II SA/Gd 295/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Prezesa Sądu odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci sprawozdań z wizytacji zakładów karnych, uznając je za informację przetworzoną wymagającą wykazania szczególnego interesu publicznego.
Skarżący R.S. domagał się udostępnienia wszystkich sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych z lat 2005-2014. Prezes Sądu uznał żądane informacje za przetworzone i odmówił ich udostępnienia z powodu braku wykazania szczególnego interesu publicznego, wskazując na znaczny nakład pracy niezbędny do ich przygotowania. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że przygotowanie około 800 stron sprawozdań, w tym ich anonimizacja, wymagałoby zaangażowania znacznych środków i mogłoby zdezorganizować pracę sądu, co uzasadnia kwalifikację jako informację przetworzoną.
Sprawa dotyczyła skargi R.S. na decyzję Prezesa Sądu odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci wszystkich sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych z lat 2005-2014. Skarżący powołał się na Konstytucję RP i ustawę o dostępie do informacji publicznej. Prezes Sądu zakwalifikował żądane informacje jako przetworzone i wezwał wnioskodawcę do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po odmowie udostępnienia informacji, skarżący wniósł odwołanie, a następnie skargę do WSA, kwestionując kwalifikację informacji jako przetworzonej i zarzucając naruszenie przepisów. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że przygotowanie około 800 stron sprawozdań, w tym ich kopiowanie, anonimizacja i skanowanie, wymagałoby zaangażowania co najmniej dwóch pracowników na dłuższy okres, co mogłoby zdezorganizować pracę sądu. Sąd podzielił stanowisko organu, że takie żądanie stanowi informację przetworzoną, której udostępnienie jest uzależnione od wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej nie jest nieograniczone i nie może prowadzić do paraliżu funkcjonowania organów władzy publicznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji, gdy ilość czynności niezbędnych do przygotowania informacji jest na tyle duża, że może zdezorganizować pracę sądu, żądanie takie należy uznać za informację przetworzoną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przygotowanie około 800 stron sprawozdań, w tym ich anonimizacja, wymaga znacznego nakładu pracy intelektualnej i organizacyjnej, co wykracza poza zwykłe udostępnienie dokumentu i może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie sądu. Dlatego taka informacja jest przetworzona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uzyskanie informacji przetworzonej w zakresie szczególnie istotnym dla interesu publicznego. Informacja przetworzona to taka, która wymaga opracowania przy użyciu dodatkowych sił i środków na podstawie posiadanych danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy.
Konstytucja RP art. 61 § 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.k.w. art. 33
Kodeks karny wykonawczy
Określa zakres i sposób wykonywania nadzoru penitencjarnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądana informacja, ze względu na swój zakres i konieczność przetworzenia (anonimizacja, kopiowanie, skanowanie), stanowi informację przetworzoną. Udostępnienie tak obszernej informacji przetworzonej wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Realizacja wniosku o udostępnienie informacji przetworzonej w takim zakresie zagrażałaby prawidłowemu funkcjonowaniu sądu.
Odrzucone argumenty
Żądana informacja nie jest informacją przetworzoną, a jedynie wymaga czynności technicznych (anonimizacja, skanowanie). Sam nakład pracy i koszty nie powinny decydować o charakterze informacji. Załatwienie wniosku powinno nastąpić w formie czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
informacja przetworzona jawi się jako pewnego rodzaju kompilacja posiadanych przez organ danych. Udzielenie informacji przetworzonej poprzedza więc wytworzenie nowej informacji. Zabieg ten - co do zasady - wymaga dokonania stosownych działań, takich jak analizy, obliczenia, zestawienia, podsumowania, które połączone są z zaangażowaniem intelektualnym. Nie jest to zatem czynność mechaniczna sprowadzająca się do automatycznego usuwania danych, lecz poprzedzona musi być złożonymi działaniami myślowymi. Informacja ma charakter przetworzonej, jeżeli do utworzenia zbioru informacji prostych jest wymagany nakład środków i zaangażowania pracowników, a to negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Realizacja wniosku o dostarczenie [...] sprawozdań [...] co do zasady, nie wymaga podjęcia tego rodzaju czynności, które nakazywałyby uznać takie żądanie za wniosek o udzielenie informacji publicznej przetworzonej. Czynność anonimizacji treści aktu [...] nie jest przetworzeniem informacji, a jedynie jej przekształceniem. Prawo do żądania informacji publicznej nie jest jednak prawem nieograniczonym. W ocenie Sądu, w określonych okolicznościach zakres realizacji prawa do informacji publicznej, związany z zaspokojeniem zainteresowania podmiotu wnoszącego o udostępnienie informacji publicznej, może przybrać taką skalę, która uzasadnionym czyni uznanie żądanej informacji za informację publiczną o charakterze przetworzonym. Taka sytuacja występuje, gdy ilość czynności jakie musiałby podjąć podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, osiągnie poziom mogący zdezorganizować pracę tego podmiotu. Nie istnieje przy tym program komputerowy czynność tą wykonujący kompleksowo, a usunięcie wszystkich danych wrażliwych musi być dokonane przez konkretnego pracownika sądu, albowiem dla uzyskania dokumentu prawidłowo zanonimizowanego niezbędny jest znaczny wkład intelektualny. Nie może stać się przyczyną uniemożliwiającą normalne funkcjonowanie tych organów i podmiotów, działających na rzecz społeczeństwa.
Skład orzekający
Wanda Antończyk
przewodniczący sprawozdawca
Mariola Jaroszewska
sędzia
Katarzyna Krzysztofowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie kwalifikacji informacji jako przetworzonej w kontekście znacznego nakładu pracy i potencjalnej dezorganizacji pracy organu, a także konieczności wykazania szczególnego interesu publicznego dla uzyskania takiej informacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie żądana informacja jest obszerna i wymaga znaczących nakładów pracy. Interpretacja może być różna w zależności od skali żądania i możliwości technicznych organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do informacji publicznej i jego ograniczeń, co jest zawsze interesujące dla prawników i obywateli. Kwestia 'informacji przetworzonej' i jej kosztów jest kluczowa.
“Czy prawo do informacji publicznej może sparaliżować pracę sądu? WSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 295/15 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2015-10-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-05-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Katarzyna Krzysztofowicz Mariola Jaroszewska Wanda Antończyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 648 Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane I OSK 310/16 - Wyrok NSA z 2016-10-28 Skarżony organ Prezes Sądu Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2014 poz 782 art. 3 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu z dnia 21 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2014 r. R. S., powołując się na art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) – dalej w skrócie jako "u.d.i.p.", zwrócił się do Prezesa Sądu o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci wszystkich sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych z lat 2005-2014, będących w okręgu podległym Prezesowi Sądu. Prezes Sądu uznając, że żądana informacja jest informacją o charakterze przetworzonym, wezwał wnioskodawcę do wskazania, w terminie 14 dni, szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W odpowiedzi na ww. wezwanie wnioskodawca zakwestionował pogląd Prezesa Sądu o zakwalifikowaniu żądanej informacji publicznej do kategorii informacji przetworzonej. Decyzją z dnia 12 marca 2015 r. Prezes Sądu, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 104 k.p.a., odmówił wnioskodawcy udostępnienia żądanej informacji publicznej ze względu na brak w sprawie szczególnego interesu publicznego. W uzasadnieniu decyzji Prezes Sądu wyjaśnił, że wniosek dotyczy informacji, które wyczerpują znamiona informacji przetworzonej. Wyjaśnił, że z uwagi na wielkość żądanej informacji w jej przygotowanie będzie musiało być zaangażowanych przez dłuższy okres, co najmniej 2 pracowników sądu w oderwaniu od bieżących zadań przypisanych sądownictwu. Z uwagi na braki kadrowe praca musiałaby być wykonana poza normalnymi godzinami pracy. W skład wykonywanych czynności wchodzić będzie rozbindowanie sprawozdań z lat 2005-2009 znajdujących się w archiwum sądu i ich skopiowanie, ręczna anonimizacja (sąd nie przechowuje wersji elektronicznej sprawozdań) a następnie ewentualne wykonanie skanów, a także kopiowanie, anonimizacja i skanowanie sprawozdań z lat 2010-2014. Należy przyjąć, że każde sprawozdanie liczy ok. 10-15 stron druku. Przy ilości 56 sprawozdań należy liczyć się z ogólną ilością stron do udostępnienia około 800. Nie jest możliwym ze względów technicznych i finansowych udostępnienie tak obszernej informacji publicznej bez szkody dla sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez Sąd. Wezwanie do wskazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie informacji publicznej zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy w dniu 16 lutego 2015 r., lecz w odpowiedzi podtrzymał zwoje żądanie nie zgadzając się na zakwalifikowanie objętej nim informacji do kategorii informacji przetworzonej. W ocenie organu pierwszej instancji wniosek nie zawiera elementów współdziałania wnioskodawcy w celu uzyskania informacji o treści merytorycznej sprawozdań, lecz zmierza do dezorganizacji pracy sekretariatu wydziału wizytacyjnego sądu. Ze względu na obszerność żądania, tj. udostępnienia 56 sprawozdań, które wiązać by się musiało z dokonaniem ich analizy pod kątem możliwości udostępnienia ich całej treści a następnie wykonania wyżej przedstawionych czynności technicznych, co z informacji prostej czyni informację przetworzoną, nie jest możliwym jej udostępnienie bez wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu społecznego, czego wnioskodawca nie uczynił. W konsekwencji organ uznał, że po stronie wnioskodawcy przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego nie występuje a udostępnienie żądanej informacji ma w rzeczywistości na względzie realizację własnych (indywidualnych) celów. W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zarzucił obrazę art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., art. 61 ust.1-3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Zajął stanowisko, zgodnie z którym żądana informacja nie jest informacją przetworzoną. Decyzją z dnia 21 kwietnia 2015 r., Prezes Sądu, działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia Prezes Sądu stwierdził, że wniosek dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p., dotyczy bowiem sposobu działania władzy sądowniczej w zakresie powierzonego jej tzw. nadzoru penitencjarnego. Jednocześnie stanowi ona informację przetworzoną. Żądana informacja nie istnieje w posiadaniu organu w treści i postaci żądanej przez wnioskodawcę, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Biorąc pod uwagę – przedstawiony w decyzji organu pierwszej instancji – ogrom czynności niezbędnych do przygotowania wnioskowanej informacji, w tym konieczność intelektualnego zaangażowania pracowników podczas analizy treści istniejących sprawozdań, należy przyjąć, że organ pierwszej instancji trafnie uznał żądaną informację za przetworzoną i uzależnił jej udostępnienie od wykazania przez wnioskodawcę istotnego interesu publicznego, której to przesłanki wnioskodawca nie wykazał. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu, zarzucając naruszenie: 1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., 2. art. 61 ust.1-3 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p., 3. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 ust. 1 u.d.p.i. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. Uzasadniając postawione zarzuty skarżący podkreślił, że skanowanie oraz anonimizacja są wykonywane za pomocą środków technicznych, zatem w celu przygotowania żądanej informacji publicznej do udostępnienia nie jest niezbędny duży nakład sił powodujący dezorganizację pracy sądu. Uznał także, że załatwienie jego wniosku winno nastąpić w formie czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej. W jego ocenie złożony przez niego wniosek nie dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Sam nakład pracy konieczny do jego rozpatrzenia oraz koszty związane z udzieleniem informacji nie powinny przesądzać o tym, czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony. Także czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne, jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać zobowiązanego podmiotu z tego obowiązku, a tym samym kwestie te nie mogą ograniczać prawa do uzyskania informacji publicznej. Wskazał nadto na okoliczność publikowania podobnych sprawozdań przez inne sądy okręgowe na stronach Biuletynu Informacji Publicznej. Skarżący domagał się ponadto zawieszenia postępowania do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie ze skargi nr 2714, w której Trybunał rozstrzygnie zasadność ograniczenia dostępu do informacji pod pozorem, że jest ona "przetworzona". W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ Prezes Sądu nie naruszył prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Prezesa Sądu utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu o odmowie udzielenia skarżącemu informacji w zakresie udostępnienia sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych w latach 2005-1014 w okręgu podległym Prezesowi Sądu. Kwestie sporne w niniejszej sprawie sprowadzają się do ustalenia, czy żądane przez skarżącego w piśmie z dnia 9 czerwca 2014 r. informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, a w tej sytuacji czy skarżący musiał wykazać w celu ich uzyskania, że są to informacje szczególnie istotne dla interesu publicznego, a jeżeli tak, czy w rezultacie wykazał istnienie takiego interesu. W ocenie Sądu zakres przedmiotowy żądania objętego wnioskiem skarżącego mieści się w kategorii informacji publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Co do zasady, treść sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych sporządzonych w latach 2005-2014, będących w okręgu podległym Prezesowi Sądu może stanowić przedmiot wniosku o udzielenie informacji publicznej. Zatem żądanie przez skarżącego przekazania mu treści ww. sprawozdań, w postaci ich kopii, znajduje uzasadnienie oparte na prawie do informacji publicznej, wynikającym z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1. uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, 2. wglądu do dokumentów urzędowych, 3. dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Pojęcie informacji przetworzonej nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie przeważa wykładnia, zgodnie z którą za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona jawi się jako pewnego rodzaju kompilacja posiadanych przez organ danych. W jej efekcie powstaje nowy, czyli przetworzony dokument, czy też zespół danych. Udzielenie informacji przetworzonej poprzedza więc wytworzenie nowej informacji. Zabieg ten - co do zasady - wymaga dokonania stosownych działań, takich jak analizy, obliczenia, zestawienia, podsumowania, które połączone są z zaangażowaniem intelektualnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369). Nadto wskazuje się, że informacja przetworzona to taka informacja, która została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Nie jest to zatem czynność mechaniczna sprowadzająca się do automatycznego usuwania danych, lecz poprzedzona musi być złożonymi działaniami myślowymi. Wymaga bowiem podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy) i nadania skutkom tego działania cech informacji (zob. H. Izdebski, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2001, s. 31; R. Stefanicki; Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego, PiP 2004 r., nr 2, s. 97). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11 (LEX nr 1135982) uznał, że przetworzenie informacji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. to zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji powstałych na podstawie różnych kryteriów, które wymagają odpowiedniego zestawienia, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia stosownych czynności analitycznych. W pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną. Sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga zgromadzenia informacji prostych poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ich ilość konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne do jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. I OSK 1199/11, LEX nr 1149133). Informacja ma charakter przetworzonej, jeżeli do utworzenia zbioru informacji prostych jest wymagany nakład środków i zaangażowania pracowników, a to negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy w celu wybrania dokumentów, o które wnioskuje osoba zainteresowana, jest wymagane dokonanie analizy całego zasobu posiadanych dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 977/11, LEX nr 1068557). Informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, LEX nr 1094536). Informacja przetworzona to informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369). Poczynienie tak opisanych zabiegów powoduje, że informacje proste stają się informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego. Informacja bowiem, która ma być stworzona z nakładem dodatkowych sił i środków nie powinna służyć tylko indywidulanym interesom wnioskodawcy, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącego większej społeczności (P. Szustakiewicz (red.) Dostęp do informacji publicznej. Praktyczne wskazówki w świetle obowiązujących przepisów i orzecznictwa, Warszawa 2014, s. 46). Na podstawie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w doktrynie i orzecznictwie sądowym dokonano klasyfikacji informacji publicznej na informację prostą oraz informację przetworzoną, której udostępnienie powinno być uwarunkowane zakresem, w jakim udostępnienie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Przyjmuje się, że prawo do uzyskania informacji przetworzonej jest ograniczone do przypadków, w których jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to stanowi konsekwencję zasady podporządkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu, która ma za zadanie chronić podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej przed koniecznością reorganizacji ich struktury i zasad pracy, w przypadku obowiązku przetwarzania posiadanych informacji udzielanych wnioskodawcom dla ich celów prywatnych (T.R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s. 85-86). Realizacja wniosku o dostarczenie, czy to w formie tradycyjnej, czy też elektronicznej, sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych, co do zasady, nie wymaga podjęcia tego rodzaju czynności, które nakazywałyby uznać takie żądanie za wniosek o udzielenie informacji publicznej przetworzonej. Nie zmienia tego stanu rzeczy konieczność ustalenia jakie informacje zamieszczone w sprawozdaniu, będącym przedmiotem wniosku, podlegają ochronie ze względu na to, że są objęte tajemnicą państwową lub służbową oraz to, że wraz z udostępnieniem treści sprawozdań należy jednocześnie wskazać, jakie informacje nie zostały udostępnione ze względu na ochronę danych osobowych, czy też ze względu na prawo do prywatności, tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub też statystyczna. Te czynności odbywają się poprzez dokonanie tzw. anonimizacji. Rozpoznający niniejszą sprawę skład orzekający Sądu podziela tę argumentację skarżącego, popartą powołanymi orzeczeniami sądów administracyjnych, że czynność anonimizacji treści aktu (wyroku, decyzji, sprawozdania) nie jest przetworzeniem informacji, a jedynie jej przekształceniem. Sąd nie kwestionuje równocześnie prawa skarżącego do uzyskania - w trybie ustawy - informacji o treści tak przekształconych sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych. Prawo do żądania informacji publicznej nie jest jednak prawem nieograniczonym, o czym stanowią przepisy art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 u.d.i.p. W ocenie Sądu, w określonych okolicznościach zakres realizacji prawa do informacji publicznej, związany z zaspokojeniem zainteresowania podmiotu wnoszącego o udostępnienie informacji publicznej, może przybrać taką skalę, która uzasadnionym czyni uznanie żądanej informacji za informację publiczną o charakterze przetworzonym. Taka sytuacja występuje, gdy ilość czynności jakie musiałby podjąć podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, osiągnie poziom mogący zdezorganizować pracę tego podmiotu. Odnosząc te uwagi bezpośrednio do wniosku skarżącego z dnia 9 czerwca 2014 r. Sąd stwierdził, że żądanie przesłania wszystkich sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych będących w okręgu Sądu z lat 2005-2014, których - jak wynika z ustaleń organu pierwszej instancji sporządzonych zostało było 56 - może istotnie wpłynąć na realizację zasadniczych celów orzeczniczych tegoż Sądu. Jak przekonująco przedstawił to Prezes Sądu, za Prezesem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, oczywistym jest, że dla udzielenia żądanej informacji niezbędne byłoby zaangażowanie co najmniej dwóch pracowników sądu i to na dłuższy okres czasu, również poza normalnymi godzinami pracy, celem dokonania kopiowania, anonimizacji i skanowania sprawozdań. Nie istnieje przy tym program komputerowy czynność tą wykonujący kompleksowo, a usunięcie wszystkich danych wrażliwych musi być dokonane przez konkretnego pracownika sądu, albowiem dla uzyskania dokumentu prawidłowo zanonimizowanego niezbędny jest znaczny wkład intelektualny. Należy dodać, że art. 33 Kodeksu karnego wykonawczego określa zakres i sposób wykonywania nadzoru penitencjarnego stanowiąc, iż sędzia penitencjarny wizytuje zakłady karne, areszty śledcze oraz inne miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności. Ma on prawo wstępu w każdym czasie, bez ograniczeń, do tych zakładów, aresztów i miejsc oraz poruszania się po ich terenie, przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji tych jednostek. Sędzia penitencjarny ma prawo przeprowadzania podczas nieobecności innych osób, rozmów z osobami pozbawionymi wolności oraz badania ich wniosków, skarg i próśb. W świetle powyższego, analiza każdego z anonimizowanych sprawozdań musi odbyć się bardzo starannie, ze względu na potencjalne skutki ujawnienia informacji wrażliwych, w tym również odszkodowawcze. Przy tak dużej liczbie sprawozdań z wizytacji przyjmując, że objętość każdego z nich sięga kilkunastu stron, łączna ilość stron wyniesie około 800. Wszystkie wymagałyby wnikliwego przeczytania celem anonimizacji bądź ochrony danych - przeprowadzonej specjalnie na potrzeby zadośćuczynienia oczekiwaniom skarżącego. Biorąc pod uwagę taki zakres pracy oraz niewymagającą dowodzenia ilość spraw podlegających rozstrzyganiu przez sądy powszechne - których głównym celem jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, nie zaś pełnienie roli informacyjnej, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, realizacja wniosku o udzielenie informacji publicznej w zakresie ilościowym wskazanym przez skarżącego, zagrażałaby prawidłowemu funkcjonowaniu Sądu. W ocenie tutejszego Sądu, realizacja celu jakiemu służyć mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i wynikające z niej uprawnienia do żądania informacji o funkcjonowaniu i działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne, nie może stać się przyczyną uniemożliwiającą normalne funkcjonowanie tych organów i podmiotów, działających na rzecz społeczeństwa. Z tego też względu, między innymi, prawodawca przewidział swego rodzaju ograniczenie w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wskazując, że możliwe jest uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podobny pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I OSK 865/13 i z 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1365/11, z dnia 3 października 2014 r. sygn. akt I OSK 602/14 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), zwracając uwagę, że ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej. Uzyskanie przetworzonej informacji publicznej wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa. Jak wynika z akt sprawy, Prezes Sądu zajmując trafne stanowisko co do oceny charakteru żądanej informacji jako przetworzonej, zwrócił się do skarżącego o wskazanie szczególnie istotnego interesu publicznego, który przemawiałby za przygotowaniem i udzieleniem żądanej informacji. Wezwaniu temu jednak skarżący nie uczynił zadość. Rozpatrując sprawę organy obu instancji miały zatem podstawy uznać, że nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego udzielenie wnioskodawcy oczekiwanych przezeń informacji w zakresie określonym w złożonym wniosku. To natomiast skutkować musiało wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Takie rozstrzygnięcie nie przyjmuje natomiast formy czynności materialno-technicznej, jak twierdził skarżący. Odnośnie wniosku skarżącego zawieszenie postępowania do czasu wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ze skargi konstytucyjnej, zarejestrowanej pod sygn. akt SK 27/14, o o zbadanie zgodności art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. z art. 61 ust. 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. Podkreślenia wymaga, że przygotowanie przetworzonej informacji publicznej jest dodatkowym, niezwiązanym bezpośrednio z realizacją powierzonych im kompetencji, zadaniem nałożonym na organy władzy publicznej. Mając na względzie powyższe okoliczności, ustawodawca powiązał obowiązek udostępnienia przez organy władzy publicznej informacji przetworzonej od wykazania, że za jej udostępnieniem przemawia szczególnie istotny interes publiczny. Brak ograniczeń w dostępie do informacji publicznej mógłby doprowadzić do nadmiernego obciążenia organów administracji publicznej, w rezultacie zaś do paraliżu ich bieżącego funkcjonowania. W ocenie Sądu, wprowadzone w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obostrzenie, by informacja przetworzona była udostępniana z zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, znajduje konstytucyjne uzasadnienie w realizacji wartości ochrony porządku publicznego, o której mowa w art. 61 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo dokonaną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, we właściwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Motywy kwestionowanego rozstrzygnięcia Prezes Sądu przedstawił w sposób wyczerpujący i przekonujący. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI