II SA/Gd 3022/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-10-12
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowolna zmiana sposobu użytkowanianakaz rozbiórkipozwolenie na budowępostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiWSAnadzór budowlanyadaptacja budynkuparking samochodowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki podjazdu do parkingu, wskazując na błędy proceduralne i materialne organów nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki podjazdu do dwupoziomowego parkingu samochodowego, zaadaptowanego z budynku magazynowego. Organy nadzoru budowlanego wydały sprzeczne decyzje, nakazując rozbiórkę na podstawie przepisów o samowolnych robotach budowlanych, podczas gdy sąd uznał, że sprawa powinna być rozpatrywana w ramach przepisów o zmianie sposobu użytkowania obiektu. Sąd wskazał również na naruszenie procedury, w tym brak zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i nieprawidłowe ustalenie kręgu stron oraz inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące nakazu rozbiórki podjazdu do parkingu samochodowego, zaadaptowanego z budynku magazynowego. Sąd uznał, że organy administracji działały niekonsekwentnie i wydały sprzeczne decyzje. W szczególności, nakaz rozbiórki wydano na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (dotyczącego samowolnych robót budowlanych), podczas gdy sąd stwierdził, że sprawa dotyczyła samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, która powinna być rozpatrywana na podstawie art. 71 Prawa budowlanego, a w przypadku wykonania robót – na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że art. 71 Prawa budowlanego nie przewiduje sankcji w postaci rozbiórki w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organy nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości właściwego adresata decyzji oraz kręgu stron postępowania, nie zapewniając im czynnego udziału. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nie jest właściwą sankcją w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. W takich przypadkach należy stosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy sprawa dotyczyła zmiany sposobu użytkowania obiektu, która powinna być rozpatrywana na podstawie art. 71 Prawa budowlanego, a w przypadku wykonania robót – na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Art. 71 nie przewiduje sankcji rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Dotyczy samowolnych robót budowlanych, nie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu.

p.b. art. 71 § ust. 1 i 2

Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.

Pomocnicze

p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych.

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2 i ust. 4

Prawo budowlane

Postępowanie legalizacyjne po wstrzymaniu robót lub zmianie sposobu użytkowania.

p.b. art. 28

Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane art. 2 § ust. 3

Stosowanie przepisów dotychczasowych do zmian sposobu użytkowania dokonanych przed wejściem w życie nowelizacji.

k.s.h. art. 8

Kodeks spółek handlowych

Zdolność prawna spółki jawnej.

k.s.h. art. 22 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Charakter spółki jawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji działały niekonsekwentnie i wydały sprzeczne decyzje. Nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego był niewłaściwy dla samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak zapewnienia stronom czynnego udziału i nieprawidłowe ustalenie stron.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji działały w niniejszej sprawie niekonsekwentnie i wydawały decyzje ze sobą niespójne podjazd, którego dotyczy niniejsza sprawa, stanowi integralną część adaptacji budynku mającej na celu zmianę magazynu w parking w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może wiązać się z wykonaniem robót budowlanych organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego dotyczące czynnego udziału stron w postępowaniu oraz zasad przeprowadzenia postępowania dowodowego

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Tamara Dziełakowska

członek

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu i robót budowlanych, a także zasad postępowania administracyjnego w kontekście ustalania stron i zapewnienia im czynnego udziału."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego Prawa budowlanego sprzed nowelizacji z 2004 roku w zakresie zmiany sposobu użytkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i materialne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet w przypadku samowolnych działań inwestora. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów i zapewnienia praw stron.

Błędy urzędników uchylają nakaz rozbiórki. Sąd wskazuje na niekonsekwencję w działaniu organów nadzoru budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 3022/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D. oraz A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2002 r., nr [...], 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 marca 2002 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z adaptacją budynku magazynowego na cele parkingu samochodowego dwupoziomowego przy ul. [...]
w T. bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę wskazując, iż prace te prowadzi A M. D., A. M. - Spółka jawna w G.
Jednocześnie - pismem z tej samej daty – organ nadzoru budowlanego zawiadomił A M. D., A. M. - Spółkę jawną w G., iż w dniu 12 marca 2002 roku wszczął z urzędu postępowanie dotyczące podjazdu do parkingu samochodowego dwupoziomowego przy ul. [...] w T.
Decyzją z dnia 7 maja 2002 roku, nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity:
Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał M. D. i A. M. - właścicielom A, przedłożenie, w terminie do 10 sierpnia 2002 roku, inwentaryzacji powykonawczej budynku magazynowego z przeznaczeniem na cele parkingu samochodowego dwupoziomowego przy [...] w T. oraz orzeczenia technicznego wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż spółka – A - M. D., A. M. - Spółka Jawna w G., wykonując roboty budowlane, dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku magazynowego na cele parkingu samochodowego.
Następnie - decyzją z dnia 3 czerwca 2002 roku, nr [...], wydaną w trybie
art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał
M. D. i A. M. - wspólnikom spółki jawnej [...] z siedzibą w G. rozbiórkę podjazdu do parkingu samochodowego przy ulicy [...] w T. W trybie odwoławczym organ
II instancji - decyzją z dnia 22 lipca 2002 roku, nr [...], uchylił powyższą decyzję
i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak jednoznacznego określenia zakresu rozbiórki.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie wybudowanego podjazdu do parkingu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 5 września 2002 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, nakazał M. D. i A. M. - wspólnikom spółki jawnej
A z siedzibą w G. rozbiórkę podjazdu do parkingu o dł. 25m w linii prostej, oraz 6,30m po łuku i szerokości 7,5m, o nachyleniu 15%, wykonanego z płyt żelbetowych i pustaków betonowych (murek oporowy i ściana oporowa) oraz konstrukcji stalowej (słupki, wiązary stalowe, kratownica) pokrytej blachą trapezową o wymiarach 38m x 7,50m. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż właściciele spółki jawnej – A. M. i M. D. na przełomie lipca i sierpnia 2001 roku wykonali wyżej wymieniony obiekt budowlany bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. i M. D. wskazali, iż adaptacja budynku magazynowego na dwupoziomowy parking samochodowy jest zgodna z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta T.,
co zostało określone w decyzji nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dnia 10 grudnia 2001 roku przez Urząd Miasta. Powołali się także na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 7 maja 2002 roku wskazując, iż wydanie ww. decyzji w ich ocenie, w świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego, miało na celu doprowadzić wykonane już roboty do stanu zgodnego z prawem i zapewnić im uzyskanie pozwolenia na ich wznowienie. Odwołujący się wyjaśnili nadto, że wykonali obowiązek nałożony na nich decyzją
z dnia 7 maja 2002 roku dostarczając organowi nadzoru budowlanego żądane dokumenty dotyczące parkingu wraz z podjazdem w wyznaczonym terminie. Stwierdzili także, iż podjazd nie został wykonany na przełomie lipca i sierpnia 2001 roku albowiem w tym czasie wykonano jedynie prace zabezpieczające obiekt przed dalszą dewastacją, a sam podjazd został wykonany później. Zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego przy tym, iż jego działania są niespójne bowiem najpierw wydał decyzję nr [...] z dnia 7 maja 2002 roku, a następnie wydał decyzję
o rozbiórce.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 października 2002 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał M. D.
i A. M. - wspólnikom spółki jawnej A z siedzibą w G. rozbiórkę dobudowanego krytego podjazdu do istniejącego budynku magazynowego adaptowanego na dwupoziomowy parking samochodowy, wykonanego z płyty żelbetowej o długości 31,30m i szerokości 7,50m, murku oporowego o długości 38m, wysokości 0,75m
i szerokości 0,24m i ściany oporowej o długości 38m, szerokości 0,50m i wysokości 6m oraz zadaszenia podjazdu konstrukcji stalowej o wymiarach 38m x 7.50m, zlokalizowanego na działce nr [...] przy ulicy [...] w T.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż przedmiotowy podjazd stanowi rozbudowę budynku magazynowego adaptowanego na parking samochodowy dwupoziomowy, na którą – zgodnie z treścią art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku – wymagane jest pozwolenie na budowę, którego inwestor nie posiada. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosować przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku. Organ stwierdził także, iż uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nakazał M. D. i A. M. wspólnikom spółki jawnej A
z siedzibą w G. rozbiórkę przedmiotowego podjazdu albowiem organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji nie wskazał adresu inwestycji.
Odnosząc się do argumentów stron przedstawionych w odwołaniu wyjaśniał, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu nie jest tożsama
z pozwoleniem na budowę i jej posiadanie nie może usprawiedliwiać samowoli budowlanej. Ponadto stwierdził, że organ pierwszej instancji prowadzi dwa odrębne postępowania administracyjne – jedno dotyczące dobudowanego podjazdu do budynku magazynowego (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 12 marca 2002 r., nr [...]), a drugie dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku magazynowego (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 18 lutego 2002 r., nr [...]). Uznał także, iż w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
z dnia 7 maja 2002 r., nr [...], wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku
z art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania z budynku magazynowego na dwupoziomowy parking samochodowy brak jest jakichkolwiek sugestii dających nadzieję inwestorom na legalizację przedmiotowego podjazdu. Tak więc - w ocenie organu II instancji - nie można zgodzić się z zarzutem podnoszonym w odwołaniu o braku spójności powyższej decyzji z decyzjami wydanymi w sprawie przedmiotowego podjazdu.
Odnosząc się do kwestionowanego terminu wykonania przedmiotowego podjazdu, organ odwoławczy stwierdził, iż z protokołu z wizji lokalnej w dniu
24 kwietnia 2002 r. podpisanego przez A. M. wynika, że powyższa rozbudowa została wykonana w 2001 roku, a twierdzenie skarżących w odwołaniu, iż rozbudowę wykonano w terminie późniejszym nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
W skardze na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. D. i A. M. powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu, ponownie powołując się na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...],
z dnia 7 maja 2002 roku, nakazującą im przedłożenie inwentaryzacji powykonawczej budynku magazynowego z przeznaczeniem na cele parkingu samochodowego dwupoziomowego przy ul. [...] w T. oraz orzeczenia technicznego wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, która w ich ocenie miała na celu doprowadzenie wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnili także, iż dostarczyli żądaną dokumentację budowlaną w terminie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i od Inspektora Powiatowego inż. L. dostali zapewnienie, że ich roboty zostaną zalegalizowane po otrzymaniu pozwolenia na budowę z Wydziału Budownictwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skargi, zgodnie z którym organy administracji działały w niniejszej sprawie niekonsekwentnie i wydawały decyzje ze sobą niespójne.
Jak wynika bowiem z akt sprawy organ nadzoru budowlanego w lutym 2002 roku wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z adaptacją budynku magazynowego na cele parkingu samochodowego dwupoziomowego przy
ul. [...] w T. bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, a następnie -
w maju 2002 roku - wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, a więc odnoszącą się do robót już zakończonych, nie precyzując jednak jakich konkretnie robót decyzja ta dotyczy,
a w uzasadnieniu wskazując jedynie, iż A - M. D., A. M. - Spółka Jawna w G., wykonując (bliżej nie sprecyzowane) roboty budowlane, dokonała samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku magazynowego położonego przy ul. [...] w T. na cele parkingu samochodowego.
Jednocześnie organ nadzoru budowlanego wszczął drugie postępowanie dotyczące przedmiotowej inwestycji, w którym - kierując się treścią art. 48 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane – wydał decyzję nakazującą rozbiórkę podjazdu do ww. parkingu, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2002 roku. Wydając powyższe decyzje organy obu instancji stwierdziły przy tym, iż podjazd, którego dotyczy niniejsza sprawa, stanowi rozbudowę budynku magazynowego adaptowanego na parking samochodowy dwupoziomowy, na którą - zgodnie
z treścią art. 28 Prawa budowlanego - wymagane jest pozwolenie na budowę, którego inwestor nie posiada.
Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, iż adaptacja budynku magazynowego na cele parkingu samochodowego dwupoziomowego, wykonywana, co jest w sprawie bezsporne, bez wymaganego przepisami pozwolenia, obejmowała m. in. dobudowanie do tego magazynu podjazdu.
Zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu z daty wydawania zaskarżonej decyzji) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przy czym przez zmianę sposobu użytkowania rozumie się w szczególności: przeróbkę pomieszczenia
z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane
w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, a także podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.
Sąd miał przy tym na uwadze, iż nie powinno budzić żadnych wątpliwości stwierdzenie, iż samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może wiązać się z wykonaniem robót budowlanych, a z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż podjazd, którego dotyczy niniejsze postępowanie, stanowi integralną część adaptacji budynku mającej na celu zmianę magazynu w parking, a co za tym idzie sprawa jego budowy winna być rozpatrywana w ramach postępowania wszczętego dnia 18 lutego 2002 roku w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku magazynowego, zwłaszcza,
iż (jak wynika z treści protokołu z oględzin dokonanych dnia 24 kwietnia 2002 roku) podjazd ten umożliwia wjazd na parking samochodowy znajdujący się na I piętrze budynku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał,
iż orzekające w niniejszej sprawie organy, wydając decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego podjazdu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, naruszyły przepisy prawa materialnego, a w szczególności art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w sposób mający wpływ na wynik sprawy albowiem
w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy art. 71 Prawa budowlanego takiej sankcji nie przewiduje. W przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia przepis ten nakazuje bowiem stosować odpowiednio przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W przypadku wykonania robót - zgodnie z art. 51 ust. 4 – przepisy ust. 1 - 3 ww. artykułu.
Sąd miał przy tym także na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 52 Prawa budowlanego - adresatem decyzji z art. 48 Prawa budowlanego, podobnie jak i z art. 51 Prawa budowlanego, może być jedynie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego dotyczy przedmiotowa decyzja. W ocenie Sądu organy działające w niniejszej stawie nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości właściwego adresata decyzji oraz kręgu podmiotów, które winny być uczestnikami niniejszego postępowania.
Organy nie ustaliły bowiem kto jest właścicielem przedmiotowego podjazdu
i całego budynku zaadaptowanego na garaż, a ta okoliczność niewątpliwie ma znaczenie dla ustalenia stron niniejszego postępowania, nawet bowiem gdyby przyjąć, iż jedynie jeden z współwłaścicieli obiektu jest inwestorem, do którego kierowany będzie nakaz, to i tak stroną postępowania dotyczącego obiektu stanowiącego współwłasność kilku osób winni być wszyscy współwłaściciele obiektu.
Nie sposób także jednoznacznie stwierdzić kto był inwestorem, który - dokonując adaptacji budynku – wybudował m. in. przedmiotowy podjazd. Z treści decyzji wydanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
12 marca 2002 roku, nr [...] oraz z dnia 7 maja 2002 roku, nr [...], wynika, iż organ nadzoru budowlanego uznał, że inwestorem było A M. D., A. M. - Spółka jawna w G., czyli spółka osobowa, która zgodnie z treścią art. 8 w zw. z art. 22 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 roku - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.), może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Może zatem stać się także adresatem decyzji administracyjnej.
Ww. spółka jawna została także wskazana jako adresat pisma z dnia
12 marca 2002 roku - zawiadomienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Również w protokole z oględzin dokonanych w dniu 24 kwietnia 2002 roku stwierdza się, iż dotyczy on ww. spółki jawnej.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych
z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek
z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (tak Barbara Adamiak w: "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz"
B. Adamiak, J. Borkowski, CH Beck, Warszawa 2004 rok, str. 67).
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przy tym formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę.
Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy
i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2000 roku, sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2000 roku, sygn. akt
V SA 948/00, LEX nr 50114). Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy administracji naruszyły w niniejszej sprawie cytowane przepisy art. 7 i 77 k.p.a. albowiem postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, ograniczone do kontroli obiektu przeprowadzonej w dniu 24 kwietnia 2002 roku, nie pozwala ustalić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy,
a w szczególności stwierdzić kto jest inwestorem i właścicielem przedmiotowego obiektu.
Sąd miał przy tym także na uwadze, iż z akt sprawy nie wynika aby zawiadomienie o wszczęciu postępowania i terminie oględzin przeprowadzonych
w niniejszej sprawie otrzymali skarżący. Ww. pisma, podobnie jak i decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 czerwca 2002 roku, nr [...], oraz z dnia 5 września 2002 roku, nr [...], otrzymało jedynie A - M. D., A. M. - Spółka Jawna w G. Tym samym organy działające w niniejszej sprawie naruszyły przepis art. 10 § 1 k.p.a., który nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i zobowiązuje organy aby przed wydaniem decyzji umożliwiły stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się jednak w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny.
Jako dowolne należy przy tym traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie
w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż orzekające w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego dotyczące czynnego udziału stron w postępowaniu oraz zasad przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym art. 10 oraz art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.),
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego koniecznego aby prawidłowo załatwić niniejszą sprawę.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wykonanie wadliwej i uchylonej decyzji w okresie do uprawomocnienia się wyroku jest bowiem zbędne i aksjologicznie nieuzasadnione.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji powinien mieć na uwadze treść art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu sprzed zmian wprowadzonych do Prawa budowlanego ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888) albowiem, zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 ww. ustawy, do zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia, dokonanych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy (czyli przed 31 maja 2004 roku) nie stosuje się wprowadzonego tą ustawą przepisu art. 71a, w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Winien także zbadać jaką dokumentację przedstawili skarżący w postępowaniu wszczętym w sprawie zmiany sposobu użytkowania magazynu na parking i ustalić czy, a jeżeli to w jaki sposób, ww. postępowanie się zakończyło albowiem w świetle twierdzeń skarżących dotyczących dokumentacji złożonej w wykonaniu decyzji z dnia 7 maja 2002 roku, nr [...], ww. postępowanie mogło dotyczyć także prac związanych z przedmiotowym podjazdem. Organ winien również w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości ustalić krąg stron niniejszego postępowania i w tym celu - zgodnie z treścią art. 7, 10, 75 oraz 77 k.p.a. - zbadać aktualny stan prawny przedmiotowego podjazdu oraz stwierdzić kto był inwestorem.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI