświadczeniem dotyczącym stanu zdrowia skarżącego. Ze złożonego oświadczenia wynika bowiem, że skarżący, z uwagi na koszty, korzysta z opieki medycznej w Polsce. Także w Polsce wykupuje zalecone leki. Zatem nie ma przeszkód, by uzyskał zaświadczenia lekarskie potwierdzające jego stan zdrowia w języku polskim, czy też udokumentował zakup leków bądź też przedstawił recepty, które stanowiłyby uzasadnienie jego twierdzeń.
Nie przedstawiając dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w oświadczeniu z dnia 23 grudnia 2024 r. skarżący uniemożliwił organowi ocenę bieżącej sytuacji dochodowej i rodzinnej. W związku z powyższym uznać należy, że organ prawidłowo ocenił, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja jest nadzwyczajna, wyróżniająca go na tle porównywalnych trudnych sytuacji życiowych i materialnych w jakich z reguły znajdują się dłużnicy alimentacyjni, w szczególności borykający się z nieuleczalnymi chorobami, pozbawienie stałych dochodów, nie mogący samodzielnie egzystować czy też mający na swoim utrzymaniu inne osoby. Nie dysponując wskazanymi powyżej informacjami organ nie mógł również rozważyć możliwości zastosowania w stosunku do skarżącego pozostałych ulg wskazanych w przepisie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
W ocenie Sądu w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie doszło do naruszenia przepisów postępowania czy przepisów prawa materialnego uzasadniającego jej uchylenie. Organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a wydane rozstrzygnięcie zostało poprzedzone ustaleniem wszelkich koniecznych dla rozstrzygnięcia okoliczności i poddane słusznej ocenie nie noszącej znamion dowolności.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl.