II SA/Gd 30/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając decyzję wojewody za zagadnienie wstępne.
Skarga dotyczyła postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, które zostało wydane w związku z koniecznością uzyskania decyzji wojewody stwierdzającej przejście własności nieruchomości na Skarb Państwa. Skarżąca argumentowała, że decyzja wojewody nie jest zagadnieniem wstępnym. Sąd uznał jednak, że decyzja wojewody jest niezbędna do ustalenia odszkodowania i stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., dlatego oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi T. D. na postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organ I instancji zawiesił postępowanie, uznając, że wydanie decyzji o odszkodowaniu zależy od uprzedniego wydania przez Wojewodę decyzji stwierdzającej przejście własności nieruchomości na Skarb Państwa na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Skarżąca wniosła zażalenie, a następnie skargę do WSA, argumentując, że decyzja Wojewody nie jest zagadnieniem wstępnym, a organ I instancji powinien samodzielnie ustalić wszystkie okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja Wojewody, wydawana na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r., jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozpatrzenie sprawy o odszkodowanie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia tej kwestii przez Wojewodę. Sąd podkreślił, że decyzja ta jest niezbędna do ustalenia odszkodowania i stanowi dowód nabycia własności przez Skarb Państwa, co jest kluczowe dla dalszego postępowania odszkodowawczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja Wojewody stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy rozpatrzenie sprawy o odszkodowanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydanie decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną jest niemożliwe bez uprzedniego wydania przez Wojewodę decyzji stwierdzającej przejście własności na Skarb Państwa. Ta decyzja Wojewody jest kluczowa dla ustalenia podmiotu uprawnionego do odszkodowania i stanowi dowód nabycia własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § ust. 1, 3, 3a
Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, stają się z mocy prawa ich własnością za odszkodowaniem. Podstawą ujawnienia w księdze wieczystej jest ostateczna decyzja wojewody.
u.g.n. art. 129 § ust. 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach określonych w ustawie, także gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 101 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 98 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 106 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 124-126
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Wojewody stwierdzająca przejście własności nieruchomości na Skarb Państwa jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy rozpatrzenie sprawy o odszkodowanie. Organ I instancji nie może samodzielnie ustalać okoliczności warunkujących wydanie decyzji przez Wojewodę, gdyż naruszyłoby to jego kompetencje.
Odrzucone argumenty
Decyzja Wojewody nie jest zagadnieniem wstępnym, a organ I instancji powinien samodzielnie ustalić wszystkie okoliczności. Decyzja Wojewody ma charakter techniczny i nie rozstrzyga żadnego zagadnienia merytorycznego. Postępowanie przed Wojewodą powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż Skarb Państwa jest już wpisany w księdze wieczystej jako właściciel.
Godne uwagi sformułowania
rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego decyzja deklaratoryjna, stwierdzająca jedynie przejście z mocy prawa, na rzecz Skarbu Państwa, własności nieruchomości zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa zachodzi wówczas, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej
Skład orzekający
Mariola Jaroszewska
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Górska
sędzia
Dorota Jadwiszczok
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście postępowań dotyczących odszkodowań za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi dotyczącymi nieruchomości zajętych pod drogi publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z ustalaniem odszkodowań za nieruchomości, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Kiedy decyzja wojewody staje się kluczem do odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość? Wyjaśnia WSA w Gdańsku.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 30/07 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2007-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dorota Jadwiszczok Jolanta Górska Mariola Jaroszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 97 par. 1 pkt 4, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 129 ust. 5 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościam - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Wojewody z dnia 30 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 10 października 2006r. Nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998r. nr 133, poz. 872, ze zm.) i art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za część nieruchomości położonej w G. przy ul. P. G., stanowiącej działkę o nr 1 o pow. [...] ha, zapisanej w KW nr [...], będącej obecnie własnością Skarbu Państwa. Ustalił organ, iż wnioskiem z dnia 4 listopada 2005r., T. D., zwróciła się do Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, z wnioskiem o odszkodowanie za działkę nr 2, o pow. [...] m2, oznaczonej jako S. [...] A. B. [...], scalonej z innymi działkami i wchodzącej obecnie w skład nieruchomości położonej w G. przy ul. P. G., stanowiącej działkę o nr 1 o pow. [...] ha. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2006r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w G. stwierdził, że wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 1 marca 2005r. w sprawie [...] w pkt I jest prawomocny z dniem 12 stycznia 2006r. W wyroku tym ustalono, że nieruchomość stanowiąca uprzednio działkę nr 2 o pow. [...] m2 położoną w G. i oznaczoną jako S. [...], zapisaną w księdze wieczystej A. B. [...], zaś obecnie stanowiącą część działki 1 o pow. [...] ha i zapisaną w Księdze wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego w G. w dniu 31 grudnia 1998r. istniała nadal i stanowiła współwłasność w częściach ułamkowych T. D., M. M., B. G. po ¼ części oraz G. D. i H. D. – W. po 1/8 części. Dalej organ ustalił, że pismem z dnia 30 stycznia 2006r. Wydział Skarbu wystąpił do Zarządu Dróg i Zieleni w G. o podjęcie czynności dążących do wydania przez Wojewodę decyzji stwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego części przedmiotowej nieruchomości. Urząd Wojewódzki w G. Oddział Zamiejscowy w S., pismem z dnia 18 września 2006r. m. in. poinformował, iż zgodnie z § 9 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454) w obszarze obrębu działka ewidencyjna jest wyróżniania przez jej numer, który ma postać liczby naturalnej. Wobec powyższego niezbędne jest wydzielenie za scalonej działki nr 1 powierzchni [...] m2 i nadanie numeru wydzielonej działce. Wówczas będzie mogła być przedmiotem decyzji Wojewody, stwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. nieruchomości zajętej pod drogę. Organ I instancji przytoczył przepisy art. 73 ust. 3 i ust. 3 lit. a ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Uznając, że ustalenie odszkodowania zależy od ostatecznej decyzji wojewody, zdaniem organu I instancji, należało zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, do czasu wydania przez Wojewodę właściwej decyzji w trybie art. 73 cyt. wyżej ustawy. Na powyższe postanowienie T. D. złożyła zażalenie do Wojewody wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz uznała, iż w niniejszej sprawie decyzja wojewody nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2006r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Organ II instancji powołał się przy tym na poglądy doktryny prawa administracyjnego, zawarte m.in. w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan oraz stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 1998 r. (sygn. akt II SA 555/98, LEX nr 43167). Wojewoda uznał, iż decyzja deklaratoryjna wojewody jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Szczególny charakter decyzji wojewody, wydawanej na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, był przedmiotem orzecznictwa, organ II instancji przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002r. (IV GKN 1071/00, OSNC 2003/9/120), oraz uchwałę SN z dnia 21 stycznia 2003r. (III CZP 77/02, OSNC 2003/11/144). Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów strony dotyczących "technicznego charakteru" decyzji wojewody oraz bezprzedmiotowości postępowania przed Wojewodą w niniejszej sprawie. Organ II instancji nie zgodził się również, ze stanowiskiem zażalenia, że okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 cyt. wyżej ustawy, organ I instancji powinien ustalić we własnym zakresie. Wówczas, według Wojewody, organ ten, co jest niedopuszczalne, wszedłby w zakres czynności dokonywanych przez inny organ (wojewodę). Skoro zatem wojewoda nie orzekł, na podstawie przepisu art. 73 ust. 1, kto przejął w dniu 1 stycznia 1999r. daną nieruchomość, to brak jest podstaw do zobowiązania jakiegokolwiek podmiotu do zapłaty odszkodowania. Organ II instancji powołał się na wyrok z dnia 12 października 2004r. (OSK 702/04, nie publ.), w którym to NSA doszedł do wniosku, iż dokonanie tego rodzaju stwierdzenia (ustalenia)w innym postępowaniu administracyjnym, jako przesłanki rozstrzygnięcia w tym postępowaniu jest równoznaczne z naruszeniem art. 73. W ocenie organu II instancji, decyzja wojewody w procesie ustalania i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną jest nierozerwalnie związana z postępowaniem odszkodowawczym, stanowi zagadnienie wstępne i jej brak jest podstawą do zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wojewoda wskazał ponadto, iż pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest błędne, lecz nie wpływa na jego poprawność. Zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest zawieszeniem obligatoryjnym, podejmowanym z urzędu. Nie znajdzie zatem zastosowania przywołany przez organ art. 98 kpa. Na powyższe postanowienie T. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, art. 97 § 1 punktu 4 kpa w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998r. Nr 133, poz. 872), które jej zdaniem miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na wadliwym przyjęciu, że wydanie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewodę. Zdaniem skarżącej zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa mamy do czynienia wówczas, kiedy warunkiem rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej jest zajęcie stanowiska (wydanie decyzji) przez inny organ. Zagadnienie takie pojawia się w sytuacji, w której poprawne rozstrzygnięcie sprawy nie jest możliwe bez uprzedniego wydania decyzji przez inny organ. Powyższe stanowisko znajduje umocowanie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2001r.,sygn. akt II SA 1982/00, niepublikowany, LEX nr 54554, wyrok NSA z dnia 7 marca 2001r., sygn. akt III SA 32/00, niepublikowany, LEX nr 47487). Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie decyzja Wojewody wydawana na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie będzie rozstrzygać żadnego "zagadnienia wstępnego". Decyzja Wojewody, wydana na podstawie art. 73 ust. 3 w/w ustawy jest decyzją deklaratoryjną, stwierdzającą jedynie przejście z mocy prawa, na rzecz Skarbu Państwa, własności nieruchomo. Tym samym Wojewoda nie rozstrzyga żadnego "zagadnienia" o charakterze merytorycznym, a jedynie stwierdza, że dana nieruchomość stała bądź nie stała się własnością Skarbu Państwa. Ponadto okoliczności podlegające badaniu w niniejszej sprawie (warunkujące wydanie decyzji) szczegółowo określone zostały w treści art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Należą do nich ustalenia w przedmiocie pozostawania danej nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dacie 31 grudnia 1998r., ustalenia w przedmiocie własności nieruchomości, ustalenia w przedmiocie zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Zdaniem skarżącej, każdą z powyższych okoliczności organ I instancji powinien ustalić we własnym zakresie. Nie ma żadnych przeszkód, aby organ I instancji sam ustalił kwestię władania nieruchomością przez Skarb Państwa (poprzez analizę wpisów w ewidencji gruntów), zagadnienie własności nieruchomości (prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w G., którym organ jest związany) oraz zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną (również poprzez analizę w ewidencji gruntów). Niezrozumiałe jest dla skarżącej, dlaczego decyzja Wojewoda warunkować miałaby rozstrzyganie w niniejszej sprawie. Skarżąca podniosła również, iż decyzja Wojewody, o której mowa w art. 73 ust. 3 ww. ustawy, wydawana jest jedynie celem dokonania wpisu w księdze wieczystej, ma zatem charakter "techniczny", o niczym nie rozstrzyga, nie nadaje stronom żadnych praw, poza możliwością wpisania Skarbu Państwa w księdze wieczystej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w księdze wieczystej jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. Skoro decyzja w trybie art. 73 ust. 3 stanowić ma jedynie podstawę wpisu Skarbu Państwa w księdze wieczystej, ten zaś jest już w księdze wpisany, postępowanie przed Wojewodą powinno zostać jako bezprzedmiotowe umorzone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga T. D. nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma kwestia, czy pomiędzy postępowaniem dotyczącym odszkodowania za działkę przejętą pod drogę w trybie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) a postępowaniem w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa (lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego) przedmiotowej nieruchomości stanowiącej część działki nr 1 o pow. [...] ha, zapisanej w Księdze wieczystej Kw nr [...], stosownie do treści art. 73 ust. 3 wymienionej ustawy, istnieje związek, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Badając bowiem, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, w istocie Sąd bada, czy w sprawie istniały przesłanki do zawieszenia określone dyspozycją wskazanego wyżej przepisu, stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 97 § pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przytoczony przepis należy rozumieć w ten sposób, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Tym samym musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a brak takiego związku stanowi o niedopuszczalności zawieszenia postępowania na tej podstawie. Zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu cytowanego przepisu, może być zatem tylko zagadnienie prawne, które może być odrębnym przedmiotem postępowania i którego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1993r., sygn. akt II SA 1678/92, ONSA z 1994r., nr 2 poz. 55). Rozważając przedmiotową kwestię na tle okoliczności sprawy Sąd uznał, iż pomiędzy wyżej wymienionymi postępowaniami tak opisany związek zachodzi. Tym samym zarzut naruszenia przez zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie jest uzasadniony. Jak wynika z niespornych okoliczności sprawy, skarżąca T. D. złożyła dnia 4 listopada 2005r. do Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej wniosek w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 1998r. Nr 133, poz. 872), o odszkodowanie za opisaną wyżej działkę 2, o pow. [...] m2, wchodzącą aktualnie w skład nieruchomości położonej w G. przy ul. P. G., stanowiącej działkę o nr 1 o pow. [...] ha. Będąca przedmiotem wniosku działka, zgodnie z ustalającym wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 1 marca 2005r. wydanym w sprawie [...], stanowiła współwłasność w częściach ułamkowych T. D., M. M., B. G. po ¼ części oraz G. D. i H. D. – W. po 1/8 części. T. D., na skutek dokonanego wcześniej działu spadku, pozostała jedyną osobą uprawnioną do złożenia opisanego wyżej wniosku. Istniejący w księdze wieczystej nieruchomości wpis, wskazujący jako właściciela Skarb Państwa, dokonany został w związku z zastosowaniem w stosunku do przedmiotowej nieruchomości trybu przewidzianego w ustawie z dnia 6 maja 1945r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. Nr 17, poz. 97, Nr 24, poz. 144 i Nr 30, poz. 179). Pozostaje również poza sporem, że nie została wydana przez Wojewodę decyzja stwierdzająca przejście na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego części przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r., aczkolwiek jak wynika z treści przytoczonych wyżej pism, podjęte zostały w tej sprawie czynności inicjujące postępowanie w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Stosownie do treści art. 73 wymienionej wyżej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem (ust. 1). Odszkodowanie, o którym mowa powyżej wypłaca gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998r. drogami gminnymi, Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg (ust. 2). Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3). Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości (ust. 3a). Natomiast stosownie do treści art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadku, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1, art. 124-126, także w przypadku gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organów, że do wydania przez starostę decyzji o odszkodowaniu niezbędna jest decyzja wojewody stwierdzająca przejście działki będącej przedmiotem wniosku na rzecz Skarbu Państwa (lub jednostki samorządu terytorialnego). Jak już wyżej zaznaczono, zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa zachodzi wówczas, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy administracyjnej, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd. W niniejszym postępowaniu takim elementem jest stwierdzenie przez inny organ (wojewodę) nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w warunkach określonych w art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, która stanowi wyłączny dowód nabycia własności (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002r. IV CKN 1071/2000, OSNC z2003r., nr 9, str. 120). Zwrócić należy uwagę, że z kolei w wyroku z dnia 12 października 2004r., sygn. akt OSK 702/04 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną może nastąpić tylko w postępowaniu określonym w tym przepisie. Dokonanie tego rodzaju stwierdzenia (ustalenia) w innym postępowaniu administracyjnym, jako przesłanki rozstrzygnięcia w tym postępowaniu jest równoznaczne z naruszeniem art. 73. W tym kontekście nietrafne są zarzuty skargi odnoszące się do charakteru decyzji wojewody jako "czynności technicznej" w związku z faktem, że Skarb Państwa wpisany jest w księdze wieczystej obejmującej przedmiotową działkę jako właściciel, inne bowiem zdarzenie prawne było podstawą dokonania tego wpisu. Z kolei stan faktyczny wynika z prawomocnego w punkcie pierwszym, opisanego wyżej wyroku Sądu Okręgowego w G., ustalającego jako niezmieniony na dzień 31 grudnia 1998r. stan własności przedmiotowej działki. Decyzja wojewoda podjęta w trybie art. 73 wymienionej wyżej ustawy ma wprawdzie charakter deklaratoryjny, dowodowy, jednakże indywidualizuje przedmiot przejęcia oraz podmiot, któremu przysługuje roszczenie o wypłacenie odszkodowania. Ma to istotne znaczenie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy działka, której dotyczy wniosek jest, w wyniku scalenia, częścią większej całości, co jak słusznie zauważył organ, pociąga za sobą konieczność określenia granic przejętej nieruchomości, stosownie do treści art. 73 ust. 3a tej ustawy. Nadto osoba, która wystąpiła z wnioskiem o odszkodowanie, jest jedną z osób wymienionych w wyroku Sądu Okręgowego w G. jako współwłaściciele działki. W związku z powyższym oraz uwzględniając fakt, iż ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ust. 1 i 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną zależy od ostatecznej decyzji wojewody stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa, organ I instancji prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, do czasu wydania przez Wojewodę właściwej decyzji. Mając powyższe na uwadze i uznając skargę za niezasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI