II SA/Gd 299/25

II SA/Gd 299/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 323
art. 32 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 24 lutego 2025 r. sygn. akt SKO Gd/4960/24 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 25 czerwca 2020 r. K. C. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wystąpiła do Prezydenta Miasta Gdańska (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem P. C.
Decyzją z 7 września 2020 r. Prezydent, na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej: "u.ś.r.", odmówił Stronie przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, że ma ona ustalone prawo do emerytury.
W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Wnioskodawczynię Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 18 grudnia 2020 r. uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozstrzygnięcia zobowiązując organ pierwszej instancji do umożliwienia Wnioskodawczyni dokonanie wyboru jednego ze świadczeń, tj. emerytury bądź świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzją z 8 marca 2021 r. Prezydent, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., odmówił Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem P. C. na okres od 1 czerwca 2020 r. do 28 lutego 2021 r. oraz przyznał prawo do tego świadczenia na okres od 1 marca 2021 r. do bezterminowo w kwocie 1.971 zł miesięcznie.
Kolejnymi decyzjami z 15 stycznia 2022 r., z 9 stycznia 2023 r. i z 4 stycznia 2024 r. Prezydent zmieniał swoją decyzję z 8 marca 2021 r. w ten sposób, że od 1 stycznia 2022 r. świadczenie pielęgnacyjne wynosi 2.119 zł miesięcznie, od 1 stycznia 2023 r. 2.458 zł miesięcznie, a od 1 stycznia 2024 r. 2.988 zł miesięcznie.
Decyzją z 25 września 2024 r. Prezydent, na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r., uchylił swoją decyzję z 8 marca 2021 r. (ze zmianami) przyznającą Wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku
z opieką nad niepełnosprawnym synem P. C. na okres od 1 marca 2021 r. do bezterminowo.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w dniu 25 września 2024 r. pozyskał z systemu teleinformatycznego (Centralna Baza Beneficjentów) informację,
iż P. C. zostało przyznane świadczenie wspierające na okres od
30 stycznia 2024 r. do 31 stycznia 2031 r.
Prezydent podał, że zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) - dalej: "u.ś.w.", świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej
w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa
w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (ust. 6). Za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające (ust. 11).
Organ pierwszej instancji wskazał następnie, że zgodnie z art. 32 ust. 1 u.ś.r. organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Świadczenie rodzinne wypłacone pomimo braku podstaw stanowi świadczenie nienależnie pobrane (art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy).
Mając na uwadze przytoczone wyżej regulacje Prezydent podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres od 30 stycznia 2024 r. do 31 sierpnia 2024 r. Stronie nie przysługiwało.
W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Wnioskodawczynię Kolegium decyzją z 24 lutego 2025 r. utrzymało ją w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 32 ust 1 u.ś.r. organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo doświadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zaszły inne okoliczności, o których mowa
w ww. przepisie w postaci wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. nowej ustawy
o świadczeniu wspierającym, z której dobrodziejstwa Wnioskodawczyni wraz z synem postanowili skorzystać.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 63 ust. 6 u.ś.w. świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej
w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa
w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo doświadczenia wspierającego.
Zdaniem Kolegium z powyższej regulacji wynika w sposób oczywisty, że jeśli osobie wymagającej opieki przyznano świadczenie wspierające to opiekunowi nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Przy czym ustawodawca nie pozostawił tu żadnej swobody decyzyjnej organom administracji, w sposób jednoznaczny przesądzając, że świadczenia te wzajemnie się wykluczają.
Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż P. C. (syn Wnioskodawczyni) złożył w dniu 20 sierpnia 2024 r. wniosek o przyznanie mu świadczenia wspierającego. Wniosek ten rozpatrzono decyzją
z 11 września 2024 r., którą przyznano mu świadczenie wspierające w wysokości 3.495 zł za okres od 30 stycznia 2024 r. do 28 lutego 2024 r. oraz 3.919 zł od 1 marca 2024 r. do 31 stycznia 2031 r. Tym samym, z uwagi na przyznanie świadczenia wspierającego
z dniem 30 stycznia 2024 należało orzec o utracie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Kolegium podał, że stosownie do art. 63 ust 11 u.ś.w. za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Zdaniem organu odwoławczego przepis ten wyraźnie wskazuje, że nie jest możliwe równoczesne pobieranie obu rodzajów świadczeń (wspierającego i pielęgnacyjnego), uznać więc należy, że świadczenie pielęgnacyjne, które Strona pobrała od 30 stycznia 2024 r. jest nienależne.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu Kolegium przyznało,
że zawiłości regulacji prawnych są trudne do zrozumienia dla przeciętnej osoby, to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się ze Stroną, że nie miała ona świadomości wzajemnego wykluczania się świadczeń. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z korespondencji prowadzonej przez Stronę z Gdańskim Centrum Świadczeń (dalej: "GCŚ") wynika, iż została ona poinformowana o braku możliwości łączenia obydwu świadczeń - wiadomość tę otrzymała 20 sierpnia 2024 r. W ocenie Kolegium przedstawiona w odwołaniu argumentacja dotycząca wykorzystania środków uzyskanych w ramach świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje bez wpływu na uznanie owego świadczenia za nienależne. Podkreślono, że świadczenie wspierające przyznano z mocą wsteczną od 30 stycznia 2024 r., natomiast w dniu 25 września 2024 r. uchylono decyzję
o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Trudno zatem zarzucać organom opieszałość, jak zdaje się sugerować Wnioskodawczyni. Zdaniem organu odwoławczego wypłata skumulowanego świadczenia wspierającego pozwoli na uregulowanie zobowiązań z tytułu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, nie godząc w podstawy bytowe Strony i jej syna.
W skardze na decyzję Kolegium z 24 lutego 2025 r. K. C. wskazała, że zaskarża ją w części dotyczącej świadczenia nienależnie pobranego od 30 stycznia 2024 r. do 31 sierpnia 2024 r. Zdaniem Skarżącej okres ten jest zbyt długi ze względu na to, że syn złożył wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia już
w styczniu 2024 r. i przeszedł komisję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności (dalej: "WZON") razem z bratem M. w lutym 2024 r. i tak jak brat M. powinien do kwietnia 2024 r. otrzymać punktację WZON i po złożeniu wniosku o świadczenie wspierające już w kwietniu br. powinien otrzymać świadczenie wspierające. Wówczas Skarżąca pobierałaby świadczenie pielęgnacyjne tylko do kwietnia 2024 r., a nie do sierpnia 2024 r.
Zdaniem Strony przez błąd WZON syn P. nie otrzymał punktacji z komisji WZON w lutym, lecz musiał przejść drugą komisję WZON w lecie 2024 r. i po złożeniu wniosku
o świadczenie wspierające czekać kolejne kilka miesięcy na przyznanie świadczenia wspierającego.
Skarżąca podniosła, że zgodnie z ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) organ ma miesiąc na rozpatrzenie sprawy, a w sprawach trudnych dwa miesiące. Tymczasem tutaj sprawa trwała osiem miesięcy wskutek błędu i opieszałości urzędników, wobec czego nie można obarczać Strony "świadczeniem nienależnie pobranym". Powtórzono, że sprawa powinna zakończyć się w kwietniu 2024 r., jak u syna M. i tylko za okres od 30 stycznia 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r. świadczenie można nazwać "świadczeniem nienależnie pobranym", pozostały okres czterech miesięcy to wynik błędu i opieszałości urzędników. Skarżąca podała, że przez cały ten okres musiała z czegoś żyć, gdyż syn nie otrzymywał świadczenia wspierającego i wydała na życie świadczenie pielęgnacyjne, wskutek czego nie ma pieniędzy aby zwrócić tak olbrzymią kwotę.
Podsumowując Skarżąca podniosła, że ze względu na wyjątkowo trudną sytuację jej rodziny wnosi o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz wnioskuje o przywrócenie świadczenia pielęgnacyjnego.
Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 2 czerwca 2025 r. Skarżąca wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 24 lutego 2025 r. utrzymująca
w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 25 września 2024 r., którą organ pierwszej instancji uchylił swoją decyzję z 8 marca 2021 r. przyznającą K. C. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku
z opieką nad niepełnosprawnym synem P. C. na okres od 1 marca 2021 r. do bezterminowo.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.), która w art. 32 ust. 1 stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Z przytoczonej wyżej regulacji wynika, że ustawodawca ogranicza zastosowanie tego szczególnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznych wydawanych w sprawach świadczeń rodzinnych wystąpieniem określonych w art. 32 ust. 1 u.ś.r. przesłanek. Do tych przesłanek ustawodawca zalicza: 1) zmianę sytuacji rodzinnej lub dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych; 2) nabycie przez członka rodziny prawa do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; 3) nienależne pobranie świadczenia rodzinnego; 4) wystąpienie innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń. Przesłanki te mają oczywiście charakter rozłączny, a więc wystąpienie którejkolwiek z nich w powiązaniu z przesłankami warunkującymi przyznanie świadczenia będzie uzasadniało zastosowanie trybu regulowanego powyższym przepisem.
W piśmiennictwie wskazuje się, że postępowanie administracyjne w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego ma na celu zweryfikowanie, czy zaistnienie danej okoliczności (np. zmiana liczby członków rodziny, uzyskanie lub utrata dochodu czy zmiana przepisów prawa określających przesłanki przyznania świadczenia rodzinnego, jeśli mają one zastosowanie do stosunków prawnych powstałych na podstawie ostatecznych decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego) ma wpływ na uprawnienie do świadczenia rodzinnego, co może skutkować uchyleniem lub zmianą decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego. Jest to odrębne postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zakończonego decyzją przyznającą świadczenie rodzinne. Okoliczności uzasadniające zmianę lub uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego muszą zaistnieć po podjęciu aktu uprawniającego (tak: P. Lisowski, A. Ostapski [w:] K. Małysa-Sulińska (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, WKP 2023).
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przewidziany
w art. 32 ust. 1 u.ś.r. tryb uchylenia decyzji ostatecznej uwarunkowany jest zmianą sytuacji faktycznej lub prawnej. Instytucja ta w założeniu ma zastosowanie do sytuacji faktycznych, gdy w trakcie wypłaty świadczenia wystąpiła jedna z okoliczności, o których mowa w tym przepisie, czyli zmianie uległ pierwotny stan sprawy (z chwili ustalenia prawa do świadczenia), a która spowodowała konieczność zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji. Wystąpienie chociażby jednej z wymienionych w art. 32 ust. 1 u.ś.r. przesłanek stwarza organowi administracji publicznej możliwość uruchomienia z urzędu stosownego postępowania w celu weryfikacji decyzji ostatecznej. Wskazuje się również, że przepis
art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest normą lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), a postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji prowadzone na tej podstawie jest postępowaniem w nowej sprawie (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach
z 23 lipca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 294/25, wyrok WSA w Gdańsku z 12 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1069/23, wyrok WSA w Łodzi z 27 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 1055/23, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również wskazać, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.), która zmieniła zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18. roku życia. Natomiast dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki.
Zgodnie z art. 63 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (tj. w uś.r. - przypisek Sądu), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). Osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia
31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (tj. w uś.r. - przypisek Sądu), zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (ust. 2). Świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (tj. w uś.r. - przypisek Sądu), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa
w ustawie zmienianej w art. 51, nie przysługują jeżeli osoba wymagająca opieki ma przyznane prawo do świadczenia wspierającego (ust. 6). Za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym (tj. w uś.r. - przypisek Sądu), albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające (ust. 11).
Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę
z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego.
Z nadesłanych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że decyzją z 8 marca 2021 r. Prezydent przyznał Skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem P. C. na okres od 1 marca 2021 r. do bezterminowo w kwocie
1.971 zł miesięcznie.
Kolejnymi decyzjami z 15 stycznia 2022 r., z 9 stycznia 2023 r. i z 4 stycznia 2024 r. organ pierwszej instancji zmieniał swoją decyzję z 8 marca 2021 r. w ten sposób, że od
1 stycznia 2022 r. świadczenie pielęgnacyjne wynosi 2.119 zł miesięcznie, od 1 stycznia 2023 r. 2.458 zł miesięcznie, a od 1 stycznia 2024 r. 2.988 zł miesięcznie.
Należy zauważyć, że w decyzji z 8 marca 2021 r. Prezydent pouczył Skarżącą,
że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego Strona jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia Gdańskiego Centrum Świadczeń, zaś niepowiadomienie o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia (których katalog wymieniono w pouczeniu) może skutkować uchyleniem decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, a także ustaleniem, że świadczenie zostało nienależnie pobrane. Pouczenia takie organ pierwszej instancji zawarł również
w kolejnych decyzjach zmieniających wysokość świadczenia. Ponadto wraz z decyzją
z 4 stycznia 2024 r. Skarżącej doręczono pismo informujące o zmianach w przepisach dotyczących wsparcia dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów, które to zmiany wynikają z wprowadzenia ustawy o świadczeniu wspierającym.
Należy również zwrócić uwagę, że w odpowiedzi na e-maila Skarżącej z 19 sierpnia 2024 r. pracownik GCŚ poinformował Skarżącą m.in. o tym, że świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane tylko i wyłącznie na dzieci do ukończenia przez nie 18. roku życia, natomiast dla pełnoletnich osób
z niepełnosprawnością jest dostępna forma pomocy w postaci świadczenia wspierającego. Poinformowano również Skarżącą, że w momencie złożenia wniosku o świadczenie wspierające należy ten fakt zgłosić, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przyznane opiekunowi nie będzie przysługiwało. W kolejnym e-mailu (z 22 sierpnia 2024 r.) Skarżąca poinformowała organ, że "w tym miesiącu syn będzie składał wniosek o świadczenie wspierające" prosząc o wyjaśnienie, w jaki sposób będzie mogła wznowić pobieranie emerytury, którą ma zawieszoną, po utracie świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi poinstruowano Skarżącą, w jaki sposób może złożyć oświadczenie o wystąpieniu
z wnioskiem o świadczenie wspierające.
W dniu 25 września 2024 r., w wyniku weryfikacji pobierania świadczeń w innych jednostkach terenowych, pracownik GCŚ ustalił, że decyzją z 11 września 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał synowi Skarżącej P. C. świadczenie wspierające w kwocie 3.495 zł miesięcznie za okres od 30 stycznia 2024 r. do 29 lutego 2024 r. oraz 3.919 zł miesięcznie za okres od 1 marca 2024 r. do 31 stycznia 2031 r.
Odnosząc się w tym miejscu do sformułowanego w skardze zarzutu dotyczącego opieszałości urzędników, którzy rozpoznawali wniosek przez osiem miesięcy, należy podkreślić, że dotyczył on postępowania o przyznanie świadczenia wspierającego, które pozostawało poza zakresem kontroli w niniejszej sprawie.
Nie ulega wątpliwości, że zapadła w dniu 11 września 2024 r. decyzja przyznająca synowi Skarżącej P. C. prawo do świadczenia wspierającego od dnia
30 stycznia 2024 r. stanowiła o zmianie pierwotnego stanu sprawy, który istniał w chwili ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką Skarżącej nad synem. Rozstrzygnięcie to stanowi inną okoliczność, o której mowa w art. 32 ust. 1 u.ś.r., która zasadnie została zakwalifikowana przez orzekające w sprawie organy jako podstawa uchylenia decyzji o przyznaniu Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W sprawie nie jest sporne, że w okresie od 30 stycznia 2024 r. do 31 sierpnia
2024 r. Skarżąca otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne. Również za ten okres zostało przyznane synowi Skarżącej – P. C. świadczenie wspierające. Doszło zatem do jednoczesnego wypłacenia świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz Skarżącej oraz świadczenia wspierającego na rzecz jej syna. Podzielić zatem należy stanowisko organów, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za ww. okres jest świadczeniem nienależnie pobranym, stosownie do treści art. 63 ust. 11 u.ś.w.
Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają żadnych przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie
w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddano poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy zatem stwierdzić, że organy w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 P.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożyła Skarżąca w piśmie procesowym z 2 czerwca 2025 r. (k. 14 akt sądowych), a organ administracji publicznej w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.