II SA/Gd 298/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę K. J. L.-P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą skarżącej przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Podstawą materialnoprawną decyzji był przepis ustawy o kombatantach, który wykluczał przyznanie uprawnień kombatanckich osobom pełniącym służbę w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (UB) w latach 1944-1956, jeśli wiązało się to ze stosowaniem represji wobec działających na rzecz niepodległości. Mąż skarżącej posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu pracy w UB w okresie od maja do listopada 1945 r. Organ administracji uznał, że skoro mąż skarżącej nie mógłby być uprawniony do statusu kombatanta z uwagi na służbę w UB, to skarżąca również nie może nabyć uprawnień pochodnych jako jego wdowa. Skarżąca podnosiła, że jej mąż zasłużył się w walce z okupantem i kwestionowała możliwość weryfikacji jego uprawnień po jego śmierci. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy, sama służba w strukturach UB w określonym okresie, jeśli mogła być związana ze stosowaniem represji, stanowi przeszkodę do uzyskania lub utrzymania uprawnień kombatanckich. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i SN, zgodnie z którym uprawnienia wdowy mają charakter pochodny i zależą od uprawnień pierwotnego małżonka. Sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na to, że jej mąż został skierowany do UB przez organizacje niepodległościowe lub że wykonywał wyłącznie zadania niezwiązane ze zwalczaniem opozycji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących uprawnień pochodnych wdów po osobach służących w UB, a także zasady przyznawania i weryfikacji uprawnień kombatanckich.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby, która pełniła służbę w UB w określonym okresie i nie spełniła przesłanek wyłączających negatywne skutki tej służby dla uprawnień kombatanckich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wdowie po osobie, która pełniła służbę w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, przysługują uprawnienia kombatanckie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli służba w UB wiązała się ze stosowaniem represji wobec działających na rzecz niepodległości, a osoba ta nie przedstawiła dowodów na skierowanie przez organizacje niepodległościowe lub wykonywanie wyłącznie zadań niezwiązanych z represjami.
Uzasadnienie
Uprawnienia wdowy po kombatancie mają charakter pochodny. Skoro mąż skarżącej pełnił służbę w UB, co zgodnie z ustawą o kombatantach wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich (chyba że spełnione są szczególne przesłanki), to wdowie nie mogą być przyznane uprawnienia pochodne.
Czy sama służba w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, bez względu na konkretne czyny, stanowi podstawę do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zadania wykonywane w ramach tej służby mogły być związane ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o kombatantach wskazują, że przeszkodą do uzyskania lub utraty uprawnień jest sam fakt zatrudnienia lub pełnienia służby w strukturach UB lub SB na stanowiskach, gdzie wykonywane zadania mogły być związane ze zwalczaniem opozycji, a nie tylko konkretne czyny represyjne.
Czy sąd administracyjny jest związany granicami skargi w postępowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny jest uprawniony do rozpatrzenia skargi w trybie uproszczonym i nie jest związany granicami skargi.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi.
Przepisy (10)
Główne
p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.
u.o.k. art. 20 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Uprawnienia kombatanckie przysługują wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom oraz osobom pobierającym uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
u.o.k. art. 21 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórek jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
u.o.k. art. 25 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawia się uprawnień kombatanckich, nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów, osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórek jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Pomocnicze
p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
u.o.k. art. 21 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych w tym artykule służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.
u.o.k. art. 21 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Osoby zatrudnione i pełniące służbę lub funkcję w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa lub Służby Bezpieczeństwa zachowują uprawnienia kombatanckie, jeżeli przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w tych strukturach wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służba męża skarżącej w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, związana ze stosowaniem represji, wyklucza przyznanie uprawnień kombatanckich. • Uprawnienia wdowy po kombatancie mają charakter pochodny i zależą od uprawnień pierwotnego małżonka. • Brak dowodów na skierowanie męża skarżącej do UB przez organizacje niepodległościowe lub wykonywanie przez niego wyłącznie zadań niezwiązanych z represjami.
Odrzucone argumenty
Mąż skarżącej, mimo służby w UB, zasłużył się w walce z okupantem i powinien mieć przyznane uprawnienia kombatanckie. • Weryfikacja uprawnień po śmierci męża uniemożliwia skarżącej prowadzenie postępowania. • Organ powinien rzetelnie zbadać, czy mężowi skarżącej nie należały się uprawnienia z innego tytułu.
Godne uwagi sformułowania
uprawnienia wdowy po kombatancie są uprawnieniami pochodnymi w stosunku do uprawnień współmałżonka • przeszkodą do uzyskania uprawnień kombatanckich oraz podstawą utraty nabytych uprawnień jest sam fakt służby i zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa lub Służby Bezpieczeństwa na stanowiskach, na których wykonywane zadania mogły być związane ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej
Skład orzekający
Andrzej Przybielski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących uprawnień pochodnych wdów po osobach służących w UB, a także zasady przyznawania i weryfikacji uprawnień kombatanckich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby, która pełniła służbę w UB w określonym okresie i nie spełniła przesłanek wyłączających negatywne skutki tej służby dla uprawnień kombatanckich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dziedziczenia uprawnień kombatanckich i interpretacji przepisów dotyczących służby w UB, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i sprawami kombatanckimi.
“Czy służba w UB przekreśla prawo do statusu kombatanta i uprawnień dla rodziny?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.