II SA/Gd 298/05

II SA/Gd 298/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-06-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 21 ust. 3 pkt 2
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. L. - P. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 21 lutego 2005 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 9 grudnia 2004 r., mocą której odmówiono skarżącej K. J. L.j - P. przyznania uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a i art. 20 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm./.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż mąż skarżącej - C. P. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej decyzją ZBoWiD z dnia 19 listopada 1979 r. podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Naczelnika Wydziału Archiwum KWMO w C., potwierdzające, iż C. P. pracował w organach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w okresie od 15 maja 1945 r. do 15 listopada 1945 r.
Organ wskazał, że stosownie do art. 21 ust 2 pkt 4 łit a ustawy o kombatantach (...) "uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej."
Uprawnienia wdowy po kombatancie są uprawnieniami pochodnymi w stosunku do uprawnień współmałżonka. Organ wskazał, iż skoro uprawnienia takie nie należałyby się mężowi skarżącej, to tym bardziej nie mogą być one przyznane jej jako uprawnienia pochodne.
Organ podkreślił, iż brak jest w aktach dowodów, z których mogłoby wynikać, iż mąż skarżącej do wymienionych służb i organów został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. J. L. - P. podnosiła, iż mimo że uzasadnienie przedmiotowej decyzji mieści się w granicach prawa, to czuje się ona nią skrzywdzona.
Wskazywała, że jej mąż poza krótkim okresem pracy w strukturach UB był zasłużony w walce z hitlerowskim okupantem.
Podnosiła, iż dokonywanie jakiejkolwiek weryfikacji tych uprawnień po śmierci męża uniemożliwia jej prowadzenie tego postępowania. Nie jest bowiem w stanie przedłożyć stosownych dokumentów bądź wskazać świadków mogących potwierdzić fakt uczestnictwa jej męża w walkach z okupantem.
Wywodziła, że organ powinien rzetelnie zbadać, czy jej mężowi nie należały się uprawnienia kombatanckie z innego tytułu.
Odpowiadając na skargę organ wnosi o jej oddalenie z powołaniem się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodając, iż zarzuty podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest, także do rozpatrzenia skargi w trybie uproszczonym, jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki określone wart. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 119 pkt 2 p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wraz z odpowiedzią na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych złożył wniosek o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym.
Sąd pismem z dnia 26 kwietnia 2005 r. przesłał skarżącej odpis odwiedzi na skargę wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Skarżąca w piśmie z dnia 11 maja 2005 r. - będącym odpowiedzią na otrzymaną od Sądu korespondencję nie złożyła wniosku o przeprowadzenie rozprawy.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Stosownie do art. 20 ust 3 ustawy uprawnienia kombatanckie, przysługują wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom oraz osobom pobierającym uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
Istotna zatem w sprawie niniejszej była kwestia ustalenia czy takie uprawnienia należałyby się mężowi skarżącej.
Zgodnie z przepisami art. 25 ust 2 pkt 1 lit a i art. 21 ust 2 pkt 4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich, nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów, czyli przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o kombatantach, osoby, które w
latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżąca nie kwestionowała, iż jej mąż był zatrudniony w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Również z zaświadczenia Naczelnika Wydziału Archiwum KWMO w C. z dnia 31 października 1979 r., wynika, że mąż skarżącej taką służbę pełnił. Istniałyby zatem podstawy prawne i faktyczne do pozbawienia męża skarżącej uprawnień kombatanckich.
Zaznaczyć przy tym należy, że trafnie uznano, iż nie zachodzą okoliczności, o których mowa wart. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach. Zgodnie z tym przepisem, art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach nie stosuje się wobec osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych w tym artykule służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.
Z art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach wynika, że osoby zatrudnione i pełniące służbę lub funkcję w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa lub Służby Bezpieczeństwa zachowują uprawnienia kombatanckie, jeżeli przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w tych strukturach wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten oraz przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o kombatantach prowadzi do wniosku, że przeszkodą do uzyskania uprawnień kombatanckich oraz podstawą utraty nabytych uprawnień jest sam fakt służby i zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa lub Służby Bezpieczeństwa na stanowiskach, na których wykonywane zadania mogły być związane ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, a nie konkretne czyny związane ze zwalczaniem tych osób lub organizacji. Wystarczające jest zatem, nie kwestionowane przez skarżącą, ustalenie, wynikające z akt sprawy, iż skarżący był zatrudniony w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego z okresu przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 25 kwietnia ł997 r. (Oz. U. Nr 68, poz. 436) jednolicie przyjmowany był pogląd, że uprawnienia wdowy (wdowca) mają charakter pochodny, a ich nabycie uzależnione jest od tego, czy pierwotnie uprawniony zachowałby uprawnienia kombatanckie, gdyby żył. (uchwała z 21 02.2002 OPS 15/99 ONSA2000/3/91 7 sędziów NSA w Warszawie ). Natomiast w sprawie III RN 30/01 Sąd Najwyższy wyraźnie stwierdził, iż wdowie po kombatancie nie przysługują uprawnienia po kombatancie, jeżeli mąż kombatant miał takie uprawnienia z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władz ludowej także wówczas, gdy za życia kombatanta uprawnienia jego nie zostały zweryfikowane ( notka I.L. Rzeczpospolita z dnia 15 marca 2002 r. - żółte strony).
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w związku z art. 1l9 ust 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.