II SA/Gd 3039/02

II SA/Gd 3039/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium [...] z dnia 30 [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę
Uzasadnienie
3 II SA/Gd 3039/02
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia 4.04.2002r. Prezydent Miasta, powołując się na przepisy art.88 e ust.1 pkt 2 w związku z art.88 c pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 101 poz.1178 z późn. zm.), wykreślił z dniem 18.10.2001r. z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu 21.01.1998r. pod numerem ewidencyjnym 75931 dotyczący działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego – M. S. M. pod nazwą "[...]".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu z uwagi na to, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdańsku III Wydział Karny, Sygn. akt 1296/99 orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez M. S. M. na okres 10 lat.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. M. S. M. podniósł, że organ uchybił w rażący sposób podstawowym zasadom trwałości bytu gospodarczego i ekonomicznego wydając decyzję ze skutkiem wstecznym, liczonym w okresie obrachunkowym przez 6 miesięcy. Decyzja organu - w ocenie skarżącego - rodzi skutki dla kontrahentów skarżącego, którzy po 18.10.2001r. dokonywali z nim jakiekolwiek transakcje. Wszystkie urzędy skarbowe zakwestionują odliczenia podatkowe dokonywane przez kontrahentów skarżącego wynikające z wystawionych przez niego faktur, albowiem rozstrzygnięcie organu ewidencyjnego powodowałoby, że faktury wystawił podmiot nieistniejący. Dokumenty te nie dawałyby również podstawy do wliczania ich w koszty uzyskania przychodów. Takie działanie prowadzi do pozbawienia zaufania obywateli wobec organów państwa i kłóci się z podstawową zasadą państwa prawnego, iż wszyscy obywatele mają być równi wobec prawa. Decyzja narusza art.32 ust.2 Konstytucji RP oraz naraża skarżącego i jego kontrahentów na poważne straty w osobistych prawach majątkowych, co również narusza ich prawa do osiągnięcia zysków i ochrony własności prywatnej, określone w Konstytucji.
Decyzją z dnia 30.09.2002r. wydaną na podstawie art.138 § l w związku z art.105 § l k.p.a. oraz art.88 c pkt 3, art.88 e ust.1 pkt 2 i ust.3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 101 poz.1178 z późn. zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, a w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Sąd Rejonowy w Gdańsku Wydział III Karny wyrokiem z dnia 9.01.2000 r. sygn. akt III K 1296/99 orzekł wobec M. S. M. zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na okres 10 lat od uprawomocnienia się wyroku. Po rozpatrzeniu apelacji skarżącego. Sąd Okręgowy w Gdańsku V Wydział Karny prawomocnym wyrokiem z dnia 18.10.2001r. sygn. akt V Ka 699/01 utrzymał w mocy orzeczenie sądu I instancji.
Zaistniała więc przesłanka wykreślenia wpisu do ewidencji gospodarczej przedsiębiorcy, określona w art.88 e ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o wykreśleniu z ewidencji, z uwagi na zakaz sądowy, ma charakter deklaratoryjny, tzn. potwierdzający, że wpis do ewidencji utracił moc obowiązującą. W tym przypadku o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej decyduje nie organ ewidencyjny, lecz sąd.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, obowiązujący w chwili orzekania art.88e, oraz inne przepisy prawa działalności gospodarczej nie zawierały unormowania dającego podstawę do określania w decyzji administracyjnej terminu wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona podniosła, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu naruszenia Konstytucji RP oraz podstawowych zasad trwałości bytu gospodarczego i ekonomicznego. W ocenie skarżącego, nie bez znaczenia dla sprawy jest fakt wniesienia kasacji od skazujących go wyroków sądów karnych, która została przyjęta i przekazana do Sądu Najwyższego w celu rozpoznania. M. S. M. wskazał, że taki stan rzeczy powinien skutkować zawieszeniem postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej przez Sad Najwyższy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przyczyną wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w niniejszej sprawie było orzeczenie sądowe. W myśl obowiązującego w czasie orzekania przez organy administracji art.88 e ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 101 poz.1178 z późn. zm.), wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlegał wykreśleniu w przypadku o którym mowa w art. 88c pkt 3 czyli w sytuacji, gdy prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej jest jednym ze środków karnych wymienionych w art.39 pkt 2 k.k. Orzeczenie wobec skarżącego takiego środka karnego nastąpiło w prawomocnym wyroku sądu, w związku z czym zaistniała ustawowa przesłanka uzasadniająca wydanie przez organ decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie zauważył, że decyzja o wykreśleniu z ewidencji z uwagi na zakaz sądowy ma charakter deklaratoryjny, tzn. potwierdzający, że wpis do ewidencji utracił moc obowiązującą. W tym przypadku o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej decyduje nie organ ewidencyjny, lecz sąd.
Również użyte przez ustawodawcę sformułowanie przepisu art.88 e prawa działalności gospodarczej - "wpis do ewidencji gospodarczej podlega wykreśleniu" świadczy o tym, że decyzja organu administracji ma charakter decyzji związanej, nie zaś uznaniowej.
Zważyć należy, że na sądzie wykonującym wyrok dotyczący zakazu prowadzenia działalności gospodarczej ciąży wynikający z przepisów kodeksu karnego wykonawczego obowiązek przesłania zawiadomienia temu organowi, który jest właściwy do zrealizowania orzeczonego w wyroku zakazu. Organ ewidencyjny natomiast jest zobowiązany do podjęcia stosownej decyzji i bezzwłocznego zawiadomienia o niej sądu.
W ocenie Sądu, przepisy prawa działalności gospodarczej, w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organy administracji nie zawierały podstawy do określania w decyzji administracyjnej terminu wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
W myśl art. 88e ust.3 prawa działalności gospodarczej, wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej następuje w drodze decyzji administracyjnej, która powinna zawierać składniki określone w art.107 § 1 k.p.a. tj. datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Wprawdzie przepisy szczególne mogą stanowić o obowiązku lub możliwości dodawania do decyzji dodatkowych składników, co dopuszcza przepis art.107 § 2 k.p.a., jednak w przedmiotowej sprawie żaden przepis prawa nie określał konieczności wskazywania w decyzji terminu wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Co do zarzutów skarżącego odnośnie naruszenia ustawy zasadniczej, zauważyć należy, że swoboda w zakresie podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej jest publicznym prawem podmiotowym każdego obywatela. Nie ma jednak charakteru absolutnego. Z uwagi na to, że jest to publiczne prawo podmiotowe, jego ograniczenie dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy jest to konieczne ze względu na ważny interes publiczny, tj. dla ochrony powszechnie uznanych wartości. Zasada ta wynika wprost z art.22 Konstytucji RP. Również przepis art.5 prawa działalności gospodarczej stanowi, że podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa.
Ograniczenie swobody działalności gospodarczej jest bowiem dopuszczalne, gdy godzi ona w jakikolwiek interes uznany przez ustawodawcę za zasługujący na obronę. Ograniczenie to musi wynikać z przepisów prawa.
Ustawodawca w art.41 § 2 k.k. przewidział możliwość orzeczenia przez sąd zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Prawomocnym wyrokiem sądu karnego orzeczono taki zakaz, co w konsekwencji doprowadziło do wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej.
Bez znaczenia dla sprawy jest podnoszona przez skarżącego okoliczność wniesienia kasacji od skazujących go wyroków sądów karnych, albowiem przesłanką uzasadniającą wykreślenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest prawomocne orzeczenie zakazu wykonywania określonej w zgłoszeniu działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.
Nie budzi wątpliwości, że wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku V Wydział Karny z dnia 18.10.2001r. sygn. akt V Ka 699/01 utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gdańsku Wydział III Karny z dnia 9.01.2000 r. sygn. akt III K 1296/99, w którym orzeczono wobec M. S. M. zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na okres 10 lat - jest orzeczeniem prawomocnym.
W tej sytuacji wniesienie przez skarżącego kasacji, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie (art.519 k.p.k.) pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Z tych względów Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i z tego powodu na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) skargę oddalił.