II SA/Gd 313/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-12-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowypostępowanie administracyjnedostęp do drogi publicznejtożsamość sprawyostateczność decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie warunków zabudowy, uznając, że zmiana stanu faktycznego dotyczącego dostępu do drogi publicznej wyklucza tożsamość sprawy z poprzednio rozstrzygniętą.

Skarżący J.N. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla posadowienia domku mobilnego i narzędziowego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na tożsamość sprawy z poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że zmiana stanu faktycznego, w szczególności w zakresie dostępu do drogi publicznej, wyklucza tożsamość sprawy i tym samym brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Krokowa o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na posadowieniu domku mobilnego i narzędziowego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa jest tożsama z poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Skarżący argumentował, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego, w szczególności w zakresie dostępu do drogi publicznej, co wyklucza tożsamość sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło tych argumentów, powołując się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że tożsamość sprawy wymaga identyczności podmiotowej, przedmiotowej i niezmienionego stanu faktycznego oraz prawnego. W ocenie Sądu, zmiana stanu faktycznego w zakresie dostępu do drogi publicznej, czego organy nie kwestionowały, wykluczała tożsamość sprawy z poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną. W związku z tym, brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana stanu faktycznego, zwłaszcza w kluczowych kwestiach takich jak dostęp do drogi publicznej, wyklucza tożsamość sprawy i stanowi podstawę do wszczęcia nowego postępowania, a nie odmowy jego wszczęcia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że tożsamość sprawy wymaga identyczności podmiotowej, przedmiotowej oraz niezmienionego stanu faktycznego i prawnego. Skoro skarżący wykazał zmianę stanu faktycznego w zakresie dostępu do drogi publicznej, co jest istotnym elementem oceny w postępowaniu o warunki zabudowy, to nie można mówić o tożsamości sprawy z poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Brak tożsamości sprawy oznacza brak podstaw do zastosowania art. 61a § 1 Kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Kpa art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu żądanie dotyczy sprawy wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną lub gdy zachodzą inne uzasadnione przyczyny, jak brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, czy wydanie innej decyzji lub toczące się postępowanie.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe m.in. w przypadku, gdy teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej.

Pomocnicze

Kpa art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Kpa art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.

u.p.z.p. art. 59

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ppsa art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana stanu faktycznego, w szczególności w zakresie dostępu do drogi publicznej, wyklucza tożsamość sprawy z poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Organ nie może odmówić wszczęcia postępowania, jeśli skarżący skutecznie wykaże zmianę stanu faktycznego istotną dla rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Organ pierwszej instancji i SKO argumentowały, że sprawa jest tożsama z poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną, co uzasadnia odmowę wszczęcia nowego postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa.

Godne uwagi sformułowania

tożsamość stosunków administracyjnych zasada trwałości decyzji administracyjnych klauzula generalna tzw. 'innych uzasadnionych przyczyn' tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy określenie dostępu do drogi publicznej dla terenu inwestycji stanowi przedmiot oceny organu w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Justyna Dudek-Sienkiewicz

członek

Wojciech Wycichowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia tożsamości sprawy w kontekście art. 61a Kpa, zwłaszcza w sprawach o warunki zabudowy, gdzie zmiana stanu faktycznego (np. dostęp do drogi publicznej) może uzasadniać wszczęcie nowego postępowania mimo wcześniejszej decyzji ostatecznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu faktycznego w sprawie o warunki zabudowy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych typach spraw, gdzie zmiana stanu faktycznego ma mniejsze znaczenie dla tożsamości sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i prawnego, nawet jeśli organ uważa sprawę za tożsamą z poprzednio rozstrzygniętą. Podkreśla, że zmiana okoliczności może otworzyć drogę do ponownego postępowania.

Czy zmiana dostępu do drogi publicznej może otworzyć drzwi do nowego postępowania o warunki zabudowy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 313/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2022 r., nr SKO Gd/5585/21 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz J. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarga J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 28 lutego 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Krokowa z 27 września 2021 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie - posadowieniu domku mobilnego na kołach o rozmiarach 4x12 oraz domku narzędziowego o wymiarach 3x3 na działce nr [..] w obrębie Karwieńskie Błota gmina Krokowa, została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Organ I instancji odmawiając na podstawie art. 61a § Kpa wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu rekreacji indywidualnej na terenie działki nr [...] obręb Karwieńskie Błota, gmina Krokowa, wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2021r. wpłynął wniosek J. N. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie - posadowieniu domku mobilnego na kołach o rozmiarach 4x12 oraz domku narzędziowego o wymiarach 3x3 na działce nr [..] w obrębie Karwieńskie Błota gmina Krokowa. W dalszej części uzasadnienia w/w postanowienia, organ pierwszej instancji wskazał, że wydał decyzję w dniu 5 sierpnia 2020r., w której odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie - posadowieniu domku na kołach o rozmiarach 4x12 oraz domku narzędziowego o wymiarach 3x3 (w ramach zabudowy rekreacji indywidualnej) na działce nr [...] w obrębie Karwieńskie Błota, gmina Krokowa, celem legalizacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 8 grudnia 2020r. utrzymało w mocy w/w decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 4 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 250/21 odrzucił skargę inwestora na to postanowienie Kolegium. Według Wójta obecnie J. N. wystąpił z identycznym wnioskiem, bowiem zakresy podmiotowe i przedmiotowe obu wniosków są identyczne tj. wniosek z dnia 17 września 2018r. i wniosek z 5 sierpnia 2021r. Dalej organ pierwszej instancji podał, że aktualny wniosek dotyczy tej samej nieruchomości, pochodzi od strony poprzednio prowadzonego postępowania i dotyczy tej samej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia tj. art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sprawie niezmieniony jest również stan prawny - stwierdził organ pierwszej instancji dodając, że dla w/w terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obr. Kamieńskie Błota. W konsekwencji organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy
Kwestionując powyższe rozstrzygniecie skarżący podniósł, że nie zachodzi w tej sprawie tożsamość stosunków administracyjnych, bo wniosek z dnia 5 sierpnia 2021r. wskazywał na inny stan faktyczny aniżeli wniosek rozstrzygnięty decyzją ostateczną. Uszczegółowił skarżący, że obecny wniosek z 5 sierpnia 2021 r. w inny sposób określa dostęp do drogi publicznej dla działki nr [...] będącej przedmiotem zabudowy, co powoduje inny stan faktyczny niż będący podstawą rozstrzygnięcia zakończonego decyzją ostateczną.
Oceniając zasadność wniesionego zażalenia Kolegium w pierwszej kolejności podało, że decyzja Wójta Gminy Krokowa z 5 sierpnia 2020r. w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie - posadowieniu domku mobilnego na kołach o rozmiarach 4x12 oraz domku narzędziowego o wymiarach 3x3 (w ramach zabudowy rekreacji indywidualnej) na działce nr [...] w obrębie Karwieńskie Błota gmina Krokowa celem legalizacji - uzyskała przymiot ostateczności. Bowiem J. N. po otrzymaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 8 grudnia 2020r. sygn. akt SKO Gd/3719/20 orzekającej o utrzymaniu w mocy w/ w decyzji Wójta Gminy Krokowa - wniósł co prawda skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Jednakże skarga ta jako wniesiona po terminie została przez WSA odrzucona postanowieniem z 4 maja 2021lr. sygn. akt II SA/Gd 250/21; pomimo zażalenia na to postanowienie WSA w Gdańsku - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciem z 9 czerwca 2021r. sygn. akt II OZ 366/21, oddalił zażalenie.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych zawartą w art. 16 Kpa decyzja ostateczna nie może być zmieniona w kolejnym postępowaniu dot. tej sprawy. W nawiązaniu do szczegółowych zarzutów zawartych w zażaleniu, to zauważyło Kolegium, że skarżący błędnie twierdzi, że jego ponowny wniosek z 5 sierpnia 2021r. o ustalenie warunków zabudowy na działce nr [...] oparty jest o inny stan faktyczny niż był on określony we wniosku do wydania w/w decyzji ostatecznej. Art. 61a § 1 k.p.a. zawiera klauzulę generalną tzw. "innych uzasadnionych przyczyn" dotyczących odmowy ponownego wszczęcia postępowania.
W wyroku NSA z dnia 16.01.2020r. sygn. akt OSK 457/18 wskazano, że pojęcie "inne uzasadnione przyczyny" nie zostało co prawda zdefiniowane przez ustawodawcę, jednak w judykaturze sądów administracyjnych przyjęto, że chodzi tu o przeszkody natury przedmiotowej takie jak brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym; gdy żądanie wniesiono po upływie terminu określonego dla dochodzenia praw w ustawie, wydano już inną decyzję lub toczy się postępowanie przed właściwym organem.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, w orzecznictwie sądowo administracyjnym kwestia ta jest rozstrzygnięta w zakresie tzw. tożsamości sprawy; przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy wcześniej rozstrzygniętej. Stan faktyczny nawet nieco zmieniony wskutek starań strony skarżącej w zakresie dostępu do drogi publicznej z działki nr [...] obr. Karwieńskie Błota - nie może skutkować wszczęciem następnego postępowania w sytuacji, gdy istnieje w obrocie prawnym decyzja ostateczna orzekająca o odmowie ustalenia warunków dla zamierzenia.
We wniesionej skardze zarzucono naruszenie:
- art. 61 a § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 125 Kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Wójta Gminy Krokowa z 27 września 2021 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji określonej tym rozstrzygnięciem w sytuacji, w której w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania ww. przepisu, w szczególności nie zachodziła inna uzasadniona przyczyna polegająca na rozstrzygnięciu tożsamej sprawy uprzednio w formie decyzji ostatecznej;
- art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez nieuprawnione czynienie przez organ ustaleń oraz prowadzenie postępowania wyjaśniającego na "przedpolu" postępowania w przedmiotowej sprawie, co winno mieć miejsce już po wszczęciu postępowania, a nie w fazie wstępnej, kiedy organ zdecydował się na wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
- art. 6 Kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, wydanego bez podstawy prawnej, zamykającego skarżącemu drogę do merytorycznego rozpoznania jego wniosku;
- art. 11 Kpa poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia skarżącemu zasadności przesłanek, stanowiących podstawę utrzymania w mocy postanowienia Organu I instancji odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Dodał skarżący, że organ II instancji przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Krokowa z 27 września 2021 r. nie odniósł się w żadnym zakresie do kwestii zmiany stanu prawnego w zakresie tytułów prawnych skarżącego w odniesieniu do działek, wskazanych jako tereny, warunkujące dostęp działki nr [...] do drogi publicznej, co również uległo zmianie po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 5 sierpnia 2020 r. Powyższe wpływa również na zmianę nie tylko stanu faktycznego, ale również prawnego w sprawie, przesądzającą o braku możliwości zastosowania art. 61 a § 1 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 28 lutego 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy Krokowa z 27 września 2021 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie - posadowieniu domku mobilnego na kołach o rozmiarach 4x12 oraz domku narzędziowego o wymiarach 3x3 na działce nr [...] w obrębie Karwieńskie Błota gmina Krokowa.
Jako uzasadnienie podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć wskazana została okoliczność, iż sprawa stanowiąca przedmiot żądania skarżącego została rozstrzygnięta decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 8 grudnia 2020r. sygn. akt SKO Gd/3719/20. Jako nie mające znaczenia dla sprawy Kolegium wskazało okoliczności związane z zapewnieniem dostępu do drogi publicznej zmienione w stosunku do stanu objętego wzmiankowaną decyzją ostateczną.
Sąd stanowiska tego nie podziela.
W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy sprawa rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt SKO Gd/3719/20 jest tożsama ze sprawą z wniosku skarżącego z dnia 5 sierpnia 2021 r. Należy mieć bowiem na uwadze, iż stosownie do art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2021 r., poz. 735) – dalej jako K.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Natomiast stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.
Tożsamość spraw zaistnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy.
Podstawę prawną wniosku skarżącego stanowi art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 741). Zgodnie z ust. 1 pkt 3 tego artykułu, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków (wśród nich – uwaga Sądu), teren ma dostęp do drogi publicznej.
Zatem określenie dostępu do drogi publicznej dla terenu inwestycji stanowi przedmiot oceny organu w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy.
Jeżeli w powyższym zakresie stan faktyczny bądź prawny uległ zmianie, czego organy nie kwestionują, to w ocenie Sądu nie zaistniała tożsamość spraw; zainicjowanej wnioskiem skarżącego, a rozstrzygniętej decyzją ostateczną SKO z 8 grudnia 2020 r.
Tym samym brak było podstaw do odmowy rozpoznania wniosku skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) orzekł jak w pkt 1 w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI