II SA/Gd 290/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji SKO, uznając, że kurator spółki w likwidacji nie miał legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o przejęciu nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi kuratora A Sp. z o.o. w likwidacji na decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1984 r. o przejęciu nieruchomości w administrację. Sąd uznał, że kurator, ustanowiony do reprezentacji spółki w postępowaniu o zasiedzenie, nie miał legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji. W konsekwencji, decyzje SKO, które rozpoznały wniosek nieuprawnionego podmiotu, były dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Kurator A Sp. z o.o. w likwidacji złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła wcześniejszą decyzję SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji z 1984 r. o przejęciu nieruchomości w administrację. Pierwotna decyzja z 1984 r. została wydana na podstawie przepisów Prawa lokalowego, a jej podstawą było przejęcie nieruchomości od spółki A, której likwidator zmarł w 1981 r. i od tego czasu spółka nie miała organu reprezentacji. SKO pierwotnie stwierdziło nieważność decyzji z 1984 r., uznając rażące naruszenie prawa i brak skierowania decyzji do właściwego podmiotu. Następnie jednak, po wniosku Burmistrza Gminy, SKO uchyliło swoją decyzję i odmówiło stwierdzenia nieważności, argumentując, że decyzja z 1984 r. nie była obciążona wadą rażącego naruszenia prawa, a brak doręczenia spółce A nie skutkuje nieważnością, lecz wznowieniem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność obu decyzji SKO. Sąd uznał, że kurator A Sp. z o.o. w likwidacji, ustanowiony przez sąd do reprezentacji spółki w postępowaniu o zasiedzenie, nie miał legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1984 r. Zakres umocowania kuratora był ograniczony do konkretnej sprawy (zasiedzenie) i nie obejmował reprezentacji spółki w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W związku z tym, że postępowanie zostało zainicjowane przez nieuprawniony podmiot, a decyzje SKO zostały skierowane do tego podmiotu, obie decyzje były dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną). Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kurator ustanowiony do reprezentacji osoby prawnej w konkretnym postępowaniu sądowym nie jest automatycznie legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jeśli zakres jego umocowania nie obejmuje takiej czynności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że umocowanie kuratora jest ograniczone celem i potrzebą jego powołania, określonym przez sąd. Kurator ustanowiony do reprezentacji spółki w postępowaniu o zasiedzenie nie był umocowany do reprezentowania spółki w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (19)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym pkt 2 (rażące naruszenie prawa) i pkt 4 (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną).
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 157 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie o stwierdzenie nieważności następuje na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 157 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, jeżeli nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania.
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ rozpoznaje sprawę i rozstrzyga ją w formie decyzji.
k.p.a. art. 158 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie stwierdza się nieważności.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 30 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli.
k.p.a. art. 34 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.
k.c. art. 42 § 1
Kodeks cywilny
Określa sytuacje, w których sąd opiekuńczy może ustanowić kuratora dla osoby prawnej, gdy ta nie może prowadzić swoich spraw z powodu braku organów.
k.c. art. 42 § 2
Kodeks cywilny
Określa zakres umocowania kuratora osoby prawnej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi, w tym pkt 2 (naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy).
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi.
Prawo lokalowe art. 20 § 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe
Przepis (obowiązujący w dacie wydania decyzji z 1984 r.) pozwalający terenowemu organowi administracji państwowej na objęcie zarządem budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej.
Prawo lokalowe art. 20 § 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe
Przepis (obowiązujący w dacie wydania decyzji z 1984 r.) pozwalający terenowemu organowi administracji państwowej na objęcie zarządem budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej.
Dz. U. Nr 37, poz. 222 art. 3 § 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 października 1974 r.
Nakazywało organowi wezwanie właściciela do wykonywania czynności związanych z zarządem lub utrzymaniem budynku przed wydaniem decyzji o przejęciu w zarząd.
Dz. U. Nr 37, poz. 222 art. 3 § 4
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 października 1974 r.
Nakazywało organowi wezwanie właściciela do wykonywania czynności związanych z zarządem lub utrzymaniem budynku przed wydaniem decyzji o przejęciu w zarząd.
k.c. art. 184
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący kurateli dla osób prawnych (w powiązaniu z art. 42 § 1 kc).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kurator A Sp. z o.o. w likwidacji nie był legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1984 r., gdyż jego umocowanie było ograniczone do postępowania o zasiedzenie. Decyzje SKO, które rozpoznały wniosek nieuprawnionego podmiotu, były dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Odrzucone argumenty
Argumenty SKO, że decyzja z 1984 r. nie była obciążona wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Argumenty SKO, że brak doręczenia decyzji z 1984 r. spółce A nie skutkuje jej nieważnością, lecz stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Argumenty Burmistrza Gminy o braku legitymacji kuratora do złożenia podania o stwierdzenie nieważności.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje wydane w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W niniejszej sprawie kurator spółki A A. B. nie był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy ani w imieniu własnym, ani w imieniu tej spółki. Ustanowienie danego podmiotu kuratorem osoby prawnej nie daje temu podmiotowi legitymacji do zastępowania organów osoby prawnej ze wszystkimi kompetencjami i uprawnieniami przynależnymi dla tych organów.
Skład orzekający
Wanda Antończyk
przewodniczący
Tamara Dziełakowska
sprawozdawca
Katarzyna Krzysztofowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu umocowania kuratora ustanowionego dla osoby prawnej w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencje prawne rozpoznania wniosku przez nieuprawniony podmiot."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku organów osoby prawnej i ustanowienia kuratora do konkretnego postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zakresu umocowania kuratora i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet po wielu latach.
“Kurator nie zawsze może reprezentować spółkę. Sąd wyjaśnia, kiedy wniosek jest nieważny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 290/06 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2007-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-05-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Katarzyna Krzysztofowicz Tamara Dziełakowska /sprawozdawca/ Wanda Antończyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6299 Inne o symbolu podstawowym 629 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2007 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Bożeny Kiecol sprawy ze skargi kuratora A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie przejęcia w administrację nieruchomości stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2005 r. nr [...]. Uzasadnienie Kurator A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w K. A. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2006 r. ( nr [...]), którą organ ten uchylił decyzję własną z dnia 6 października 2005 r. o numerze [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 czerwca 1984 r. w sprawie przejęcia w administrację nieruchomości położonej w K. przy ul. [...][...] i powierzenia sprawowania zarządu tą nieruchomością B w K. Z akt administracyjnych wynikają następujące bezsporne w sprawie okoliczności: Zabudowana nieruchomość położona w K. przy ul. [...][...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą kw nr [...], stanowi od 1959 roku własność A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. Spółka ta figuruje w dawnym rejestrze handlowym Sądu Rejonowego pod numerem [...] jako spółka w likwidacji. Z rejestru tego wynika, iż funkcję likwidatora spółki sprawował od 1966 roku J. O. Likwidator J. O. zmarł w dniu 27 września 1981 r. i od tego czasu spółka nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji. W dniu 12 czerwca 1984 roku Naczelnik Miasta i Gminy wydał decyzję nr [...], którą orzekł o przejęciu z dniem 1 lipca 1984 r. nieruchomości położonej w K. przy ul. [...][...]w administrację i powierzeniu zarządu tą nieruchomością B w K. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał na przepisy art. 20 ust. 2 pkt 2 i 3 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe ( tekst jedn. Dz. U. Nr 11, poz. 55 z 1983 r. ). W uzasadnieniu wskazano jedynie, iż z wnioskiem o przejęcie nieruchomości w zarząd wystąpiła Ł. O. - żona zmarłego likwidatora, która od czasu śmierci męża pełniła funkcję administratora nieruchomości. Wniosek ten Ł. O. motywowała podeszłym wiekiem i stanem zdrowia. Organ stwierdził, iż wiek i stan zdrowia wnioskodawczyni nie daje rękojmi sprawowania zarządu w sposób zapewniający utrzymanie budynku w należytym stanie. Powyższe okoliczności, w ocenie tego organu, uzasadniały wydanie przedmiotowej decyzji. Z akt wynika, iż decyzję doręczono Ł. O. oraz ustanowionemu zarządcy tj. B w K. Na jej podstawie administrację nieruchomości przez wiele lat sprawowało B w K., a po jego przekształceniu - Zakład Komunalny ( zakład budżetowy Gminy). Po likwidacji tego ostatniego podmiotu nieruchomością stanowiącą własność spółki A włada Gmina K. w imieniu której administrację sprawuje Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w K. W aktach administracyjnych znajdują się odpisy umów najmu lokali położonych w budynku przy ul. [...][...]zawieranych w przeszłości przez B. Do czasu niniejszego postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, nie toczyło się żadne inne postępowanie administracyjne mające na celu zmianę, uchylenie lub unieważnienie decyzji z dnia 12 czerwca 1984 r. W latach 2002 – 2004 z wniosku Gminy prowadzone było przed Sądem Rejonowym postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia przez Gminę przedmiotowej nieruchomości. W toku tego postępowania, na wniosek Gminy, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 2 marca 2004 r. w sprawie III RNs 92/03 ustanowił dla A Spółki z o.o. w likwidacji w K. kuratora w osobie A. B. W uzasadnieniu tego postanowienia sąd wskazał, iż brak uprawnionego organu do reprezentacji spółki uniemożliwia nadanie biegu sprawie I Ns 137/01 tj. sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, w której spółka jest uczestnikiem postępowania. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 września 2004 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek Gminy o stwierdzenie zasiedzenia. W dniu 28 września 2004 r. A. B. legitymując się wskazanym wyżej postanowieniem Sądu o ustanowieniu go kuratorem wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z podaniem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 12 czerwca 1984 r. o przejęciu nieruchomości w administrację. Uzasadniając żądanie skarżący wskazał na treść przepisu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe, powołanego w podstawie prawnej decyzji, zgodnie z którym terenowy organ administracji państwowej mógł postanowić o objęciu zarządem budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej: 1/na wniosek właściciela, 2/ w przypadku gdy zarząd nie był przez właściciela w ogóle sprawowany albo 3/ jeżeli właściciel nie sprawował zarządu w sposób zapewniający utrzymanie budynku w należytym stanie. Wnioskodawca zarzucił, iż organ wydając decyzję z dnia 12 czerwca 1984 r. faktycznie nie wskazał która z tych okoliczności stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. Powołanie się w decyzji zarówno na punkt 2 jak i 3 omawianego przepisu, które to punkty regulują dwie odmienne wzajemnie wykluczające się sytuacje ( nie można jednocześnie sprawować zarządu w sposób nienależyty i nie sprawować go w ogóle ), w ocenie wnioskodawcy, narusza przepis art. 107 § 1 kpa. Ponadto, jak stwierdził skarżący, przedmiotowa decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 kpa i nie wskazuje adresata, co również narusza przepis art. 107 kpa. Dodatkowo przy wydaniu tejże decyzji nie został zachowany tryb wskazany w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 października 1974 r. w sprawie przejmowania budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej w zarząd terenowych organów administracji państwowej lub jednostek gospodarczych ( Dz. U. Nr 37, poz. 222 ) nakazujący organowi przed wydaniem decyzji wezwanie właściciela do wykonywania czynności związanych z wykonywaniem zarządu lub utrzymania budynku w należytym stanie. W ocenie skarżącego przedmiotowa decyzja, wskutek wskazanych naruszeń prawa materialnego i proceduralnego, powinna być wyeliminowana z obiegu prawnego na podstawie art. 156 § 1 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego wniosku kuratora decyzją z dnia 6 października 2005 r., nr [...] wskazując na przepisy art. 157 § 1 – 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 127 § 3 kpa oraz art. 20 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r Prawo lokalowe ( j. t. Dz. U. z 1984 r., Nr 11, poz. 55 ) stwierdziło nieważność decyzji z dnia 12 czerwca 1984 r. Z uzasadnienia omawianej decyzji wynika, iż organ podzielił w całości argumentację wniosku w przedmiocie rażącego naruszenia przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji. W ocenie Kolegium, decyzja z dnia 12 czerwca 1984 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ) przez błędne zastosowanie art. 20 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe. Ponadto decyzja nie została skierowana do podmiotu, który powinien być stroną postępowania tj. spółki A, a tym samym spełniona jest także przesłanka nieważności wynikająca z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Dodatkowo decyzja Naczelnika Miasta i Gminy narusza § 3 ust. 3 -4 rozporządzenia wskazanego we wniosku, gdyż przed jej wydaniem właściciel nieruchomości tj. spółka A nie był wzywany do usunięcia jakichkolwiek nieprawidłowości w sprawowaniu zarządu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Burmistrz Gminy wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia 6 października 2005 r. i umorzenie postępowania. W ocenie reprezentanta Gminy kurator spółki nie jest legitymowany do złożenia podania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przejęcia w administrację nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku wskazano również, iż w dacie złożenia podania A. B. nie był jedynym kuratorem spółki A. Od 1992 r. funkcję tą na mocy postanowienia Sądu Rejonowego sprawowała także inna osoba tj. A. K. – Ś. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 lutego 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z dnia 6 października 2005 r. i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 czerwca 1984 r. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium stwierdziło, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy nie jest obciążona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu można bowiem mówić tylko w przypadku, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. W ocenie organu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Nie zachodzi również przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, albowiem sprawa toczyła się z wniosku Ł. O., która faktycznie pełniła funkcję administratora budynku i która wystąpiła z wnioskiem o przejęcie nieruchomości w zarząd. W ocenie Kolegium, fakt nie doręczenia decyzji z 12 czerwca 1984 r. spółce A nie skutkuje jej nieważnością lecz stanowi podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 4 kpa ). Jest to jednak inny tryb postępowania do przeprowadzenia którego właściwy jest inny organ. Kolegium nie podzieliło natomiast twierdzeń wniosku dotyczących braku legitymacji kuratora w prowadzonym postępowaniu stwierdzając w uzasadnieniu, iż w przypadku braku organów osoby prawnej w postępowaniu administracyjnym powinien działać w imieniu tej osoby kurator ustanowiony przez sąd na podstawie art. 42 § 1 kodeksu cywilnego. W skardze na powyższą decyzję kurator A. B. wskazał na okoliczności związane z oddaleniem wniosku Gminy o zasiedzenie nieruchomości, a także na brak uprawnień Ł. O. do administrowania nieruchomością po śmierci likwidatora. Stwierdził ponadto, iż ewentualne wznowienie postępowania, "będzie dla spadkobierców po udziałowcach spółki prawnie krzywdzące a w konsekwencji również materialnie". Zdaniem skarżącego, "w sytuacji, gdy podstawowe prawo jakim jest prawo własności zostało zignorowane przez ówczesną podstawową jednostkę administracyjną, obecnie powinno zostać przywrócone, a tym samym naprawiony stan prawny". Wyjaśnił także, iż w okresie sprawowania funkcji kuratora ustalił listę spadkobierców udziałowców spółki A, a więc wkrótce doprowadzi do zwołania walnego zgromadzenia wspólników, które powoła organy spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Decyzje wydane w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dotknięte są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 12 czerwca 1984 r. zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego - kuratora A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji, który ustanowiony został postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 2 marca 2004 r. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje na żądanie strony lub z urzędu. Prowadzone postępowanie nie zostało wszczęte z urzędu. O tym, iż zostało ono wszczęte na wniosek świadczą jednoznacznie stosowne stwierdzenia zawarte w wydanych decyzjach, jak i zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 26 września 2005 r. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ administracji rozpoznaje sprawę i rozstrzyga ją w formie decyzji ( art. 158 § 1 kpa ). Rozstrzygnięcie może przybrać formę stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 156 § 1 kpa ), stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdza się nieważności ( art. 158 § 2 kpa ) oraz odmowy stwierdzenia nieważności ( art. 157 § 3 kpa ). Decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności organ administracji wydaje wówczas, jeżeli nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności. Niedopuszczalność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Jedną z przesłanek niedopuszczalności o charakterze podmiotowym jest wystąpienie z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Decyzja o odmowie wszczęcia postępowania jest wówczas wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie i jej legitymacji jako strony tego postępowania. Z powyższego wynika więc, iż decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji musi być skierowana do podmiotu, który był uprawniony do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Decyzja taka nie może być natomiast skierowana do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie, gdyż wówczas organ jest obligowany do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Z kolei decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności, podjęta na skutek żądania podmiotu, który nie jest stroną w sprawie, musi być uznana za decyzję dotkniętą wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. W niniejszej sprawie kurator spółki A A. B. nie był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy ani w imieniu własnym, ani w imieniu tej spółki. Jest oczywiste, iż skarżący jako osoba fizyczna nie ma własnej legitymacji do zainicjowania jakiegokolwiek postępowania administracyjnego dotyczącego spraw związanych z nieruchomością stanowiącą własność spółki. W odniesieniu do tych postępowań A. B. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Natomiast nie ulega wątpliwości, iż stroną prowadzonego postępowania uprawnioną do złożenia wniosku w sprawie zgodnie z art. 28 kpa mogła być spółka A. W niniejszej sprawie rozpoznając złożony przez kuratora wniosek i podejmując decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności Kolegium uznało kuratora za legitymowanego do reprezentacji tej spółki. Przyjęło zatem, iż spółka A w prowadzonym postępowaniu jest reprezentowana prawidłowo. Powyższe stanowisko organu jest jednak błędne. Zgodnie z art. 30 § 3 kpa strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest jej zarząd, a spółki w likwidacji - likwidator. W sytuacji natomiast gdy w postępowaniu administracyjnym osoba prawna z powodu braku ustawowych lub statutowych organów nie może prowadzić swoich spraw, a więc gdy zachodzi przypadek przewidziany w art. 42 § 1 kc, to - jak wskazują komentatorzy - organ uprawniony jest do zastosowania art. 34 § 1 kpa tj. do wystąpienia z wnioskiem do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla zapewnienia właściwej reprezentacji strony ( por. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 272 ). Przepis art. 34 § 1 kpa wskazuje, że organ występuje do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela, "o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony". Zwrot ten nie oznacza jednak, iż każdy ustanowiony przez sąd kurator spółki niezależnie od celu i potrzeby jego ustanowienia jest uprawniony do jej reprezentacji w nieograniczonym zakresie i w każdym prowadzonym następnie postępowaniu administracyjnym. Ustanowienie danego podmiotu kuratorem osoby prawnej nie daje temu podmiotowi legitymacji do zastępowania organów osoby prawnej ze wszystkimi kompetencjami i uprawnieniami przynależnymi dla tych organów. Przyznanie bowiem kuratorowi spółki wszystkich funkcji organu zarządzającego oznaczałoby funkcjonowanie tej spółki w obrocie prawnym i gospodarczym w jakimś ułomnym nie przewidzianym przez prawo handlowe kształcie. Instytucja kurateli dla osób prawnych nie służy zapewnieniu ich funkcjonowania w obrocie z kuratorem jako zarządcą poddanym jedynie nadzorowi sądu opiekuńczego. Przepisy prawa, zwłaszcza cywilnego i rodzinnego, przewidują ustanawianie kurateli w różnych sytuacjach i dla różnych celów, dla osób fizycznych i prawnych. W każdym jednak przypadku o zakresie umocowania kuratora decyduje cel i potrzeba jego powołania. Wynika to faktu, iż jest on szczególnym przedstawicielem powoływanym w przypadkach wskazanych w przepisach. W przypadku kuratora osoby prawnej powołanego w sytuacji określonej w art. 42 § 1 kc zakres jego umocowania określa § 2 tego przepisu. Kurator osoby prawnej powinien niezwłocznie postarać się o powołanie jej organów, a w razie potrzeby o jej likwidację. Zakres umocowania kuratora określa również sąd decydując o jego powołaniu w konkretnej sprawie której osoba prawna nie może prowadzić właśnie z racji braku organów. Jak wskazano wyżej, żaden przepis prawa nie uprawnia do takiego traktowania kuratora jak uczynił to organ rozpoznający sprawę tj. do generalnego zastępcy organu osoby prawnej i jej przedstawiciela we wszystkich sprawach. Owszem, jak słusznie wskazało Kolegium, w przypadku braku organów spółki w postępowaniu administracyjnym reprezentuje ją kurator ustanowiony przez sąd na podstawie art. 42 § 1 kc z tym jednakże zastrzeżeniem, iż jego umocowanie musi obejmować reprezentowanie tej spółki w danej sprawie administracyjnej, a potrzeba jego powołania związana jest z przedmiotem prowadzonego postępowania. W niniejszej sprawie zakres uprawnień kuratora A. B. określony został postanowieniem Sądu Rejonowego i zgodnie z jego treścią oraz wskazaną podstawą prawną ( art. 42 § 1 w związku z art. 184 kro ) obejmował powołanie organów spółki i jej reprezentację w postępowaniu o sygnaturze I Ns 137/01 tj. o stwierdzenie zasiedzenia. A. B. legitymując się wskazanym postanowieniem Sądu nie był zatem uprawniony do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy, gdyż ani postępowanie w sprawie wydania tej decyzji, ani też postępowanie o stwierdzenie jej nieważności nie dotyczyło jego uprawnienia lub obowiązku, a nie był on umocowany do reprezentacji spółki A w zakresie wszczęcia i prowadzenia tego postępowania. W takiej sytuacji organ powinien był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności z wniosku nieuprawnionego podmiotu i zakończenie go decyzją wprawdzie odmawiającą lecz nie wszczęcia postępowania ale stwierdzenia nieważności powoduje, iż ta ostatnia oraz poprzedzającą ją decyzja z dnia 6 października 2005 r. stwierdzająca nieważność zostały skierowane do podmiotu nie będącego stroną postępowania ( art. 156 § 1 pkt 4 kpa ). W konsekwencji skarga na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) podlegała uwzględnieniu. Sąd miał przy tym na uwadze treść art. 134 § 1 i § 2 tej ustawy, który stanowi, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i zezwala na orzeczenie na niekorzyść skarżącego w przypadku stwierdzenia naruszeń skutkujących nieważnością zaskarżonego aktu. Jest to tyle istotne, iż konsekwencją niniejszego wyroku będzie wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji o odmowie wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 czerwca 1984 r. na podstawie art. 157 § 3 kpa. Na zakończenie należy wskazać, iż skarżący kurator spółki A był uprawniony do wniesienia skargi w myśl art. 50 § 1 w/w ustawy, gdyż był adresatem decyzji podjętych w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Okoliczność, iż stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może być również wszczęte z urzędu nie mogła mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. Kontrolowane przez sąd decyzje zostały wydane po rozpoznaniu wniosku nieuprawnionego podmiotu i skierowane do tego podmiotu. Ewentualne potraktowanie wniosku kuratora jako źródła informacji co do możliwości wszczęcia postępowania z urzędu nie zwalniało organu od zastosowania się do dyspozycji art. 157 § 3 kpa i wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego przez ten podmiot. Na marginesie należy również zauważyć, iż wszczęcie postępowania z urzędu obligowałoby organ do zapewnienia właściwej reprezentacji spółki A. Na uwzględnienie nie zasługiwał także wniosek skarżącego z dnia 22 stycznia 2007 r. zmierzający do otwarcia zamkniętej rozprawy do czasu rozstrzygnięcia sprawy w sądzie powszechnym o ustalenie zakresu umocowania kuratora A. B. Ewentualne rozszerzenie przez sąd powszechny zakresu umocowania kuratora mogłoby odnieść skutek jedynie w odniesieniu do jego późniejszych czynności. Kontroli sądu podlegały natomiast decyzje wydane w oparciu o wniosek kuratora skierowany do organu w dniu 28 września 2004 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI