II SA/GD 2901/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-10-06
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanewspólnota mieszkaniowastan techniczny budynkuekspertyzadecyzja administracyjnapostanowieniekontrolazarządca nieruchomościwłaścicielGdańsk

WSA w Gdańsku uchylił decyzję nakazującą przedstawienie ekspertyzy budowlanej, uznając, że obowiązek ten powinien zostać nałożony postanowieniem, a nie decyzją administracyjną.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku. Organy nadzoru budowlanego nakazały przedstawienie ekspertyzy, uznając Wspólnotę Mieszkaniową za właściciela i zarządcę obiektu. Skarżący kwestionowali m.in. sposób zarządzania budynkiem i odpowiedzialność za jego stan. WSA w Gdańsku uchylił obie decyzje, stwierdzając, że żądanie przedstawienia ekspertyzy powinno nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi właścicieli lokali na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obowiązek przedstawienia ekspertyzy spoczywa na Wspólnocie Mieszkaniowej jako właścicielu i zarządcy obiektu, powołując się na przepisy Prawa budowlanego. Skarżący podnosili szereg zarzutów, w tym dotyczących wadliwego remontu dachu, odpowiedzialności administratora (PGM N.P.) oraz sposobu reprezentacji Wspólnoty. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że narusza ona prawo, jednak z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Kluczowym argumentem Sądu było to, że żądanie przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego, zgodnie z dominującym orzecznictwem NSA, powinno nastąpić w drodze postanowienia wydanego w toku postępowania dowodowego, a nie w formie decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że obowiązki związane z utrzymaniem obiektu spoczywają na właścicielach lub zarządcy, a w tym przypadku Wspólnota Mieszkaniowa była zarówno właścicielem części wspólnych, jak i sprawowała zarząd nieruchomością. Niemniej jednak, wadliwa forma prawna rozstrzygnięcia (decyzja zamiast postanowienia) skutkowała uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd wskazał również, że kwestie rozliczeń między współwłaścicielami oraz odpowiedzialność poprzedniego administratora za wadliwy remont należą do drogi postępowania cywilnego i nie są przedmiotem kognicji sądu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Żądanie przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego powinno nastąpić w formie postanowienia wydanego w toku postępowania dowodowego, a nie w formie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny powołał się na dominujące orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym kwestie dowodowe, takie jak żądanie przedstawienia ekspertyzy, powinny być rozstrzygane postanowieniem, które ma charakter dowodowy, podczas gdy decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę w znaczeniu materialnoprawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.b. art. 62 § ust. 3

Prawo budowlane

Organ może zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie.

p.b. art. 62 § ust.3

Prawo budowlane

Przepis ten stanowił podstawę nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy.

p.b. art. 61

Prawo budowlane

Obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym nałożony na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 80 § ust.2 pkt 1

Prawo budowlane

p.b. art. 81 § ust 1 pkt 2

Prawo budowlane

p.b. art. 83 § ust 1

Prawo budowlane

u.w.l. art. 6

Ustawa o własności lokali

Definiuje wspólnotę mieszkaniową jako ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości.

u.w.l. art. 4 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

Określa uprawnienia i obowiązki dotychczasowego właściciela nieruchomości w odniesieniu do niewyodrębnionych lokali i nieruchomości wspólnej.

u.w.l. art. 18

Ustawa o własności lokali

Dotyczy sposobu zarządu nieruchomością wspólną.

u.w.l. art. 20

Ustawa o własności lokali

Dotyczy zarządu wspólnotą mieszkaniową.

u.w.l. art. 21

Ustawa o własności lokali

Dotyczy zarządu wspólnotą mieszkaniową.

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przejmowanie spraw przez wojewódzkie sądy administracyjne.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.b. art. 81c § ust. 1

Prawo budowlane

p.b. art. 66

Prawo budowlane

Określa przesłanki do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności.

Dz. U. Nr 80, poz. 718

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Zmiana Prawa budowlanego z 27 marca 2003r.

Dz. U. Nr 93, poz. 888

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane

Zmiana Prawa budowlanego z 16 kwietnia 2004r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie przedstawienia ekspertyzy powinno nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Kwestie odpowiedzialności za wadliwy remont dachu i rozliczenia między współwłaścicielami. Zarzuty dotyczące sposobu zarządzania budynkiem przez PGM N.P. i reprezentacji Wspólnoty.

Godne uwagi sformułowania

żądanie przedstawienia ekspertyzy technicznej powinno nastąpić postanowieniem wydanym w toku postępowania dowodowego, nie zaś decyzją administracyjną, której istotą jest rozstrzygnięcie sprawy w znaczeniu materialnoprawnym.

Skład orzekający

Jan Jędrkowiak

przewodniczący

Dorota Jadwiszczok

członek

Mariola Jaroszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że żądanie przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego powinno nastąpić w formie postanowienia, a nie decyzji administracyjnej, co ma istotne znaczenie proceduralne w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z formą rozstrzygnięcia w sprawach o przedstawienie ekspertyzy budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotną różnicę proceduralną między decyzją a postanowieniem w kontekście prawa budowlanego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też złożoność zarządzania nieruchomościami wielorodzinnymi.

Decyzja czy postanowienie? Kluczowa różnica w sprawach o ekspertyzę budowlaną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2901/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok
Jan Jędrkowiak /przewodniczący/
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. i J. W., D. W. i Z. W. oraz B. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 07 października 2002 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia ekspertyzy budowlanej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2002 r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 maja 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 kpa, art. 62 ust.3, art. 80 ust.2 pkt 1, art. 81 ust 1 pkt 2 i art.83 ust 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr. 89, poz. 414, ze zm.) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przedstawić w terminie do dnia 31 sierpnia 2002r. dwa egzemplarze ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. N. B. [...] w G.
W uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na ustalenia wizji w terenie z dnia 25 kwietnia 2002r., że stan techniczny podpiwniczonego, dwukondygnacyjnego z poddaszem użytkowym budynku mieszkalnego jest nieodpowiedni. W lokalach mieszkalnych ściany są zawilgocone i zagrzybione. W mieszkaniach na piętrze i poddaszu występują przecieki z dachu. Deski podłogowe na strychu są wypaczone, powyginane i posiadają dziury. W pokryciu dachowym widoczne są prześwity. Na ścianach kominowych występują zacieki. Komin (po stronie lewej od wejścia do budynku) ponad połacią dachową jest odchylony od pionu. W piwnicy podłoga i ściany są zawilgocone, a w pomieszczeniach stoi woda.
Organ przytoczył treść powołanego jako podstaw prawna rozstrzygnięcia art. 62 ust.3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ może w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska (...) zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. i J. W., D. i Z. W. oraz B. i K. K. , wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu wskazali, iż domagali się wydania w trybie art. 108 § 2 decyzji polegającej na:
- likwidacji zagrożenia upadkiem komina z dachu na ludzi i mienie,
- likwidacji przyczyn zalewania części fundamentów i piwnic budynku przez wody,
- doprowadzenia do skutecznego funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej i przewodów dymowych kominów,
- wydania dla PGM N. P. postanowienia nakazującego natychmiastowe zlecenie Wojewódzkiej Stacji Sanitamo-Epidemiologicznej dokonania ekspertyzy mykologicznej, wobec faktu spowodowania przez remont domu zagrożenia zdrowiu, życiu i mieniu zagrzybienia całego domu z wyłącznej winy Dyrekcji PGM N. P. jako administratora mienia komunalnego.
Odwołujący się zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa. Ich zdaniem wydanie postanowienia nakazującego WSSE dokonania ekspertyzy mykologicznej leży w gestii Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zarzucili, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na wizję zarządzoną na dzień 25 kwietnia 2002r. nie wezwał PGM N. P., tj. administratora budynku mieszkalnego wielorodzinnego komunalnego, w którym na 11 lokali wykupiono tylko 3 lokale na własność. W ocenie odwołujących się niezasadna jest decyzja z 7 maja 2002r. nr [...], w której odmawia się wydania decyzji nakazującej PGM N. P. w G. wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku przy ul. N. B. [...] a do stanu zgodnego z przepisami. Odwołujący się podkreślili, iż decyzja organu I instancji skierowana została do trzech właścicieli mieszkań a nie do PGM N. P., a w ich ocenie oznacza to, że odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do stanu w jakim się znajduje nie leży po stronie Gminy G., lecz właścicieli trzech mieszkań.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 października 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wykonania obowiązku i uchylił w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku wyznaczając termin dostarczenia ekspertyzy do dnia 30 grudnia 2002r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. W rozpatrywanym przypadku właścicielem obiektu jest Wspólnota Mieszkaniowa i jak wynika z odwołania, właściciele 3 wykupionych mieszkań błędnie sądzą, iż tylko oni stanowią wspomnianą wyżej Wspólnotę. Zgodnie z ustawą o własności lokali Wspólnotę Mieszkaniową stanowią wszyscy właściciele budynku, co w tym przypadku oznacza, iż w jej skład wchodzą właściciele trzech wykupionych na własność mieszkań oraz Gmina Miasto G. jako właściciel pozostałych mieszkań. Liczba lokali w omawianym budynku wynosi więcej niż 7, a zatem wszyscy właściciele stanowią tzw. dużą Wspólnotę Mieszkaniową, a w takim wypadku interesy Wspólnoty reprezentuje Zarząd.
Według organu odwoławczego obowiązek przedłożenia ekspertyzy organowi nadzoru budowlanego spoczywa solidarnie na właścicielach mieszkań wykupionych indywidualnie oraz Gminie Miasto G. jako właścicielu pozostałych mieszkań. Sposób wykonania obowiązku oraz ewentualny podział kosztów jest sprawą wewnętrzną Wspólnoty, dlatego problem ten pozostaje do rozwiązania na drodze cywilno-prawnej pomiędzy poszczególnymi właścicielami, gdzie jednym z właścicieli jest Gmina Miasto G.
Odnosząc się do argumentów postawionych w odwołaniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ewentualne roszczenia związane z wadliwie wykonanym remontem w stosunku do poprzedniego zarządcy, czyli PGM N. P. nie należą do zagadnień regulowanych przepisami Prawa budowlanego i nie mogą być rozpatrzone w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, mogą być jedynie przedmiotem postępowania przed właściwym sądem powszechnym.
W ocenie organu odwoławczego niesłuszny jest zarzut odwołujących się co do braku wezwania byłego administratora budynku - PGM N. P. na wizję lokalną, która odbyła się 25 kwietnia 2002r., ponieważ stroną postępowania w niniejszej sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez obecny Zarząd - B. K. oraz W. W., których rolą jest, zgodnie z ustawą o własności lokali, reprezentowanie interesów wszystkich właścicieli, również Gminy Miasta G.
Organ wyjaśnił, iż zadaniem organów nadzoru budowlanego jest kontrola przestrzegania przepisów Prawa budowlanego, a w rozpatrywanym przypadku prowadzone postępowanie ma na celu doprowadzenie budynku przy ul. N. B. [...] w G. do właściwego stanu technicznego, za który odpowiedzialni są wszyscy właściciele, a zatem Wspólnota Mieszkaniowa.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. i J. W., D. i Z. W. oraz B. i K. K, zarzucając jej, iż wydana została z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skarżący przytaczają obszerne wywody dotyczące kwestii remontu budynku zleconego przez PGM. Powołują się przy tym na opinię biegłego Sądu Okręgowego w G. oraz ekspertyzę rzeczoznawcy budowlanego, dyskwalifikujące dokonany remont dachu, przy czym ich zdaniem ekspertyza techniczna w całości wymienia wszystkie braki i nieprawidłowości techniczne, które winny być usunięte, a co potwierdzone zostało w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w G. Twierdzą również, że rola 3-lokalowej w ich opinii Wspólnoty Mieszkaniowej sprowadzała się w układzie organizacyjnym Gminy G. wyłącznie do wnoszenia opłat. Właścicieli 3 lokali pozbawieni zostali prawa do sprzeciwu odbioru budynku po remoncie. W dalszej części skargi wskazują skarżący, iż odebrany przez PGM remont budynku, wobec odmowy przez nich zapłaty, spowodował wniesienie powództwa wobec nich, a nie wobec wspólnoty mieszkaniowej. Skarżący twierdzą, iż nigdy nie byli wspólnotą mieszkaniową wywodzącą się z art. 6 ustawy o własności lokali, gdyż PGM sprowadził 3-ch właścicieli lokali do ich własnej wspólnoty, wyłączając od niej lokatorów komunalnych.
Podkreślili skarżący nadto, iż stan zawilgocenia budynku pogłębił się, w lokalach pojawił się grzyb powodujący niszczenie nieruchomości i stanowiący zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu w prowadzonym postępowaniu B. K. i W. W. tworzące Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. N. B. [...] w G. reprezentują interesy wszystkich właścicieli nieruchomości, również Gminy Miasto G. jako właściciela 8 lokali.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, jednakże z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Oceniając decyzję organu II instancji pod kątem jej legalności Sąd kieruje się zasadą wyrażoną w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którą sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Organy orzekające w niniejszej sprawie orzekały na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm.). Przepis ten mieści się w Rozdziale 6 powołanej ustawy, regulującym zagadnienia związane z utrzymaniem obiektów budowlanych. W stanie prawnym z daty podjęcia decyzji przez organ odwoławczy, stosownie do art. 61 Prawa budowlanego obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywaniu go w należytym stanie technicznym i estetycznym nałożony został na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Przepis ten trzeba rozumieć w ten sposób, że opisany obowiązek w zależności od swego charakteru może spoczywać wyłącznie na właścicielu lub wyłącznie na zarządcy, albo równocześnie na obu wskazanych podmiotach, w zakresie określonym w odrębnych przepisach regulujących dany stosunek prawny. W przypadku współwłasności, obowiązek ten spoczywa na wszystkich współwłaścicielach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2000r., sygn. akt IV S.A. 472/00, publ. "Wspólnota" z 2002r., Nr 8, str. 51). Natomiast co do zarządcy obiektu budowlanego zobowiązanego do właściwego utrzymania obiektu budowlanego, przy braku legalnej definicji tego pojęcia w Prawie budowlanym, trzeba przyjąć, że jest to podmiot władający tym obiektem, na podstawie stosunku prawnego łączącego go z właścicielem obiektu i na którym z mocy tego stosunku prawnego i obowiązujących stosownych przepisów prawa spoczywa taki obowiązek (por. Prawo budowlane. Komentarz J. Siegień, Warszawa 2002r., str. 280-281).
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że obowiązki zawarte w Rozdziale 6 Prawa budowlanego spoczywają na wszystkich współwłaścicielach przedmiotowego budynku mieszkalnego, o ile nie powierzyli oni zarządu tym obiektem innemu podmiotowi. Jak wynika z akt administracyjnych w budynku przy ul. N. B. [...] w G. znajdują się lokale mieszkalne w liczbie jedenastu, z których trzy stanowią odrębne nieruchomości, pozostałe zaś lokale, nie wyodrębnione, zgodnie z prawidłowymi ustaleniami organu odwoławczego pozostają własnością Gminy Miasta G. Zatem w zakresie praw i obowiązków właścicieli tych lokali oraz co do zarządu nieruchomością wspólną stosować należy przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 203, ze zm.).
Odnosząc się do zarzutów skargi co do wielkości Wspólnoty Mieszkaniowej w przedmiotowym budynku nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że tworzą ją jedynie skarżący, jako właściciele trzech lokali stanowiących odrębną własność. Przytoczyć w tym miejscu trzeba przepis art. 6 powołanej wyżej ustawy o własności lokali stanowiący, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową, jak również art. 4 ust. 1, zgodnie z którym dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości przysługują co do niewyodrębnionych lokali oraz co do nieruchomości wspólnej takie same uprawnienia, jakie przysługują właścicielom lokali wyodrębnionych; odnosi się to także do jego obowiązków.
Konkludując, obowiązki związane z utrzymaniem przedmiotowego obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywają na Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. N. B. [...] w G., o ile, co należy stanowczo podkreślić, zarząd nieruchomością wspólną nie został określony w sposób przewidziany w art. 18 ustawy o własności lokali. Przepis ten w ust. 1 stanowił, że właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.
W aktach administracyjnych znajduje się fotokopia umowy przekazania – przejęcia zarządu nieruchomości wspólnej położonej przy ul. N. B. nr [...] w G., sporządzona w dniu 4 lipca 2001r., według której dotychczasowy zarząd sprawowany przez Gminę Miasta G. za pośrednictwem jej jednostki budżetowej Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej G. – N. P. przekazany zostaje zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej w osobach B. K. i W. W. Tym samym nietrafne są twierdzenia skarżących co do tego, że zarządcą przedmiotowego budynku mieszkalnego jest PGM G. – N. P. Na dzień orzekania zarówno przez organ nadzoru budowlanego I jak i II instancji wskazana jednostka budżetowa Gminy Miasta G. zarządcą już nie była, ponieważ zarząd nieruchomością wspólną został jej odjęty w drodze umowy cywilnoprawnej i powierzony Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej. Zatem również w tej mierze ustalenia organów są prawidłowe.
Z kolei przywołany jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego stanowił, w brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji, że właściwy organ może – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części,, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, środowiska – nakazać przeprowadzenie, w każdym terminie, kontroli, o których mowa w ust. 1, a także zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Przytoczony przepis stanowi podstawę nałożenia przewidzianych w nim obowiązków tylko i wyłącznie na zarządców lub właścicieli obiektu budowlanego będącego w złym stanie technicznym. Wynika to zarówno z art. 62 ust. 1 jak i art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego. Zatem przesłanką nałożenia na podstawie powyższych przepisów na wspólnotę mieszkaniową obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej odnośnie stanu budynku winno być ustalenie, że wspólnota mieszkaniowa jest właścicielem lub zarządcą. W okolicznościach niniejszej sprawy jest bezsporne, że Wspólnota Mieszkaniowa budynku położonego przy ul. N. B. nr [...] w G. jest właścicielem części wspólnych przedmiotowego budynku a nawet sprawuje zarząd nieruchomością wspólną, jak wynika z treści wymienionego Protokołu z dnia 4 lipca 2001r.
W opisanym powyżej zakresie zaskarżona decyzja była prawidłowa. Jej sprzeczność z prawem wynika natomiast z błędnej formy i wynikającego z niej błędnego trybu postępowania, a to na skutek wadliwej interpretacji przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994r. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle cytowanego przepisu dominuje stanowisko, zgodnie z którym organ może zażądać przedstawienia technicznej ekspertyzy postanowieniem wydanym w toku postępowania dowodowego, nie zaś decyzją administracyjną, której istotą jest rozstrzygnięcie sprawy w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast nałożenie przez organ nadzoru budowlanego poddania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego dodatkowej kontroli powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której możliwe byłoby określenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego całego obiektu lub jego części (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 1998r. sygn. akt IV S.A. 623/96, nie publ. i z dnia 14 października 1999r. sygn. akt IV S.A. 1622/97, nie publ.). Według bowiem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o kwestiach wynikłych w toku postępowania, niezbędnych do jego przeprowadzenia, orzeka się w drodze postanowienia, mającego charakter dowodowy. Zatem w trybie powołanego przez organy przepisu należało obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego nałożyć postanowieniem, skierowanym do Wspólnoty Mieszkaniowej jako właściciela i zarządcy nieruchomości. Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że Wspólnota Mieszkaniowa budynku położonego przy ul. N. B. nr [...] w G., będąca bezspornie stroną postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, bierze w nim udział poprzez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli (art. 30 § 3 kpa), którymi dla wspólnoty dużej, czyli wspólnoty domu, w którym jest więcej niż siedem lokali, jak w niniejszym przypadku, jest wybrany zarząd (art. 20 i art. 21 ustawy o własności lokali). W aktach sprawy brak jest jednakże stosownej uchwały właścicieli lokali, co nie pozwala na skontrolowanie tej okoliczności.
W skardze skarżący powołują się na znajdujące się aktach administracyjnych opinię biegłego sądowego W. G. sporządzoną dla potrzeb postępowania przed sądem powszechnym, oraz ekspertyzą wykonaną na ich zlecenie. Zwrócić należy uwagę, że obie wykonane zostały dla innych potrzeb, bowiem w celu wykazania wadliwości remontu dachu, nie zaś dla celu stwierdzenia stanu technicznego całego obiektu budowlanego. Tym bardziej, że w skardze podnoszone są również okoliczności związane ze stanem technicznym komina, który nie był przedmiotem remontu. Natomiast przydatność obu wymienionych ekspertyz powinna zostać oceniona przez właściwe organy w toku dalszego postępowania prowadzonego w trybie przepisu art. 62 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi podkreślić należy, że w przeważającym zakresie należą do kwestii nie objętych kognicją sądu administracyjnego, bowiem rozliczenia między współwłaścicielami i jednocześnie członkami wspólnoty mieszkaniowej, związane z partycypacją w kosztach utrzymania nieruchomości wspólnej, a do takich niewątpliwie należy remont dachu, leżą poza kontrolą tego sądu i mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego, przed sądem powszechnym. Tym samym kwestia kto ponosi winę za stan rzeczy związany z wadliwie wykonanym remontem dachu, jest w postępowaniu administracyjnym prawnie obojętna.
W kontekście powyższych rozważań nie można także podzielić zarzutu skargi co do wadliwości postępowania organu nadzoru budowlanego I instancji w zakresie decyzji z dnia 7 lipca 2002r. Nr [...] odmawiającej nakazania Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej G. – N. P. wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku przy ul. N. B. [...] w G. do stanu zgodnego z przepisami (vide: decyzja w aktach administracyjnych I instancji). Jak już wyżej zostało wskazane, obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy, a z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, że zarządcą przedmiotowego budynku pozostawała w dacie powołanej decyzji Gmina Miasta G. działająca przez PGM G. – N. P. Nadto nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powinno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, właściwy organ powinien zebrać i rozpatrzyć dowody co do stanu technicznego obiektu oraz ustalić, czy zachodzą okoliczności wymienione w art. 66 Prawa budowlanego, to jest że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Nie jest natomiast możliwe podjęcie robót bez wykonania ekspertyzy technicznej ani nakładanie obowiązków określonych w Rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane na podmioty inne niż wymienione w cytowanym już art. 61 tej ustawy .
Przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, mający charakter procesowy, umożliwia przerzucenie na stronę postępowania administracyjnego obowiązku przedstawienia dowodu w postaci ekspertyzy technicznej, jednakże co należy podkreślić, postanowieniem wydanym w toku postępowania dowodowego.
Z uwagi na naruszenie przepisu art. 62 ust. 3, mające istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2002r. należało uchylić, działając na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpatrując sprawę ponownie właściwy organ zastosuje przepis art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 30 lit b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), zgodnie z regułą wyrażoną w art. 2 ust. 1 tej ustawy, według której do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Nałożenie na stronę wskazaną przez art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) wyłącznie obowiązku o charakterze dowodowym jakim jest przedstawienie ekspertyzy powinno zostać dokonane postanowieniem.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji.
Sąd orzekł także w trybie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego sąd obligatoryjne określa czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność mogą być wykonane.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI